Μέσα στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, κάτω από το άγρυπνο, μαρμάρινο βλέμμα των παλαιότερων προκατόχων του παπικού θρόνου, ένα ανθρώπινο ποτάμι κινείται σταθερά προς το φέρετρο του πάπα Φραγκίσκου για να αποτίσει τα σέβη του.

Κάποιοι γονατίζουν, άλλοι προσεύχονται, άλλοι κάνουν τον σταυρό τους πριν προχωρήσουν σιγά-σιγά. Πολλοί μένουν να θαυμάσουν την εκπληκτική ομορφιά της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου.

Το σκήνωμα του προκαθήμενου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας θα βρίσκεται στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου μέχρι το βράδυ της Παρασκευής.

Περίπου 20.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το πρωί της Τετάρτης (23/04) στην πλατεία του Αγίου Πέτρου προκειμένου να παρακολουθήσουν την πομπή που συνόδευε το ξύλινο φέρετρο του ποντίφικα από την προσωπική του κατοικία στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.

Κατά τη διάρκεια της 40λεπτης πομπής, οι καμπάνες χτυπούσαν πένθιμα, ενώ άμα τη αφίξει στην πλατεία το πλήθος ξέσπασε σε χειροκροτήματα.

Λίγο μετά την έναρξη της διαδικασίας τους λαϊκού προσκυνήματος υπήρχαν χιλιάδες άνθρωποι που περίμεναν ήδη οκτώ ώρες. Μέχρι τα μεσάνυχτα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι είχαν παραταχθεί στην πλατεία.

Η αστυνομία του Βατικανού αποφάσισε, η Βασιλική του Αγίου Πέτρου να παραμείνει ανοιχτή όλο το βράδυ, προκειμένου το μεγάλο πλήθος που συγκεντρώθηκε στην πλατεία να έχει την ευκαιρία να περάσει από το φέρετρο για να αποτίσει φόρο τιμής.

Ενδεικτικό του μεγέθους του συγκεντρωμένου πλήθους είναι ότι τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, όταν η εκκλησία επρόκειτο να κλείσει για τη νύχτα, υπήρχε ακόμη μια πολύ μεγάλη ουρά ανθρώπων που περίμεναν να μπουν στην εκκλησία.

Στο Βατικανό θα τηρηθεί εννιαήμερο πένθος. Ο Πάπας Φραγκίσκος άφησε σαφείς οδηγίες ότι ήθελε μια μικρή τελετή, το κόστος της οποίας είχε κανονίσει να το καλύψει ένας ευεργέτης.

Σε αντίθεση με τη συντριπτική πλειοψηφία των προκατόχων του, ο πάπας Φραγκίσκος δεν θα ταφεί στον Άγιο Πέτρο, αλλά σε μια εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία στο κέντρο της Ρώμης, κάτω από μια ταφόπλακα που θα φέρει μόνο το όνομά του.

Και κάποιες από τις δηλώσεις ή τις αναφορές που έκανε έχουν αποτυπωθεί ως ιδιαιτέρως σημαντικές. Το axios.com σταχυολογεί μερικές απ΄ αυτές:

1.Ο Πάπας Φραγκίσκος ζήτησε περισσότερο διαθρησκευτικό διάλογο καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του. Σε μια ομιλία του τον Μάρτιο του 2013 σε πρεσβευτές από 180 χώρες που είναι διαπιστευμένοι στην Αγία Έδρα, είπε:

«Ευχή μου είναι ο διάλογος μεταξύ μας να βοηθήσει να χτιστούν γέφυρες που συνδέουν όλους τους ανθρώπους, με τέτοιο τρόπο ώστε ο καθένας να βλέπει στον άλλον όχι έναν εχθρό, όχι έναν αντίπαλο, αλλά έναν αδελφό ή αδελφή που πρέπει να τον καλωσορίσουν και να τον αγκαλιάσουν».

2. Όταν ρωτήθηκε για έναν υποτιθέμενο ομοφυλόφιλο ιερέα, η εύστοχη απάντηση του Πάπα έδινε τον τόνο για έναν παπισμό πιο φιλόξενο στους LGBTQ+ Καθολικούς: «Ποιος είμαι εγώ να κρίνω;»

3.Ο Φραγκίσκος είπε στους δημοσιογράφους τον Νοέμβριο του 2022 :

“Ο αγώνας για τα δικαιώματα των γυναικών είναι ένας συνεχιζόμενος αγώνας. Πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για αυτό γιατί οι γυναίκες είναι ένα δώρο. Ο Θεός δεν δημιούργησε τον άντρα και μετά δεν του έδωσε ένα σκυλάκι για να παίξει μαζί του. Δημιούργησε και ίσους, άνδρες και γυναίκες.”

4. Ο Φραγκίσκος ήταν ένθερμος στη συμπόνια του για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Στις 24 Σεπτεμβρίου 2015 — όταν έγραψε ιστορία ως ο πρώτος ποντίφικας που μίλησε σε κοινή σύνοδο του Κογκρέσου — είπε:

«Δεν πρέπει να εκπλαγούμε από τον αριθμό τους, αλλά μάλλον να τους δούμε ως πρόσωπα, που βλέπουν τα πρόσωπά τους και ακούν τις ιστορίες τους».

5. Ενώ προσευχόταν στην πλατεία του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό στις 27 Μαρτίου 2020, τις πρώτες μέρες της πανδημίας, ο Φραγκίσκος είπε:

«Έχουμε συνειδητοποιήσει ότι βρισκόμαστε στο ίδιο σκάφος, όλοι είμαστε εύθραυστοι και αποπροσανατολισμένοι, αλλά ταυτόχρονα, σημαντικοί και απαραίτητοι, όλοι μας καλούνται να κωπηλατήσουμε μαζί, ο καθένας μας έχει ανάγκη να παρηγορήσει τον άλλον».

6. Η τελευταία μεγάλη τηλεοπτική συνέντευξη του Πάπα Φραγκίσκου στις ΗΠΑ ήταν στο «60 Minutes» του CBS News τον περασμένο Απρίλιο. Η Νόρα Ο’ Ντόνελ τον ρώτησε τι του δίνει ελπίδα:

“Όλα. Βλέπεις τραγωδίες, αλλά βλέπεις και τόσα όμορφα πράγματα. Βλέπεις ηρωικές μητέρες, ηρωικούς άντρες, άντρες που έχουν ελπίδες και όνειρα, γυναίκες που κοιτάζουν το μέλλον. Αυτό μου δίνει πολλή ελπίδα. Οι άνθρωποι θέλουν να ζήσουν. Οι άνθρωποι προχωρούν. Και οι άνθρωποι είναι θεμελιωδώς ΚΑΛΟΙ. Είμαστε όλοι θεμελιωδώς καλοί. Μερικές φορές είμαστε λίγο άτακτοι, αλλά η καρδιά είναι καλή.”

H παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη στην τελετή ενθρόνισης του Πάπα Φραγκίσκου στις 19 Μαρτίου του 2013 στη Ρώμη είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ήταν ο πρώτος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως που παραβρέθηκε σε ενθρόνιση Πάπα μετά το Σχίσμα των Εκκλησιών το 1054.

Για εμάς, γράφει η Αριάνα Φενετίνου (ανταποκρίτρια DW στην Κωνσταντινούπολη), που παρακολουθούμε από κοντά τη ζωή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η εμφάνιση ενός τόσο καλόκαρδου και προσηνή ιεράρχη, που χαμογελούσε συχνά και χαιρετούσε τους πάντες, μας είχε εντυπωσιάσει. Κάθε επίσκεψή του στο Φανάρι προσέλκυε πλήθος δημοσιογράφων, Τούρκων και ξένων, που κάλυπταν κάθε του κίνηση.

Όσοι γνωρίζαμε από κοντά τον Οικουμενικό Πατριάρχη είδαμε από νωρίς στο πρόσωπο του Πάπα Φραγκίσκου την απαρχή μιας πολύ στενής σχέσης φιλίας μεταξύ τους και μιας αμοιβαίας κατανόησης για σοβαρούς κοινούς θρησκευτικούς στόχους, επίκεντρο των οποίων ήταν η πλήρης κοινωνία μεταξύ Ορθόδοξης και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Η στενή αυτή σχέση φάνηκε στις κοινές δράσεις τους, γράφει η Αριάνα Φερεντίνου. Το 2014 ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφτηκαν μαζί τον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, προσευχήθηκαν στον Πανάγιο Τάφο και υπέγραψαν Κοινή Διακήρυξη για την πλήρη κοινωνία Ορθόδοξης και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου, ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν ο πρώτος αρχηγός κράτους, που έγινε δεκτός στην Άγκυρα από τον νεοεκλεγμένο τότε πρόεδρο Ερντογάν! Την επόμενη ημέρα όμως τον είδαμε να φτάνει στο Φανάρι μαζί με την ακολουθία του για να παρακολουθήσει το συλλείτουργο στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου – ανήμερα της εορτής του Αγίου Ανδρέα, του προστάτη της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης. Ήταν μια σημαντική ημέρα για τις σχέσεις των δυο Εκκλησιών. Όλοι μας είδαμε τους δυο ποιμενάρχες στον Εξώστη του Οικουμενικού Πατριαρχείου να καταχειροκροτούνται από πλήθος πιστών.

Η ιστορική επίσκεψη στη Μόρια

Το 2016, μέσα στη δίνη του μεταναστευτικού, ο Πάπας Φραγκίσκος, μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, βρίσκονται στην Μόρια της Λέσβου, όπου ευλογούν εκατοντάδες μετανάστες, ασυνόδευτα παιδιά, γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά, απελπισμένους άνδρες, που κατόρθωσαν να φτάσουν στα παράλια του νησιού και να επιβιώσουν. Την μεγάλη συγκίνησή του από την επίσκεψη στη Μόρια μας περιέγραψε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κατά την επιστροφή του στο Φανάρι: «Δεν είχα τι να πω σε αυτά τα παλληκαράκια που δεν ήξεραν τι θα απογίνουν», μας είπε.

Πέντε χρόνια αργότερα ο Πάπας Φραγκίσκος θα επιστρέψει στη Λέσβο, χωρίς τον Οικουμενικό Πατριάρχη, με την πρόσκληση της τότε προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακκελαροπούλου. Με την ευθύτητα και την ειλικρίνεια που τον χαρακτήριζε επέκρινε την αδιαφορία των ευρωπαϊκών χωρών, την εκμετάλλευση των προσφύγων και ότι «μετά από πέντε χρόνια ελάχιστα έχουν αλλάξει».

Κοινός εορτασμός Πάσχα για Ορθόδοξους και Καθολικούς

Η σχέση του Καθολικού ποιμενάρχη με τον Οικουμενικό Πατριάρχη ήταν στενότατη. Ο Πάπας Φραγκίσκος προσκαλούσε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τον είχε στο πλευρό του σε όλες τις πρωτοβουλίες διαθρησκειακού διαλόγου, αποκαλώντας τον «αγαπητό αδελφό». Τον περασμένο Μάιο, παρά την ασθενή του υγεία, ο Πάπας Φραγκίσκος εκδήλωσε την ισχυρή επιθυμία να επισκεφτεί το Φανάρι το 2025. Από τον Ιανουάριο άρχισαν οι προετοιμασίες για την επίσκεψη και για τον εορτασμό της επετείου των 1.700 χρόνων από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας.

Βαθιά του επιθυμία, όπως και του Οικουμενικού Πατριάρχη, ήταν να επιστρέψουν σύντομα οι δυο Εκκλησίες σε μόνιμο, κοινό εορτασμό του Πάσχα. Στο χθεσινό συγκινητικό μήνυμα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την εκδημία του Πάπα Φραγκίσκου, διαβάζουμε για το «μοιραίο άγγελμα της κοιμήσεώς του μέσα στην ατμόσφαιρα της πασχαλινής χαράς» και για μια «αδελφική φιλία και συνεργασία για το καλό των δυο εκκλησιών» που ξεκίνησε από την πρώτη στιγμή της ανόδου του στον παπικό θρόνο. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης μιλά για έναν πιστό φίλο, συνοδοιπόρο και συμπαραστάτη, ένα γνήσιο φίλο της Ορθοδοξίας, αλλά και έναν προσωπικό φίλο. «Θα τον ενθυμούμεθα πάντοτε», καταλήγει με έντονη την αίσθηση της προσωπικής απώλειας.

Πηγή: DW

Ο λόγος για έναν Μεξικανό αρχιεπίσκοπο που εργάζεται στην Καμπούλ και συστήνεται ως μεταρρυθμιστής που καλεί την εκκλησία να επικεντρωθεί στους ανθρώπους εκείνους που βρίσκονται στο περιθώριο.

1. «Pope Francis: A Man of His Word» (2018)
   Στο ντοκιμαντέρ του Βιμ Βέντερς απόλυτος πρωταγωνιστής είναι ο ίδιος ο Φραγκίσκος. Ο Πάπας εξομολογείται στην κάμερα, αφηγείται πτυχές της ζωής του, μοιράζεται σκέψεις και προβληματισμούς. Στο «Pope Francis: A Man Of His Word» παρουσιάζεται η εικόνα ενός Πάπα ανθρώπινου, ακέραιου, ζεστού και προσιτού.

2. «The Two Popes» (2019)
Η ταινία του Φερνάντο Μεϊρέλες αφηγείται μια φανταστική συνάντηση μεταξύ του Πάπα Βενέδικτου -ο οποίος περνάει μια κρίση πίστης και σκέφτεται να παραιτηθεί- και του Φραγκίσκου -τότε ακόμη Χορχέ Μάριο Μπεργκόλιο. Με τις ερμηνείες των Τζόναθαν Πράις και Αντονι Χόπκινς να καθηλώνουν, θεματική καρδιά του φιλμ είναι η παράθεση ενός άτυπου ντιμπέιτ μεταξύ της συντηρητικής και της πιο προοδευτικής προσέγγισης που ενυπάρχουν στην Καθολική Εκκλησία.

3.«Francesco» (2021)
Το ντοκιμαντέρ του Εβγκένι Αφινέφσκι εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο ο Φραγκίσκος πήρε θέση πάνω σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ενδιαφέρον του για τους εκτοπισμένους και τους κατατρεγμένους ανθρώπους και τις επισκέψεις που πραγματοποίησε για να έρθει σε άμεση επαφή μαζί τους.

Το 2018, ο Φραγκίσκος είχε προκαλέσει οργισμένες αντιδράσεις σε θύματα κακοποίησης από κληρικούς υποβαθμίζοντας τις ανησυχίες τους. Στην ταινία, συναντά μερικούς επιζώντες και ζητά συγχώρεση.

4. «The Letter: A Message for Our Earth» (2022)
Ο σκηνοθέτης Νίκολας Μπράουν φιλμάρει ακτιβιστές στον Αμαζόνιο, την Ινδία, τη Σενεγάλη και τη Χαβάη – καθώς ετοιμάζονται να συναντηθούν με τον Πάπα. Το ντοκιμαντέρ αποτελεί μια διαφορετική ματιά σε έναν θρησκευτικό ηγέτη με σημαντική δράση πάνω σε ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον και την κλιματική κρίση.

5) «In Viaggio: The Travels of Pope Francis» (2023)
Ο Φραγκίσκος ταξίδεψε πολύ κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Πάπας, χρησιμοποιώντας συχνά σκόπιμα απλές μεθόδους μεταφοράς, ώστε να μπορεί να έρχεται πιο κοντά στους ανθρώπους. Το «In Viaggio» παρακολουθεί τα ταξίδια του κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα ετών της θητείας του.

Ο Τζιανφράνκο Ρόσι φιλοτεχνεί το πορτρέτο ενός ανθρώπου σε διαρκή κίνηση, που διασχίζει τον κόσμο ως λειτουργός της πίστης.

6. «Convlave» (2024)
Το πολυβραβευμένο φιλμ του Εντουαρντ Μπέργκερ με πρωταγωνιστή τον Ρέιφ Φάινς εκ των πραγμάτων έρχεται ξανά στο προσκήνιο καθώς πραγματεύεται το παρασκήνιο, τις ίντριγκες και τις ζυμώσεις στο Βατικανό, από τον θάνατο ενός Πάπα μέχρι την εκλογή του διαδόχου του. Στην πραγματικότητα, όπως σχολιάζουν οι New York Times, πυρήνας του φιλμ είναι οι αντίρροπες ιδεολογικές προσεγγίσεις σε σχέση με τη φυσιογνωμία της Καθολικής Εκκλησίας.

Η κηδεία του Πάπα Φραγκίσκου θα γίνει 4 με 6 μέρες αργότερα, στην πλατεία του Αγίου Πέτρου. Όπως, για παράδειγμα, έγινε με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο τον 2ο, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή στις 2 Απριλίου 2005 και η κηδεία του τελέστηκε στις 8 Απριλίου.

Η διαθήκη του Πάπα Φραγκίσκου αποτυπώνει τη φιλοσοφία της ζωής του: ταπεινότητα, πνευματικότητα και προσήλωση στην αποστολή του. Ζήτησε να ταφεί στη βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζιόρε, χωρίς πολυτέλειες, με έναν απλό τάφο κάτω από το δάπεδο και μία μόνο επιγραφή: Franciscus.

Pope Francis' spiritual testament, dated 29 June 2022, has been published, giving indications for his burial in the Basilica of Saint Mary Major.https://t.co/8KH3Yi2cF1

— Vatican News (@VaticanNews) April 21, 2025

Στο κείμενο διευκρινίζεται ότι ο Φραγκίσκος επιθυμούσε να ταφεί «στο έδαφος, χωρίς κάποιον ιδιαίτερο διάκοσμο» αλλά μόνο με το όνομά του, γραμμένο στα λατινικά, Franciscus.

Στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά του, ευχαρίστησε όσους τον αγάπησαν και προσευχήθηκαν για εκείνον, δηλώνοντας ότι προσέφερε τις δοκιμασίες της υγείας του για την ειρήνη και την αδελφοσύνη των λαών.

Ο ποντίφικας είχε φροντίσει να καλυφθούν τα έξοδα της κηδείας του από έναν ανώνυμο δωρητή.

Στην κηδεία του Πάπα Φραγκίσκου θα παραβρεθεί πλήθος επισήμων, με πρώτο- πρώτο τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και την Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια. Παρών αναμένεται να είναι και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος έχει ασπαστεί τον Καθολικισμό και, άλλωστε, μια μέρα πριν ο Ποντίφικας αφήσει την τελευταία του πνοή, είχε συναντηθεί μαζί του (καθώς βρισκόταν στο Βατικανό από τη Μεγάλη Παρασκευή). Από τους τελευταίους που είχαν συναντήσει τον (άρρωστο) 88χρονο Πάπα ήταν και ο βασιλιάς της Αγγλίας, Κάρολος, μαζί με τη σύζυγό του Καμίλα, οι οποίοι όμως και πιθανότατα δεν θα παραβρεθούν στην κηδεία. Τη βασιλική οικογένεια αναμένεται να εκπροσωπήσει ο πρίγκηπας και διάδοχος του βρετανικού θρόνου, Ουίλιαμ, ένας από τους πολλούς εκπροσώπους βασιλικών οικογενειών, αρχηγούς κρατών και θρησκευτικούς ηγέτες που θα παραβρεθούν στην κηδεία του Πάπα.

Ήδη πάντως, στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, εκεί όπου ο Πάπας Φραγκίσκος έκανε την τελευταία του εμφάνιση με το κοινό να φωνάζει «Viva il Papa» («Να ζήσει ο Πάπας») μόλις 19 ώρες πριν πεθάνει, χιλιάδες πιστοί έχουν αρχίσει να συγκεντρώνονται για να θρηνήσουν τον χαμό του.

Πριν από την κηδεία, η σορός του Πάπα αναμένεται να παραμείνει για τρεις ημέρες στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου. Ανεξάρτητα από το πού πεθαίνει ο Πάπας, η κηδεία πραγματοποιείται πάντα στο Βατικανό και συγκεκριμένα στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. Ταυτόχρονα με την κηδεία θα εξελίσσεται και μια τεράστια, σχεδόν πρωτοφανής επιχείρηση ασφαλείας. Υπολογίζεται ότι 4 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν συρρεύσει στους δρόμους του Βατικανού κατά την κηδεία του Ιωάννη Παύλου ΙΙ το 2005, μαζί με 8.000 μέλη του προσωπικού ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων 2.000 ένστολων αστυνομικών και 1.400 αστυνομικών με πολιτικά.

Η Ελβετική Φρουρά, η οποία προστατεύει τον Πάπα και το Αποστολικό Παλάτι από το 1506, θα γονατίσει για τον καθαγιασμό της υποδοχής, την ευλογία του ψωμιού και του κρασιού που, σύμφωνα με την καθολική παράδοση, γίνονται το σώμα και το αίμα του Ιησού Χριστού. Θα εκφωνηθεί κήρυγμα που θα αναφέρεται στη ζωή του Πάπα – αν και επισήμως αυτό δεν ονομάζεται επικήδειος.

Το τελετουργικό θα γίνει σύμφωνα με τις παραδόσεις, αν και ο Πάπας Φραγκίσκος το άλλαξε πρόσφατα, απλουστεύοντάς το. Αυτό έγινε με σκοπό «να τονίσει ακόμη περισσότερο ότι η κηδεία του Ρωμαίου Ποντίφικα είναι αυτή ενός ποιμένα και μαθητή του Χριστού και όχι ενός ισχυρού ανθρώπου αυτού του κόσμου», εξήγησε ο υπεύθυνος των λειτουργικών τελετών του Βατικανού, αρχιεπίσκοπος Ντιέγκο Ραβέλι. Ο Πάπας Φραγκίσκος «έχει δηλώσει πολλές φορές την ανάγκη να απλοποιηθούν και να προσαρμοστούν ορισμένες τελετές, ώστε ο εορτασμός της κηδείας του επισκόπου της Ρώμης να εκφράσει καλύτερα την πίστη της Εκκλησίας στον αναστημένο Χριστό».

Η τελετή αναμένεται να διαρκέσει περίπου δυόμισι ώρες και να αποτελεί – στο μεγαλύτερο μέρος της- την “συμβατική” τελετή κηδείας των Καθολικών, στα Λατινικά, αλλά έχοντας προστεθεί σε αυτή και ορισμένα παπικά τελετουργικά.

Την κηδεία θα τελέσει ο κοσμήτορας του Collegium Cardinalium. Τη θέση αυτή κατέχει σήμερα ο καρδινάλιος Τζοβάνι Μπατίστα Ρε, ένας 91χρονος Ιταλός- αντιπρύτανης είναι ο Αργεντινός καρδινάλιος Λεονάρντο Σάντρι, 81 ετών. Παρόντες θα είναι και οι 252 Καρδινάλιοι.

Μετά το πέρας της τελετής, η σορός μεταφέρεται μέσα από την «πόρτα του θανάτου» στα αριστερά του βωμού στο ναό του Αγίου Πέτρου, ενώ χτυπάει μια νεκρική καμπάνα 10 τόνων. Οι ψαλμωδίες του εκκλησιάσματος περιλαμβάνουν στίχους από τον Ψαλμό 117 («Ανοίξτε μου την πύλη της δικαιοσύνης») και τον Ψαλμό 41 («Με τη λαμπρή συντροφιά των αγίων, θα πάω στον οίκο του Θεού»).

Σε αντίθεση με την πρόσφατη παράδοση, ο Φραγκίσκος ζήτησε να ταφεί στη Βασιλική της Αγίας Μαρίας του Μεγάλου, επικαλούμενος την «πολύ ισχυρή σύνδεσή» του με την αρχαία εκκλησία, η οποία βρίσκεται έξω από τα τείχη του Βατικανού. Τον τελευταίο λόγο, ωστόσο, έχουν οι Καρδινάλιοι, οι οποίοι και θα αποφασίσουν εάν θα ικανοποιήσουν αυτή του την επιθυμία. Θυμίζουμε ότι ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ΙΙ είχε ζητήσει να ταφεί στη γενέτειρά του, Πολωνία, επιθυμία που δεν έγινε δεκτή από τους Καρδινάλιους.

• Η ολομέλεια των καρδιναλίων θα καθορίσει την ημερομηνία της κηδείας και, στη συνέχεια, το Κονκλάβιο θα κληθεί να εκλέξει τον διάδοχο του Φραγκίσκου. Από τους 135 καρδιναλίους που έχουν δικαίωμα ψήφου, οι 108 είχαν διοριστεί από τον ίδιο, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τη διατήρηση του θεολογικού και κοινωνικού οράματός του.

Αν μέχρι την 33η ψηφοφορία δεν έχει εκλεγεί νέος πάπας, οι υποψήφιοι θα περιοριστούν στους δύο με τις περισσότερες ψήφους και η εκλογή θα γίνει με απλή πλειοψηφία.

Ο Φραγκίσκος ήταν ο πρώτος πάπας από τη Λατινική Αμερική και ο πρώτος Ιησουίτης που ανέβηκε στον παπικό θρόνο. Πραγματοποίησε 47 διεθνή ταξίδια, επισκεπτόμενος πάνω από 65 χώρες, και περίπου 37 εντός Ιταλίας. Ήταν ένθερμος υποστηρικτής της παγκόσμιας ειρήνης, των μεταναστών και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Οι διάδοχοι του Πάπα Φραγκίσκου

Το Κονκλάβιο των Καρδιναλίων καλείται να επιλέξει τον επόμενο Ποντίφικα, και οι φήμες για τους υποψήφιους έχουν προκαλέσει συζητήσεις σε όλο τον κόσμο. Αν και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ποιος θα είναι ο επόμενος Πάπας, αρκετοί ιεράρχες εμφανίζονται ως τα κορυφαία φαβορί για τη διαδοχή.

1. Πήτερ Τέρκσον (76 ετών)

Ένας από τους πιο γνωστούς υποψήφιους είναι ο Πήτερ Τέρκσον, πρώην Επίσκοπος του Κέιπ Κόουστ από τη Γκάνα. Αν εκλεγεί, θα αποτελέσει τον πρώτο μαύρο Πάπα στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας, κάτι που θα είχε σημαντική επίδραση, ιδιαίτερα στην Αφρική, όπου η Καθολική Εκκλησία γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη. Ο Τέρκσον έχει αναγνωριστεί για τις μετριοπαθείς απόψεις του, ιδίως σε θέματα όπως η στάση απέναντι στους ομοφυλόφιλους, για τους οποίους θεωρεί ότι οι νόμοι σε πολλές αφρικανικές χώρες είναι υπερβολικά αυστηροί, αλλά πρέπει να γίνεται σεβαστή η τοπική κουλτούρα.

2. Λουίς Αντόνιο Ταγκλ (67 ετών)

Ο Λουίς Αντόνιο Ταγκλ, πρώην Αρχιεπίσκοπος της Μανίλα, είναι το απόλυτο φαβορί στις στοιχηματικές αγορές και θεωρείται ο πιο πιθανός επόμενος Πάπας. Αν και είναι βαθύτατα προσηλωμένος στην καθολική διδασκαλία, έχει εκφράσει προοδευτικές απόψεις, επικρίνοντας την αυστηρότητα της Εκκλησίας απέναντι στους ομοφυλόφιλους και τους διαζευγμένους. Η εκλογή του Ταγκλ θα ήταν ιστορική, καθώς θα ήταν ο πρώτος Πάπας από την Ασία, την περιοχή με τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο καθολικό πληθυσμό στον κόσμο.

3. Πιέτρο Παρολίν (70 ετών)

Ο Πιέτρο Παρολίν, ο οποίος υπηρετεί ως Γραμματέας του Βατικανού, είναι επίσης μία από τις πιο σοβαρές υποψηφιότητες για τη διαδοχή του Πάπα Φραγκίσκου. Στη διάρκεια της συνεργασίας του με τον Πάπα, ο Παρολίν αναδείχθηκε σε έναν από τους πιο κοντινούς συνεργάτες του Φραγκίσκου, και πολλοί τον θεωρούν ως τον φυσικό διάδοχο του. Αν και δεν είναι τόσο φιλελεύθερος όσο ο Φραγκίσκος, έχει υπογραμμίσει την ανάγκη για συνέχεια στην πορεία της Εκκλησίας και τη διατήρηση της ενότητας. Παρόλα αυτά, η συμμετοχή του στη συμφωνία του 2018 με την Κίνα, που επικρίθηκε από πολλούς, έχει προκαλέσει αμφιβολίες για τη δυνατότητά του να ηγηθεί σε μια περίοδο εντάσεων.

4. Πίτερ Έρντο (72 ετών)

Ο Αρχιεπίσκοπος του Έστεργκομ-Βουδαπέστης, Πίτερ Έρντο, είναι γνωστός για τις συντηρητικές του απόψεις και έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στους γάμους ομοφυλοφίλων και στη συμμετοχή διαζευγμένων ή ξαναπαντρεμένων καθολικών στη Θεία Ευχαριστία. Οι απόψεις του αυτές τον καθιστούν αμφιλεγόμενο υποψήφιο, ιδίως εν μέσω της συνεχούς αλλαγής των κοινωνικών προτύπων. Ωστόσο, η συντηρητική του στάση και η σταθερότητα που προσφέρει σε δύσκολες περιόδους τον καθιστούν έναν αξιόλογο υποψήφιο.

5. Χοσέ Τολεντίνο (59 ετών)

Ο Χοσέ Τολεντίνο από την Πορτογαλία είναι μία από τις νεότερες υποψηφιότητες. Ο Τολεντίνο έχει δείξει τον προοδευτικό του χαρακτήρα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για την Εκκλησία να αλληλεπιδράσει με τον σύγχρονο κόσμο, αναγνωρίζοντας την αξία της τέχνης και του πολιτισμού, όπως ο κινηματογράφος και η μουσική. Παρά την νεαρή του ηλικία, η φήμη του ως εξαιρετικού διπλωμάτη και η ικανότητά του να συνθέτει παραδοσιακές και σύγχρονες αξίες τον καθιστούν μια ελκυστική επιλογή.

6. Ματέο Ζούπι (69 ετών)

Ο Ματέο Ζούπι, Αρχιεπίσκοπος της Μπολόνια, είναι επίσης υποψήφιος για τη διαδοχή του Πάπα Φραγκίσκου. Η διπλωματική του αποστολή στην Ουκρανία, όπου προσπάθησε να προωθήσει την ειρήνη και την ανθρωπιά, ενισχύει την εικόνα του ως του ιδανικού Πάπα για την εποχή της διπλωματικής έντασης και των παγκόσμιων συγκρούσεων. Η ικανότητά του να διαχειρίζεται δύσκολες διεθνείς σχέσεις και να προάγει την ειρήνη τον καθιστά έναν ισχυρό υποψήφιο.

7. Μάριο Γκρετς (68 ετών)

Ο Μάριο Γκρετς από τη Μάλτα είναι γνωστός για τις παραδοσιακές του απόψεις, αλλά ταυτόχρονα έχει καλέσει την Εκκλησία να «μάθει μια νέα γλώσσα» για να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η στάση απέναντι στους ομοφυλόφιλους και τους διαζευγμένους. Η ισχυρή προσωπικότητα και η υποστήριξή του για τη συνεχιζόμενη εκκλησιαστική παράδοση τον καθιστούν έναν ενδιαφέροντα υποψήφιο για τους πιο παραδοσιακούς καθολικούς.

8. Ρομπέρ Σαρά (79 ετών)

Ο Ρομπέρ Σαρά, από τη Γαλλική Γουινέα, είναι ακόμη μια πιθανότητα για να γίνει ο πρώτος μαύρος Πάπας. Αν και η ηλικία του αποτελεί περιοριστικό παράγοντα, η συντηρητική του στάση και η έντονη αντίθεσή του στην «ιδεολογία φύλου» τον καθιστούν δημοφιλή ανάμεσα στους πιο συντηρητικούς κύκλους της Εκκλησίας. Η εμπειρία του και η δέσμευσή του στις παραδοσιακές αξίες του καθολικισμού ενδέχεται να τον φέρουν κοντά στο αξίωμα του Πάπα.

Παγκόσμια συγκίνηση και κληρονομιά

Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν μια προσωπικότητα που ξεπέρασε τα όρια της θρησκείας, αποκτώντας μια παγκόσμια αποδοχή και αγάπη χάρη στη βαθιά ανθρωπιστική του προσέγγιση. Είχε αποδείξει από το πρώτο κιόλας διάστημα της παπικής του θητείας ότι ήταν ένα πνευματικό ηγέτη που νοιαζόταν βαθιά για τους ανθρώπους που υπέφεραν. Πάντοτε κοντά στους κατατρεγμένους, τους φτωχούς και τους πληγωμένους από τις συγκρούσεις, είχε γίνει ένας θεμελιώδης πυλώνας στήριξης για τους ανθρώπους που αντιμετώπιζαν τις μεγαλύτερες δυσκολίες. Οι μνήμες της συμπόνιας που έδειξε σε εμπόλεμες περιοχές, όπως το Κονγκό και την Παλαιστίνη, θα παραμείνουν ζωντανές στην καρδιά των ανθρώπων.

Aφησε πίσω του μια κληρονομιά ενότητας και προσφοράς, που συνεχίζει να εμπνέει. Όπως είπε ο Ντάβιντ Ζίμπεν, ένας νέος Γερμανός που ολοκλήρωσε το προσκύνημά του στον Πανάγιο Τάφο, «ελπίζω ο διάδοχος του Φραγκίσκου να συνεχίσει το έργο της ενότητας μεταξύ Ορθοδόξων και Καθολικών». Και αυτή η προσευχή, όπως και πολλές άλλες, αποδεικνύει πως η επιρροή του Φραγκίσκου θα συνεχίσει να αναδεικνύει τη σημασία της αγάπης και της ειρηνικής συνύπαρξης στον κόσμο μας.

Το λαϊκό προσκύνημα που θα ακολουθήσει την Τετάρτη (23/4), είναι μια ελάχιστη αναγνώριση της απώλειας αυτού του σπουδαίου ανθρώπου, που πέρα από τον θρόνο του είχε την ικανότητα να αφουγκράζεται τον πόνο των άλλων και να μεταφέρει ελπίδα στους δύσκολους καιρούς. Ο πάπας Φραγκίσκος «έφυγε», αλλά η κληρονομιά του θα ζει πάντα στους ανθρώπους και στον κόσμο που τον αγάπησε.

Ο Πάπας Φραγκίσκος αναγνώρισε την ανάγκη για μία Εκκλησία πιο κοντά στον λαό, προσηλωμένη στην αλήθεια του Ευαγγελίου, μακριά από την πολιτική εξουσία και τα πλούτη.

Η επιμονή του να αναδείξει τις φωνές των περιθωριοποιημένων και των περιοχών που δεν αποτελούν γεωπολιτικά κέντρα, έφερε στο επίκεντρο τις αγωνίες χωρών της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Ήταν ο πάπας που αντί να μείνει στα διαμερίσματα του Αποστολικού Παλατιού, προτίμησε τον ξενώνα της Αγίας Μάρθας — ένα σύμβολο της επιλογής του για εγγύτητα με τον απλό άνθρωπο.

Ο θάνατος του πάπα Φραγκίσκου, σε ηλικία 88 ετών, συγκλόνισε τον κόσμο και προκάλεσε κύμα θλίψης και αναστοχασμού. Από την Αργεντινή, τη γενέτειρά του, μέχρι τις πιο απομακρυσμένες γωνιές του πλανήτη, πιστοί και ηγέτες εξέφρασαν την βαθιά τους λύπη για την απώλεια του αγαπητού ποντίφικα, Χόρχε Μπεργκόλιο.

Νωρίτερα είχε γίνει γνωστό ότι ο ποντίφικας αναπαύθηκε καθ’ όλη την νύχτα, ενώ χθες, Τετάρτη, το βράδυ ανακοινώθηκε ότι η υγεία του πάπα σημείωσε ελαφρά βελτίωση. 

Απόψε αναμένεται νέα, αναλυτικότερη ανακοίνωση της Αγίας Έδρας.

Σήμερα, μέσω εργαστηριακών εξετάσεων, αναμένεται να διαπιστωθεί αν οι φαρμακευτικές αγωγές, που χορηγούνται στον ποντίφικα, είναι αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση της διπλής πνευμονίας που του έχει διαγνωστεί.

Με δηλώσεις τους στον ιταλικό Τύπο, παράλληλα, ειδικοί τονίζουν κατά τη σημερινή, δέκατη ημέρα νοσηλείας του πάπα ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην παρακολούθηση και αντιμετώπιση της ελαφράς νεφρικής ανεπάρκειας η οποία προέκυψε χθες, Κυριακή.

Χθες βράδυ, τέλος, σε εκκλησίες μεγάλων ιταλικών πόλεων – αρχίζοντας απο την Ρώμη και την Μπολώνια- οι πιστοί προσευχήθηκαν υπέρ της ίασης του Φραγκίσκου και της επιστροφής του στον ξενώνα της Αγίας Μάρθας, στο Βατικανό.

Ο Πάπας Φραγκίσκος νοσηλεύεται εδώ και μία εβδομάδα με μια σύνθετη πνευμονική λοίμωξη. Ο 88χρονος έλαβε επίσης μεταγγίσεις αίματος αφού οι εξετάσεις έδειξαν μια κατάσταση που σχετίζεται με αναιμία, δήλωσε το Βατικανό.

«Ο Άγιος Πατέρας συνεχίζει να είναι σε εγρήγορση και πέρασε την ημέρα σε μια πολυθρόνα αν και πονάει περισσότερο από χθες. Προς το παρόν η πρόγνωση είναι επιφυλακτική», ανέφερε η ανακοίνωση.

Νωρίτερα, οι γιατροί δήλωσαν ότι ο Πάπας Φραγκίσκος παλεύει με μια πνευμονία και μια σύνθετη λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που θα τον κρατήσει στο νοσοκομείο για τουλάχιστον άλλη μια εβδομάδα.

Το Βατικανό συνέχισε τους εορτασμούς του Αγίου Έτους χωρίς τον Πάπα Φραγκίσκο.

Όταν ρωτήθηκε για τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, μέσα στο αεροπλάνο με το οποίο επιστρέφει από τη Σιγκαπούρη στη Ρώμη, ο πάπας είπε ότι το να μην καλωσορίζεις τους μετανάστες είναι «σοβαρή» αμαρτία ενώ παραλλήλισε την άμβλωση με «δολοφονία».

Ο ποντίφικας είπε ότι οι Καθολικοί στις ΗΠΑ θα πρέπει «να επιλέξουν το μικρότερο κακό» όταν ψηφίσουν τον Νοέμβριο, χωρίς να δώσει άλλες διευκρινίσεις.

Πάντα σύμφωνα με την εφημερίδα της Ρώμης, η οποία αναφέρει ως πηγή τον ιστότοπο θρησκευτικού περιεχομένου Silere non possum (Δεν μπορώ να μείνω σιωπηλός), ο ποντίφικας φέρεται να πρόσθεσε: «εμείς φοράμε παντελόνια, πρέπει να μιλάμε ανοικτά».

Παράλληλα, σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, ο Φραγκίσκος φέρεται να αναφέρθηκε, επίσης χθες, σε «προβλήματα διαφθοράς στο εσωτερικό της Καθολικής Επισκοπής της Ρώμης».

Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, βρίσκεται σε εξέλιξη υπόγεια σύγκρουση, στο εσωτερικό του Βατικανού μεταξύ της προοδευτικής πτέρυγας που στηρίζει τον αργεντινό πάπα και υψηλόβαθμων συντηρητικών κληρικών, οι οποίοι εναντιώνονται στις αποφάσεις και στην όλη γραμμή του.

Σύγκρουση η οποία φέρεται να επεκτείνεται και στο επίπεδο της «επικοινωνιακής στρατηγικής», με μεγάλη διαρροή πληροφοριών.