Ωστόσο, η στρατηγική δεν συνοδεύεται προς το παρόν από νέα χρηματοδότηση — γεγονός που προκαλεί επικρίσεις πως η προσπάθεια δεν θα αποδώσει αν η ΕΕ δεν στηρίξει το εγχείρημα με στοχευμένα κονδύλια και δεν ενισχύσει τον ρόλο της Επιτροπής στην εφαρμογή των μέτρων από τα κράτη-μέλη.

Η πρόταση παρουσιάζεται σε μια περίοδο που οι πιέσεις στο κόστος διαβίωσης παραμένουν υψηλά στην πολιτική ατζέντα σε όλη την Ευρώπη, μετά και τις επιτυχίες ακροδεξιών κομμάτων στις ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας και στις δημοτικές εκλογές της Γαλλίας, με βασικό σύνθημα τη δυσαρέσκεια για τη στέγαση, τους μισθούς και τις δημόσιες υπηρεσίες.

«Οι άνθρωποι που βιώνουν τη φτώχεια συχνά μένουν χωρίς φωνή και στήριξη, γεγονός που εντείνει τη δυσπιστία προς τις δημόσιες πολιτικές που υπάρχουν για να τους προστατεύουν. Το κενό αυτό εκμεταλλεύεται η άκρα δεξιά», δηλώνει η Marit Maij, ευρωβουλεύτρια των Σοσιαλιστών και αντιπρόεδρος της Διακομματικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας.

Η Karin Johansson, που έχει βιώσει η φτώχεια και εργάζεται σε κοινοτικό κέντρο υποστήριξης αστέγων στη Nyköping της Σουηδίας, τονίζει ότι η αδράνεια των κυβερνήσεων έχει οδηγήσει πολλούς νέους στην αποξένωση από την κοινωνία.

«Πολλοί νέοι άνδρες γυρίζουν την πλάτη στην σουηδική κοινωνία επειδή δεν έχουν εμπιστοσύνη σε αυτή. Και αυτό φαίνεται — πυροβολισμοί, εκρήξεις, η μαφία εκτοξεύεται», αναφέρει η Johansson, που είναι επίσης μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου του European Anti-Poverty Network. Η άκρα δεξιά «επηρεάζει τα πάντα και δεν επιθυμεί σταθερότητα στην κοινωνία. Θέλει διαρκώς αναταραχή».

Στόχος η συνολική αντιμετώπιση της φτώχειας

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τη στρατηγική μαζί με προτάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας, του αποκλεισμού από τη στέγαση και την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία.

«Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά στέγη, τροφή, περίθαλψη, εκπαίδευση ή μια σταθερή ζωή, οι κοινωνίες μας αποδυναμώνονται και η εμπιστοσύνη πλήττεται», σημειώνει η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Roxana Mînzatu, που θα παρουσιάσει τα μέτρα. «Η Ευρώπη χρειάζεται μια ισχυρότερη και πιο συντονισμένη απάντηση … Μια προσέγγιση που θα προλαμβάνει τη φτώχεια, θα στηρίζει όσους έχουν ήδη πληγεί και θα μετατρέπει τις κοινωνικές δεσμεύσεις σε απτά αποτελέσματα για τους πολίτες».

Η βασική θέση της Κομισιόν είναι ότι οι πόροι υπάρχουν ήδη, αλλά οι εθνικές κυβερνήσεις δεν τους αξιοποιούν αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με προσχέδιο του προϋπολογισμού για την επόμενη μακροπρόθεσμη περίοδο της ΕΕ, διατίθενται περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ για κοινωνικές πολιτικές — ποσό διπλάσιο από τα 50 δισεκατομμύρια που προβλέπονταν προηγουμένως μέσω του European Social Fund Plus. Ωστόσο, όπως ανέφερε αξιωματούχος της ΕΕ με γνώση των σχεδίων (που μίλησε ανώνυμα), πολλές πρωτεύουσες δεν αξιοποίησαν επαρκώς τα ήδη διαθέσιμα κονδύλια.

«Η πρόοδος ήταν αργή και πρέπει να το παραδεχτούμε», τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος, προσθέτοντας πως η αποτροπή ριζοσπαστικοποίησης και η διατήρηση της πίστης στην ΕΕ αποτελούν σημαντικά κίνητρα πίσω από την πρωτοβουλία των Βρυξελλών για πρόληψη και αντιμετώπιση της φτώχειας.

Το σχέδιο «θα δώσει στα κράτη-μέλη επιπλέον εργαλεία για να προχωρήσουν», ανέφερε ακόμη ο αξιωματούχος, περιγράφοντας το ως αφετηρία πριν παρουσιαστούν πιο συγκεκριμένες προτάσεις μέσα στον επόμενο χρόνο.

Αμφισβητήσεις για την επάρκεια των πόρων

Ωστόσο, επικριτές θεωρούν πως τα κράτη-μέλη χρειάζονται περισσότερο χρήματα παρά νέα εργαλεία.

Προτεραιότητα της ΕΕ «πρέπει να είναι η υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων και στοχευμένη χρηματοδότηση», υπογραμμίζει η ευρωβουλεύτρια Marie Toussaint, μέλος της Διακομματικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην εφαρμογή — όχι να αφήνει όλο το βάρος στα κράτη-μέλη».

«Δεν υπάρχει στρατηγική χωρίς χρήματα», τονίζει η Juliana Wahlgren, διευθύντρια του European Anti-Poverty Network. «Πώς θα εφαρμοστεί όταν χρηματοδοτικά δεν αποτελεί προτεραιότητα;»

Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια ανθρώπους αυτών που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό μεταξύ 2019 και 2030 και την πλήρη εξάλειψή τους έως το 2050.

Ο στόχος αυτός τέθηκε το 2021. Μέχρι το 2025 όμως ο αριθμός αυτός είχε μειωθεί μόλις κατά 3,4 εκατομμύρια, σύμφωνα με το προσχέδιο στρατηγικής που είδε το POLITICO. Στην ΕΕ το 2025, το ποσοστό όσων κινδυνεύουν από φτώχεια ανήλθε σε 20,9%, ελάχιστα μειωμένο σε σχέση με το 2019 (21,1%).

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανά χώρα. Η Ρουμανία και η Βουλγαρία μείωσαν κατά περίπου ένα τρίτο τον πληθυσμό που κινδυνεύει από φτώχεια μέσα σε μια δεκαετία, ενώ κάποια από τα πλουσιότερα κράτη-μέλη κινούνται αντίστροφα.

Η πανδημία Covid-19 ανέστρεψε τη θετική πορεία στη μείωση της φτώχειας στη Γαλλία, την Αυστρία και τη Γερμανία. Σε αυτές τις χώρες το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ήταν υψηλότερο το 2025 σε σχέση με δέκα χρόνια πριν. Στη Γερμανία μάλιστα αυξήθηκε από 17,3% το 2019 σε 21,2% πέρυσι. Παράλληλα ενισχύθηκε σημαντικά η υποστήριξη προς το ακροδεξιό κόμμα Alternative für Deutschland (AfD), ιδίως μετά την προσφυγική κρίση του 2016.

Bασικά εμπόδια: γραφειοκρατία & πρόσβαση στη στήριξη

Για όσους βιώνουν τη φτώχεια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν μέτρα στήριξης αλλά αν μπορούν πραγματικά να τα αξιοποιήσουν.

«Είναι πολύ δύσκολο να έχει κάποιος πρόσβαση σε ορισμένες παροχές λόγω γραφειοκρατίας — το ίδιο το σύστημα είναι πολύ δύσκολο στη διαχείριση», σημειώνει η Ema Popovici, άτομο που βιώνει τη φτώχεια και εργάζεται ως βοηθός έργου στο Bucovina Institute στη Ρουμανία.

Η ΕΕ πρέπει να ακούσει όσους βιώνουν τη φτώχεια, επιμένει η Popovici: «Μπορούν να μεταφέρουν τι πραγματικά συμβαίνει. Γιατί στα χαρτιά μπορεί να δηλωθεί πως όλα πηγαίνουν καλά ή ότι έχουμε λύσεις — αλλά στην πράξη δεν λειτουργούν. Χρειάζονται άνθρωποι έξω στην κοινωνία που θα συνομιλούν απευθείας με αυτούς τους πολίτες».

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.

Κύρια ευρήματα

• Ο κίνδυνος φτώχειας είναι υψηλότερος στα παιδιά έως 17 ετών (29,6%) και σημαντικά αυξημένος σε νοικοκυριά ενός ενήλικα με ένα ή περισσότερα παιδιά (36,1%).
• Στο σύνολο των νοικοκυριών, 896 χιλ. νοικοκυριά (1.991 χιλ. άτομα) βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας.
• Ο κίνδυνος φτώχειας μειώνεται με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο: 29,9% για χαμηλή εκπαίδευση, 18,3% για δευτεροβάθμια και 7,1% για τριτοβάθμια εκπαίδευση.
• Το κατώφλι φτώχειας για μονοπρόσωπο νοικοκυριό ανέρχεται σε 7.020 ευρώ ετησίως, και για οικογένεια δύο ενηλίκων με δύο παιδιά σε 14.742 ευρώ.
• Η παιδική φτώχεια μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανέρχεται σε 22,8%, αυξημένη κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024.

Κοινωνικές μεταβιβάσεις

• Πριν τις μεταβιβάσεις, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ήταν 43,9%.
• Οι συντάξεις μειώνουν τον κίνδυνο κατά 20,7 μονάδες και τα κοινωνικά επιδόματα κατά 3,6 μονάδες, συνολικά μειώνοντας τον κίνδυνο φτώχειας κατά 24,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Εισόδημα και πηγές

• Το μέσο ισοδύναμο ατομικό διαθέσιμο εισόδημα ανέρχεται σε 13.381 ευρώ, αυξημένο κατά 8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
• Η κύρια πηγή εισοδήματος των νοικοκυριών είναι η εργασία (71,7%) και ακολουθούν οι συντάξεις (23%).

Η εικόνα καταδεικνύει ότι, παρά τη μερική ανακούφιση από κοινωνικά επιδόματα και συντάξεις, σημαντικό μέρος του πληθυσμού παραμένει εκτεθειμένο σε φτώχεια, με ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο για τα παιδιά και τα μονογονεϊκά νοικοκυριά.

Η οργάνωση, που αυτοαποκαλείται «Robins des Ruelles» («Ρομπέν των Στενών»), ανέφερε ότι περίπου 60 ακτιβιστές ορισμένα φορώντας χαρακτηριστικά καπέλα με φτερό, εισήλθαν το βράδυ της Τρίτης σε κατάστημα υγιεινής διατροφής της αλυσίδας Rachelle Béry, πήραν τρόφιμα και ποτά, χωρίς να τα πληρώσουν και τα τα μοίρασα σε κοινοτικά ψυγεία της πόλης.

View this post on Instagram

A post shared by Axel Tardieu (@axel.tardieu)

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, η ενέργεια αποτέλεσε «πολιτική πράξη» ενάντια στον πληθωρισμό των τροφίμων.

Επαναλαμβανόμενες δράσεις των ακτιβιστών με θεματικές μεταμφιέσεις
Πρόκειται για τη δεύτερη παρόμοια ενέργεια της ομάδας μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τον Δεκέμβριο, μέλη της ίδιας ομάδας ακτιβιστών είχαν εισβάλει σε σούπερ μάρκετ του Μόντρεαλ με στολές Αϊ-Βασίλη και ξωτικών, αφαιρώντας τρόφιμα και αφήνοντας μέρος τους τυλιγμένο σαν δώρα κάτω από χριστουγεννιάτικο δέντρο σε κοντινό σημείο.

Η ακρίβεια αποτελεί μείζον κοινωνικό ζήτημα στον Καναδά. Σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα CBC, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 4,7% μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Νοεμβρίου 2025, ρυθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με τον συνολικό πληθωρισμό.

«Όταν δύο δουλειές δεν φτάνουν για να ζήσεις»

Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση παραθέτει δήλωση μέλους της, με το μικρό όνομα Φρανσίς: «Κάθε μέρα δουλεύουμε ασταμάτητα, μόνο και μόνο για να μπορούμε να αγοράζουμε φαγητό από αυτά τα σούπερ μάρκετ που λειτουργούν με μοναδικό κίνητρο το κέρδος. Όταν δύο δουλειές δεν αρκούν για να φας, να έχεις στέγη και να φροντίσεις την οικογένειά σου, τότε κάθε μέσο γίνεται θεμιτό».

Η αστυνομία του Μόντρεαλ επιβεβαίωσε ότι διεξάγεται έρευνα για την κλοπή και τους βανδαλισμούς. «Δεν υπήρξαν τραυματισμοί και μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει συλλήψεις», δήλωσε εκπρόσωπος της αστυνομίας, εκτιμώντας την αξία των κλεμμένων προϊόντων σε «χιλιάδες δολάρια».

Νίκος Γιαννόπουλος

Τα νούμερα είναι συγκεκριμένα, δεν διαψεύδονται. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας το 26,9% του πληθυσμού της χώρας (περίπου 2,74 εκατομμύρια άτομα) ζει σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Την ίδια ώρα γίνεται γνωστό ότι μία από τις κρατικές “ασπίδες” κατά της φτώχειας, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα καλύπτει μόνο το 60% του ορίου φτώχειας, γεγονός που κάνει ανεπαρκή την κοινωνική προστασία.

Όμως, εν έτει 2025 και με την τεχνολογία να καλπάζει, η φτώχεια παίρνει και άλλες μορφές.

Κυρίαρχη είναι η ενεργειακή. Ως ενεργειακή φτώχεια ορίζεται η αδυναμία ή δυσκολία ενός νοικοκυριού να καλύψει επαρκώς τις βασικές ενεργειακές του ανάγκες, όπως θέρμανση, ψύξη, φωτισμό και μαγείρεμα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η υγεία, η ευημερία και η ποιότητα ζωής των μελών του.

Να το πούμε πιο απλά: Πρόκειται για την κατάσταση κατά την οποία ένα νοικοκυριό δεν μπορεί να διατηρήσει επαρκώς το σπίτι του ζεστό το χειμώνα ή δροσερό το καλοκαίρι και να έχει πρόσβαση στις βασικές ενεργειακές υπηρεσίες, με αρνητικές συνέπειες στην καθημερινή ζωή και συνολική ευημερία.

Μπαίνει ο χειμώνας σιγά-σιγά. Πόσα ελληνικά νοικοκυριά δεν μπορούν να κρατήσουν ζεστό το σπίτι τους; Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι το εν λόγω ποσοστό αγγίζει το 20% (συγκεκριμένα βρίσκεται στο 19,2%).

Ετσι και αλλιώς, όπως καταδεικνύεται, η Ελλάδα ανήκει στα 5 ευρωπαϊκά κράτη με τα υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας, μαζί με την Ισπανία, Πορτογαλία, Βουλγαρία και Λιθουανία οπότε το υψηλό ποσοστό των νοικοκυριών που δεν μπορούν να ζεσταθούν δυστυχώς δεν μας εκπλήσσει.

• Η φτώχεια, παράλληλα, σχετίζεται άμεσα με την ποιότητα της στέγης.

Έρευνα που δημοσίευσε η Greenpeace τον προηγούμενο Σεπτέμβριο έδειξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο παλιά και ενεργειακά ευάλωτα αποθέματα κατοικιών στην Ευρώπη, με πάνω από το 50% των σπιτιών χτισμένα πριν το 1980, δηλαδή πριν από την εφαρμογή οποιασδήποτε υποχρέωσης θερμομόνωσης.

Σήμερα, περίπου 3 εκατ. κατοικίες δεν έχουν καμία μόνωση, ενώ μόλις 86 χιλιάδες διαθέτουν ολοκληρωμένα συστήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν προκαλεί έκπληξη ότι το 34% των νοικοκυριών δηλώνει πως δεν δροσίζεται επαρκώς το καλοκαίρι, ποσοστό που αγγίζει το 50% στα πιο ευάλωτα οικονομικά στρώματα.

Εν τω μεταξύ άλλη έρευνα έδειξε το 67% των νοικοκυριών στην Αττική δεν μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα “ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025” για οικονομικούς λόγους. Η, όποια, δηλαδή κρατική αρωγή δεν μπορεί να φτάσει στην πλειοψηφία των πολιτών των οποίων η ενεργειακή φτώχεια ανακυκλώνεται.

Όπως αναφέρει η Greenpeace, οι παρεμβάσεις του “EΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025” είναι κυρίως μικρής κλίμακας, επικεντρωμένες σε κουφώματα και συστήματα θέρμανσης/ψύξης, ενώ απουσιάζει η διαφάνεια ως προς τον πραγματικό τους αντίκτυπο.

Επιπλέον, αποκλείονται οι πολυκατοικίες ως ενιαία κτίρια και οι περισσότερες ενοικιαζόμενες κατοικίες, παρότι το κτιριακό απόθεμα που κατευθύνεται στη μακροχρόνια ενοικίαση φαίνεται να είναι ως επί το πλείστον σε κάκιστη κατάσταση.

Το πρόβλημα βέβαια δεν εντοπίζεται μόνο στην Ελλάδα, απλά στη χώρα μας αποκτά ακόμα πιο έντονα χαρακτηριστικά λόγω και των γενικών ποσοστών φτώχειας.

• Το φαινόμενο πλήττει περίπου 54 εκατομμύρια πολίτες στην Ευρώπη και έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην υγεία, την κοινωνική ένταξη και την ευημερία των νοικοκυριών.

Είναι προφανώς μονόδρομος η διαμόρφωση ολοκληρωμένων πολιτικών στήριξης των ευάλωτων ομάδων, με την ενσωμάτωση μέτρων που διασφαλίζουν την επαρκή πρόσβαση σε ενέργεια χωρίς να επιβαρύνονται υπερβολικά τα νοικοκυριά. Αλλά το κρίσιμο ζήτημα είναι αυτά τα προγράμματα να μπορούν να “αγκαλιάσουν” σχεδόν το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο ένα ποσοστό τους.

Συμπερασματικά, οι προκλήσεις είναι πολλές και βρίσκονται μπροστά μας…

Της Άννας Στεργίου

1.Μηδενική φτώχεια. Η ακραία φτώχεια εξακολουθεί να υφίσταται, επηρεάζοντας άμεσα 1 στους δέκα ανθρώπους παγκοσμίως, όπως παραδέχεται και το τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ. Το 8,9% του παγκόσμιου πληθυσμού θα εξακολουθεί να ζει σε ακραία φτώχεια έως το 2030, σύμφωνα με το αναθεωρημένο διεθνές όριο φτώχειας. Περίπου δηλαδή 808 εκ. άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν με 3 δολάρια την ημέρα και να μην μπορούν να φάνε, να πιουν νερό, να έχουν κεραμίδι ή έστω άχυρο πάνω από το κεφάλι τους. Ο στόχος για μείωση έστω κατά 50% των εθνικών ποσοστών φτώχειας έως το 2030, πάλι δεν φαίνεται να πιάνεται. Μόνο 1 στις 5 χώρες βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη μείωση του εθνικού ποσοστού φτώχειας έως το 2030.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας που βασιζόταν στο 2019 μειώθηκε στο 14,3% το 2023 σε επίπεδο ΕΕ, με τις μεγαλύτερες μειώσεις στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Πολωνία αλλά αυξήσεις κινδύνου φτώχειας καταγράφηκαν στη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία και τη Σλοβακία. Σε χώρες της Ε.Ε. 9 περιφέρειες στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ρουμανία, την Ισπανία είχαν ποσοστό ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια που κυμαινόταν από 30,0% έως 44,9%!

2. Μηδενική πείνα. Πάνω από 700 εκ. άνθρωποι σε κάποιο σημείο της γης αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της πείνας, για διάφορους λόγους. Φέτος, η κατάσταση επιδεινώθηκε με ακραία καιρικά φαινόμενα. Πλημμύρες, μουσώνες, φωτιές, ανεμοστρόβιλοι κατέστρεψαν ανθρώπους, ζώα, δάση, κτήρια, και σοδειές. Τα παιδιά είναι ακόμη πιο ευάλωτα στην ασιτία. Το 2024, 93,3 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, αριθμός που ισοδυναμούσε με το 21,0% του πληθυσμού, ακόμη κι εντός της ΕE!

3.Καλή υγεία και ευημερία, ασφαλιστικά συστήματα. Χαλασμένα δόντια, παχυσαρκία, υψηλός δείκτης θνησιμότητας, ενεργειακή φτώχεια εξακολουθούν να δείχνουν πως το καλό επίπεδο ζωής, πάει συνάμα με τις οικονομικές συνθήκες, οι οποίες επηρεάζουν και την ψυχολογία. Τα βιολογικά προϊόντα χωρίς φυτοφάρμακα δεν απευθύνονται στις λαϊκές οικογένειες, λόγω κόστους. Έρευνα για την Υγεία που έγινε στις ΗΠΑ, έδειξε πως οι ηλικιωμένοι ενήλικες με χαμηλότερα εισοδήματα βιώνουν υψηλότερα ποσοστά αναπηρίας και θνησιμότητας. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες, που ανήκουν στην παγκόσμια ελίτ κι ανήκουν στο 1% αναμένεται να ζήσουν 14,6 και 10,1 χρόνια περισσότερο αντίστοιχα από τους άνδρες και τις γυναίκες από κατώτερες λαϊκές τάξεις.

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη για πρώτη φορά, το 52,4% του παγκόσμιου πληθυσμού καλύπτονταν από τουλάχιστον ένα επίδομα κοινωνικής προστασίας το 2023 έναντι με το 42,8% το 2015. Όμως, άλλα 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι παρέμειναν απροστάτευτοι. Ενώ οι χώρες υψηλού εισοδήματος πλησιάζουν την καθολική κάλυψη (85,9%) και οι χώρες ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος (71,2%) έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο, η κάλυψη στις χώρες χαμηλού εισοδήματος (9,7%) έχει ελάχιστα μετατοπιστεί μετά το 2015.

4.Ποιοτική εκπαίδευση. Ιδιωτικά πανεπιστήμια με υψηλά δίδακτρα, πέραν των ατόμων, με ιδιαίτερα ταλέντα είναι απλησίαστα στους κοινούς θνητούς. Το συνολικό κόστος διαμονής, μετακινήσεων κ.ά. στην Μεγάλη Βρετανία μπορεί να κυμαίνεται από 18.000 ευρώ τον χρόνο σε δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς δίδακτρα αλλά το κόστος ανεβαίνει στα 24.000-50.000 ευρώ σε πανεπιστήμιο με δίδακτρα. Απλησίαστα σχεδόν είναι τα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ με κόστος που ξεκινά από 35.000 ευρώ και κυμαίνεται έως 80.000 ευρώ τον χρόνο, σε σημείο πολλοί φοιτητές να πνίγονται από τα φοιτητικά δάνεια. Παρά τις μειώσεις που έγιναν τη φετινή χρονιά απ΄ ορισμένα ΑΕΙ των ΗΠΑ, το τίμημα είναι υψηλότατο για μια λαϊκή οικογένεια, εκτός αν κάποιος/α σπουδάσει με υποτροφία.

5.Ισότητα των φύλων.. Τρεις δεκαετίες μετά την ιστορική Διακήρυξη και Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στη λήψη αποφάσεων και σε ηγετικούς ρόλους και συχνά δεν έχουν αυτονομία όσον αφορά στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, τα δικαιώματα γης και την πρόσβαση στην τεχνολογία. Στην Ελλάδα αρκεί να κοιτάξουμε το θέμα των γυναικοκτονιών, με αποκορύφωμα την Κυριακή Γρίβα που τη σκότωσε ο πρώην φίλος της έξω από το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων το 2024.

6. Καθαρό νερό και αποχέτευση. Το 2024, 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν είχαν ασφαλή διαχείριση πόσιμου νερού,  ενώ 3,4 δισεκατομμύρια σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, δεν είχαν ασφαλή διαχείριση αποχέτευσης και 1,7 δισεκατομμύριο δεν είχαν βασικές υπηρεσίες υγιεινής στο σπίτι. Στα σχολεία, 646 εκατομμύρια παιδιά παραμένουν χωρίς βασικές υπηρεσίες υγιεινής, γεγονός που απαιτεί τετραπλάσια αύξηση της προόδου για την επίτευξη των στόχων του 2030.

7.Καθαρή ενέργεια. Η παγκόσμια πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια έφτασε το 92% το 2023 – από 84% το 2010. Η πρόσβαση σε καθαρά καύσιμα και τεχνολογίες μαγειρέματος αυξήθηκε από 64% σε 74% μεταξύ 2015 και 2023. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ενέργειας σήμερα και προβλέπεται να ξεπεράσει τον άνθρακα ως η κύρια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, το 2025. Χωρίς επενδύσεις και δράση, 645 εκατομμύρια άνθρωποι θα εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια και 1,8 δισεκατομμύρια δεν θα έχουν πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα (χωρίς άνθρακα) το 2030. Οι εκπομπές CO₂ έφτασαν σε νέο υψηλό, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, παρά την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας. Οι εκπομπές CO₂ από την καύση καυσίμων και τις βιομηχανικές διεργασίες αυξήθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ 37,6 δισεκατομμυρίων μετρικών τόνων το 2024, σημειώνοντας αύξηση 8,3% από το 2015. Οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας συνέβαλαν στον περιορισμό της περαιτέρω ανάπτυξης, αλλά οι παγκόσμιες εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται λόγω της υψηλής ζήτησης ενέργειας.

8. Εργασία και Οικονομική Ανάπτυξη. Η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ προβλέπεται να επιταχυνθεί σε μόλις 1,5% το 2025. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παραμένει πολύ κάτω από τον στόχο του 7%. Ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο ιστορικό χαμηλό του 5% το 2024  οι νέοι και οι γυναίκες συνέχισαν ν’ αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά ανεργίας. Το παγκόσμιο πραγματικό ΑΕΠ κατά κεφαλήν μειώθηκε απότομα κατά 3,8% το 2020 λόγω της πανδημίας COVID-19. Ανέκαμψε κατά 5,5% το 2021 αλλά η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σε περίπου 2% μεταξύ 2022 και 2024. Στην Ελλάδα τα εργασιακά δικαιώματα φαίνεται να πηγαίνουν σταθερά πίσω, αφού το Υπουργείο Εργασίας ψήφισε τη δυνατότητα σε συγκεκριμένους κλάδους ακόμη και 13 ωρών εργασίας καταργώντας ουσιαστικά το 8ωρο για το οποίο δόθηκαν ιστορικές μάχες.

9.Βιομηχανία, Καινοτομία και υποδομές. Είναι από τους λίγους τομείς που σημειώθηκε πρόοδος, μετά το 2015. Η παγκόσμια προστιθέμενη αξία (MVA) κατά κεφαλήν στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 17,3% από το 2015 έως το 2024. Οι θαλάσσιες μεταφορές έφτασαν τα 11,6 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2023, χάρη στην αυξανόμενη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών. Το κινητό ευρυζωνικό δίκτυο 5G καλύπτει πλέον το 51% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν συστημικά εμπόδια στην εκβιομηχάνιση. Και σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης, παρατηρείται αποβιομηχάνιση και μαζικές απολύσεις γίνονται και στις ΗΠΑ αλλά ακόμη και σε χώρες της Ασίας. Στην Ελλάδα που δεν έχει μεγάλες βιομηχανίες, το πρόβλημα ειδικά στις ηλικίες άνω των 55+ είναι εφιαλτικό και έγινε ορατό, όταν δήμοι κόντεψαν να χάσουν το σχετικό κοινοτικό πρόγραμμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι περίπου 500.000 χιλιάδες άτομα, κυρίως πτυχιούχοι έφυγαν από την Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2009-10 ή και λίγο αργότερα.

10. Ανισότητες. Η ψηφιακή επανάσταση δημιουργεί ένα νέο κύμα ανισοτήτων ανάμεσα σε ηλικιωμένους και μεσήλικες, σε γυναίκες και άνδρες, σε άτομα που ζουν στην Περιφέρεια κι άλλα που ζουν στο κέντρο, σε άτομα με διαφορετικές φυλετικές καταβολές με λευκούς κ.ά. Οι γυναίκες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν διακρίσεις λόγω φύλου. Τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζουν διακρίσεις σε ποσοστό 28% σε σύγκριση με 17% για τα άτομα χωρίς αναπηρίες. Ο παγκόσμιος πληθυσμός των προσφύγων έχει εκτοξευθεί στα 37,8 εκατομμύρια, κυρίως από το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Βενεζουέλας ενώ οι άνθρωποι στη Γάζα εξακολουθούν να είναι υπό διωγμό.

11. Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες. Έως και 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αγωνίζονται να βρουν ένα μέρος για να ζήσουν και 1,12 δισεκατομμύρια ζουν σε παραγκουπόλεις ή άτυπους οικισμούς χωρίς βασικές υπηρεσίες. Το θέμα των αυξημένων ενοικίων ειδικά σε τουριστικές περιοχές παραμένει ένα τεράστιο πρόβλημα στις παραλιακές κυρίως ζώνες και σε μέρη με υψηλή τουριστική κίνηση αλλά και σε περιοχές με υψηλή ζήτηση διαμερισμάτων σε αστικά κέντρα για λόγους εργασίας, φοιτητών κ.ά. Άτομα με χαμηλότερο εισόδημα βιώνουν μικρότερη «χωρικότητα» ως προς το σπίτι, λιγότερο χώρο πρασίνου, πιο μολυσμένο φυσικό περιβάλλον κ.ά. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η προσιτή τιμή της στέγασης έχει φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα εν μέσω της ραγδαίας αστικοποίησης, επηρεάζοντας 1,6 έως 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Εξίσου ανησυχητικό είναι πως 1,12 δισεκατομμύρια άτομα ζουν σε παραγκουπόλεις ή άτυπους οικισμούς – καταυλισμούς.

12.Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή.  Η σπατάλη τροφίμων, η απώλεια τροφίμων – κυρίως κατά τη μεταφορά – και τα ηλεκτρονικά απόβλητα, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, φτάνουν σε πρωτοφανή επίπεδα. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η σπατάλη τροφίμων στο λιανικό εμπόριο, την εστίαση και τα νοικοκυριά έφτασε τα 1,05 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2022 (132 κιλά ανά άτομο), αντιπροσωπεύοντας το 1/5 όλων των τροφίμων που διατίθενται στους καταναλωτές. Τα νοικοκυριά απορρίπτουν αρκετά τρόφιμα καθημερινά για να παρέχουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο γεύματα, ακόμη και όταν 1 στους 11 ανθρώπους παγκοσμίως πεινούν και 1 στους 3 δεν έχει την οικονομική δυνατότητα για μια υγιεινή διατροφή. Σε συνδυασμό με το 13% των τροφίμων που χάνονται κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού, το περιβαλλοντικό κόστος είναι συγκλονιστικό: η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων προκάλεσαν το 8-10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το οικονομικό κόστος εκτιμάται ότι υπερβαίνει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως.

13.Δράση για το κλίμα. Σύμφωνα με την Έκθεση για το Κενό Εκπομπών του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον για το 2024, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έφτασαν στο ιστορικό υψηλό των 57,1 γιγατονίων ισοδύναμου CO2 το 2023, σημειώνοντας αύξηση 1,3% από το 2022 και πολύ πάνω από τη μέση ετήσια αύξηση 0,8% από το 2010 έως το 2019. Ο τομέας της ενέργειας παραμένει η μεγαλύτερη πηγή (26%) εκπομπών άνθρακα, ακολουθούμενος από τις μεταφορές (15%) και τη γεωργία και τη βιομηχανία , που μοιράζονται από 11% η καθεμία.

Οι παγκόσμιες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων μειώθηκαν κατά 34,5% το 2023, από ένα ρεκόρ υψηλού ύψους 1,68 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022, σε περίπου 1,1 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή η μείωση οφείλεται στην πτώση των τιμών της ενέργειας και στη λήξη της προσωρινής στήριξης λόγω COVID-19. Όλες οι περιοχές εκτός από την Ωκεανία, η οποία σημείωσε αύξηση 29%, ανέφεραν μειώσεις. Η Υποσαχάρια Αφρική ηγήθηκε με μείωση 67%, ακολουθούμενη από τη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία (46%), τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (43%), την Κεντρική και Νότια Ασία (41%) και την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία (40%). Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική σημείωσαν μικρότερη μείωση 17%.

14.Ζωή κάτω από το νερό.  Η τρίτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς, που πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια τον Ιούνιο του 2025, έδωσε νέα ώθηση στο ζήτημα αυτό. Οι χώρες υιοθέτησαν μια τολμηρή πολιτική δήλωση και ανέλαβαν πάνω από 800 εθελοντικές δεσμεύσεις για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, μόλις το 8,4% των ωκεανών έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, πολύ κάτω από τον στόχο του 30% έως το 2030, και μόνο το 46% των βασικών θαλάσσιων περιοχών βιοποικιλότητας βρίσκονται υπό προστασία.

Η θέρμανση των ωκεανών και η οξίνιση συνεχίζονται, η υπεραλίευση και οι παράνομες πρακτικές επιμένουν και η υποστήριξη για την αλιεία μικρής κλίμακας παραμένει ανεπαρκής. Ταυτόχρονα, ο υποθαλάσσιος θόρυβος φαίνεται να επηρεάζει άσχημα τα μεγάλα κήτη, λόγω των υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων εξορύξεων και πολέμων. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, το 64,5% των θαλάσσιων ιχθυαποθεμάτων αλιεύτηκε σε βιολογικά βιώσιμα επίπεδα το 2021, ενώ το 35,5% υπεραλιεύτηκε.

Από το 2009 έως το 2018, χάθηκε το 14% της κοραλλιογενούς κάλυψης του πλανήτη. Τώρα, το 44% των ειδών κοραλλιών αντιμετωπίζουν εξαφάνιση. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή προειδοποιεί ότι ακόμη και αν η υπερθέρμανση του πλανήτη περιοριστεί στους 1,5°C, το 70% έως 90% των υφάλων θερμού νερού θα μπορούσε να εξαφανιστεί έως το 2050. Με όριο υπερθέρμανσης 2°C, σχεδόν όλοι οι ύφαλοι κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

15.Ζωή στη στεριά. Τα δάση κάλυπταν περίπου 4,1 δισεκατομμύρια εκτάρια (31%) της παγκόσμιας επιφάνειας γης το 2020. Από το 2000 έως το 2020, η δασική κάλυψη μειώθηκε κατά περίπου 100 εκατομμύρια εκτάρια. Οι φωτιές, η γεωργία, η δόμηση, ο τουρισμός είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια δασών. Οι περιφερειακές τάσεις ποικίλλουν: η Ασία, η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική είδαν την ανάπτυξη των δασών, ενώ η Λατινική Αμερική και η υποσαχάρια Αφρική παρουσίασαν σημαντικές απώλειες, λόγω της βόσκησης ζώων και της επέκτασης των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, αντίστοιχα. Το 2025 ήταν μία από τις χειρότερες χρονιές για την απώλεια δασών στην Ισπανία, την Πορτογαλία ενώ και η χώρα μας καταγράφει συχνά αρνητικά ρεκόρ. Αντίθετα, η Βραζιλία μείωσε την αποψίλωση των δασών στον Αμαζόνιο κατά 50% το 2023 σε σύγκριση με το 2022.

16.Ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί. Η βία και οι συγκρούσεις, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, συνεχίζουν να προκαλούν ανθρώπινο πόνο και εκτοπισμό. Το 2024, σχεδόν 50.000 ζωές χάθηκαν σε συγκρούσεις – μία κάθε 12 λεπτά – επηρεάζοντας δυσανάλογα τις γυναίκες και τα παιδιά. Μέχρι το τέλος του 2024, 123,2 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν βίαια. Τα παγκόσμια ποσοστά ανθρωποκτονιών μειώθηκαν κατά 12% μεταξύ 2015 και 2023 αλλά η πρόοδος παραμένει πολύ κάτω από τον στόχο, μείωσης του 50%. Το παγκόσμιο ποσοστό ανθρωποκτονιών εκ προθέσεως μειώθηκε από 5,9 ανά 100.000 άτομα το 2015 σε 5,2 το 2023. Το 2023, οι ανθρωποκτονίες συγκεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και στην υποσαχάρια Αφρική, οι οποίες συνολικά αντιπροσώπευαν σχεδόν τα δύο τρίτα όλων των θυμάτων παγκοσμίως.

Οι άνδρες αποτελούσαν το 80% των θυμάτων ανθρωποκτονιών, κυρίως λόγω του οργανωμένου εγκλήματος και της βίας των συμμοριών. Οι γυναίκες, ωστόσο, αντιμετώπιζαν δυσανάλογο κίνδυνο μέσα στο σπίτι. Το 60% των γυναικών θυμάτων σκοτώνονται από συντρόφους ή μέλη της οικογένειας. Μόνο το 2023, περίπου 51.000 γυναίκες σκοτώθηκαν από στενούς συντρόφους ή μέλη της οικογένειας. Η πρόοδος στη μείωση της βίας κατά των γυναικών συνεχίζει να καθυστερεί, με το ποσοστό ανθρωποκτονιών των γυναικών να μειώνεται μόλις κατά 5% σε σύγκριση με τη μείωση του 14% για τους άνδρες.

17.Συνεργασία για τους στόχους. Το μερίδιο των αναπτυσσόμενων χωρών στις παγκόσμιες εξαγωγές εμπορευμάτων έχει παραμείνει στάσιμο από το 2015, με τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες να αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,1%. Εξάλλου, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, το ψηφιακό χάσμα παραμένει μεγάλο και διευρύνεται, ιδίως στις περιοχές με χαμηλότερο εισόδημα.

Το 2024, 5,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι ήταν συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, αριθμός που αντιστοιχεί στο 68% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή περίπου 2,6 δισεκατομμύρια παραμένει εκτός σύνδεσης. Ενώ η παγκόσμια χρήση του διαδικτύου έχει αυξηθεί κατά 28%, δηλαδή από 40% το 2015 σε 68% το 2024 η καθολική χρήση (διείσδυση 95%) παραμένει μια μακρινή προοπτική. Η καθολική χρήση έχει σχεδόν επιτευχθεί στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, καθώς και στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Όμως, η υποσαχάρια Αφρική και η Ωκεανία (εκτός της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας) υστερούν, καθώς μόλις 37% και 33% είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο.

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν συγκεντρώσει περίπου το 46% των 49,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων που ζήτησαν για ανθρωπιστική βοήθεια σε όλο τον κόσμο το 2024, σύμφωνα με τα δικά τους δεδομένα. Είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που ο διεθνής οργανισμός συγκεντρώνει λιγότερα από τα μισά από όσα ζητά. Το έλλειμμα έχει αναγκάσει τις ανθρωπιστικές υπηρεσίες να παίρνουν επώδυνες αποφάσεις, όπως τη μείωση των μερίδων για τους πεινασμένους και τη μείωση του αριθμού των ανθρώπων που τους προσφέρεται βοήθεια.

Οι συνέπειες είναι αισθητές σε μέρη όπως η Συρία, όπου το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης (WFP), ο κύριος διανομέας τροφίμων του ΟΗΕ, συνήθιζε να ταΐζει 6 εκατομμύρια ανθρώπους. Βλέποντας τις προβλέψεις του για δωρεές βοήθειας νωρίτερα φέτος, το WFP μείωσε τον αριθμό που σκόπευε να βοηθήσει σε περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους, δήλωσε η Ράνια Ντάγκα Κάμαρα, βοηθός εκτελεστικής διευθύντριας του οργανισμού για συνεργασίες και κινητοποίηση πόρων.

Η Ντάγκα Κάμαρα επισκέφθηκε το προσωπικό του WFP στη Συρία τον Μάρτιο. «Η γραμμή τους ήταν: ‘Σε αυτό το σημείο παίρνουμε από τους πεινασμένους για να ταΐσουμε αυτούς που λιμοκτονούν’», είπε σε συνέντευξή της.

Οι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Εθνών δεν μπορούν να αισιοδοξούν σε μια εποχή εκτεταμένων συγκρούσεων, πολιτικής αναταραχής και ακραίων καιρικών φαινομένων, παράγοντες που εντείνουν την πείνα. «Έχουμε αναγκαστεί να περιορίσουμε τις εκκλήσεις μας σε αυτούς που βρίσκονται στη μεγαλύτερη ανάγκη», δήλωσε ο Τομ Φλέτσερ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για ανθρωπιστικές υποθέσεις και συντονιστής έκτακτης βοήθειας.

Οικονομικές και πολιτικές πιέσεις κλονίζουν την ανθρωπιστική βοήθεια

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι οικονομικές πιέσεις και οι πολιτικής αλλαγές επαναπροσδιορίζουν τις αποφάσεις ορισμένων πλούσιων χωρών σχετικά με το πού και πόσα θα δώσουν. Ένας από τους μεγαλύτερους δωρητές του ΟΗΕ – η Γερμανία – ήδη μείωσε κατά 500 εκατομμύρια δολάρια τη χρηματοδότηση από το 2023 έως το 2024 στο πλαίσιο γενικότερων περικοπών. Το υπουργικό συμβούλιο της χώρας έχει προτείνει μια ακόμη μείωση κατά 1 δισεκατομμύριο δολάρια για το 2025.

Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις παρακολουθούν επίσης πώς ο εκλεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα προσεγγίσει την ανθρωπιστική βοήθεια όταν ξεκινήσει τη δεύτερη θητεία του τον Ιανουάριο. Στην πρώτη του θητεία, είχε προσπαθήσει να μειώσει δραστικά τη χρηματοδότηση των ΗΠΑ για ξένη βοήθεια.

Επιπλέον, έχει προσλάβει συμβούλους που υποστηρίζουν ότι υπάρχει περιθώριο για περικοπές στη ξένη βοήθεια.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στην πρόληψη και καταπολέμηση της πείνας παγκοσμίως. Τα τελευταία πέντε χρόνια, προσέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 64,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 38% των συνολικών συνεισφορών που κατέγραψε ο ΟΗΕ.

Η πλειονότητα της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης προέρχεται από μόλις τρεις μεγάλους δωρητές: τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτοί παρείχαν το 58% των 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων που κατέγραψε ο ΟΗΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων από το 2020 έως το 2024.

Τρεις άλλες μεγάλες δυνάμεις – η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία – συνέβαλαν συλλογικά λιγότερο από το 1% της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης που παρακολουθεί ο ΟΗΕ κατά την ίδια περίοδο, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων των συνεισφορών του ΟΗΕ από το Reuters.

Η αδυναμία κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού είναι ένας από τους κύριους λόγους που το παγκόσμιο σύστημα αντιμετώπισης της πείνας και της πρόληψης του λιμού βρίσκεται υπό τεράστια πίεση. Η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης – σε συνδυασμό με τα εμπόδια στην εκτίμηση των αναγκών και της παροχής επισιτιστικής βοήθειας σε εμπόλεμες ζώνες, όπου εντοπίζονται οι χειρότερες κρίσεις πείνας – δυσχεραίνει τις προσπάθειες για την παροχή βοήθειας στους λιμοκτονούντες.

Σχεδόν 282 εκατομμύρια άνθρωποι σε 59 χώρες και περιοχές αντιμετώπιζαν υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας το 2023.

Σε εθνικό επίπεδο, τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό, καταγράφηκαν στη Ρουμανία (32%), στη Βουλγαρία (30%), στην Ισπανία (26,5%) και στην Ελλάδα (26,1%).

Σε περιφερειακό επίπεδο, τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό, καταγράφηκαν στις υπερπόντιες περιφέρειες της Γαλλίας, στη νότια Ιταλία και στην αγροτικές περιοχές της Ρουμανίας.

Το 2023, οι άνθρωποι που ζούσαν στις πρωτεύουσες ορισμένων χωρών της ΕΕ ήταν γενικά λιγότερο πιθανό να διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτή η διαφορά ήταν πιο έντονη στη Ρουμανία, όπου το εθνικό ποσοστό ήταν 32%, σε σύγκριση με μόλις 12,3% στο Βουκουρέστι. Ομοίως, στην Πολωνία, το εθνικό ποσοστό ήταν 16,3%, ενώ στην περιφέρεια της Βαρσοβίας ήταν μόνο 8,9%. Στην Κροατία, ο εθνικός δείκτης ήταν 20,7%, ενώ στο Ζάγκρεμπ ήταν 11,9%.

Η αντίθετη τάση παρατηρήθηκε στο Βέλγιο και την Αυστρία, όπου το ποσοστό των ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό στις περιφέρειες των Βρυξελλών (37,6%) και της Βιέννης (29,5%) ήταν σημαντικά υψηλότερο από τους εθνικούς μέσους όρους 18,6% και 17,7%, αντίστοιχα.

Στην Ελλάδα, τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού, καταγράφηκαν το 2023 στην Πελοπόννησο (35,7%), στη Δυτική Ελλάδα (35,2%), στη Δυτική Μακεδονία (32,7%), στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (31,9%) και στο Βόρειο Αιγαίο (30,4%). Στην Αττική το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 22,7%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) που ανακοινώθηκαν σήμερα, οι άνεργοι ανήλθαν στο τέλος Ιουλίου σε 465.167 άτομα σημειώνοντας μείωση κατά 62.204 άτομα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2023 (-11,8%) και αύξηση κατά 16.728 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024 (3,7%).

Το ποσοστό ανεργίας στους άνδρες διαμορφώθηκε σε 7,8% και στις γυναίκες σε 12,5%. Ηλικιακά το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας (20%) ήταν μεταξύ 15-24 ετών ενώ ακολούθησαν με ανεργία 9,4% οι ηλικίες 25-74 ετών.

Οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 4.229.548 άτομα σημειώνοντας αύξηση κατά 26.303 άτομα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2023 (0,6%) και μείωση κατά 46.286 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024 (-1,1%).

Τα άτομα κάτω των 75 ετών που δεν περιλαμβάνονται στο εργατικό δυναμικό, ή «άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού», δηλαδή τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία, ανήλθαν σε 3.081.262, σημειώνοντας αύξηση κατά 11.693 άτομα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2023 (0,4%) και κατά 26.998 άτομα σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024 (0,9%).

Ειδικότερα, το 2023, περίπου 94,6 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή το 21% του πληθυσμού, διέτρεχαν τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτά τα άτομα ζουν σε νοικοκυριά που βιώνουν τουλάχιστον έναν από τους τρεις παρακάτω κινδύνους: φτώχεια, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, ή διαβίωση σε νοικοκυριό με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός αυτός μειώθηκε ελαφρώς σε σχέση με το 2022, παραμένει υψηλός και προκαλεί προβληματισμό.

Τα ποσοστά της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ποικίλλουν μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται στη Ρουμανία (32%), τη Βουλγαρία (30%), την Ισπανία (27%) και την Ελλάδα (26%). Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίζονται στην Τσεχία (12%), τη Σλοβενία (14%), τη Φινλανδία και την Πολωνία (16%).

Οι στατιστικές αυτές επισημαίνουν την ανάγκη για άμεση και στοχευμένη δράση προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης των πολιτών που βρίσκονται σε κίνδυνο και να μειωθεί η κοινωνική ανισότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεν εφησυχάζουμε, συνεχίζουμε αταλάντευτα μέχρι οι τιμές στο ράφι να σταθεροποιηθούν και να αποκλιμακωθουν», δήλωσε ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, με αφορμή την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) για τον πληθωρισμό κατά τον Μάιο 2024.

Αναλυτικά, η σημερινή ανακοίνωση του υπουργείου Ανάπτυξης αναφέρει: «Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) για τον πληθωρισμό κατά τον Μάιο 2024 επιβεβαιώνει και με τον πλέον αδιαμφισβήτητο τρόπο ότι τα μέτρα για την ανάσχεση του πληθωρισμού που έλαβε και εφάρμοσε η ελληνική κυβέρνηση, ήδη, έχουν αρχίσει να αποδίδουν σταδιακά.

Ο πληθωρισμός στη χώρα μας κατέγραψε μία ιδιαιτέρως αξιοσημείωτη πτώση από το 3,2% του Απριλίου, στο 2,3% του Μαΐου. Η Ελλάδα έχει τον 6ο χαμηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, στην οποία ο εναρμονισμένος πληθωρισμός αντίθετα με την Ελλάδα αυξήθηκε από 2,4% τον Απρίλιο στο 2,6% τον Μάιο.

Πτώση καταγράφει και ο πληθωρισμός τροφίμων ο οποίος αφορά άμεσα τα νοικοκυριά. Όπως εκτιμά η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, στην Ελλάδα μειώνεται από το 4,8% στο 2,4%, στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας, από τον Ιούλιο του 2021.

Οι συγκεκριμένες επιδόσεις που καταγράφει η Eurostat αποτελούν απόρροια των παρεμβάσεων που έκανε η ελληνική κυβέρνηση και απόδειξη της αποτελεσματικότητάς τους.

Με μία σειρά μέτρων διαρθρωτικού και ελεγκτικού χαρακτήρα -που δεν έχει λάβει καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη- περιορίζουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τις συνέπειες της ακρίβειας. Ενός προβλήματος που δεν είναι μόνο ελληνικό, αλλά έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις».