Ρούλα Σκουρογιάννη

Διαρκής δέσμευση για τη δωρεάν μαστογραφία

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα σταθερότητας, ανακοινώνοντας ότι το πρόγραμμα δωρεάν προληπτικής μαστογραφίας θα συνεχιστεί απρόσκοπτα με εθνικούς πόρους μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η απόφαση αυτή βασίζεται στα εντυπωσιακά αποτελέσματα του προγράμματος:

• 30.000 γυναίκες διέγνωσαν τη νόσο σε αρχικό στάδιο, γεγονός που αποδείχθηκε σωτήριο για την υγεία τους.
• Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά μια πολύτιμη βάση δεδομένων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, η οποία επιτρέπει τον σχεδιασμό στοχευμένων πολιτικών.

Ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι το «Προλαμβάνω» πέτυχε κάτι βαθύτερο: καλλιέργησε μια νέα κουλτούρα πρόληψης στους πολίτες, ενώ προανήγγειλε την αξιολόγηση νέων δράσεων, με πιθανή την ένταξη του γονιδιακού ελέγχου στο άμεσο μέλλον.

Η πρόληψη ως «επανάσταση» στη δημόσια υγεία

Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, χαρακτήρισε το τρέχον εθνικό σχέδιο ως μια πραγματική «επανάσταση». Σημείωσε ότι η Ελλάδα κατάφερε να εφαρμόσει προγράμματα σε μαζική κλίμακα, διατηρώντας όμως την απαραίτητη εξατομίκευση για κάθε πολίτη. Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, η Ευρώπη στρέφεται πλέον στη συνεχή αξιολόγηση αυτών των δράσεων με στόχο τον δραστικό περιορισμό των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου.

Επέκταση σε παχυσαρκία και έλεγχο του καπνίσματος

Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε άλλες σύγχρονες «μάστιγες». Ο Ιγνάτιος Οικονομίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας, υπογράμμισε την επιτυχία των δράσεων κατά της παχυσαρκίας στο νοσοκομείο «Αττικόν», ενώ κατέθεσε μια συγκεκριμένη πρόταση: τη θεσμοθέτηση ενός οργανωμένου προγράμματος «Προλαμβάνω» για το κάπνισμα. Όπως εξήγησε, η επιστημονική τεκμηρίωση για τη διακοπή του καπνίσματος και τη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και πρέπει να αξιοποιηθεί σε εθνικό επίπεδο.

Βιωσιμότητα και συνέργειες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα

Η οικονομική διάσταση της πρόληψης αποτέλεσε κρίσιμο σημείο του διαλόγου.

• Νέο μοντέλο αποζημιώσεων: Η Νικολέττα Χαλιώτη (Medtronic Hellas) πρότεινε οι αποζημιώσεις των προγραμμάτων να συνδέονται με τη μακροπρόθεσμη βελτίωση της υγείας του ασθενούς και τη μείωση των νοσηλειών σε ορίζοντα δεκαετίας, αντί για μια εφάπαξ πληρωμή.
• Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης: Η Φιλίππα Μιχάλη (NN Hellas) υποστήριξε ότι η ιδιωτική ασφάλιση πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά και συντονισμένα με το κράτος. Η μετάβαση από τη «διαχείριση της ασθένειας» στην «πρόληψη» απαιτεί τη χρήση της τεχνολογίας και των δεδομένων με τρόπο που να επιστρέφει πραγματική αξία στον πολίτη.

Ρυθμιστικές προκλήσεις και εναλλακτικές λύσεις

Τέλος, η Martina Branconi (BAT) στάθηκε στον ρόλο της νομοθεσίας. Ενώ επαίνεσε την Ελλάδα για το αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από τη νικοτίνη, σημείωσε ότι η αγορά εναλλακτικών προϊόντων για ενήλικες καπνιστές απαιτεί μια ισορροπημένη προσέγγιση. Υποστήριξε ότι η ρύθμιση προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας, αντί για την πλήρη απαγόρευση, μπορεί να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα στη δημόσια υγεία. 

Κατά την παρέμβαση στην συζήτηση εκ μέρους της ΔΕΗ μίλησε ο Κωνσταντίνος Μαύρος, CEO της ΔΕΗ στις ΑΠΕ, που τόνισε ότι η ΔΕΗ έχει ορίζοντα δεκαετίας για σημαντικές επενδύσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στα Βαλκάνια.

Είμαστε πολύ υπερήφανοι που βάζουμε τη ΔΕΗ στον παγκόσμιο χάρτη πρόσθεσε, ενώ υπογράμμισε ότι η αγορά έχει ωριμάσει αρκετά εφόσον τα έργα έχουν το απαραίτητο μέγεθος. Παρατήρησε επίσης ότι πρέπει να γίνουν σημαντικές επενδύσεις στα δίκτυα για την ανάπτυξης της ΔΕΗ προς τα Βαλκάνια ώστε να δημιουργηθούν clusters με στόχο να παράγουμε ρεύμα.

Στην ερώτηση της συντονίστρια της συζήτησης, Χρύσας Λιάγκου, δημοσιογράφου στην Καθημερινή, πως δύο κορυφαίοι ενεργειακοί όμιλοι, η RWE και η ΔΕΗ, ένωσαν τις δυνάμεις τους για να συμβάλλουν στην επιτάχυνση της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης, ο Κώστας Παπαμαντέλλος, Πρόεδρος και Διευθύνων σύμβουλος της RWE, ανέφερε ότι μαζί με τη ΔΕΗ έλαβαν την τελική επενδυτική απόφαση για την κατασκευή πέντε φωτοβολταϊκών έργων. Τα πέντε έργα προβλέπεται να είναι πλήρως λειτουργικά έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024.

Τέλος, ο Γιώργος Πολίτης, Διευθύνων Σύμβουλος της Euroxx Securities S.A., εκτίμησε ότι το ζήτημα των ΑΠΕ πέρασε από πολλά στάδια και ότι ακόμα είμαστε υποδεέστεροι στο franchise εγκαταστημένης ισχύος. Τόνισε πάντως πως για προσελκύσουμε το διεθνές ενδιαφέρον πρέπει να κάνουμε μεγάλα projects.

Από το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:

«Η μείωση της ανεργίας δεν θα γίνει με αυτόματο τρόπο. Αν η χώρα πέσει σε αστάθεια και ακυβερνησία δεν θα μιλάμε για πτώση, αλλά για άνοδο της ανεργίας. Δεν πρέπει να επιβεβαιωθεί ο μύθος του Σισύφου. Έχουμε ανέβει αρκετά σκαλιά και δεν πρέπει να σπαταλήσουμε την πρόοδο που επιτεύχθηκε τα τελευταία 4 χρόνια, στο όνομα μιας πολιτικής που θυμίζει τον Άγιο Βασίλη και παραπέμπει σε αυτά που έλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015».

Αυτό επεσήμανε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας σήμερα στο φόρουμ των Δελφών, ενώ απαντώντας σε σχετική ερώτηση χαρακτήρισε «βλακώδη» την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ, καθώς σημαίνει δαπάνη 3 δισ. ευρώ από το Δημόσιο για την απόκτηση του ελέγχου της επιχείρησης, τον οποίο όμως ήδη έχει!

Ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε ότι η πρόβλεψη της κυβέρνησης για πτώση της ανεργίας κάτω από το 10%, που θα σημάνει το «ξεπάγωμα» των τριετιών και άρα σημαντική ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζόμενων βασίζεται στις προβλέψεις για το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας τα επόμενα χρόνια «υπό την προϋπόθεση ότι θα ασκηθούν σοβαρές πολιτικές».

Υπενθύμισε δε ότι η φορολογική, ασφαλιστική, αδειοδοτική και εργασιακή πολιτική καθώς και το μήνυμα σοβαρότητας και σταθερότητας που εξέπεμψε η κυβέρνηση οδήγησε σε πτώση της ανεργίας στο 11,4 % από 17,5 % το 2019, 300.000 επιπλέον θέσεις εργασίας και, ακόμη, στο ιστορικό ρεκόρ στο ισοζύγιο απασχόλησης (προσλήψεις – απολύσεις) τον Μάρτιο του 2023 από το 2001 που ξεκίνησε η μέτρηση.

Απαντώντας σε ερωτήσεις για τις πολιτικές εξελίξεις ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι οι εκλογές του Μαΐου είναι οι σημαντικότερες γιατί από αυτές θα τεθούν οι βάσεις είτε για κυβέρνηση συνεργασίας είτε για τον δεύτερο γύρο. «Αν έχουμε δεύτερες εκλογές, να ξεκινούμε από μια βάση που θα επιτρέπει στην Ελλάδα να έχει αυτοδύναμη και σταθερή κυβέρνηση. Η Νέα Δημοκρατία ξεκινά με καλές προϋποθέσεις για να πετύχει την αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές», είπε ο Υπουργός. Ανέφερε επίσης ότι από τη μια πλευρά έχουμε μια ομάδα με αρχηγό, στελέχη, σχέδιο και ατζέντα ενώ από την άλλη προτείνεται ένα «ραντεβού στα τυφλά», με διάφορα σχήματα συνεργασίας που οι ίδιοι αναιρούν ή κυβέρνηση ανοχής.

Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σημείωσε ότι τις επόμενες ημέρες θα υπάρξουν συγκεκριμένες ανακοινώσεις για την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στις ΔΕΚΟ –συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρομικών εταιρειών και των ΔΕΚΟ των μεταφορών. «Στόχος μας είναι η περαιτέρω επέκταση του μέτρου που ήδη εφαρμόζεται στις τράπεζες, τα σουπερμάρκετ, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις εταιρείες security. Αμέσως μετά τις εκλογές θέλουμε να προχωρήσουμε με τη βιομηχανία και κατόπιν με την εστίαση και τον τουρισμό».

Αναφερόμενος στο θέμα των εκκρεμών συντάξεων, ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι από τον Ιανουάριο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2023, εκδόθηκαν 570.000 κύριες συντάξεις. «1 στους 16 ενήλικους Έλληνες δηλαδή πήρε σύνταξη μέσα σε αυτούς τους 27 μήνες, αρκετοί εκ των οποίων περίμεναν 2,5 ή ακόμα και 7 χρόνια. Ουσιαστικά το θέμα των εκκρεμών κύριων συντάξεων έχει επιλυθεί. Αντίστοιχα μέτρα έχουμε λάβει και για τις επικουρικές συντάξεις και τώρα ξεκινά και η καταβολή και των λεγόμενων παράλληλων συντάξεων όπου οι αριθμοί είναι πολύ μικρότεροι. Για να φτάσουμε έως εκεί λάβαμε μέτρα «έξω από το κουτί». Συγκρουστήκαμε με τους εραστές της ακινησίας, καθώς ό,τι και να προτείναμε πολεμήθηκε από την αντιπολίτευση και τους συνδικαλιστές του ΕΦΚΑ. Αλλά δεν κάναμε πίσω. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών μας είναι το 1555 που είναι μια γραμμή για να «βγάζεις άκρη» με τον ΕΦΚΑ και τις υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας αλλά και ο ευρύτερος εκσυγχρονισμός του ΕΦΚΑ που συμπεριλαμβάνει και αυτό που κάναμε στη ΔΕΗ, δηλαδή την επιλογή Γενικών Διευθυντών και Διευθυντών και από τον ιδιωτικό τομέα με τριετή συμβόλαια και με αυξημένες αμοιβές. Η ανάλυση κόστους-οφέλους είναι σαφώς υπέρ αυτής της ρύθμισης». Όπως μάλιστα είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης, «προτιμώ να ακούω την κριτική ότι βάζω «golden boys» παρά να είμαι ένας από τους πολλούς που πέρασαν αφήνοντας πίσω τους όχι έργο, αλλά λόγια και δημόσιες σχέσεις».

Τέλος, σε ερώτηση για την θέση του ΣΥΡΙΖΑ αναφορικά με επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ έκανε λόγο για βλακώδη πρόταση καθώς πέρα από τις νομικές περιπλοκές, σημαίνει ότι το Δημόσιο θα πρέπει να δώσει 3 δισ. ευρώ προκειμένου να έχει τον έλεγχο της ΔΕΗ τον οποίο ήδη έχει! «Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ είναι εκείνος που ήταν και πριν τη μείωση του ποσοστού του Δημοσίου από 51 σε 33 %. Λυπάμαι για τον όρο, αλλά η πρόταση είναι απλώς βλακώδης», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση των διοργανωτών, ο αντιπρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Νικολά Ντιμιτρόφ τόνισε ότι η είσοδος στην ΕΕ είναι το πιο πιεστικό ζήτημα για τη χώρα του και προσέθεσε ότι «η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών είναι υπέρ των διαπραγματεύσεων με μας και με τα Τίρανα».

“Κλείδωσαν” οι οικονομικές συμφωνίες στη συνάντηση Μητσοτάκη με Ζάεφ – Πότε θα έρθουν τα καυτά μνημόνια στη Βουλή

Όσον αφορά στη Βόρεια Μακεδονία, ο Νικολά Ντιμιτρόφ υποστήριξε ότι η χώρα του έχει «τις πολιτικές αποφάσεις από όλες τις χώρες – μέλη (της ΕΕ) να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις», καθώς όπως είπε η Βόρεια Μακεδονία πληροί όλες τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η διαδικασία.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι και οι ευρωπαϊκές χώρες θα επωφεληθούν από μία ευρωπαϊκή Βόρεια Μακεδονία, ενώ χαρακτήρισε την κατάσταση «Win-win ή lose-lose» για όλους. Κάλεσε την Κομισιόν να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις τώρα, καθώς σε διαφορετική περίπτωση «θα χαθεί μία μοναδική ευκαιρία».

Ο επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Όλιβερ Βάρχελι περιέγραψε τις διαδικασίες για την ένταξη μίας χώρας στην ΕΕ, τονίζοντας ότι «πρέπει να συμφωνήσουν όλες οι χώρες για να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις». Ωστόσο, προσέθεσε, εργαζόμαστε για να πάρουμε έγκριση, ενώ σε ερώτηση για το αν η αλλαγή των κανονισμών έγινε για να καθυστερήσει η είσοδος των χωρών, απάντησε ότι η απόφαση για τη νέα μεθοδολογία εισόδου δείχνει την επιτυχία της, καθώς ουσιαστικά η απόφαση της Κομισιόν ήταν να αναβιώσει τις διαδικασίες. Κατέληξε, τονίζοντας ότι η ΕΕ δίνει, με αυτόν τον τρόπο, την ευκαιρία στις χώρες να κάνουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις.

Μάλιστα, ο κ. Θεοχάρης επέκρινε όσους πιστεύουν ότι ο τουρισμός φταίει για την πανδημία, σημειώνοντας ότι πρόκειται για δυσφήμιση της χώρας τέτοιο επιχείρημα. Φέτος, το υπουργείο Τουρισμού χτίζει στην εμπειρία του παρελθόντος, πάντα στο σκέλος της υγειονομικής ασφάλειας και με συγκεκριμένα μέτρα απαντά στις νέες προκλήσεις, ανάφερε.

Κλειστά τα περισσότερα ξενοδοχεία βρήκαν οι πρώτοι τουρίστες στην Κρήτη

Μάλιστα, ο κ.Θεοχάρης εστίασε στον τρόπο με τον οποίον η χώρα μας θα υποδεχτεί τους επισκέπτες της, από σήμερα Παρασκευή, όπου πλέον θα απαιτούνται τα εξής: Συμπλήρωση του PLF μία ημέρα πριν την αναχώρηση, πιστοποιητικό εμβολιασμού,  PCR test έως και 72 ώρες πριν, πιστοποιητικό ανάρρωσης, ενεργοποίηση του Green Pass από  01/06.

Στην παρέμβασή του στο φόρουμ, ο υπουργός Τουρισμού μετέφερε αισιόδοξα νέα από το μέτωπο των διεθνών αγορών αναφέροντας ότι σήμερα στην Μεγάλη Βρετανία, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι στο “πορτοκαλί”, η χώρα μας είναι η 3η χώρα σε κρατήσεις, ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που έχουν οι Βρετανοί για διακοπές στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, πολύ ενθαρρυντικά είναι και τα νέα από τις ΗΠΑ, όπου η Ελλάδα είναι η 1η ευρωπαϊκή χώρα σε κρατήσεις. 

Σε κάθε περίπτωση, αυτή την περίοδο είναι δύσκολες οι προβλέψεις για την εξέλιξη των τουριστικών ροών, ωστόσο ο κ. θεοχάρης εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι θα υπάρξει επέκταση της τουριστικής περιόδου το φθινόπωρο. Αφού επανέλαβε ότι η φετινή χρονιά θα κριθεί στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, ο κ. Θεοχάρης υπογράμμισε ότι ήδη ο ΕΟΤ τρέχει εκτεταμένο πρόγραμμα διαφήμισης.

«Βελτιώθηκε καθ’ εαυτή η ποιότητα της Δημοκρατίας», δήλωσε με έμφαση, ενώ προέβη στην εκτίμηση ότι «θα είναι η μεγάλη παρακαταθήκη για τις επόμενες πολιτικές γενεές». Ως μεγαλύτερη τομή του μοντέλου αξιολόγησε τον απόλυτο διαχωρισμό ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη διοίκηση: σήμερα περίπου το 80% της ύλης ενός Υπουργείου παράγεται από την ίδια τη διοίκηση και η γραφειοκρατία πάνω από 70%, σημείωσε. Χάρη στο επιτελικό κράτος χτυπήθηκε διαφθορά και πελατειακές σχέσεις, ενώ ήταν απολύτως καθοριστική η παρουσία του νέου μοντέλου διακυβέρνησης την περίοδο της πανδημίας, πρόσθεσε. 

“Ξηλώνονται” τα αντι-ΣΥΡΙΖΑ αφηγήματα – Από τις προδοσίες και τους μπάφους στον πατριωτισμό, τα φάρμακα και τα μαξιλάρια

Ξεκινώντας από τις πρώτες ημέρες της παρούσας διακυβέρνησης, ο υπουργός μίλησε για τον πρώτο νόμο που ήλθε στη Βουλή, που αφορούσε την οργάνωση του κράτους: είναι ένα νομοσχέδιο που «επεξεργαζόμασταν για μια διετία πριν την ανάληψη της διακυβέρνησης, πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που ουσιαστικά αποτελεί ένα εγχειρίδιο νέας διακυβέρνησης», σημείωσε χαρακτηριστικά. Και, «μολονότι έχουμε μια εδραιωμένη δημοκρατία στη Μεταπολίτευση, δεν είχε υπάρξει ως το 2019 ένα συγκροτημένο, ενιαίο κωδικοποιημένο κείμενο, το οποίο θα αποτελούσε τη βάση της λειτουργίας του κράτους, τη βάση της διακυβέρνησης».

Με δεδομένο ότι «βρισκόμαστε σε μια φάση περίπου στη μέση της δική μας διακυβέρνησης, είναι ένας χρόνος ικανός για μια πρώτη αποτίμηση», ανέφερε επίσης με πρώτη διαπίστωση ότι η νέα δομή του κράτους κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια κατάσταση εντελώς πρωτόγνωρη.

Ερωτηθείς για τη «μεγαλύτερη τομή» που επέφερε το επιτελικό κράτος, απάντησε ότι «αυτό έχει να κάνει με τον απόλυτο διαχωρισμό ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη διοίκηση, δηλαδή την πολιτική διοίκηση και την υπηρεσιακή διοίκηση. Εκείνο το οποίο είχαμε παρατηρήσει ως βασική παθολογία της Μεταπολίτευσης ήταν το γεγονός ότι υπήρχε μια πρόσμειξη της πολιτικής με τη διοίκηση», θέμα που, πρόσθεσε, παρήγαγε διαφθορά κυρίως πελατειακών σχέσεων. 

Σήμερα, πλέον, σειρά αρμοδιοτήτων πέρασε στη διοίκηση, δηλαδή «τα πρόσωπα που εκφράζουν τη συνέχεια του κράτους, δεν επηρεάζονται από τις πολιτικές αλλαγές και είναι τα πρόσωπα, τα οποία λόγω της τεχνοκρατικής τους πρόσληψης είναι σε θέση να χειριστούν τα ζητήματα αυτά. Αποδώσαμε πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη στη διοίκηση και αποζημιωνόμαστε για αυτό», υπογράμμισε ακόμη.

Και με τη γλώσσα των αριθμών, σήμερα περίπου το 80% της ύλης ενός Υπουργείου παράγεται από την ίδια τη διοίκηση και με τον τρόπο αυτό περιορίστηκε η γραφειοκρατία πάνω από 70%, διότι «απαιτούνται πολύ λιγότερες υπογραφές για να εκδοθεί μία πράξη, αποκόψαμε τον ομφάλιο λώρο της πολιτικής διαφθοράς». Αναγνωρίζοντας, όμως, ότι δεν ήταν εύκολο να εκριζωθούν παθογένειες, ο κ. Γεραπετρίτης αποκάλυψε ότι ήταν «πολλές οι πιέσεις που δέχθηκα εγώ και οι συνεργάτες μου για να κάνουμε αλλαγές, οι οποίες απομείωναν την ισχύ του ρηξικέλευθου αυτού νέου μοντέλου». Όμως, κατέληξε, «παρά ταύτα αντέξαμε».

Κληθείς να σχολιάσει την κριτική ότι το επιτελικό κράτος είναι ένα υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο με αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους υπουργούς, απάντησε επικαλούμενος το παράδειγμα της πανδημίας: κατά το διάστημα των 14 μηνών αυτής έχουν εκδοθεί  περί τις 1.500 Υπουργικές Αποφάσεις, η πλειονότητα των οποίων είναι Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, έως και δέκα υπουργών, αντέτεινε. Ως εκ τούτου, συμπλήρωσε, «υπήρξε μια πολύ γρήγορη αντίδραση στα πράγματα». Συμπέρασμα; «Με τον τρόπο αυτό αποφεύχθηκαν αντιθέσεις, αντιφάσεις, κενά, αντινομίες, ασάφειες. Το πρόβλημα στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης ήταν ότι η πολιτική παραγόταν με έναν τρόπο ιδιοκτησιακό: κάθε Υπουργείο είχε τη δική του ύλη (…) δεν υπήρχε κεντρικός σχεδιασμός αλλά ούτε και ένα κεντρικό επιχειρησιακό σχέδιο».

Ταυτόχρονα, «βελτιώθηκε καθ’ εαυτή η ποιότητα της Δημοκρατίας: παραδοσιακά το Υπουργείο Συμβούλιο ήταν ένα συλλογικό όργανο το οποίο απλώς καλείτο να επιβεβαιώσει υφιστάμενες πολιτικές. Εμείς αλλάξαμε εντελώς το μοντέλο αυτό», παρατήρησε, τόσο ποσοτικά, αφού έχει υπερδιπλασιασθεί ο αριθμός των Υπουργικών Συμβουλίων, κυρίως όμως ποιοτικά. Στο σημείο αυτό μάλιστα θύμισε την ατζέντα που έχει στο εξής το Υπουργικό Συμβούλιο για το μήνα Δεκέμβριο, εκεί δηλαδή όπου εγκρίνεται το ενιαίο κυβερνητικό σχέδιο πολιτικής για το επόμενο έτος, που περιλαμβάνει και τα νομοθετήματα, και το οποίο αναρτάται σε δημόσια γνώση. Δηλαδή «για το 2021 είναι ανηρτημένο ολόκληρο το σχέδιο της κυβέρνησης, που περιλαμβάνει όλες τις δράσεις και όλο τον προγραμματισμό της. Είναι η υψηλότερη μορφή λογοδοσίας που θα μπορούσε να υπάρξει, κάθε πολίτης γνωρίζει και μπορεί να αξιολογήσει, να κρίνει, να κατακρίνει την κυβέρνηση για το γεγονός ότι δεν πέτυχε τους στόχους της».

Παραλλήλως, ο υπουργός Επικρατείας υποστήριξε ότι πλέον η δημοκρατία είναι «πολύ ισχυρή διαβουλευτική», όρο που εξήγησε με το πιο κάτω επιχείρημα: το 2018 κατά μέσο όρο τα νομοθετήματα ετίθεντο σε δημόσια διαβούλευση πέντε ημερών και στη συνέχεια ψηφίζονταν, ενώ σήμερα το Υπουργικό Συμβούλιο διαλογικά έρχεται και εγκρίνει το νομοθέτημα, στη συνέχεια τίθεται σε δημόσια διαβούλευση για 14 ημέρες – και ο κανόνας αυτός «έχει τηρηθεί απαρέγκλιτα».

Όταν του ζητήθηκε από τη δημοσιογράφο Μαρία Σαράφογλου να μιλήσει για τα επόμενα βήματα, είπε πως η κυβέρνηση εξ αρχής είχε συλλάβει ένα …τριφασικό σύστημα: η πρώτη φάση του επιτελικού κράτους περιελάμβανε την οριζόντια διακυβέρνηση (κυβέρνηση – διοίκηση – νομοθεσία), η δεύτερη φάση την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και η τρίτη, το ψηφιακό κράτος. 

Ωστόσο και δεδομένων των συνθηκών «το ψηφιακό κράτος ήλθε πολύ πιο μπροστά, με περηφάνια μπορούμε να πούμε και στο πλαίσιο του επιτελικού κράτους αυτή τη στιγμή έχουν υπερδιπλασιασθεί οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχονται -κι αυτό διευκόλυνε πάρα πολύ τη διαχείριση της κρίσης. Κατά τη διάρκεια της κρίσης είμαστε περίπου στα 100 εκατ. ηλεκτρονικά ραντεβού και υπηρεσίες που παρασχέθηκαν μοναδικά σε πολίτες», κατά συνέπεια, συμπέρανε, «έχουμε εξασφαλίσει ένα κράτος – αρωγό στον πολίτη».
Και στην τρίτη φάση, όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, «εντός του 2021 θα έλθει και η μεγάλη μεταρρύθμιση που αφορά την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, πράγμα που σημαίνει αρμοδιότητες, αυτοτελείς πόρους, λογοδοσία για τους Δήμους και τις Περιφέρειες, δηλαδή μεταφορά μιας βαριάς ύλης του κράτους εκεί που πρέπει: στα όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, άρα κοντά στον πολίτη».

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο υπουργός Επικρατείας ενθυμήθηκε την περίοδο κατά την οποία το επιτελικό κράτος τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, τότε, δηλαδή, που είχαν ακουσθεί κατά βάση δύο κριτικές: πρώτον, ότι ήταν πάρα πολύ φιλόδοξο: «με μέτρο και ταπεινότητα θα πω ότι έχουμε πετύχει αυτό το νέο μοντέλο, θα είναι η μεγάλη παρακαταθήκη για τις επόμενες πολιτικές γενεές όταν εμείς θα αποχωρήσουμε από την εξουσία», ήταν η απάντηση του Γ. Γεραπετρίτη. Και, δεύτερον, ότι ήταν συγκεντρωτικό: «Συγκεντρωτισμός δεν υπάρχει, συγκεντρωτικό είναι το σύστημα που αφήνει αρρύθμιστη την κατάσταση», αντέλεξε. Αντ’ αυτού, «εμείς αποκαταστήσαμε όλα τα όργανα του κράτους στο Συνταγματικό τους ρόλο: ο πρωθυπουργός συγκαλεί και προεδρεύει, το Υπουργικό Συμβούλιο παράγει δημόσιες πολιτικές, ο υπουργός κάνει την πολιτική και η διοίκηση έρχεται και παράγει όλο το διοικητικό έργο».

“Μετά από μια λαμπρή διπλωματική αλλά και πολιτική σταδιοδρομία στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας, η οποία διήρκησε από το 1808 ως το 1822, ο Ιωάννης Καποδίστριας αποσύρθηκε στην Ελβετία. Το 1827 του ζητήθηκε να επιστρέψει στην Ελλάδα ως Πρώτος Κυβερνήτης, αξίωμα στο οποίο τον εξέλεξε η Γ΄ Εθνοσυνέλευση στις 14 Απριλίου 1827, με θεσμικό πλαίσιο διακυβέρνησης το «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος», το Σύνταγμα της Τροιζήνας του 1827, το οποίο ψηφίσθηκε από την Γ΄ Εθνοσυνέλευση την 1η Μαΐου 1827.

Α. Η κατάσταση που αντιμετώπισε, ευθύς εξ αρχής, ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν, κατά την επιεικέστερη έκφραση, δραματική. Αντί άλλης περιγραφής αρκεί το εξής απόσπασμα από τα «Απόλογα του Καποδίστρια» του Γ. Τερτσέτη, όπου καταγράφεται συνομιλία του Κυβερνήτη με τον Γεωργάκη Μαυρομιχάλη: «Είναι καιροί που πρέπει να φορούμε όλοι ζώνη δερματένια και να τρώμε ακρίδες και μέλι άγριο. Είδα πολλά εις την ζωήν μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφθασα εδώ στην Αίγινα δεν είδα κάτι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί… Ζήτω ο Κυβερνήτης, εφώναζαν γυναίκες αναμαλιασμένες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανά γδυτά, κατεβασμένα από σπηλιές. Δεν ήταν το συναπάντημά μου φωνή χαράς, αλλά θρήνος».

1. Ουδείς, λοιπόν, μπορεί ν’ αμφισβητήσει, με τεκμηριωμένα ιστορικά δεδομένα, ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε ν’ αντιμετωπίσει μια κατάσταση πραγματικής «έκτακτης ανάγκης», μέσα στο πλαίσιο της οποίας έπρεπε να πάρει, χωρίς χρονοτριβή, αποφάσεις στοιχειώδους ανάταξης της Ελλάδας, προκειμένου να συνεχίσει τον Αγώνα της Απελευθέρωσης και να επιδιώξει την ανακούφιση του δεινώς χειμαζόμενου πληθυσμού.
2. Μια λύση θα ήταν η κατά περίπτωση εφαρμογή του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος», κάτι όμως το οποίο αφενός δεν συνάδει προς την ίδια την φύση κάθε σύγχρονου Συντάγματος -αυθαίρετη εφαρμογή του Συντάγματος à la carte ισοδυναμεί με υποβάθμιση και, εν τέλει, αναίρεσή του στην πράξη- και, αφετέρου, ήταν εντελώς αντίθετη προς την νοοτροπία του Ιωάννη Καποδίστρια. Στην νοοτροπία του πρώτου «Κυβερνήτη της Ελλάδος», με βάση και τον ασυμβίβαστο -όπως είχε φανεί καθαρά σε όλη την πολιτική διαδρομή του- χαρακτήρα του, ταίριαζε το «salus populi suprema lex esto».

Β. Μ’ επιδέξιους αποφασιστικούς χειρισμούς, ο Ιωάννης Καποδίστριας έπεισε την Βουλή για την «κρισιμότητα των καιρών». Και έτσι, με το Ψήφισμα ΝΗ΄ της 18ης Ιανουαρίου 1828, η Βουλή αποδέχθηκε και ενέκρινε την εισήγηση του Κυβερνήτη για «σχέδιον μεταβολής διοικήσεως προσωρινής», με το ακόλουθο αιτιολογικό: «Επειδή ο παρά του Ελληνικού Έθνους εμπεπιστευμένος τας ηνίας της Κυβερνήσεως Κύριος Ιωάννης Α. Καποδίστριας έφθασεν εις την Ελλάδα΄ Επειδή αι δειναί της Πατρίδος περιστάσεις και η διάρκεια του πολέμου δεν εσυγχώρησαν, ούτε συγχωρούσι την ενέργειαν του εν Τροιζήνι επικυρωθέντος και εκδοθέντος Πολιτικού Συντάγματος καθ’ όλην αυτού την έκτασιν΄ Επειδή η σωτηρία του Έθνους είναι ο υπέρτατος πάντων των Νόμων΄ και Επειδή η Βουλή ανεδέχθη παρά των Λαών την πρόνοιαν της εαυτών σωτηρίας΄ Η Βουλή μόνον σκοπόν έχουσα το να σωθή η Ελλάς, και ως ιερώτερόν της χρέος θεωρούσα τούτο, και την ευδαιμονίαν του Ελληνικού Έθνους του οποίου ενεπιστεύθη την φροντίδα΄ Και επειδή ο Κυβερνήτης επρόβαλε σχέδιον μεταβολής Διοικήσεως προσωρινώς΄».

Γ. Υπό τις συνθήκες αυτές ανεστάλη η εφαρμογή του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος». Η Βουλή ουσιαστικώς αυτοκαταργήθηκε –«αποτίθεται η Βουλή, το οποίον ανέλαβε χρέος της νομοδοτικής εξουσίας»- και οργανώθηκε «προσωρινή Διοίκησις της Επικρατείας».

1. Η Νομοθετική Εξουσία περιήλθε στον Κυβερνήτη και ιδρύθηκε συμβουλευτικό συλλογικό όργανο, το «Πανελλήνιον». Το όργανο αυτό αποτελούσαν 27 μέλη που διόριζε ο Κυβερνήτης και διαιρείτο σε τρία τμήματα, με ειδικότερα για καθένα αντικείμενα τις γνωμοδοτήσεις προς τον Κυβερνήτη επί οικονομικών θεμάτων, θεμάτων περί τα εσωτερικά ζητήματα και περί τα ζητήματα για τις Ένοπλες Δυνάμεις, πριν από την λήψη εκ μέρους του των τελικών αποφάσεων με την μορφή «ψηφισμάτων». Ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας λειτούργησε εφεξής ως μονοπρόσωπο κυβερνητικό όργανο, επικουρούμενος από τον «Γραμματέα της Επικρατείας» -πρώτος ορίσθηκε ο Σπυρίδων Τρικούπης, προσκείμενος στο «αγγλικό κόμμα»- και από ένα στοιχειώδες Υπουργικό Συμβούλιο, του οποίου τα μέλη «παραδέχονται την διεύθυνσιν του Κυβερνήτου της Ελλάδος εις τα εμπιστευθέντα εις αυτούς έργα».
2. Όταν ολοκληρώθηκαν αυτές οι θεσμικές διεργασίες, ο Ιωάννης Καποδίστριας αποφάσισε την σύγκληση από κοινού με την Βουλή, της Δ΄ Εθνοσυνέλευσης, εντός του Απριλίου του 1828 για την θέσπιση νέου Συντάγματος. Στο μεταξύ διευκρινίσθηκε ότι γίνεται αποδεκτό «σύστημα προσωρινής Κυβερνήσεως, θεμελιωμένου, εν τοσούτω, επάνω εις τας βάσεις των πράξεων της Επιδαύρου, του Άστρους και της Τροιζήνος».

Δ. Το έργο που συντελέσθηκε επί Ιωάννη Καποδίστρια, στο μικρό χρονικό διάστημα ως την δολοφονία του –δηλαδή σε τριάμισι, μόλις, χρόνια- υπήρξε κυριολεκτικώς εντυπωσιακό.

1. Στο εσωτερικό, ο Καποδίστριας είχε ν΄ αντιμετωπίσει την πειρατεία, την διάλυση του Στρατού, καθώς και την κακή οικονομική κατάσταση της Χώρας. Ιδιαίτερη μέριμνα επέδειξε ο Καποδίστριας για την δημιουργία δικαστηρίων, θεσπίζοντας και Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Στην προσπάθεια αναδιοργάνωσης του Στρατού περιλαμβάνεται και η ίδρυση της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων. Ίδρυσε, επίσης, Εθνικό Νομισματοκοπείο, ενώ καθιέρωσε τον Φοίνικα ως Εθνικό Νόμισμα. Όσον αφορά την εκπαίδευση, ανήγειρε νέα σχολεία, εισήγαγε την μέθοδο του αλληλοδιδακτικού σχολείου και ίδρυσε Εκκλησιαστική Σχολή στον Πόρο. Ανήγειρε, ακόμη, το Ορφανοτροφείο Αίγινας. Μερίμνησε για τον επανασχεδιασμό και την ανοικοδόμηση Ελληνικών Πόλεων, όπως το Ναύπλιο, το Άργος, το Μεσολόγγι και η Πάτρα, έργο που ανέθεσε στον Κερκυραίο αρχιτέκτονα Σταμάτιο Βούλγαρη. Σημαντική ήταν και η συμβολή του στο εμπόριο, με την παραχώρηση δανείων στους νησιώτες, για την αγορά πλοίων και την κατασκευή ναυπηγείων στον Πόρο και στο Ναύπλιο. Τον Οκτώβριο του 1829, ίδρυσε το πρώτο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αίγινα. Όσον αφορά την Ελληνική Οικονομία, ο Καποδίστριας επέδειξε ιδιαίτεροι ενδιαφέρον για την γεωργία, βασική πηγή πλούτου της Ελλάδας. Ίδρυσε την Γεωργική Σχολή της Τίρυνθας και ενεθάρρυνε την καλλιέργεια της πατάτας.
2. Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική του Καποδίστρια, αξίζει να υπογραμμισθεί ότι, μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις, υπογράφηκε το Πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830, με το οποίο αναγνωριζόταν η ανεξαρτησία της Ελλάδας, που θα εκτεινόταν νότια της συνοριακής γραμμής, την οποία όριζαν οι ποταμοί Αχελώος και Σπερχειός. Η αλληλογραφία του Ιωάννη Καποδίστρια με τους εκπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής εκείνης, αποδεικνύει πόσο σημαντικός υπήρξε ο ρόλος του στην οριστική διατύπωση του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου του 1830, λόγω της μεγάλης εκτίμησης που οι εκπρόσωποι αυτοί έτρεφαν στο πρόσωπό του.

Συμπερασματικώς, ο Καποδίστριας αφιέρωσε, κυριολεκτικώς, τον εαυτό του στον ιερό σκοπό της δημιουργίας, ουσιαστικώς εκ του μηδενός, σύγχρονου Ελληνικού Κράτους, βάζοντας τις βάσεις για μιαν Ελλάδα αντάξια του παρελθόντος της αλλά και της προοπτικής της. Ακαταπόνητος και αποφασιστικός, εργάσθηκε «με λογισμό και μ΄ όνειρο», για να θυμηθούμε τον στίχο του Διονυσίου Σολωμού στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους».”