Οι αλλαγές στη φορολογική ενημερότητα αποσκοπούν στην ενίσχυση της διασφάλισης των απαιτήσεων του Δημοσίου, ενώ εγκύκλιος του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, διευκρινίζει τον τρόπο εφαρμογής των νέων διατάξεων, παραθέτοντας και χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Υποχρεωτικοί συμψηφισμοί με οφειλές

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, όταν φορολογούμενος ζητά αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας και ταυτόχρονα έχει ληξιπρόθεσμες ή άλλες βεβαιωμένες οφειλές, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρά σε αυτόματο συμψηφισμό των χρημάτων που δικαιούται να εισπράξει από το Δημόσιο.

Ο συμψηφισμός δεν περιορίζεται μόνο στις προσωπικές οφειλές, αλλά μπορεί να αφορά και χρέη που έχουν περιέλθει μέσω κληρονομιάς, καθώς και υποχρεώσεις που σχετίζονται με τη φορολογία εισοδήματος του ή της συζύγου.

Τι ισχύει στις μεταβιβάσεις ακινήτων

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις πώλησης ακινήτων ή σύστασης εμπράγματων δικαιωμάτων, όταν ο φορολογούμενος έχει ληξιπρόθεσμα χρέη που τελούν σε αναστολή είσπραξης και υπερβαίνουν τις 50.000 ευρώ.

Ο γενικός κανόνας προβλέπει ότι παρακρατείται το 50% του τιμήματος της μεταβίβασης, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Η παρακράτηση μπορεί να φτάσει μέχρι το συνολικό ύψος της οφειλής.

Τι αλλάζει για διαχειριστές, μετόχους και εταίρους

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει και το καθεστώς που αφορά τα πρόσωπα τα οποία ευθύνονται αλληλεγγύως για χρέη επιχειρήσεων προς το Δημόσιο, ορίζοντας πως εάν η συμμετοχή τους στην εταιρεία κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας τους δεν ξεπερνούσε το 5% στις μη εισηγμένες ή το 0,5% στις εισηγμένες εταιρείες και οι οφειλές έχουν ρυθμιστεί ή βρίσκονται σε αναστολή, τότε οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό της παρακράτησης.

Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα παραπάνω όρια, οι σχετικές οφειλές συνεκτιμώνται. Στις ρυθμισμένες οφειλές η παρακράτηση μπορεί να κυμαίνεται από 7% έως 70% του τιμήματος, ενώ στις οφειλές που βρίσκονται σε αναστολή από 7% έως 50%, ανάλογα με τις εγγυήσεις που παρέχονται.

Πότε εκδίδεται βεβαίωση οφειλής αντί για φορολογική ενημερότητα

Σε αρκετές περιπτώσεις η ΑΑΔΕ δεν θα εκδίδει αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, αλλά βεβαίωση οφειλής, κυρίως όταν υπάρχουν ληξιπρόθεσμα χρέη που δεν έχουν ρυθμιστεί ή όταν το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης.

Η βεβαίωση αποτυπώνει το σύνολο των οφειλών και επιτρέπει την ολοκλήρωση της συναλλαγής μόνο υπό ειδικές προϋποθέσεις. Στις περιπτώσεις αλληλέγγυας ευθύνης, οι τακτοποιημένες οφειλές επιχειρήσεων δεν εμφανίζονται στη βεβαίωση όταν η συμμετοχή του υπόχρεου βρίσκεται εντός των προβλεπόμενων ορίων, εκτός αν ζητηθεί διαφορετικά από τον ίδιο.

Παρακράτηση έως και του συνόλου της πληρωμής από το Δημόσιο

Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ότι, όταν φορολογούμενος πρόκειται να εισπράξει χρήματα από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα έχει βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, μπορεί να εφαρμοστεί συμψηφισμός μέχρι και του 100% της απαίτησής του.

Οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν λαμβάνονται υπόψη στον γενικό κανόνα της παρακράτησης, ωστόσο μπορούν να συνυπολογιστούν όταν ενεργοποιείται η διαδικασία του συμψηφισμού.

Το επόμενο βήμα θα είναι, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, η κατάργηση της φορολογικής ενημερότητας τα στοιχεία της οποίας θα αντλούνται απευθείας από τις δημόσιες υπηρεσίες, με την συναίνεση των πολιτών.

Οι διατάξεις που ψηφίστηκαν πέρυσι για το πιστοποιητικό οικονομικής ενημερότητας (φορολογική και ασφαλιστική) ορίζουν τη δυνατότητα έκδοσης ενιαίου πιστοποιητικού, από ειδική πλατφόρμα προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr, που περιλαμβάνει τα στοιχεία τόσο της φορολογικής, όσο και της ασφαλιστικής ενημερότητας του αιτούντος. Η πλατφόρμα για την έκδοση του πιστοποιητικού οικονομικής ενημερότητας θα ενεργοποιηθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου. Το αποδεικτικό θα είναι έγκυρο για κάθε προβλεπόμενη χρήση και θα γίνεται υποχρεωτικά αποδεκτό από φορείς του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα, όπου κατά νόμο απαιτείται.

Στο μεταξύ με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο για το Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας που μπαίνει σε δημόσια διαβούλευση επιταχύνεται η έκδοση της φορολογικής ενημερότητας καθώς υιοθετείται η διαλειτουργικότητα μεταξύ των φορέων του Δημοσίου ώστε η ΑΑΔΕ να ενημερώνεται για την ύπαρξη ή μη ληξιπρόθεσμων οφειλών του πολίτη και αντίστοιχα να χορηγεί ή μη το πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας. Πρακτικά, με τη ρύθμιση αυτή κυρίως οι ΟΤΑ αλλά και άλλοι φορείς του Δημοσίου θα επικοινωνούν με την ΑΑΔΕ μόνο ηλεκτρονικά (αντί των επιστολών που ανταλλάσσουν σήμερα), είτε για την απαγόρευση απόδοσης της ενημερότητας είτε για την άρση της απαγόρευσης αυτής. Έτσι, αντιμετωπίζονται περιπτώσεις π.χ. που ο φορολογούμενος έχει εξοφλήσει οφειλές προς το Δήμο αλλά δεν μπορεί να πάρει φορολογική ενημερότητα επειδή η ΑΑΔΕ δεν έχει ενημερωθεί για την εξόφληση.

Πάντως μέχρι να «καταργηθεί» της φορολογικής ενημερότητας η νέα εφαρμογή της ΑΑΔΕ myAADEapp επιτρέπει στους φορολογούμενους να «κατεβάσουν» το πιστοποιητικό και να αποθηκεύσουν στο ψηφιακό «πορτοφόλι» εντός της εφαρμογής. Έτσι σε περίπτωση που την χρειαστούν ξανά μέχρι τη λήξη της, γλιτώνουν τη διαδικασία επανέκδοσης.

Η ισχύς του αποδεικτικού ενημερότητας είναι για 2 μήνες, στην περίπτωση που δεν υφίστανται βεβαιωμένες οφειλές, ανεξαρτήτως της πράξης ή συναλλαγής για την οποία ζητείται. Ο χρόνος ισχύος του αποδεικτικού ορίζεται σε ένα μήνα, σε περίπτωση ύπαρξης μη ληξιπρόθεσμων οφειλών, οφειλών που τελούν σε αναστολή ή έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα ρύθμισης τμηματικής καταβολής.

Σημειώνεται ότι σήμερα οι φορολογούμενοι ακόμη και εάν έχουν ρυθμισμένες ή μη ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν τη δυνατότητα να λάβουν αυτόματα μέσα σε λίγα λεπτά φορολογική ενημερότητα για τις συναλλαγές τους όπως τη μεταβίβαση ακινήτων ή την είσπραξη χρημάτων από το δημόσιο. Στη ψηφιακή εποχή πέρασε και η βεβαίωση οφειλής η οποία αφορά φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμα – αρρύθμιστα χρέη.

Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι πολλοί φορολογούμενοι έχουν πληρώσει κανονικά τις δόσεις τους στο Taxis, για παλαιότερες ρυθμισμένες οφειλές τους, έχουν διαπιστώσει ότι συγκεκριμένες πληρωμές, δεν εμφανίζονται και φαίνονται να χρωστούν -ακόμα- στην εφορία. Σύμφωνα με το OPEN TV εμφανίζεται και χρέωση προσαυξήσεων, ενώ δεν μπορούν να εκδώσουν ηλεκτρονικά φορολογική ενημερότητα.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ ,το TAXIS δεν γνωρίζει σε επίπεδο φορολογούμενου ποιος δικαιούται έκπτωση 25% από τις δόσεις του διότι είναι ωφελούμενος από τα μέτρα στήριξης για την πανδημία του κοροναϊού. Όσο προχωρούν οι δηλώσεις των ιδιοκτητών οι οποίοι έχουν υποστεί μείωση εισοδήματος λόγω του κουρέματος ενοικίων έτσι θα προχωράει και η εκκαθάριση πληρωμών στο Taxis.

Μάλιστα, αναμένεται να διαγραφούν οι προσαυξήσεις, ενώ οι φορολογούμενοι προς το παρόνμπορούν να πηγαίνουν στην εφορία και να πραγματοποιούν χειρόγραφα την αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού φορολογικής ενημερότητας.

Πηγή: ΕΘΝΟΣ