Εν όψει, μάλιστα, της αυριανής έκτακτης σύσκεψης των κρατών – μελών με αφορμή την αιφνιδιαστική είσοδο μεταναστών στην Ισπανία μέσω του διασυνοριακού περάσματος της Θέουτα, την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απηύθυνε νέα έκκληση για κοινή στρατηγική και ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων με τοποθέτηση ακόμη και φραγμάτων.

Μετά την αιφνιδιαστική είσοδο περί τους 70.000 μετανάστες από το Μαρόκο, οι Ισπανικές Αρχές έχουν επιδοθεί αυτές τις ημέρες σε ένα μπαράζ απελάσεων, ενώ πλέον στο διασυνοριακό πέρασμα της Θέουτα οι Αρχές επεξεργάζονται τα αιτήματα παραμόνης για 862 ανήλικων μεταναστών, που απολαμβάνουν ειδική νομική προστασία από απέλαση.

Προσωρινός καταυλισμός στην Θέουτα

Σήμερα, εκατοντάδες μετανάστες έστησαν καταυλισμό σε μια παραλία του ισπανικού βορειοαφρικανικού θυλάκου της Θέουτα, καθώς οι τοπικές Αρχές προσπαθούν αντιμετωπίσουν την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με χιλιάδες ανθρώπους που βρίσκονται ακόμη στη μικρή πόλη έπειτα από μαζική εισροή τους στα σύνορα την περασμένη εβδομάδα.

Οι Ισπανικές Αρχές εκτιμούν ότι περίπου 69.500 μετανάστες επέστρεψαν στο Μαρόκο τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, μετά τις αρχικές εκτιμήσεις για περίπου 50.000 αφίξεις στη Θέουτα την Πέμπτη, 30 Ιουλίου. Ο επίσημος απολογισμός των θανάτων στην ισπανική πλευρά των συνόρων ανέρχεται σε 72, με 11 θανάτους να καταγράφονται στη μαροκινή πλευρά.

Σύμφωνα με την El Pais, «μερικοί μετανάστες είπαν ότι έφυγαν καθώς το κλείσιμο των καταστημάτων τούς άφησε χωρίς τρόφιμα». Ενώ, άλλοι, είπαν ότι αντιμετώπισαν «εχθρότητα από τους ντόπιους» και ότι δεν μπόρεσαν να ταξιδέψουν προς την ισπανική ενδοχώρα.

Πυροσβεστική η παρέμβαση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Με αυτά τα δεδομένα, η παρέμβαση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έρχεται να λειτουργήσει πυροσβεστικά, μετά την απόφαση της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Πορτογαλίας για ενίσχυση των διασυνοριακών ελέγχων τόσο εμπόδιση των θαλάσσιων περασμάτων. Εξάλλου, μετά την αιφνιδιαστική είσοδο μεταναστών στην Ισπανία δεν ήταν λίγοι οι ηγέτες κρατών – μελών, όπως της Ιταλίας, της Δανίας της Φιλανδίας και της Πολωνίας που ζήτησαν ακόμη και αναστολή της εφαρμογής της συνθήκης Σένγκεν.

Έκκληση για κοινή στρατηγική ενίσχυσης των συνόρων

Πάντως, σήμερα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε σήμερα έκκληση για την εξεύρεση μιας «κοινής ευρωπαϊκής απάντησης, προκειμένου να ενισχυθούν τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης». «Αυτό το επεισόδιο δείχνει με σαφήνεια ότι πρέπει να πάμε πιο μακριά για να ενισχύσουμε τα σύνορά μας στα πιο κρίσιμα σημεία», έγραψε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε επιστολή προς τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ που φέρει σημερινή ημερομηνία και την οποία είδαν το Γαλλικό Πρακτορείο και το πρακτορείο Ρόιτερς.

Πρόταση ακόμη και για φυσικούς φράχτες

Μεταξύ των λύσεων που προτείνει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι «αυξημένη εποπτεία και, εφ’ όσον αυτό είναι απαραίτητο, η χρησιμοποίηση φυσικών φρακτών». Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι «η προστασία του συνόλου των εξωτερικών συνόρων μας είναι μια ευρωπαϊκή ευθύνη που μοιράζεται». Πρόκειται για μια δήλωση, η οποία επιχειρεί να κατευνάσει τους ηγέτες με σκληρή αντι – μεταναστευτική πολιτική.

Έτσι, λοιπόν, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε στην επιστολή της ότι η αυριανή έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών των κρατών – μελών «θα επιτρέψει να αντληθούν μαθήματα από το επεισόδιο της Θέουτα και να εξεταστεί μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις προκλήσεις που συνδέονται με την παράτυπη μετανάστευση»

«Σε συνεργασία με την Ισπανία, ειδικά σε ό,τι έχει σχέση με τη Θέουτα και τη Μελίγια (σ.σ. τον άλλο ισπανικό θύλακο στη βόρεια Αφρική, θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τη διαχείριση των συνόρων και να βελτιώσουμε την τεχνική και οικονομική υποστήριξή μας στο Μαρόκο», γράφει στην επιστολή της η Ουρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Υπενθυμίζουμε, πάντως, ότι τους τελευταίους μήνες οι Βρυξέλλες αυστηροποίησαν τους μεταναστευτικούς κανόνες, επιτρέποντας κυρίως στα κράτη – μέλη να στέλνουν αιτούντες άσυλο σε κέντρα υποδοχής εκτός των συνόρων της ΕΕ, τους λεγόμενους «κόμβους επιστροφής».

Επικαλούμενη έκθεση της Γαλλικής Γερουσίας, η αεροπορική εταιρεία υποστηρίζει ότι η γαλλική υπηρεσία ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας είναι «η χειρότερη στην Ευρώπη», με τις καθυστερήσεις να έχουν αυξηθεί κατά 60% σε σχέση με το 2019, προκαλώντας επιπλέον κόστος ύψους 800 εκατ. ευρώ για τις αεροπορικές εταιρείες το 2025.

Η Ryanair επισημαίνει ότι, παρά την αύξηση των τελών για τις υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, οι επιδόσεις του συστήματος επιδεινώνονται διαρκώς.

Η εταιρεία ζητά δύο βασικές παρεμβάσεις:

Να υποχρεωθούν οι ευρωπαϊκοί πάροχοι υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας να διαθέτουν επαρκές προσωπικό για το πρώτο κύμα πρωινών πτήσεων, με πρόβλεψη κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη διέλευση των υπερπτήσεων κατά τη διάρκεια εθνικών απεργιών των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

Στις δηλώσεις του, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, άσκησε ιδιαίτερα σκληρή κριτική στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι, δύο χρόνια μετά την έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.

Όπως ανέφερε, οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν εδώ και χρόνια μεταρρυθμίσεις στον ευρωπαϊκό έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, χωρίς – κατά την άποψή του – να υπάρχει ανταπόκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο Ο’Λίρι επέκρινε επίσης το ισχύον σύστημα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), υποστηρίζοντας ότι επιβαρύνει τις ενδοευρωπαϊκές πτήσεις, ενώ εξαιρεί πολλές πτήσεις εκτός ΕΕ, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Η Ryanair υποστηρίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει μία από τις πιο ανταγωνιστικές αγορές αερομεταφορών παγκοσμίως, ωστόσο θεωρεί ότι η έλλειψη μεταρρυθμίσεων στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας και η αύξηση του λειτουργικού κόστους υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.

Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με την υπογραφή της ανανεωμένης συμφωνίας, Βρυξέλλες και Πόλη του Μεξικού επιχειρούν να «θωρακίσουν» το διμερές εμπόριο, να αυξήσουν τις επενδύσεις και να εξασφαλίσουν κρίσιμες πρώτες ύλες, διατηρώντας παράλληλα υψηλά κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.

Ολόκληρο το άρθρο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει ως εξής:

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Μεξικό είναι αξιόπιστοι εταίροι εδώ και πολλές δεκαετίες. Σήμερα, σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, είναι απαραίτητο να εκμεταλλευτούμε κάθε ευκαιρία που μας προσφέρεται για να δυναμώσουμε και να εμβαθύνουμε την εταιρική μας σχέση. Σε αυτό το πλαίσιο, η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Μεξικού, που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα, είχε εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα.

Η συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Μεξικό, που υπογράφηκε το 1997, υπήρξε μία από τις πιο φιλόδοξες συμφωνίες που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ. Αυτή η ιστορική και πρωτοποριακή -και για τα δύο μέρη- συμφωνία συνέβαλε στον τετραπλασιασμό του μεταξύ μας εμπορίου.

Χθες είχα την τιμή να υπογράψω, μαζί με την πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ, μια εξαιρετικά σημαντική αναθεώρηση της συμφωνίας αυτής.

Η Ευρώπη αποτελεί σήμερα τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγικό προορισμό για το Μεξικό, ενώ δεκάδες χιλιάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, οι οποίες μάλιστα είναι κυρίως μικρές επιχειρήσεις, εξάγουν τα προϊόντα τους στο Μεξικό: πάνω από 11.000 ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν γραφεία στο Μεξικό και η παρουσία τους εκεί στηρίζει άμεσα ή έμμεσα 5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Όμως ο κόσμος έχει αλλάξει. Έχουμε μπει σε μια νέα, δύσκολη φάση. Μια εποχή δασμών και ελέγχων στις εξαγωγές, βιομηχανικών ανταγωνισμών και γεωπολιτικού κατακερματισμού. Οι κρίσεις από τη Μέση Ανατολή έως τον Ινδο-Ειρηνικό δείχνουν ξεκάθαρα πόσο αλληλένδετη —και ευάλωτη— παραμένει η παγκόσμια οικονομία. Γι’ αυτό και η ανανεωμένη συμφωνία ΕΕ-Μεξικού είναι εξαιρετικά σημαντική: μας συνδέει μακροπρόθεσμα με την υπόσχεση να επιτύχουμε ακόμη περισσότερα αμοιβαία επωφελή αποτελέσματα για τους λαούς μας.

Τα θεμέλια της συμφωνίας μας παραμένουν τα ίδια: οι κοινές μας αξίες, η κοινή μας επιθυμία να διαφοροποιήσουμε και να αναπτύξουμε τις οικονομίες μας, καθώς και η αταλάντευτη δέσμευσή μας για συνεργασία βασισμένη σε κανόνες. Το νέο στοιχείο που έχει προστεθεί είναι η αίσθηση επείγοντος που χαρακτηρίζει την σημερινή συγκυρία. Με την ανανεωμένη εμπορική μας συμφωνία, θέτουμε τα θεμέλια μιας σχέσης εμπιστοσύνης, ώστε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας σε μια σειρά πεδίων: στη μείωση των κινδύνων σε στρατηγικούς τομείς, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη δράση για το κλίμα, στα ανθρώπινα δικαιώματα, στην ισότητα των φύλων κ.ά.. Σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητα, η δέσμευσή μας να συνεργαστούμε στενά για την προώθηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και για τη μεταρρύθμιση των παγκόσμιων θεσμών, έχει πραγματικά μεγάλη σημασία. Είναι ένα μήνυμα που θα ακουστεί σε όλον τον κόσμο.

Σημαντική είναι επίσης η δέσμευσή μας για την ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων. Η κατάργηση των δασμών σε μια σειρά τομέων θα ωφελήσει τους εξαγωγείς και στις δύο πλευρές. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον αγροδιατροφικό τομέα: το Μεξικό αποτελεί μια μεγάλη, ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά, με πάνω από 130 εκατομμύρια καταναλωτές η οποία είναι επίσης σημαντικός εισαγωγέας αγαθών. Με την κατάργηση του 99% των δασμών που προβλέπει η συμφωνία, θα ο ευρωπαϊκός αγροδιατροφικός τομέας θα εξοικονομεί περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ ετησίως και θα προσφέρει περισσότερες επιλογές στο καταναλωτικό κοινό του Μεξικού. Και επιπλέον, θα ανοίξει νέες αγορές για τους παραγωγούς και των δύο συμβαλλόμενων μερών, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλότατα πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων και θα προωθήσει πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η συμφωνία θα προστατεύει εκατοντάδες παραδοσιακά ευρωπαϊκά προϊόντα από τις απομιμήσεις, από την ελληνική φέτα έως τα ισπανικά κρασιά Rioja. Προϊόντα που είναι αποτέλεσμα μακράς παράδοσης και δεξιοτεχνίας πολλών γενεών. Η συμφωνία αυτή θα προστατεύσει την κληρονομιά που άφησαν αυτές οι γενιές, αφήνοντας παράλληλα περιθώριο για ανάπτυξη.

Είμαστε εξίσου φιλόδοξοι όσον αφορά τις επενδύσεις, καθώς η Ευρώπη αποτελεί ήδη μία από τις μεγαλύτερες πηγές ξένων επενδύσεων για το Μεξικό. Τώρα, επενδύουμε επιπλέον 5 δισεκατομμύρια ευρώ σε βασικούς κλάδους: καθαρή ενέργεια και υποδομές για τη μεταφορά της σε κάθε γωνιά της χώρας, σύγχρονες σιδηροδρομικές συνδέσεις και λιμάνια χωρίς εκπομπές άνθρακα, τοπική παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων και αλυσίδες κυκλικής οικονομίας. Οι αλλαγές αυτές έχουν οφέλη και για τις δύο πλευρές. Για το Μεξικό, σημαίνουν υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας στην τοπική αγορά και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας. Για την Ευρώπη, σημαίνουν άνοιγμα νέων αγορών και σταθεροποίηση των αλυσίδων αξίας. Και βέβαια, σηματοδοτούν μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα και για τα δύο μέρη για τις επόμενες δεκαετίες.

Ένας άλλος τομέας όπου θα υπάρξει στενότερη συνεργασία είναι τα κρίσιμα ακατέργαστα ορυκτά. Τόσο η ΕΕ όσο και το Μεξικό χρειάζονται αξιόπιστο εφοδιασμό με αυτά τα ορυκτά, για να προωθήσουν τον πράσινο και τον ψηφιακό οικονομικό τους μετασχηματισμό. Το Μεξικό αποτελεί ήδη βασικό προμηθευτή φθορίτη, μία πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται στη χημική βιομηχανία, στη χαλυβουργία και στην κεραμουργία. Είναι επίσης κορυφαίος εξαγωγέας ψευδαργύρου και χαλκού, μέταλλα στα οποία βασίζονται τα ηλεκτρικά δίκτυα, οι μπαταρίες και οι καθαρές τεχνολογίες. Η εκσυγχρονισμένη συμφωνία μας καταργεί όλους τους δασμούς και τους περιορισμούς στα ορυκτά αυτά. Σε μια εποχή που οι κρίσιμες πρώτες ύλες εργαλειοποιούνται ολοένα περισσότερο , η συμφωνία θα συμβάλει στη σταθερότητα και την αξιοπιστία των αλυσίδων εφοδιασμού.

Η Ευρώπη και το Μεξικό βλέπουν τον κόσμο με τα ίδια μάτια. Σε μια εποχή που ο κατακερματισμός επεκτείνεται, εμείς επιλέγουμε την ανοιχτή επικοινωνία και συνεργασία. Χάρη σε αυτή μας την επιλογή, θα βγούμε και τα δύο μέρη πιο δυνατοί.

Το 2026 αποτελεί καθοριστική χρονιά για το φιλόδοξο εμπορικό πρόγραμμα της Ευρώπης — και είναι ακόμα Μάιος. Έχουμε ήδη συνάψει σημαντικές και φιλόδοξες νέες συμφωνίες με την Ινδία, την Αυστραλία και, πλέον, με το Μεξικό, ενώ η συμφωνία μας με την περιοχή της Mercosur εφαρμόζεται ήδη σε προσωρινή βάση. Τα οικονομικά οφέλη αυτών των συμφωνιών είναι αναμφισβήτητα, η αξία τους όμως είναι πολύ μεγαλύτερη. Ενώνουμε τις δυνάμεις μας με εταίρους που μοιράζονται τις ίδιες αξίες με εμάς, αποδεικνύοντας έτσι τη διαχρονική αξία της αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας.

Κάνουμε την Ευρώπη πιο ασφαλή, πιο ισχυρή, με περισσότερη ευημερία και με μεγαλύτερη επιρροή στη διεθνή σκηνή. Και θα επιτύχουμε ακόμη περισσότερα πριν από το τέλος του 2026».

Κατά την συνομιλία, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι έδωσε στην Ευρωπαϊκή Ενωση προθεσμία έως τις 4 Ιουλίου για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας, διαφορετικά οι αμερικανικοί δασμοί κατά της Ε.Ε. θα αυξηθούν σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.

Η προειδοποίηση έρχεται καθώς στις αρχές Μαΐου ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι σκοπεύει να αυξήσει τους δασμούς στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση στο 25%.

«Είχα μια εξαιρετική τηλεφωνική συνομιλία με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συζητήσαμε πολλά θέματα, μεταξύ των οποίων και το γεγονός ότι είμαστε απόλυτα ενωμένοι ως προς το ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», ανέφερε ο Τραμπ σε άλλο σημείο. 

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια την σημασία της ανεξαρτησίας της Ευρώπης. «Μια ανεξάρτητη Ευρώπη είναι μια ισχυρή Ευρώπη και μια ισχυρή Ευρώπη ενισχύει τη διατλαντική συμμαχία», δήλωσε.

Σε ένα σημείο της ομιλίας της μίλησε εμμέσως πλην σαφώς στους Αμερικανούς. Σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να «εντείνει τις προσπάθειές της» και να αναλάβει τις ευθύνες της, κάτι που, όπως παραδέχεται, δεν έκανε πλήρως μέχρι την πρόσφατη «θεραπεία σοκ», προφανώς αναφερόμενη στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας.

«Κάποια όρια έχουν παραβιαστεί και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει πια», είπε η φον Ντερ Λάιεν, που μίλησε για σημαντικές επενδύσεις της Ευρώπης στην άμυνα. Τόνισε ότι πρόκειται για μια «πραγματική ευρωπαϊκή αφύπνιση» και αυτό είναι μόνο η αρχή. Η Ευρώπη «πρέπει να αποκτήσει κότσια» σε τομείς όπως ο διαστημικός και ο τομέας των πληροφοριών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι εξωτερικές πηγές προσπαθούν να αποδυναμώσουν την Ε.Ε. εκ των έσω. Εξήγησε ότι η εποχή μας διαθέτει επιθετικό ανταγωνισμό και σχέσεις εξουσίας καθώς ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής αμφισβητείται με νέους τρόπους. Ανέφερε ως προκλήσεις τα εδάφη, τους δασμούς και τους κανονισμούς για την τεχνολογία.

«Η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να γίνει ανεξάρτητη», είπε η φον ντερ Λάιεν και κέρδισε το χειροκρότημα.

Η πρόταση μομφής είχε κατατεθεί από την ακροδεξιά πολιτική ομάδα Patriots for Europe, η οποία κατηγόρησε την πρόεδρο της Κομισιόν και το σύνολο των επιτρόπων για τον χειρισμό της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur. Σύμφωνα με τους εισηγητές της πρότασης, η συμφωνία υπονομεύει τους Ευρωπαίους αγρότες, ανοίγοντας – όπως υποστήριξαν – την ευρωπαϊκή αγορά σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

Πρόκειται για την τέταρτη αντίστοιχη πρωτοβουλία τους τελευταίους επτά μήνες, καθώς τρεις προηγούμενες προτάσεις μομφής είχαν επίσης απορριφθεί. Το σχετικά χαμηλό όριο που απαιτείται για την έναρξη διαδικασίας – 72 υπογραφές επί συνόλου 720 ευρωβουλευτών – έχει διευκολύνει τις επαναλαμβανόμενες προσπάθειες να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ευρωπαϊκή εκτελεστική εξουσία, χωρίς ωστόσο ουσιαστικές πιθανότητες επιτυχίας.

Η συζήτηση της πρότασης, που προηγήθηκε της ψηφοφορίας τη Δευτέρα, διεξήχθη σε σχεδόν άδεια αίθουσα, καθώς μεγάλο μέρος των ευρωβουλευτών επέλεξε να την μποϊκοτάρει, διαμαρτυρόμενο για τις επαναλαμβανόμενες – όπως τις χαρακτήρισαν – προσχηματικές κινήσεις της άκρας Δεξιάς και της άκρας Αριστεράς. Ακόμη και ο επικεφαλής των Patriots for Europe, Ζορντάν Μπαρντελά, απουσίαζε από τη διαδικασία.

Μιλώντας κατά την πρώτη ημέρα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι στόχος της είναι η δημιουργία ενός εμπορικού μπλοκ δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Όπως τόνισε, η συμφωνία θα «αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και, το σημαντικότερο, θα δημιουργήσει πλεονέκτημα πρώτου παίκτη για την Ευρώπη». «Η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα τον κόσμο και ο κόσμος είναι έτοιμος να επιλέξει την Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σε μια ομιλία με έντονο τόνο, υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη χρειάζεται νοοτροπία επείγοντος», σημειώνοντας ωστόσο πως αυτό το αίσθημα αρχίζει ήδη να διαμορφώνεται, ιδίως στον τομέα της άμυνας. Όπως είπε, οι πρόσφατες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία αποτελούν σαφή ένδειξη αυξημένης κινητοποίησης.

«Κάναμε περισσότερα για την άμυνα τον τελευταίο χρόνο απ’ ό,τι σε δεκαετίες πριν. Ξεκινήσαμε μια εκτίναξη δαπανών, που φτάνει έως τα 800 δισ. ευρώ έως το 2030», δήλωσε.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, αποκαλύπτοντας ότι τα κράτη-μέλη θα διαθέσουν συνολικά 90 δισ. ευρώ στη χώρα την επόμενη διετία. «Τέσσερα χρόνια μετά, η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης ή ειρήνης. Αντιθέτως, εντείνει τις επιθέσεις της, σκοτώνοντας αμάχους καθημερινά», σημείωσε.

Κάλεσμα για επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης

Μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η δημιουργία μιας διασυνδεδεμένης και προσιτής ενεργειακής αγοράς, μιας πραγματικής ενεργειακής ένωσης, δήλωσε επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

«Η ενέργεια αποτελεί σημείο ασφυξίας τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά. Αρκεί να δει κανείς τις μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές μεταξύ των ευρωπαϊκών κόμβων ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα ενιαίο ενεργειακό σχέδιο που να συνδέει όλα τα κομμάτια. Αυτός είναι ο δικός μας οδικός χάρτης για προσιτή ενέργεια», ανέφερε.

Όπως τόνισε, η ΕΕ επενδύει μαζικά στην ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της μέσω διασυνδέσεων και δικτύων, δίνοντας έμφαση στις εγχώριες πηγές ενέργειας. «Προωθούμε όσο το δυνατόν περισσότερο την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές, ώστε να μειώσουμε τις τιμές και τις εξαρτήσεις, να βάλουμε τέλος στη μεταβλητότητα, τη χειραγώγηση των τιμών και τα σοκ στην προσφορά», σημείωσε. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς «η αξιόπιστη, ανθεκτική και φθηνή ενέργεια ευρωπαϊκής προέλευσης θα τροφοδοτήσει την οικονομική ανάπτυξη, θα ωφελήσει τους Ευρωπαίους πολίτες και θα διασφαλίσει την ανεξαρτησία μας».

Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε επίσης ότι, είτε πρόκειται για το εμπόριο και τις επιχειρήσεις, είτε για το κεφάλαιο ή την ενέργεια, η Ευρώπη χρειάζεται μια νοοτροπία επείγοντος.

Η σημασία τους είναι μεγάλη, καθώς θα γίνουν μία μόλις ημέρα μετά την σύνοδο της Συμμαχίας των Προθύμων που βρίσκεται σε βρίσκεται σε εξέλιξη στο Παρίσι, σήμερα Τρίτη.

Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει η ΕΡΤ, ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα έχει στις 10:30 το πρωί συνάντηση με τον πρόεδρο της Ουκρανίας στο Προεδρικό Μέγαρο, ενώ στις 12:30 θα υποδεχθεί τον υπουργό Πετρελαίου της Αιγύπτου, Καρίμ Μπαντάουι.

Στις 15:30 έχει προγραμματιστεί η κοινή συνάντηση με τους Αντόνιο Κόστα, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ στις 16:15 θα ακολουθήσει διμερής συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Στις 16:55, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί με τον πρόεδρο του Λιβάνου Τζοζέφ Αούν, ενώ στις 17:45 θα υποδεχθεί ηγέτες κρατών, κυβερνητικούς εκπροσώπους και επικεφαλής θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Τελετή Έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, στον ΘΟΚ, στη Λευκωσία, όπου και θα απευθύνει ομιλία.

Θα ακολουθήσει επίσημο δείπνο προς τιμήν των ηγετών και των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η Κύπρος αναλαμβάνει την ευθύνη σε μία κομβική στιγμή για την Ένωση κι επομένως «η εστίαση στην ενίσχυση της αυτονομίας της Ευρώπης δεν θα μπορούσε να είναι σημαντικότερη».

Μάλιστα, η πρόεδρος της Κομισιόν συνόδευσε την ανάρτηση με μία φωτογραφία από την παραλία της Λεμεσού, γράφοντας πάνω «Καλή επιτυχία».

«Η ελευθερία του λόγου είναι το θεμέλιο της ισχυρής ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Είμαστε υπερήφανοι για αυτήν. Θα την προστατεύσουμε» υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα από την πλευρά του είπε ότι οι κυρώσεις στους πέντε Ευρωπαίους είναι κάτι «απαράδεκτο μεταξύ συμμάχων, εταίρων και φίλων». «Η ΕΕ είναι ανυποχώρητη σε ό,τι αφορά την υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, των δίκαιων ψηφιακών κανόνων και της κυριαρχίας της για την επιβολή ρυθμιστικών κανόνων» σημείωσε σε δική του ανάρτηση στην ίδια πλατφόρμα.

Εκτός της ΕΕ και του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, η Γερμανία καταδίκασε επίσης σθεναρά την ταξιδιωτική απαγόρευση που επέβαλαν οι ΗΠΑ στους πέντε Ευρωπαίους, τους οποίους κατηγορούν ότι λογοκρίνουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες. Πέραν του Μπρετόν, που ήταν ο πρωτεργάτης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), με την οποία επιβάλλονται στις πλατφόρμες κανονιστικές ρυθμίσεις, όπως να επισημαίνουν προβληματικά περιεχόμενα, οι κυρώσεις στρέφονται εναντίον τεσσάρων διευθυντών και ιδρυτών μη κυβερνητικών οργανώσεων που μάχονται ή καταγράφουν τη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο. Πρόκειται για τις Ζόζεφιν Μπάλον και Άννα-Λένα φον Χόντεμπεργκ, τις γενικές διευθύντριες της γερμανικής οργάνωσης HateAid, τον Ίμραν Άχμεντ, ιδρυτή του Κέντρου Αντιμετώπισης Ψηφιακού Μίσους ΗΠΑ/ΗΒ και την Κλερ Μέλφορντ, ιδρύτρια του Παγκόσμιου Δείκτη Παραπληροφόρησης (GDI) που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ χαρακτήρισε «απαράδεκτα» τα μέτρα που έλαβε η Ουάσινγκτον, σημειώνοντας ότι η DSA εγκρίθηκε με δημοκρατικές διαδικασίες και εφαρμόζεται μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Ό,τι είναι παράνομο εκτός του διαδικτύου, είναι παράνομο και εντός αυτού» ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, προσθέτοντας ότι τυχόν διαφωνίες θα έπρεπε να επιλυθούν με διάλογο.

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Γερμανίας επισήμανε ότι η HateAid στηρίζει θύματα παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο, αλλά δεν λογοκρίνει καμία άποψη. «Όποιος το αποκαλεί λογοκρισία παρερμηνεύει το συνταγματικό σύστημά μας», είπε, τονίζοντας ότι «οι κανόνες υπό τους οποίους θέλουμε να ζήσουμε στον ψηφιακό κόσμο στη Γερμανία και την Ευρώπη δεν αποφασίζονται στην Ουάσινγκτον».

Ο ίδιος ο Μπρετόν καταδίκασε τα μέτρα κάνοντας λόγο για «κυνήγι μαγισσών». Την εποχή που ήταν Επίτροπος, μεταξύ 2019-24, είχε συγκρουστεί κατ’ επανάληψη με τον δισεκατομμυριούχο Ίλον Μασκ, στην πλατφόρμα Χ του οποίου πρόσφατα οι Βρυξέλλες επέβαλαν πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ για παραβιάσεις των κανονισμών περί διαφάνειας.

Ο DGI χαρακτήρισε την απόφαση των ΗΠΑ «αυταρχική επίθεση στην ελευθερία του λόγου και στυγερή πράξη κυβερνητικής λογοκρισίας». Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να εκφοβίσει και να φιμώσει τις φωνές με τις οποίες διαφωνεί, κατήγγειλε, σημειώνοντας ότι οι κυρώσεις είναι «ανήθικες, παράνομες και αντιαμερικανικές».

Να σημειωθεί ότι η φον Χόντεμπεργκ τιμήθηκε τον Οκτώβριο από το γερμανικό κράτος για το έργο της κατά της ψηφιακής βίας.

Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δικαιολόγησε τις κυρώσεις κατηγορώντας τα πέντε πρόσωπα και τις οργανώσεις τους ότι ενεργούν ως «ριζοσπάστες» ακτιβιστές και επιδιώξουν να ασκήσουν πιέσεις στις αμερικανικές πλατφόρμες για να αποσιωπήσουν «τις αμερικανικές απόψεις».