Ο αγωγός μέσω της Ουκρανίας, που κατασκευάστηκε τη σοβιετική εποχή για να μεταφέρει αέριο της Σιβηρίας στις ευρωπαϊκές αγορές, ήταν ο τελευταίος μεγάλος διάδρομος φυσικού αερίου της Ρωσίας προς την Ευρώπη μετά το σαμποτάρισμα του αγωγού Nord Stream προς τη Γερμανία το 2022, πιθανώς από την Ουκρανία, και το κλείσιμο της διαδρομής μέσω Λευκορωσίας προς την Πολωνία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βλοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η χώρα του δεν θα επιτρέψει στη Ρωσία να «κερδίσει επιπλέον δισεκατομμύρια στο αίμα μας» και ότι είχε δώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση έναν χρόνο για να προετοιμαστεί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι το σύστημα φυσικού αερίου της ηπείρου είναι «ανεκτικό και ευέλικτο» και ότι έχει επάρκεια για να αντιμετωπίσει το τέλος της διέλευσης μέσω Ουκρανίας.

Η Ρωσία μπορεί ακόμα να στείλει αέριο στην Ουγγαρία, καθώς και στην Τουρκία και τη Σερβία, μέσω του αγωγού TurkStream στη Μαύρη Θάλασσα.

Η διακοπή της ροής μέσω της Ουκρανίας σηματοδοτεί ωστόσο το τέλος της εποχής φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ. Η Σλοβακία είναι η χώρα που επηρεάζεται περισσότερο, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει ότι ο αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος, χάρη στον προσεκτικό σχεδιασμό και τις εναλλακτικές προμήθειες.

Ωστόσο, ο στρατηγικός και συμβολικός αντίκτυπος για ολόκληρη την Ευρώπη είναι τεράστιος. Η Ρωσία χάνει μια σημαντική αγορά, αλλά ο πρόεδρος της, Βλαντιμίρ Πούτιν, λέει ότι οι χώρες της ΕΕ θα υποφέρουν περισσότερο. Η ΕΕ έχει μειώσει σημαντικά τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία από τότε που ξεκίνησε η εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, αλλά ορισμένα ανατολικά κράτη μέλη εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ρωσικές προμήθειες, προσφέροντας στη Ρωσία περίπου 5 δισ. ευρώ τον χρόνο. Το ρωσικό αέριο ήταν λιγότερο από το 10% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ το 2023, σύμφωνα με την Κομισιόν. Το ποσοστό αυτό ήταν 40% το 2021.

Ωστόσο, αρκετά μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Σλοβακίας και της Αυστρίας, συνεχίζουν να εισάγουν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η ρυθμιστική αρχή ενέργειας της Αυστρίας είπε ότι δεν προέβλεπε καμία διακοπή, καθώς είχε διαφοροποιήσει τις πηγές και είχε δημιουργήσει αποθέματα.

Αλλά η απόφαση της Ουκρανίας έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές εντάσεις με τη Σλοβακία, η οποία είναι πλέον το κύριο σημείο εισόδου του ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ και κέρδισε τέλη διαμετακόμισης από τη διοχέτευση του φυσικού αερίου προς την Αυστρία, την Ουγγαρία και την Ιταλία. Την Παρασκευή, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο -ο οποίος είχε μόλις πραγματοποιήσει μια αιφνιδιαστική επίσκεψη στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν- απείλησε να σταματήσει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία. Αυτό ώθησε τον Ζελένσκι να κατηγορήσει τον Φίτσο ότι βοήθησε τον Πούτιν «να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο και να αποδυναμώσει την Ουκρανία».

Η Πολωνία προσφέρθηκε να στηρίξει το Κίεβο σε περίπτωση που η Σλοβακία διακόψει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας – προμήθειες που είναι ζωτικής σημασίας για την Ουκρανία, της οποίας οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής δέχονται τακτικές επιθέσεις από τη Ρωσία.

Η Μολδαβία – η οποία δεν είναι μέρος της ΕΕ – θα μπορούσε να επηρεαστεί σοβαρά από τη λήξη της συμφωνίας διαμετακόμισης. Παράγει μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής της ενέργειας σε σταθμό παραγωγής ενέργειας που τροφοδοτείται από ρωσικό αέριο. Παρείχε επίσης ενέργεια στην υποστηριζόμενη από τη Ρωσία αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας, ένα μικρό κομμάτι γης μεταξύ της Μολδαβίας και της Ουκρανίας.

Ο υπουργός Ενέργειας της Μολδαβίας, Κονσταντίν Μποροσάν, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του έλαβε μέτρα για να εξασφαλίσει σταθερή παροχή ρεύματος, αλλά κάλεσε τους πολίτες να εξοικονομήσουν ενέργεια. Από τα μέσα Δεκεμβρίου ισχύει κατάσταση έκτακτης ανάγκης 60 ημερών στον ενεργειακό τομέα.

Η Ρωσία μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας από το 1991.

Η ΕΕ έχει βρει εναλλακτικές πηγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ και τις ΗΠΑ, καθώς και φυσικού αερίου από τη Νορβηγία, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σχέδια για την πλήρη αντικατάσταση της διαμετακόμισης φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας.

«Μελετούμε επίσης τη χρήση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου για την ανοικοδόμηση της Συρίας. Σκοπεύουμε να παρουσιάσουμε στους ομολόγους μας πώς μπορούμε να συμβάλουμε προς αυτήν την κατεύθυνση», ανέφερε ο Μπαϊρακτάρ. «Στόχος μας είναι η ανάπτυξη αυτών των έργων».

Οι δηλώσεις του υπογραμμίζουν την επιθυμία της Τουρκίας να διαδραματίσει ρόλο στην ανοικοδόμηση της Συρίας, μετά την προέλαση της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ στην πρωτεύουσα Δαμασκό, που ανέτρεψε τον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ και έφερε τέλος στον εμφύλιο πόλεμο που ξεκίνησε το 2011.

Παρότι η Συρία παρήγαγε ελάχιστα υδρογονάνθρακες ακόμη και πριν από τη σύγκρουση, η οποία διέκοψε την πλειονότητα της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, εξακολουθούν να υπάρχουν πολιτικά εμπόδια για την αναβίωση της βιομηχανίας της.

Η ισλαμιστική ομάδα που κατέλαβε την εξουσία νωρίτερα αυτόν τον μήνα, γνωστή ως Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS), θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από πολλές χώρες.

Οι ηγέτες των G7 δήλωσαν ότι θα στηρίξουν τη νέα κυβέρνηση της Συρίας, ενώ η Τουρκία έδειξε ότι ενδέχεται σύντομα να αφαιρέσει την HTS από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων.

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί να διατηρήσει φιλικές σχέσεις με τις ομάδες που ηγούνται της προσωρινής κυβέρνησης της Συρίας, μια κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ηγετικό ρόλο για τουρκικές εταιρείες στην ανοικοδόμηση και να επιτρέψει την επιστροφή μέρους των 3 εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων που φιλοξενούνται στην Τουρκία.

Η μακροχρόνια συνεργασία θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία νέων αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα συνδέουν τη Συρία με τους εξαγωγικούς τερματικούς σταθμούς της Τουρκίας, ανέφερε ο Μπαϊρακτάρ.

Σύμφωνα με τουρκικές εκτιμήσεις, η τρέχουσα παραγωγή πετρελαίου στη Συρία ανέρχεται σε περίπου 30.000 βαρέλια την ημέρα, δηλαδή μόλις 5% των επιπέδων που παρατηρούνταν πριν από δύο δεκαετίες.

Η εταιρεία έχει εγγράφως τοποθετηθεί στο σύνολο των σημείων της ανακοίνωσης της ΡΑΑΕΥ, σχετικά με το προϊόν MAXI HOME FIXED.

Συγκεκριμένα, με επιστολή απάντηση που εστάλη στην ΡΑΑΕΥ τη Δευτέρα 22/1 η εταιρεία τοποθετήθηκε τεκμηριωμένα σε όλα τα σημεία που αφορούν α. στους αναλυτικούς όρους του προσφερόμενου προϊόντος και τα χαρακτηριστικά του β. την κατηγοριοποίησή του γ. τους όρους του προϊόντος ως προς την τήρηση των αρχών της διαφάνειας, συγκρισιμότητας κι επαληθευσιμότητας δ. την επικοινωνιακή προβολή ε. τη χρωματική σήμανση και στ. τους διαφανείς όρους της ρήτρας πρόωρης αποχώρησης.  

Η εταιρεία σαφώς αναγνωρίζει πως το έργο της Αρχής είναι να ελέγχει τη συμμόρφωση των προσφερόμενων τιμολογιακών προϊόντων των προμηθευτών προς τις διατάξεις του νομοθετικού/κανονιστικού πλαισίου και ιδίως του Κώδικα Προμήθειας και των σχετικών αποφάσεων της Αρχής, αλλά το έργο της οφείλει να επιτελείται πάντα προς το συμφέρον του καταναλωτή.

Η εταιρεία σεβόμενη τον θεσμικό ρόλο της Αρχής αναγνωρίζει το έργο που αυτή επιτελεί, ωστόσο δεν αποστερείται των δικαιωμάτων της να απευθυνθεί στις αρμόδιες Αρχές σε περίπτωση αμφισβήτησης των αποφάσεών της. Συναφώς, η ρυθμιστική αρχή υποχρεούται να εφαρμόζει αυστηρές διαδικασίες, οι οποίες οφείλουν να σέβονται τα δικαιώματα άμυνας των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα η εταιρεία γίνεται αποδέκτης μίας επικοινωνιακής πολιτικής η οποία δημιουργεί εντυπώσεις και ένα κλίμα ανασφάλειας, σε μια περίοδο όπου μείζον ζητούμενο είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η ενδυνάμωση των δικαιωμάτων του καταναλωτή ο οποίος θα δύναται να επιλέγει μέσα σ’ ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον το πλέον συμφέρον προϊόν.

Ως εκ τούτου, το Φυσικό Αέριο και ο όμιλος ΔΕΠΑ Εμπορίας παραμένουν σταθεροί και συνεπείς στον σκοπό τους για την προσφορά ενός προϊόντος ιδιαίτερα ευνοϊκού για τον καταναλωτή, απαλλαγμένο από όρους και προϋποθέσεις, τους οποίους θέσαμε υπόψη των καταναλωτών με στόχο την πλήρη και διαφανή πληροφόρησή τους.

Εκτιμούμε ότι το συμφέρον/ το όφελος του καταναλωτή, σε μια περίοδο μάλιστα που η ανάγκη μείωσης των τιμών και ενίσχυσης του ανταγωνισμού είναι στόχος όλων των εμπλεκομένων φορέων στην ενέργεια θα πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας όλων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να παρατείνει το έκτακτο ανώτατο όριο της τιμής του φυσικού αερίου, που υιοθετήθηκε τον Φεβρουάριο.

Η σκέψεις για ενδεχόμενο παράτασης του μέτρου έρχονται εν μέσω ανησυχιών ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και το σαμποτάζ ενός αγωγού στη Βαλτική ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση τις τιμές και πάλι φέτος τον χειμώνα, αναφέρει σύμφωνα με το Reuters η εφημερίδα Financial Times, σε άρθρο της.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήμανε ότι «δεν υπάρχουν ενδείξεις για αρνητικές συνέπειες» από τότε που τέθηκε σε ισχύ το μέτρο και ότι οι τιμές του φυσικού αερίου είναι τώρα σχεδόν κατά 90% χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι, αναφέρει το άρθρο το οποίο επικαλείται Ευρωπαίους διπλωμάτες.

Στην σχετική ανακοίνωση ο διευθύνων σύμβουλος της Gazprom Αλεξέι Μίλερ αναφέρει ότι ο όμιλος εξήγαγε 100,9 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου κατά το 2022 προς τις χώρες του «άπω εξωτερικού», όρος που χρησιμοποιείται από την Μόσχα για να περιγράψει την ζώνη πέραν των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών.

Το 2021, οι εξαγωγές φυσικού αερίου προς το «άπω εξωτερικό» ανήλθαν σε 185,1 κυβικά μέτρα.

Μετά την επιβολή των οικονομικών κυρώσεων από την Δύση κατά της Ρωσίας, οι εξαγωγές υδρογονανθράκων της Μόσχας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν μειωθεί δραστικά.

Στις αρχές του Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι χώρες της Ομάδας των 7 και η Αυστραλία συμφώνησαν επίσης στην επιβολή πλαφόν στις τιμές του ρωσικού πετρελαίου στα 60 δολάρια/βαρέλι, με στόχο την μείωση ζωτικής σημασίας εσόδων για την Μόσχα.

Σε αντίδραση, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει από την 1η Φεβρουαρίου την πώληση του πετρελαίου της στις χώρες που θα εφαρμόσουν το πλαφόν.

Για να αντισταθμίσει τις απώλειες, η Μόσχα αύξησε τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Κίνα.

Τώρα, η ήπειρος βλέπει απότομη ανάκαμψη καθώς ο σχετικά ήπιος καιρός, οι προσπάθειες για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και οι εισροές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ στο Κατάρ δίνουν ανάσες.

• Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του μήνα αναφοράς υποχώρησαν έως και 4,8% στα 49,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα το πρωί στο Άμστερνταμ. Αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο κλεισίματος από τα τέλη Αυγούστου 2021. Το συμβόλαιο έχει χάσει περίπου 35% μέχρι στιγμής φέτος.

Οι τιμές μπορεί να κινηθούν εκ νέου ανοδικά, εάν υπάρχει παρατεταμένος κρύος καιρός πριν από το τέλος του χειμώνα ή διακοπές στον εφοδιασμό, σημειώνει το Bloomberg. Ο ανταγωνισμός με την Ασία για το LNG θα μπορούσε να δημιουργήσει επίσης κίνδυνο. Προς το παρόν, τα υψηλά επίπεδα αποθήκευσης παρέχουν μια ασφάλεια για την Ευρώπη, ένδειξη αισιοδοξίας ότι η περιοχή μπορεί να τα καταφέρει αυτό τον χειμώνα και τον επόμενο.

Ενώ αναμένεται ψυχρότερος καιρός σε ορισμένα μέρη την επόμενη εβδομάδα, η κεντρική και νότια Ευρώπη αναμένεται να παραμείνουν ασυνήθιστα ζεστές, σύμφωνα με τις προβλέψεις.

Ο καιρός είναι «ευλογία» για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους καταναλωτές που αντιμετώπισαν πολύ υψηλές τιμές τους προηγούμενους μήνες. 

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης μηνός ήταν 6% χαμηλότερα το πρωί, στα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να προτρέπουν τους ανθρώπους να συνεχίσουν την εξοικονόμηση ενέργειας. Μεγάλο μέρος του χειμώνα είναι ακόμη μπροστά και η τιμή του φυσικού αερίου παραμένει πολύ πάνω από τον μέσο όρο της πενταετίας για τη συγκεκριμένη εποχή.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα και άλλες χώρες πίεζαν για να υπάρξει ένα πλαφόν χαμηλότερο από την προηγούμενη πρόταση των 220 ευρώ της τσεχικής προεδρίας, με τον υπουργό Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, να έχει ταχθεί δημόσια υπέρ μίας ανώτατης τιμής στα 150 – 200 ευρώ.

Και με τη νέα πρόταση εξαιρούνται από το πλαφόν οι αγοραπωλησίες που θα γίνονται εκτός του TTF, αλλά προτείνεται η παρακολούθηση της κατάστασης από τις εποπτικές Αρχές της ΕΕ για να εκτιμηθεί αν υπάρξει στροφή σε εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές.

«Η Ευρώπη δεν έχει χρόνο για χάσιμο. Πιστεύω ακράδαντα ότι έχουμε στο τραπέζι μία εφικτή πρότασγ, η οποία παρέχει εγγυήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη», δήλωσε ο προεδρεύων του Συμβουλίου Τσέχος υπουργός Ενέργειας, Γιόζεφ Σικέλα, προσερχόμενος σήμερα στο Συμβούλιο.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, προσερχόμενος στο Έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. δήλωσε: «Ο χρόνος για διαβούλευση έχει εξαντληθεί. Έχουμε φτάσει στο σημείο μηδέν. Οι Ευρωπαίοι πολίτες αγωνιούν, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κλείνουν και η Ευρώπη συζητά άσκοπα. Όλοι μας πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και να συμφωνήσουμε χωρίς καθυστέρηση σε έναν μηχανισμό διόρθωσης της αγοράς και στον Κανονισμό ενεργειακής αλληλεγγύης. Αυτές είναι ιστορικές στιγμές και όλοι μας κρινόμαστε».

Την ίδια στιγμή, οι παραδόσεις από τη Ρωσία στη Γερμανία μέσω του αγωγού Γιαμάλ – Ευρώπη διαμορφώνονταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Η γρήγορη αύξηση στις τιμές αερίου στην Ευρώπη το 2021 οδήγησε σε αύξηση τις τιμές ενέργειας, τροφοδότησε ανησυχίες για τον αντίκτυπο στον πληθωρισμό και προκάλεσε την κατάρρευση παρόχων στη Βρετανία.

Το ολλανδικό συμβόλαιο αερίου βρισκόταν στα 146,00 ευρώ/MWh, έχοντας νωρίτερα ανέλθει στα 146,73 ευρώ, κοντά στο ιστορικά υψηλό επίπεδο των 155 ευρώ που κατέγραψε τον Οκτώβριο.

Οι ροές έχουν μειωθεί, σύμφωνα με στοιχεία από τη γερμανική εταιρεία διαχείρισης δικτύου Gascade, ενώ η ρωσική Gazprom άρχισε να γεμίζει τη δεύτερη γραμμή του αγωγού Nord Stream 2 με αέριο την Παρασκευή, τροφοδοτώντας τις ανησυχίες για την παροχή ενέργειας στην Ευρώπη.

Οι ροές στο σημείο μέτρησης Mallnow στα γερμανοπολωνικά σύνορα είχαν μειωθεί σε ωριαίο όγκο μόλις περίπου 370.000 kWh/h συγκριτικά με πάνω από 1.200.000 κιλοβατώρες (kWh/h) το Σάββατο και πάνω από 10.000.000 kWh/h την Παρασκευή.

Οι ροές στον αγωγό, σημαντική δίοδο για το ρωσικό αέριο προς την Ευρώπη μέσω Λευκορωσίας, κυμαίνονταν κατά μέσο όρο στις 9.000.000 με 12.000.000 kWh/h αυτό τον μήνα.