Σύμφωνα με το Sky News, η νέα προειδοποίηση του IRGC έρχεται μετά την ανακοίνωση από τις ΗΠΑ του «Project Freedom», μιας προσπάθειας για την ασφαλή διέλευση των πλοίων από το στενό. Σε δηλώσεις που μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars, το ναυτικό του IRGC ανέφερε:

«Όλα τα σκάφη που σκοπεύουν να διέλθουν από το Στενό προειδοποιούνται ότι η μόνη ασφαλής διαδρομή για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ είναι ο διάδρομος που είχε ανακοινωθεί προηγουμένως από το Ιράν. Οποιαδήποτε απόκλιση από αυτή τη διαδρομή είναι επικίνδυνη και θα αντιμετωπιστεί με αυστηρά μέτρα από το Ναυτικό του IRGC».

Προηγουμένως, η Τεχεράνη επέτρεπε στα πλοία να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό έναντι αμοιβής. Οι επιτρεπόμενες διαδρομές ήταν εκείνες που περνούσαν πιο κοντά στο Ιράν. 

Κατά τον δημοσιογράφο του Axios, Μπαράκ Ραβίντ, οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν το «πράσινο φως» να εξουδετερώνουν άμεσες απειλές εναντίον πλοίων που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, όπως γρήγορα σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ή παράκτια πυραυλικά συστήματα που «κλειδώνουν» την περιοχή.

Ο Ραβίντ συνδέει την αλλαγή στάσης των αμερικανικών δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ με προηγούμενο δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος είχε βαρεθεί με το αδιέξοδο «χωρίς συμφωνία, χωρίς πόλεμο» στο Ιράν.

Η «Επιχείρηση Ελευθερία» που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ, για να αλλάξει αυτή τη δυναμική, θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει πίσω στον πόλεμο, σημειώνει το Axios.

«Ο πρόεδρος θέλει δράση. Δεν θέλει να καθίσει ήσυχος. Θέλει πίεση. Θέλει μια συμφωνία», δήλωσε στο πλαίσιο αυτό, ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Σε ανακοίνωσή τους, ανέφεραν ότι, αν και χθες αρκετά πλοία διήλθαν από τα Στενά, η Ουάσιγκτον δεν προχώρησε στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού, γεγονός που – όπως υποστηρίζεται – συνιστά παραβίαση των συμφωνηθέντων όρων.

«Από απόψε, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως ότου αρθεί ο αποκλεισμός» αναφέρεται στην ανακοίνωση.

BREAKING: Iran has announced it is again closing the Strait of Hormuz. The military says the US must lift its blockade of Iranian ports before the Strait is opened again. pic.twitter.com/Gm8bNIfmwo

— Al Jazeera Breaking News (@AJENews) April 18, 2026

Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι κανένα πλοίο δεν πρέπει να απομακρυνθεί από τον αγκυροβόλιό του στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε κίνηση προς τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να θεωρηθεί συνεργασία με τον εχθρό και να οδηγήσει σε στοχοποίηση του πλοίου.

Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι οι πλοιοκτήτες θα πρέπει να ενημερώνονται αποκλειστικά από τις επίσημες ανακοινώσεις του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ γίνεται αναφορά ότι δηλώσεις του «τρομοκράτη προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την κατάσταση στον Περσικό Κόλπο δεν έχουν αξιοπιστία».

Audio of the Indian oil tanker Sanmar Herald pleading with Iranian forces to stop shooting at it in the Strait of Hormuz this morning. pic.twitter.com/7Y5n7Jb7o0

— OSINTtechnical (@Osinttechnical) April 18, 2026

Νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να συμμετέχουν σε «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν και αναγνώρισε ότι η Τεχεράνη «ήθελε να κλείσει ξανά τα Στενά».

«Δεν μπορούν να μας εκβιάσουν» τόνισε ο Τραμπ για το Ιράν, προσθέτοντας ότι θα έχει περισσότερες πληροφορίες για τις συνομιλίες με την Τεχεράνη «μέχρι το τέλος της ημέρας».

BREAKING:

Iran officially closes Strait of Hormuz. pic.twitter.com/iyGLSCo0cv

— Globe Eye News (@GlobeEyeNews) April 18, 2026

Σημειώνεται ότι το Σάββατο, δύο πλοία με ινδική σημαία που μετέφεραν αργό πετρέλαιο δέχτηκαν επίθεση από ιρανικές δυνάμεις ενώ προσπαθούσαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, όπως επιβεβαίωσε με ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν χαρακτηρίζει τις απαιτήσεις του Τραμπ για εμπλουτισμένο ουράνιο ”αδιέξοδες”

Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, δήλωσε ότι το Ιράν δεν είναι έτοιμο να πραγματοποιήσει νέο γύρο διαπροσωπικών συνομιλιών με Αμερικανούς αξιωματούχους, λόγω της άρνησης της Ουάσιγκτον να εγκαταλείψει τις «μαξιμαλιστικές» απαιτήσεις της σε θέματα όπως το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Χατιμπζαντέχ δήλωσε σε συνέντευξή του στο Associated Press ότι το Ιράν δεν θα παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφερόμενος στις πρόσφατες απαιτήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χθες ανέφερε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να μεταβεί στο Ιράν για να «μαζέψει όλη την πυρηνική σκόνη».

«Μπορώ να σας πω ότι κανένα εμπλουτισμένο υλικό δεν πρόκειται να αποσταλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Χατιμπζαντέχ. «Αυτό είναι αδύνατο, και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι, ενώ είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε οποιεσδήποτε ανησυχίες έχουμε, δεν πρόκειται να δεχτούμε πράγματα που είναι αδύνατα».

Ακόμα είπε ότι έχουν γίνει πολλές ανταλλαγές μηνυμάτων μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιμένουν σε απαιτήσεις που το Ιράν θεωρεί υπερβολικές.

«Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο σημείο να προχωρήσουμε σε μια πραγματική συνάντηση, επειδή υπάρχουν ζητήματα στα οποία οι Αμερικανοί δεν έχουν ακόμα εγκαταλείψει τη μαξιμαλιστική τους θέση», δήλωσε ο Χατιμπζαντέχ. Το Ιράν επιδίωκε την οριστικοποίηση μιας «συμφωνίας-πλαίσιο» πριν προχωρήσει σε μια συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο, πρόσθεσε.

Ο Ιρανός αξιωματούχος δεν θέλησε να αναφερθεί σε λεπτομέρειες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε να διευκρινίσει ποια ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα, αλλά κάλεσε την Ουάσιγκτον να λάβει υπόψη τις ανησυχίες του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη χώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ηχητικό ντοκουμέντο που επικαλείται ο ΣΚΑΪ, ένα ινδικό τάνκερ φέρεται να δέχθηκε επίθεση από ελαφρύ οπλισμό και εξέπεμψε σήμα κινδύνου.

Στο πρώτο ηχητικό ακούγεται ο κυβερνήτης ινδικού δεξαμενόπλοιου που δέχτηκε πυρά από το Ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό να λέει: «Μας δώσατε άδεια για να κινηθούμε, γιατί μας επιτίθεστε»;

Στο δεύτερο ηχητικό, σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, o κυβερνήτης διαμαρτύρεται και εκπέμπει σήμα κινδύνου, ενώ ακούγονται πυρά από ελαφρύ οπλισμό.

Την ίδια ώρα οι Times Of India αναφέρουν ότι σημειώθηκε περιστατικό πυροβολισμών στα Στενά του Ορμούζ, καθώς τουλάχιστον δύο πλοία επιχείρησαν να το διασχίσουν.

Hormuz …

Dramatic moment: The Revolutionary Guards stop an Indian container ship coming from the United Arab Emirates and force it to turn around!

The Iranian Revolutionary Guard Navy informed the container ship "Bahagia Lakshmi" (an Indian crewed ship departing from the… pic.twitter.com/hzUAmDFxmE

— KORRINA (@KORRINA31535546) April 18, 2026

Οι αναφορές διαδίδονται και στα social media, όπου αρκετοί χρήστες αναφέρονται στο περιστατικό και αναφέρουν ότι το πλοίο διέκοψε την πορεία του και άλλαξε πορεία. Παράλληλα, άλλοι λογαριασμοί αναφέρουν ότι το πλοίο απλά δέχθηκε προειδοποίηση και στη συνέχεια άλλαξε πορεία.

Σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε ο ιρανικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός IRIB, η διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν «συνεχίσει τις πράξεις πειρατείας υπό το πρόσχημα του λεγόμενου αποκλεισμού».

«Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ έχει επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση και αυτό το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα τελεί πλέον υπό αυστηρή διαχείριση και έλεγχο από τις ένοπλες δυνάμεις», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση.

«Μέχρι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκαταστήσουν την πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας για τα πλοία που ταξιδεύουν από το Ιράν προς τους προορισμούς τους και πίσω, το καθεστώς του Στενού του Ορμούζ θα παραμείνει υπό αυστηρό έλεγχο και στην προηγούμενη κατάστασή του», ανέφερε η διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης.

Νωρίτερα, πληροφορίες έκαναν λόγο ότι όσα πλοία επιχείρησαν να περάσουν από το Ορμούζ, παρεμποδίστηκαν από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Παράλληλα, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες, το πολεμικό ναυτικό του Ιράν είχε ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα πληρώματα των πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή έτσι ώστε να αρχίσει σταδιακά να επιτρέπεται η διέλευση των πλοίων ίσως και εντός της ημέρας.

Εν τω μεταξύ, αμερικανικές και ιρανικές αντιπροσωπείες αναμένεται να φτάσουν στο Πακιστάν αυτό το Σαββατοκύριακο και να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις τη Δευτέρα, σύμφωνα με πληροφορίες ιρανικών πηγών που μίλησαν το CNN. Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την Παρασκευή την πεποίθησή του ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, αλλά ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με ορισμένες από τις δηλώσεις του σχετικά με τις παραχωρήσεις της Τεχεράνης.

Ινδικό τάνκερ περνούσε τα Στενά του Ορμούζ και δέχθηκε πυρά από τους Φρουρούς της Επανάστασης

Επίθεση από τους Φρουρούς της Επανάστασης φέρεται να δέχθηκε πλοίο που προσπάθησε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ μετά την ανακοίνωση από το Ιράν για νέο αποκλεισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ηχητικό ντοκουμέντο που επικαλείται ο ΣΚΑΪ, ένα ινδικό τάνκερ φέρεται να δέχθηκε επίθεση από ελαφρύ οπλισμό και εξέπεμψε σήμα κινδύνου.

Στο πρώτο ηχητικό ακούγεται ο κυβερνήτης ινδικού δεξαμενόπλοιου που δέχτηκε πυρά από το Ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό να λέει: «Μας δώσατε άδεια για να κινηθούμε, γιατί μας επιτίθεστε»;

Στο δεύτερο ηχητικό, σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, o κυβερνήτης διαμαρτύρεται και εκπέμπει σήμα κινδύνου, ενώ ακούγονται πυρά από ελαφρύ οπλισμό.

Την ίδια ώρα οι Times Of India αναφέρουν ότι σημειώθηκε περιστατικό πυροβολισμών στα Στενά του Ορμούζ, καθώς τουλάχιστον δύο πλοία επιχείρησαν να το διασχίσουν.

Στροφή 180 μοιρών για τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια, τα δύο ελληνικά

Η έντονη ρευστότητας που επικρατεί στη ναυτιλιακή δραστηριότητα στον Περσικό Κόλπο, αποτυπώνεται ανάγλυφα από τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται στην περιοχή καθώς όπως μεταδίδει το Bloomberg τουλάχιστον 6 πλοία (μεταξύ των οποίων 2 ελληνικών συμφερόντων) άλλαξαν πορεία την ώρα που επιχειρούσαν να κατευθυνθούν προς τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως αναφέρει το πρακτορείο τόσο οι πλοιοκτήτες και όσο και οι έμποροι πετρελαίου βρίσκονται σε σύγχυση σχετικά με το αν το Ιράν θα τηρήσει τη δέσμευσή του για ελεύθερη διέλευση.

Οι διακοπές πορείας των πέντε δεξαμενόπλοιων ελληνικών και ινδικών συμφερόντων νωρίς το Σάββατο δίνουν την πρώτη εικόνα για το πώς εξελίσσεται η κυκλοφορία στον κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, μετά τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν ότι το πέρασμα είναι πλήρως ανοιχτό. Ωστόσο, αργότερα, το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε ότι η διέλευση ενδέχεται να παραμείνει κλειστή, εφόσον εξακολουθεί να ισχύει ναυτικός αποκλεισμός από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια είχαν κινηθεί προς τα βορειοανατολικά, από θαλάσσιες περιοχές ανοιχτά του Ντουμπάι, μεταφέροντας φορτία αργού πετρελαίου, πριν αρχίσουν να αναστρέφουν πορεία το πρωί του Σαββάτου. Ορισμένα παραμένουν πλέον ακινητοποιημένα κοντά στο σημείο της στροφής, στην περιοχή της νήσου Κεσμ του Ιράν, ενώ ένα ακόμη πλοίο έχει πάψει να εκπέμπει σήμα γεωεντοπισμού εδώ και αρκετές ώρες.

Τα έξι πλοία ανήκαν σε μια ευρύτερη ομάδα που είχε εντοπιστεί να κατευθύνεται προς τα Στενά του Ορμούζ μετά τις σχετικές ανακοινώσεις της Παρασκευής και αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου στόλου δεξαμενόπλοιων που παρέμεναν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Συνολικά, τα έξι δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου 8,3 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού αργού. Εάν είχαν καταφέρει να διέλθουν κανονικά, θα καταγραφόταν η μεγαλύτερη ημερήσια ροή πετρελαίου από τον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου.

Παραμένει ασαφές αν οι αλλαγές πορείας οφείλονται σε απόφαση των πλοιοκτητών να ματαιώσουν τη διέλευση ή σε κάποια μορφή διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων που επιχειρούν να προσεγγίσουν το στενό πέρασμα. Λίγο μετά την αναστροφή των δεξαμενόπλοιων, τρία πλοία μεταφοράς υγραερίου και ένα δεξαμενόπλοιο προϊόντων πετρελαίου ακολούθησαν αντίστοιχη πορεία προς τα ανατολικά, κατευθυνόμενα πλέον προς τον Κόλπο του Ομάν.

Οι αντιφατικές δηλώσεις ΗΠΑ – Ιράν

Αν σας μπερδεύουν οι αντιφατικές δηλώσεις που προέρχονται από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, η αλήθεια είναι ότι η κατάσταση είναι όντως μπερδεμένη, σχολιάζει η ανταποκρίτρια του BBC, Lyse Doucet.

Όπως σημειώνει, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε χθες μια σειρά δηλώσεων στους δημοσιογράφους και εξέφρασε αισιόδοξες εκτιμήσεις για την πορεία των συνομιλιών, αναφέροντας ότι το Ιράν συμφώνησε να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να παραδώσει τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο.

Όλοι οι ισχυρισμοί του αντικρούστηκαν στη συνέχεια από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος δήλωσε ότι ο Τραμπ είχε διατυπώσει «επτά ισχυρισμούς σε μία ώρα, και οι επτά ήταν ψευδείς».

Ο Γαλιμπάφ προειδοποίησε πως «με τη συνέχιση του αποκλεισμού (σ.σ. των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις), τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοικτά». Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα πραγματοποιείται βάσει «καθορισμένης διαδρομής» και «με την άδεια του Ιράν», τόνισε.

Το άνοιγμα ή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το καθεστώς τους δεν καθορίζονται μέσω δηλώσεων σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ανέφερε ο Γαλιμπάφ, καταγγέλλοντας απόπειρες χειραγώγησης της κοινής γνώμης και παραπέμποντας στο ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών για αξιόπιστη ενημέρωση σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, ούτε οι δηλώσεις του Ιράν ήταν ιδιαίτερα σαφείς.

Πηγές κοντά στο προεδρικό γραφείο δήλωσαν στο Iran International ότι το Σάββατο 4 Απριλίου σημειώθηκε μια τεταμένη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ του Πεζεσκιάν και του Χοσεΐν Ταέμπ, που πρόσκειται στον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ. Οι παρόντες περιέγραψαν τη συζήτηση ως ασυνήθιστα δύσκολη και έντονα φορτισμένη.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Πεζεσκιάν κατηγόρησε τον αρχηγό του IRGC, Αχμάντ Βαχίντι, και τον Αλί Αμπντολάχι, διοικητή του Κεντρικού Αρχηγείου Khatam al-Anbiya – της ενοποιημένης διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, ότι ενεργούσαν μονομερώς και ότι οδηγούσαν σε κλιμάκωση μέσω επιθέσεων σε περιφερειακές χώρες, ιδίως κατά των υποδομών τους.

Σύμφωνα με πηγές, ο Πεζεσκιάν είπε ότι αυτές οι πολιτικές είχαν καταστρέψει κάθε εναπομένουσα πιθανότητα κατάπαυσης του πυρός και οδηγούσαν την Ισλαμική Δημοκρατία απευθείας προς «μια τεράστια καταστροφή».

Προειδοποίησε επίσης ότι, βάσει εκτιμήσεων, η οικονομία του Ιράν δεν θα είναι σε θέση να αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο για πολύ περισσότερο και ότι η πλήρης οικονομική κατάρρευση είναι αναπόφευκτη υπό τις παρούσες συνθήκες.

Συνέχισε τον μικρό του απολογισμό με τα καλύτερα λόγια για τον Ντόναλντ Τραμπ: «Χθες μίλησα ξανά με τον φίλο μου, τον πρόεδρο Τραμπ. Εξέφρασα τη βαθιά μας εκτίμηση για την ηρωική επιχείρηση διάσωσης του μέλους του αμερικανικού πληρώματος, και ο Πρόεδρος Τραμπ, από την πλευρά του, με ευχαρίστησε για τη βοήθεια που παρείχε το Ισραήλ σε αυτή την αποστολή.

Γενικά, μίλησε για εμάς με τα καλύτερα λόγια. Είπε: “Είστε καταπληκτικοί.” Βλέπει το Ισραήλ ως έναν σταθερό, αποφασιστικό και ισχυρό σύμμαχο που μάχεται ώμο με ώμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και μαζί συνεχίζουμε να συντρίβουμε το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν.

Σήμερα καταστρέψαμε το μεγαλύτερο πετροχημικό εργοστάσιο στο Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι διαλύουμε συστηματικά τη μηχανή χρηματοδότησης των Φρουρών της Επανάστασης. Καταστρέφουμε εργοστάσια, εξουδετερώνουμε επιχειρησιακά στελέχη και, ναι, συνεχίζουμε να εξοντώνουμε ανώτερους αξιωματούχους.

Το Ιράν δεν είναι πλέον το ίδιο Ιράν, και το Ισραήλ δεν είναι πλέον το ίδιο Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι ισχυρότερο από ποτέ, και το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν είναι πιο αδύναμο από ποτέ. Και ποιο είναι το κλειδί; Ποιο είναι το μυστικό; Πίστη και δύναμη. Τα έχουμε και τα δύο σε αφθονία.»

Κρατικά μέσα ενημέρωσης στο Ιράν, ανέφεραν ότι η ναυτική διοίκηση των Φρουρών ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησε επίθεση σε κέντρο δεδομένων της αμερικανικής εταιρείας Oracle.

Νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανέφεραν ότι στοχοποίησαν ένα κέντρο cloud computing της Amazon στο Μπαχρέιν.

Η επίθεση έγινε σε αντίποινα για επιθέσεις εναντίον του Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση που μεταδόθηκε από κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Θα θέλαμε επίσης να υπενθυμίσουμε στο ευγενές και ιστορικό έθνος του Ισλαμικού Ιράν ότι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ βρίσκεται σταθερά και πλήρως υπό τον έλεγχο του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης», ανέφερε η ανακοίνωση.

Νωρίτερα σήμερα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι ο «νέος πρόεδρος του καθεστώτος» στο Ιράν του ζήτησε κατάπαυση του πυρός, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ουάσινγκτον θα συμφωνήσει μόνο εφόσον ανοίξει το πέρασμα.

Σπύρος Σιδέρης

Η ιρακινή πρωτεύουσα δεν είναι απλώς μια πόλη που παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε έναν χώρο όπου τέμνονται τα συμφέροντα της Τεχεράνης, της Ουάσιγκτον, του Ισραήλ, αλλά και μιας σειράς τοπικών και παρακρατικών δρώντων που λειτουργούν στο ενδιάμεσο.

Έτσι, ενώ ο δημόσιος λόγος επικεντρώνεται στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός ή γύρω από το ιρανικό έδαφος, η πραγματική εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη: ο πόλεμος επεκτείνεται και αναπαράγεται σε ένα δευτερεύον αλλά στρατηγικά κρίσιμο πεδίο, εκεί όπου οι ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες και οι διαχωριστικές γραμμές πολύ λιγότερο καθαρές.

Η Βαγδάτη ως εναλλακτικό κέντρο επιχειρήσεων

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Βαγδάτη φαίνεται να αποκτά έναν νέο ρόλο: όχι μόνο ως περιφερειακός σταθμός συνεννόησης και επιρροής, αλλά και ως πιθανός επιχειρησιακός κόμβος για την ιρανική στρατηγική. Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η Τεχεράνη, υπό την πίεση των εξελίξεων και των πληγμάτων που δέχθηκε, αναζήτησε εναλλακτικούς χώρους για την οργάνωση επιχειρήσεων, τη διατήρηση επαφών και τη διαχείριση δικτύων φιλικών δυνάμεων στην περιοχή.

Η επιλογή του Ιράκ και ειδικότερα της Βαγδάτης δεν είναι τυχαία. Το Ιράν διαθέτει εκεί βαθιά ερείσματα, όχι μόνο μέσω πολιτικών συμμάχων, αλλά και μέσω παραστρατιωτικών σχηματισμών, δικτύων ασφαλείας και ένοπλων ομάδων που κινούνται στο όριο μεταξύ κρατικής νομιμότητας και αυτόνομης ισχύος. Αυτή η πραγματικότητα επιτρέπει στην Τεχεράνη να δρα σε ένα περιβάλλον που δεν της είναι ξένο, να διατηρεί ανοικτούς διαύλους συντονισμού και, εφόσον απαιτηθεί, να μεταφέρει μέρος της αναμέτρησης εκτός του άμεσου ιρανικού θεάτρου.

Ο πόλεμος των δικτύων και όχι των συνόρων

Η πιο ουσιαστική μεταβολή που καταγράφεται στη σημερινή φάση της κρίσης είναι ότι ο πόλεμος δεν διεξάγεται πλέον αποκλειστικά ανάμεσα σε κράτη με καθορισμένα σύνορα, σαφείς διοικήσεις και ευδιάκριτες ζώνες ευθύνης. Διεξάγεται ολοένα περισσότερο μέσω δικτύων, πληρεξούσιων σχηματισμών, παραστρατιωτικών μηχανισμών και ένοπλων οργανώσεων που λειτουργούν ως προέκταση κρατικής ισχύος, χωρίς να φέρουν πάντοτε την επίσημη υπογραφή του κράτους που τις καθοδηγεί.

Στο ιρακινό έδαφος αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές. Οι επιθέσεις με drones, οι στοχευμένες επιχειρήσεις κατά αμερικανικών στόχων ή συμφερόντων και η κινητικότητα ένοπλων οργανώσεων που συνδέονται πολιτικά ή επιχειρησιακά με το Ιράν συνθέτουν ένα περιβάλλον ασύμμετρου πολέμου. Πρόκειται για μια μορφή αναμέτρησης στην οποία η ευθύνη παραμένει συχνά σκόπιμα θολή και η διάκριση ανάμεσα στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτη.

Αυτό είναι και το πιο επικίνδυνο στοιχείο. Όταν ο πόλεμος διεξάγεται μέσα από τέτοια σχήματα, οι δυνατότητες αποκλιμάκωσης περιορίζονται, καθώς κανείς δεν ελέγχει απολύτως το σύνολο του πεδίου. Το αποτέλεσμα είναι μια κατάσταση μόνιμης αστάθειας, στην οποία η Βαγδάτη μετατρέπεται όχι απλώς σε τόπο παρακολούθησης των εξελίξεων, αλλά σε ενεργό χώρο παραγωγής τους.

Το Ιράκ ανάμεσα σε δύο πιέσεις

Το ίδιο το Ιράκ βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά, επιδιώκει να διατηρήσει τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να αποφύγει μια κατά μέτωπο σύγκρουση που θα έθετε σε κίνδυνο τη διεθνή του στήριξη. Από την άλλη, καλείται να διαχειριστεί στο εσωτερικό του την παρουσία και την επιρροή φιλοϊρανικών οργανώσεων που διαθέτουν πραγματική ισχύ, πολιτική κάλυψη και βαθιά κοινωνικά ή στρατιωτικά ερείσματα.

Αυτή η διπλή πίεση περιορίζει δραστικά την ελευθερία κινήσεων της κυβέρνησης στη Βαγδάτη. Το ιρακινό κράτος εμφανίζεται συχνά ως ένας μηχανισμός που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ανταγωνιστικά στρατόπεδα, χωρίς όμως να διαθέτει την απόλυτη δυνατότητα επιβολής της βούλησής του. Αυτό είναι που καθιστά το Ιράκ όχι απλώς ευάλωτο, αλλά έναν πραγματικό αδύναμο κρίκο της περιφερειακής εξίσωσης.

Η εικόνα αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι η χώρα λειτουργεί ως γεωπολιτική ενδιάμεση ζώνη, ως χώρος όπου συγκρούονται βούληση, επιρροή και στρατηγικές επιδιώξεις τρίτων δυνάμεων. Με αυτή την έννοια, η Βαγδάτη μετατρέπεται σε κάτι πολύ περισσότερο από μια πρωτεύουσα υπό πίεση: γίνεται ένα ρήγμα μέσα στον ίδιο τον περιφερειακό συσχετισμό.

Η κλιμάκωση που δεν καταγράφεται πάντα στον χάρτη

Η κλιμάκωση που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες αποδεικνύει ότι αυτή η διάσταση του πολέμου δεν είναι θεωρητική. Οι επιθέσεις σε στόχους ασφαλείας, οι επιχειρήσεις κατά εγκαταστάσεων που σχετίζονται με υπηρεσίες πληροφοριών και η αυξανόμενη ένταση γύρω από αμερικανικές παρουσίες στο ιρακινό έδαφος δείχνουν ότι το μέτωπο έχει ήδη διευρυνθεί. Δεν πρόκειται ακόμη για έναν ανοιχτό περιφερειακό πόλεμο με την κλασική έννοια, αλλά για μια διαδικασία σταδιακής διάχυσης της σύγκρουσης.

Αυτή η διάχυση αποτυπώνεται και στη μεταβολή της καθημερινότητας μέσα στην ίδια τη Βαγδάτη. Τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας, οι αποκλεισμοί περιοχών, η κινητικότητα δυνάμεων ασφαλείας και η αίσθηση ότι η πόλη βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση επιτήρησης αποτελούν ενδείξεις ότι το παρασκήνιο έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει το προσκήνιο. Η Βαγδάτη, με άλλα λόγια, δεν είναι απλώς τόπος διέλευσης μηνυμάτων και σχεδίων. Είναι ήδη μέρος της ενεργού γεωγραφίας του πολέμου.

Η στρατηγική της Τεχεράνης: μεταφορά, διάχυση, επιβίωση

Πίσω από αυτή τη μεθοδολογία διακρίνεται μια ευρύτερη ιρανική λογική. Η Τεχεράνη γνωρίζει ότι σε μια αμιγώς συμβατική σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ θα βρεθεί αντιμέτωπη με ανώτερη στρατιωτική ισχύ. Αυτό που επιδιώκει, λοιπόν, δεν είναι να απαντήσει συμμετρικά, αλλά να διασπάσει το πεδίο, να δημιουργήσει πολλαπλά μέτωπα πίεσης και να καταστήσει τη σύγκρουση πιο ακριβή, πιο σύνθετη και πιο δύσκολα ελέγξιμη για τους αντιπάλους της.

Η παρουσία και η επιρροή της στο Ιράκ εξυπηρετούν ακριβώς αυτή τη στρατηγική. Της επιτρέπουν να διατηρεί επιχειρησιακή συνέχεια, να μην περιορίζεται γεωγραφικά και να μεταφέρει μέρος της αναμέτρησης σε ένα περιβάλλον πιο θολό, όπου η ισχύς δεν μετριέται μόνο με όρους αεροπορικής υπεροχής, αλλά και με όρους διείσδυσης, ευελιξίας και ελέγχου των τοπικών ισορροπιών.

Η αόρατη πρωτεύουσα ενός παράλληλου πολέμου

Αν υπάρχει ένα ουσιαστικό συμπέρασμα από τη σημερινή φάση της κρίσης, είναι ότι ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δεν θα κριθεί αποκλειστικά στα πεδία των βομβαρδισμών ή στις δηλώσεις των ηγεσιών. Θα κριθεί επίσης στον βαθμό που κάθε πλευρά μπορεί να ελέγξει δίκτυα, να διαχειριστεί πληροφορίες, να διατηρήσει συμμάχους και να επηρεάσει χώρες-ενδιάμεσους κρίκους, όπως το Ιράκ.

Σε αυτό ακριβώς το επίπεδο, η Βαγδάτη αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους της αναμέτρησης. Όχι ως πρωτεύουσα ενός κράτους που αποφασίζει μόνο του την πορεία των εξελίξεων, αλλά ως το σημείο όπου συμπυκνώνονται οι αόρατες γραμμές του πολέμου. Εκεί όπου δεν φαίνονται καθαρά τα μέτωπα, αλλά διαμορφώνεται η πραγματική δυναμική της σύγκρουσης.

Γι’ αυτό και η Βαγδάτη μπορεί πλέον να ιδωθεί ως η αόρατη πρωτεύουσα αυτού του πολέμου: ο χώρος όπου συγκρούονται όχι μόνο στρατοί και κρατικές βουλήσεις, αλλά μηχανισμοί επιρροής, μυστικές υπηρεσίες, ένοπλα δίκτυα και στρατηγικές επιβίωσης. Και σε τέτοιους πολέμους, συχνά το πιο καθοριστικό δεν είναι αυτό που φαίνεται, αλλά αυτό που κινείται στη σκιά.