Εξέφρασε από τη Σόφια που βρίσκεται την προσδοκία του για τον ίδιο σεβασμό από όλους τους γείτονες της χώρας του και την αποδοκιμασία του για δηλώσεις που έκαναν ορισμένοι κύκλοι βασισμένες σε ελλιπείς πληροφορίες σχετικά με το κείμενο του νόμου, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Δήλωσε, επίσης, ότι αναμένει πιο υπεύθυνη συμπεριφορά σε αυτό το θέμα.

Ο Φιντάν τόνισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος πρέπει να είναι ένας χώρος συνεργασίας, όχι κλιμάκωσης, και σημείωσε ότι πρέπει να αποφευχθούν βήματα που είναι επιζήμια για την Τουρκία και ενδεχομένως να βλάψουν την περιφερειακή σταθερότητα.

«Ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη σήμερα (30 Απριλίου)» αναφέρουν χαρακτηριστικά οι πηγές.

«Η συζήτηση ασχολήθηκε με την ισραηλινή επίθεση στον Παγκόσμιο Στόλο» τονίζεται από την Άγκυρα, χωρίς να δίνονται περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συνομιλίας των δυο ανδρών.

Όπως ανέφερε μετά τη συνάντησή του με τον Γερμανό ομόλογό του, Γιόχαν Βάντεφουλ, στην Άγκυρα, η Τουρκία είναι «απολύτως αντίθετη σε κάθε σχέδιο που στοχεύει να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν και να τροφοδοτήσει συγκρούσεις στη βάση εθνοτικών ή θρησκευτικών διαφορών», προειδοποιώντας ότι «κανείς δεν πρέπει να κάνει τέτοια όνειρα».

Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι δεν πρέπει να τεθεί σε αμφισβήτηση η εδαφική ακεραιότητα του Ιράν, ούτε να επιδιωχθούν στόχοι όπως η αλλαγή καθεστώτος, επισημαίνοντας ότι η περιοχή πρέπει να επιστρέψει το συντομότερο δυνατόν στην κανονικότητα.

Ο Τούρκος υπουργός σημείωσε ότι τις τελευταίες ημέρες καταγράφονται από τις πιο έντονες φάσεις του πολέμου, με την αυξανόμενη ένταση και τις καταστροφές να καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποτυχία προηγούμενων συνομιλιών και οι επιθέσεις που σημειώθηκαν κατά τη διάρκειά τους έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των πλευρών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Φιντάν ανέφερε ότι η Τουρκία συνεχίζει τις διπλωματικές επαφές τόσο με το Ιράν όσο και με τις ΗΠΑ, επιδιώκοντας την αποκλιμάκωση της κρίσης, αν και -όπως σημείωσε- οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.

«Για να σταματήσει αυτή η αδικία πρέπει να πατηθεί το κουμπί της ειρήνης και της εκεχειρίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στην πολιτική της κυβέρνησης του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της συμβάλλει στην επιδείνωση της ανθρωπιστικής κρίσης στην περιοχή. Όπως είπε, η κυβέρνηση Νετανιάχου βρίσκεται «στο επίκεντρο κάθε πολέμου και ανθρωπιστικής κρίσης», κατηγορώντας το Ισραήλ ότι επεκτείνει τη σύγκρουση και στον Λίβανο. Προειδοποίησε μάλιστα ότι οι επιθέσεις στον Λίβανο πρέπει να σταματήσουν πριν το κράτος οδηγηθεί σε κατάρρευση.

Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στη συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Γερμανίας στον αμυντικό τομέα, εκφράζοντας ικανοποίηση για τη θετική στάση της Γερμανίας στο ζήτημα της προμήθειας των μαχητικών Eurofighter Typhoon, ενώ πρόσθεσε πως «ευελπιστούμε ειλικρινά αυτή η πολιτική να συνεχιστεί και σε άλλες επικεφαλίδες συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας».

Ο Φιντάν αναφέρθηκε και στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, τονίζοντας ότι η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ πρέπει να προχωρήσει στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων. Όσον αφορά στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, επισήμανε ότι πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς το NATO και να περιλαμβάνει όλους τους συμμάχους, εκφράζοντας την ανησυχία ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας από ορισμένες πρωτοβουλίες της ΕΕ θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη συνολική ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Μετά τις συνομιλίες του με τον υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας τοποθετήθηκε για τις εξελίξεις στην περιοχή και για την κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν.

Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι η Άγκυρα αντιτίθεται σε κάθε σενάριο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερική αποσταθεροποίηση της χώρας.

«Η Άγκυρα παραμένει απολύτως αντίθετη σε κάθε σχέδιο που στοχεύει να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν και να τροφοδοτήσει συγκρούσεις στη βάση εθνοτικών ή θρησκευτικών διαφορών».

Ακόμη, ο ίδιος υποστήριξε πως η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν θα αναδιαμορφώσει την περιφερειακή ασφάλεια και θα δημιουργήσει πίεση στις γειτονικές χώρες.

«Ενδέχεται να αναγκαστούμε να συμμετάσχουμε σε αυτόν τον αγώνα»

Απαντώντας όμως σε ερώτηση για το αν η Τουρκία θεωρεί την ανάπτυξη ιρανικών πυρηνικών όπλων άμεση απειλή για την ασφάλειά της είπε: «Ενδέχεται να αναγκαστούμε να συμμετάσχουμε σε αυτόν τον αγώνα αναπόφευκτα».

Σύμφωνα με τον Φιντάν, η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων αποτελεί «στρατηγικό ζήτημα υψηλού επιπέδου» που πρέπει να εξετάζεται ως μέρος της «μεγάλης εικόνας».

Δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων

Η εφημερίδα Μααρίβ αναφέρει ότι, προς το παρόν, η Τουρκία δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Επιπλέον έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Η χώρα εστιάζει αυτή την περίοδο στην κατασκευή του πρώτου από τρεις πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που προορίζονται για πολιτική χρήση ενέργειας.

Σχετικά με την αμερικανική παρουσία

Ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε επίσης στην αμερικανική παρουσία στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η Τουρκία φιλοξενεί δεκάδες πυρηνικά όπλα των Ηνωμένων Πολιτειών στη βάση της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας στο Ιντσιρλίκ, στην επαρχία Αδάνων, περίπου 112 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Συρία.

Παρ’ όλα αυτά, η Άγκυρα δεν έχει άδεια να τα χρησιμοποιήσει ή να τα αναπτύξει αυτόνομα.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, επιτέθηκε προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Δεν βλέπουμε κανέναν πρωθυπουργό, εκτός από τον Έλληνα πρωθυπουργό, να πηγαίνει στο Τελ Αβίβ για να ποζάρει για φωτογραφίες. Κανείς δεν πηγαίνει. Γιατί δεν πηγαίνουν; Οι Ευρωπαίοι ηγέτες γνωρίζουν ότι το να βγάζουν φωτογραφίες μαζί του (σ.σ.: με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου) αυτές τις μέρες δεν είναι ευχάριστο. Ούτε αυτός (σ.σ.: ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου) μπορεί να πάει πουθενά. Ίσως έρθει τελικά εκεί (σ.σ.: στην Ελλάδα)» είπε χαρακτηριστικά.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη βούληση της Ουάσινγκτον να επανεκκινήσουν οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, ο Χακάν Φιντάν επανέλαβε πως «η βούληση και το όραμα του προέδρου μας είναι εξαιρετικά σαφή». Όπως είπε, η Άγκυρα έχει αναγνωρίσει εδώ και δεκαετίες το Ισραήλ, αλλά η απόφαση για περιορισμό των σχέσεων οφείλεται, κατά τον ίδιο, σε «γενοκτονία» στη Γάζα μετά την 7η Οκτωβρίου.

«Όταν οι Ισραηλινοί σταματήσουν την καταπίεση και τον διωγμό των Παλαιστινίων, η Τουρκία δεν θα έχει κανένα πρόβλημα με την εξομάλυνση. Αλλά όσο συνεχίζονται αυτές οι περιφερειακές πολιτικές, η αποκατάσταση των σχέσεων δεν είναι δυνατή ούτε για εμάς, ούτε για πολλές άλλες χώρες», δήλωσε.

Για την Αθήνα, το γεγονός και μόνο ότι Ελλάδα και Τουρκία έχουν καταφέρει να βρουν έναν σταθερό «βηματισμό» σε ένα ιδιαίτερα αντίξοο και ρευστό διεθνές περιβάλλον θεωρείται σημαντικό. Η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή, οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, αλλά και οι αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις, καθιστούν τη συνεννόηση με την Άγκυρα στρατηγική επιλογή.

Η ελληνική πλευρά επιμένει στη λογική του δομημένου διαλόγου. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τον Τούρκο ομόλογό του, ενώ οι ελληνοτουρκικές σχέσεις κινούνται στους τρεις γνωστούς πυλώνες: τον πολιτικό διάλογο, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και τη θετική ατζέντα.

Στο επίκεντρο των επόμενων μηνών βρίσκεται η προετοιμασία του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας στην Άγκυρα. Οι εργασίες θα προετοιμαστούν και από τις συναντήσεις πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας που έχουν προγραμματιστεί για τις 20 και 21 Ιανουαρίου.

Τα ήρεμα νερά είναι το ζητούμενο ενώ όπως υπογραμμίζει η ελληνική διπλωματία, η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας είναι η μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει επισήμως η Αθήνα.

Η Τουρκία, ωστόσο, υιοθετεί μια «ολιστική προσέγγιση», συνδέοντας την οριοθέτηση με ζητήματα κυριαρχίας, αποστρατιωτικοποίησης και γκρίζων ζωνών , θέσεις που η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά.

Η Αθήνα χαρακτηρίζει τη σχέση με την Άγκυρα ικανοποιητική και λειτουργική. Η διατήρηση της επικοινωνίας έχει οδηγήσει σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα .Το διμερές εμπόριο έχει αυξηθεί σημαντικά, οι μεταναστευτικές ροές έχουν μειωθεί αισθητά, ενώ οι παραβιάσεις στο Αιγαίο έχουν περιοριστεί, αν και δεν έχουν μηδενιστεί.

Σημαντικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία για την τουριστική βίζα, η οποία υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2023.

Ωστόσο αυτό που επιδιώκεται είναι να καθοριστεί η ημερομηνία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας στην Άγκυρα και μάλιστα σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων, Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να διατηρήσουν σταθερούς διαύλους επικοινωνίας, επενδύοντας στη λογική του δομημένου διαλόγου και της σταδιακής οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Η προγραμματισμένη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο το μοντέλο των «ήρεμων νερών» μπορεί να αντέξει στον χρόνο και στις πάγιες διαφορές των δύο πλευρών.

Ο Ουμέροφ, ο οποίος κατέχει επίσης τη θέση του Γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ουκρανίας, δήλωσε ότι οι δύο άνδρες συζήτησαν εκτενώς την πορεία της διαπραγματευτικής διαδικασίας, καθώς και τα επόμενα βήματα που απαιτούνται για την επίτευξη συμφωνίας.

Υπενθυμίζεται ότι, μια ρωσική επίθεση με drone προκάλεσε ζημιές στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές περιοχές της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια της νύχτας, ανακοίνωσε το υπουργείο Ενέργειας της Ουκρανίας την Πέμπτη.

Κάτι που γίνεται περισσότερο εμφανές με τη ρητορική των τελευταίων ημερών. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, τόνισε ότι στόχος της Τουρκίας είναι ο «δίκαιος διαμοιρασμός της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Τουρκία κάνει με αποφασιστικότητα βήματα για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της».

Διαλύοντας κάθε ψευδαίσθηση για τις προθέσεις της Άγκυρας, ο κ. Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία υποστηρίζει «την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο και την εξεύρεση λύσης σε αυτές μέσω ενός ουσιαστικού και εποικοδομητικού διαλόγου, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, ώστε να δούμε το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως περιοχή σταθερότητας και ευημερίας».

Ο κ. Φιντάν δήλωσε επίσης ότι η Τουρκία συνεχίζει τις προσπάθειες «για την προστασία των δικαιωμάτων της ‘τουρκικής’ μειονότητας στη Δυτική Θράκη», προβαίνοντας ,όπως είπε, σε «βήματα αμοιβαιότητας όταν αυτό είναι απαραίτητο».

Διπλωματικές πηγές έσπευσαν να απαντήσουν άμεσα στον κ. Φιντάν, υπογραμμίζοντας τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές, καθώς και τις δυσκολίες που θα υπάρξουν για την επανάληψη των υψηλού επιπέδου επαφών. «Η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ως εκ τούτου αναθεωρητικές θέσεις και προτάσεις είναι καθολικά απορριπτέες. Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και επιθυμεί, πάντοτε με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, να συνεχίσει τον δομημένο διάλογο με την Τουρκία επί τη βάσει αυτών των αρχών. Ως προς το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας, η Συνθήκη της Λωζάννης, καθορίζει σαφώς τον χαρακτήρα της μειονότητας στη Θράκη ως θρησκευτικό, στα μέλη της οποίας η Ελλάδα επιφυλάσσει πλήρη ισονομία και ισοπολιτεία» ηταν η απάντηση των διπλωματικών πηγών.

Μέσα στο επιβαρυμένο κλίμα που έχει προκαλέσει η οξυμένη ρητορική της Άγκυρας, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρηθούν, οι ανοιχτοί δίαυλοι και το δύσκολο «μορατόριουμ» αποφυγής εντάσεων στις διμερείς σχέσεις.

Ο πρωθυπουργός, μιλώντας την Παρασκευή στο συνέδριο «Athens Policy Dialogues» τόνισε ότι δεν είναι απαραίτητο το ΑΣΣ να παράγει πάντοτε θεαματικά αποτελέσματα και ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει για την ανασκόπηση της προόδου που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα στις διμερείς σχέσεις και στην προώθηση της θετικής ατζέντας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πάντως, απαντώντας και στις ανησυχίες που εκφράζονται από διάφορες πλευρές ότι αυτή η «λειτουργική σχέση» με την Τουρκία δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των εθνικών συμφερόντων, υπενθύμισε ότι «όπου χρειάστηκε, η Ελλάδα όρθωσε τη δική της πολιτική, θέτοντας όρια και πλαίσιο στην Τουρκία».

Παρέπεμψε μάλιστα στο βέτο που τέθηκε για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, αλλά και στη συνεχή ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας , παραπέμποντας και στην εμβληματική εκδήλωση της 18ης Δεκεμβρίου στα ναυπηγεία της Λοριάν της Γαλλίας, όπου θα υψωθεί η ελληνική σημαία στη φρεγάτα Κίμων, την πρώτη Belh@rra, η οποία στις αρχές του έτους θα καταπλεύσει στην Ελλάδα και θα παραδοθεί στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα, ο Φιντάν τόνισε ότι στη συνάντηση θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών που εκπροσωπήθηκαν σε συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο.

Στη συνάντηση αυτή, για να συζητηθεί η κατάσταση στη Γάζα, συμμετείχαν η Τουρκία, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ιορδανία, το Πακιστάν και η Ινδονησία.

«Τα θέματα που συζητούνται αυτή τη στιγμή είναι το πώς θα προχωρήσουμε στο δεύτερο στάδιο, τη δύναμη σταθερότητας», εξήγησε ο Φιντάν.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υπαινίχθηκε την περασμένη εβδομάδα την αντίθεσή του σε οποιονδήποτε ρόλο των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας στη Λωρίδα της Γάζας, στο πλαίσιο μιας αποστολής για την παρακολούθηση της εκεχειρίας με τη Χαμάς, η οποία υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.