Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι όλες οι πλευρές οφείλουν να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιφερειακή ασφάλεια ή να δημιουργήσουν κινδύνους για τους αμάχους.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανέφερε ότι οι πύραυλοι που κατευθύνθηκαν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο δεν προέρχονταν από το Ιράν και πρόσθεσε ότι θα διεξαχθεί εκτενής έρευνα για το περιστατικό.

Αναχαιτίστηκε ο πύραυλος που εκτοξεύτηκε από το Ιράν

Νωρίτερα, την Δευτέρα, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι ο βαλλιστικός πύραυλος που εκτοξεύθηκε από το Ιράν και εισήλθε στον τουρκικό εναέριο χώρο εξουδετερώθηκε από στοιχεία αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ που βρίσκονται ανεπτυγμένα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τμήματα του πυρομαχικού έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές στην επαρχία Γκαζιαντέπ, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή τραυματισμοί.

Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι η Τουρκία αποδίδει μεγάλη σημασία στις σχέσεις καλής γειτονίας και στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας. Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι η χώρα θα λάβει με αποφασιστικότητα και χωρίς δισταγμό όλα τα απαραίτητα μέτρα απέναντι σε κάθε απειλή που στρέφεται κατά της εδαφικής της ακεραιότητας και του εναέριου χώρου της.

«Υπενθυμίζουμε ότι είναι προς όφελος όλων να λαμβάνονται υπόψη οι προειδοποιήσεις της Τουρκίας προς αυτή την κατεύθυνση», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Σπύρος Σιδέρης

Η τοποθέτηση αυτή δεν συνιστά απλώς διπλωματική παρατήρηση, αλλά αποτυπώνει μια βαθύτερη αναπροσαρμογή ισορροπιών, στην οποία η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες τίθεται πλέον ανοιχτά υπό αμφισβήτηση.

Η Άγκυρα εκτιμά ότι ο συνδυασμός της ρωσοουκρανικής σύγκρουσης και της σταδιακής μετατόπισης των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ουάσινγκτον προς την Ασία δημιουργεί ένα νέο, πιο αβέβαιο περιβάλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ευρωπαϊκή άμυνα μετατρέπεται, κατά την τουρκική ανάγνωση, σε ζήτημα «υπαρξιακό», το οποίο δεν μπορεί πλέον να ανατίθεται σε τρίτους. Η ρητορική αυτή σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση: από την Ευρώπη ως προστατευόμενο εταίρο, στην Ευρώπη ως αυτόνομο –ή έστω πιο αυτάρκη– πυλώνα άμυνας.

• Η παρέμβαση Φιντάν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ιδωθεί μέσα από το πρίσμα της σχέσης ΝΑΤΟ – Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Τουρκία παραμένει μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Συμμαχίας, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να βρίσκεται εκτός των βασικών μηχανισμών της ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης. Η Άγκυρα εκφράζει ανοιχτά την ενόχλησή της για αυτόν τον αποκλεισμό, τον οποίο αποδίδει όχι σε θεσμικούς λόγους, αλλά σε στενές εθνικές ατζέντες κρατών-μελών που μεταφέρουν διμερείς αντιπαραθέσεις στο συλλογικό ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εδώ αναδύεται μια κρίσιμη αντίφαση: μια χώρα που συμβάλλει εμπράκτως στην ασφάλεια της Ευρώπης μέσω του ΝΑΤΟ, παραμένει εκτός όταν πρόκειται για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες άμυνας και ασφάλειας.

Χωρίς να κατονομάζει ευθέως, η τουρκική πλευρά αφήνει σαφείς αιχμές για τον ρόλο της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και για επιφυλάξεις που αποδίδονται σε χώρες όπως η Γαλλία. Το αποτέλεσμα είναι μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας που εμφανίζεται κατακερματισμένη, με τις πολιτικές ισορροπίες να υπερισχύουν της στρατηγικής συνοχής.

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Ευρώπη καλείται να απαντήσει σε ένα διπλό δίλημμα: από τη μία, πώς θα ενισχύσει την αμυντική αυτονομία της, και από την άλλη, ποιοι εταίροι θα συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία. Η Τουρκία επιχειρεί να τοποθετηθεί ως αναπόσπαστο μέρος της λύσης, προβάλλοντας τόσο τη στρατιωτική της ισχύ όσο και τη γεωγραφική της θέση, η οποία καλύπτει κρίσιμα μέτωπα από τη Μαύρη Θάλασσα έως την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

• Παράλληλα, η παρέμβαση Φιντάν λειτουργεί και ως προειδοποίηση. Η επιστροφή της πιθανότητας συμβατικών πολέμων στο ευρωπαϊκό έδαφος, σε συνδυασμό με τη μεταβλητότητα της αμερικανικής πολιτικής –ιδίως ενόψει εκλογικών κύκλων στις ΗΠΑ–, αναδεικνύει τα όρια ενός μοντέλου ασφάλειας που βασίζεται στη διαρκή αμερικανική δέσμευση. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να εξαρτάται από τις εναλλαγές κυβερνήσεων στην Ουάσινγκτον, ούτε να παραμένει «ανατεθειμένη» σε εξωτερικούς εγγυητές.

Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται και η ίντριγκα της τουρκικής στάσης. Ενώ καλεί την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη, η ίδια διεκδικεί ρόλο συνεταίρου πρώτης γραμμής σε οποιαδήποτε νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας διαμορφωθεί. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας παρουσιάζεται όχι ως ανταγωνιστική προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως συμπληρωματική – υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία δεν θα παραμείνει θεατής.

• Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί πράγματι να προχωρήσει προς την περιβόητη στρατηγική αυτονομία χωρίς να επιλύσει τις εσωτερικές της αντιφάσεις. Οι υφιστάμενοι μηχανισμοί, όπως η μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία ή τα ευρωπαϊκά ταμεία άμυνας, δείχνουν φιλόδοξοι στα χαρτιά, αλλά περιορισμένοι στην πράξη. Ο αποκλεισμός μιας χώρας με το μέγεθος και τις δυνατότητες της Τουρκίας αφήνει, κατά την τουρκική ανάγνωση, τα νότια και ανατολικά σύνορα της Ευρώπης εκτεθειμένα σε γεωπολιτικούς κινδύνους.

Τελικά, η παρέμβαση Φιντάν δεν αφορά μόνο την Τουρκία ούτε απευθύνεται αποκλειστικά στις Βρυξέλλες. Θέτει στο τραπέζι ένα ευρύτερο ερώτημα: αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να μεταβεί από την εποχή της ανάθεσης στην εποχή της ευθύνης. Και, κυρίως, αν μπορεί να το πράξει χωρίς να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της με εταίρους που, είτε αρέσει είτε όχι, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι βασικό θέμα των επαφών Φιντάν στην Αίγυπτο θα είναι οι εξελίξεις στη Γάζα, θα αξιολογηθούν συνομιλίες μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ, που διεξάγονται με τη διαμεσολάβηση της Αιγύπτου, του Κατάρ και των ΗΠΑ, θα συζητηθούν οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου και την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή.

Στις συνομιλίες προβλέπεται επίσης να τεθούν οι εξελίξεις στη Βόρεια και Ανατολική Αφρική και στη ζώνη του Σαχέλ, με έμφαση στη Λιβύη, το Σουδάν και τη Σομαλία, καθώς και ευρύτερα η πολιτική και οικονομική συνεργασία των δύο χωρών.

Το 2025 σηματοδοτεί την 100ή επέτειο της σύναψης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η δεύτερη συνάντηση του Συμβουλίου Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας και της Αιγύπτου προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2026 υπό την προεδρία των ηγετών των δύο χωρών. Η πρώτη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στην ‘Αγκυρα στις 4 Σεπτεμβρίου 2024.

Το 2024, ο όγκος του διμερούς εμπορίου έφτασε τα 8,8 δισ. δολάρια και στόχος είναι να φτάσει τα 15 δισ. δολάρια. Η αξία των τουρκικών επενδύσεων στην Αίγυπτο ανέρχεται σε περίπου 3,5 δισ. δολάρια.

Πηγή: ΑΠΕ

Τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι βασικό θέμα των επαφών Φιντάν στην Αίγυπτο θα είναι οι εξελίξεις στη Γάζα, θα αξιολογηθούν συνομιλίες μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ, που διεξάγονται με τη διαμεσολάβηση της Αιγύπτου, του Κατάρ και των ΗΠΑ, θα συζητηθούν οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου και την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή.

Στις συνομιλίες προβλέπεται επίσης να τεθούν οι εξελίξεις στη Βόρεια και Ανατολική Αφρική και στη ζώνη του Σαχέλ, με έμφαση στη Λιβύη, το Σουδάν και τη Σομαλία, καθώς και ευρύτερα η πολιτική και οικονομική συνεργασία των δύο χωρών.

Το 2025 σηματοδοτεί την 100ή επέτειο της σύναψης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η δεύτερη συνάντηση του Συμβουλίου Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας και της Αιγύπτου προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2026 υπό την προεδρία των ηγετών των δύο χωρών. Η πρώτη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στην ‘Αγκυρα στις 4 Σεπτεμβρίου 2024.

Το 2024, ο όγκος του διμερούς εμπορίου έφτασε τα 8,8 δισ. δολάρια και στόχος είναι να φτάσει τα 15 δισ. δολάρια. Η αξία των τουρκικών επενδύσεων στην Αίγυπτο ανέρχεται σε περίπου 3,5 δισ. δολάρια.

Ο Φιντάν συναντάται «με τη ρωσική αντιπροσωπεία, επικεφαλής της οποίας είναι ο σύμβουλος του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Μεντίνσκι» στο Ντολμάμπαχτσε, όπου επρόκειτο να ξεκινήσουν σήμερα οι συνομιλίες με την ουκρανική αντιπροσωπεία.

Όλες οι πλευρές αναμένεται ότι θα συναντηθούν πάλι αύριο Παρασκευή, πρόσθεσε το υπουργείο.

«Αύριο, η αμερικανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών (Μάρκο) Ρούμπιο, η ουκρανική με επικεφαλής τον υπουργό Άμυνας και η ρωσική (…) θα βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη», μαζί με τον Χακάν Φιντάν, διαβεβαίωσε.

Νωρίτερα, ο Ρούμπιο είπε ότι «δεν τρέφει μεγάλες προσδοκίες» για τις συνομιλίες αυτές. «Θα είμαι ειλικρινής, δεν νομίζω ότι έχουμε μεγάλες προσδοκίες για το τι θα συμβεί αύριο», είπε στους δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αττάλεια, στη νότια Τουρκία.

Οι ηγέτες της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας που αποτελούν τη λεγόμενη «συμμαχία των προθύμων», αλλά και η ηγεσία της Ουκρανίας συναντήθηκαν σήμερα στο Κίεβο, ενώ συμφώνησαν σε μία εκεχειρία 30 ημερών από τις 12 Μαΐου, με την υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, απειλώντας τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν με την επιβολή νέων «μαζικών» κυρώσεων στην περίπτωση αποτυχίας συμμόρφωσης του.

Ο Τούρκος υπουργός των Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συμμετείχε στο τηλεφώνημα της «συμμαχίας των προθύμων» δίνοντας έμφαση στη δέσμευση της Τουρκίας για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, σύμφωνα με μία ανώνυμη πηγή του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Από την άλλη πλευρά, αγαπητοί φίλοι, προστατεύουμε μέχρι τέλους τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, τόνισε ο Φιντάν, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη Μανώλη Κωστίδη. 

«Το 2020, καταγράψαμε τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας μας ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών και ο ισχυρισμός ότι πραγματοποιήθηκαν γεωτρήσεις στην υφαλοκρηπίδα μας είναι αναληθής…Παράλληλα, πραγματοποιήσαμε σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις εντός της υφαλοκρηπίδας μας στην Ανατολική Μεσόγειο.  Οι προτεραιότητες που έχουμε θέσει όσον αφορά στις γεωτρήσεις και την εξερεύνηση υδρογονανθράκων είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες» υποστήριξε ο Τούρκος ΥΠΕΞ. 

Ο Τούρκος αξιωματούχος, δήλωσε ότι «έχουμε ετοιμάσει τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό μας σε σχέση με το Αιγαίο Πέλαγος και θα τον παρουσιάσουμε στους αρμόδιους φορείς των Ηνωμένων Εθνών». «Όλοι ήδη γνωρίζουν ότι δεν θα επιτρέψουμε κανένα μονομερές βήμα ή τετελεσμένο γεγονός στην Κύπρο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο» δήλωσε ο Χακάν Φιντάν. 

«Υπάρχουν κάποιοι κύκλοι που θέτουν ερωτήματα: «Τι κάνετε στην τάδε γεωγραφία; Τι κάνετε στην άλλη η γεωγραφία;» κ.λπ. και τα ερωτήματα αυτά τα συνδέουν με την πολιτική και τις κομματικές προτιμήσεις και δεν τα βασίζουν στην επιστήμη και την έρευνα αποδοτικότητας… Τα χρησιμοποιούν ως εργαλείο προπαγάνδας.  Θα ήθελα από εδώ, σήμερα, να πω ότι το Υπουργείο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων έχει επικεντρωθεί στο κοίτασμα φυσικού αερίου Σακάρια στη Μαύρη Θάλασσα» τόνισε, και πρόσθεσε:

«Εκεί υπάρχει ένα πολύ πλούσιο πεδίο, από το οποίο η χώρα μας αποκομίζει μεγάλο όφελος στον τομέα της ενέργειας. Η ανάπτυξη και περαιτέρω επέκταση των κοιτασμάτων εκεί υλοποιείται σήμερα ως ‘υπ’ αριθμόν’ ένα προτεραιότητα της ενεργειακής μας πολιτικής, συμβάλλοντας έτσι στην εθνική οικονομία. Φυσικά, οι προτεραιότητές μας θα συνεχίσουν να υλοποιούνται ανάλογα με τις οικονομικές και επενδυτικές ευκαιρίες». 

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές οι δύο Υπουργοί συζήτησαν για την πορεία των διατλαντικών σχέσεων, καθώς και για τις διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Αντικείμενο της συνάντησης ήταν, επίσης, ο καθορισμός των επόμενων βημάτων του ελληνοτουρκικού διαλόγου.

Συγκεκριμένα, συζήτησαν για το επόμενο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί μετά το Πάσχα, σε χρόνο που θα καθορισθεί, βάσει προγραμμάτων των 2 ηγετών.

Συζήτησαν για τη διοργάνωση ελληνικής επιχειρηματικής αποστολής στην Κωνσταντινούπολη στις 8-9 Μαΐου 2025.

Καθορίστηκε, τέλος, η επόμενη συνάντηση των δύο Υπουργών, η οποία θα λάβει χώρα κατά την άτυπη Σύνοδο Υπουργών Εξωτερικών των κρατών μελών του ΝΑΤΟ, στις 14-15 Μαΐου.

Σπύρος Σιδέρης

Αυτές οι εσωτερικές εξελίξεις σε Άγκυρα και Παρίσι ενδέχεται να επηρεάσουν τον τόνο και την προοπτική των συνομιλιών, καθιστώντας το ταξίδι του Φιντάν ένα κρίσιμο τεστ για την αντοχή και το μέλλον των τουρκογαλλικών σχέσεων.

Διπλωματικός διάλογος και πολιτική ατμόσφαιρα

Η επίσκεψη του Φιντάν δεν είναι τυχαία ούτε αποσπασματική. Ο διάλογος μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας έχει ενταθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, με τους Προέδρους Ερντογάν και Μακρόν να επικοινωνούν τέσσερις φορές τηλεφωνικά από τον περασμένο Νοέμβριο, έπειτα από τη συνάντησή τους στην Ουγγαρία. Η πρόσφατη συμμετοχή του Τσεβντέτ Γιλμάζ στη σύνοδο κορυφής για την Ουκρανία στο Παρίσι, εκπροσωπώντας τον Ερντογάν, αποτελεί ένδειξη της αναβάθμισης των συνομιλιών. Ωστόσο, οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, ειδικά μετά τη σύλληψη του Ιμάμογλου, ενδέχεται να ρίξουν σκιά στις διμερείς σχέσεις. Ο Μακρόν, σε μια ασυνήθιστα ευθεία δήλωση, επέκρινε τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, εκφράζοντας την ανησυχία του για τη σταθερότητα της χώρας.

Βέβαια πλέον υπάρχει μια αντίστοιχη περίπτωση στην Γαλλία με την ακροδεξιά Λε Πέν να καταδικάζεται από Γαλλικό δικαστήριο στο Παρίσι για υπεξαίρεση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, απαγορεύοντας στη Μαρίν Λε Πεν να διεκδικήσει δημόσια αξιώματα για 5 χρόνια.

Γεωπολιτικές προκλήσεις και στρατηγικές διαφορές

Τουρκία και Γαλλία συχνά βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα σε καίρια διεθνή ζητήματα:

• Αφρική: Η Άγκυρα ενισχύει τη διπλωματική και στρατιωτική της επιρροή σε χώρες όπως η Λιβύη, προκαλώντας δυσαρέσκεια στο Παρίσι.
• Καύκασος: Η Γαλλία στηρίζει την Αρμενία, ενώ η Τουρκία υποστηρίζει ένθερμα το Αζερμπαϊτζάν.
• Ρωσία – Ουκρανία: Η Γαλλία έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική, ενώ η Τουρκία παίζει έναν ενδιάμεσο ρόλο μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
• Ανατολική Μεσόγειος: Οι στενές σχέσεις του Παρισιού με Αθήνα και Λευκωσία έχουν δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις με την Άγκυρα.

Παρ’ όλα αυτά, οι δύο χώρες αναγνωρίζουν ότι η συνεργασία σε συγκεκριμένους τομείς είναι απαραίτητη. Η στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και η ανάγκη της Γαλλίας για σταθερούς συμμάχους στη Μέση Ανατολή ωθούν και τις δύο πλευρές προς έναν ρεαλιστικό διάλογο.

Το ζήτημα των γαλλικών σχολείων στην Τουρκία

Ένα από τα πλέον ακανθώδη θέματα των συνομιλιών θα είναι το καθεστώς των γαλλικών σχολείων στην Τουρκία. Η Άγκυρα ζητά μερική εναρμόνιση των προγραμμάτων σπουδών και αυξημένη εποπτεία, ενώ παράλληλα επιδιώκει την ίδρυση τουρκικών σχολείων στη Γαλλία στη βάση της αμοιβαιότητας. Η άρνηση του Παρισιού να αποδεχθεί αυτό το αίτημα περιπλέκει την κατάσταση. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι Τούρκοι μαθητές ενδέχεται να μην μπορούν να εγγραφούν στα γαλλικά σχολεία στην Τουρκία, κάτι που θα μπορούσε να κλιμακώσει την ένταση.

Η Συρία και η καταπολέμηση του ISIS

Η Συρία αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής μεταξύ των δύο χωρών. Η Τουρκία και η Γαλλία έχουν αντίθετες απόψεις για τον ρόλο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), οι οποίες υποστηρίζονται από τη Γαλλία αλλά θεωρούνται τρομοκρατική οργάνωση από την Άγκυρα. Ο Fidan αναμένεται να τονίσει την ανάγκη για συντονισμένη δράση κατά του ISIS και να πιέσει τη Γαλλία να αλλάξει στάση στο θέμα των κουρδικών οργανώσεων στη Συρία.

Η σημασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα βρεθεί και η θέση της Τουρκίας στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Το Παρίσι στηρίζει το σχήμα “27+4” (ΕΕ + Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ισλανδία) για τη στρατηγική άμυνα της Ευρώπης, αλλά η Άγκυρα απαιτεί περισσότερη συμμετοχή στις αποφάσεις και άρση των αποκλεισμών της από την αμυντική βιομηχανία της ΕΕ.

Θα υπάρξει νέα δυναμική στις σχέσεις;

Η επίσκεψη του Φιντάν ενδέχεται να προετοιμάσει το έδαφος για μια επίσκεψη του Μακρόν στην Τουρκία το 2025, κάτι που δεν έχει συμβεί εδώ και χρόνια. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις στην Τουρκία ενδέχεται να μειώσουν τις πιθανότητες μιας τέτοιας επίσκεψης στο άμεσο μέλλον. Το Παρίσι παρακολουθεί στενά την εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Άγκυρα και ο τρόπος που η Τουρκία θα διαχειριστεί τις διεθνείς αντιδράσεις στην υπόθεση Ιμάμογλου θα επηρεάσει σημαντικά την προσέγγιση του Μακρόν.

METEOR

Επίσης η Τουρκία έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την απόκτηση των πυραύλων αέρος-αέρος μακρού βεληνεκούς METEOR από τη Γαλλία, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων της Πολεμικής της Αεροπορίας. Οι πύραυλοι METEOR, που αναπτύχθηκαν από την ευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA, είναι γνωστοί για την ικανότητά τους να εμπλέκουν εναέριους στόχους σε μεγάλες αποστάσεις με υψηλή ακρίβεια.

Ωστόσο, η προμήθεια αυτών των πυραύλων από τη Γαλλία προς την Τουρκία έχει αντιμετωπίσει προκλήσεις. Παρά την επιθυμία της Τουρκίας να ενισχύσει τις αμυντικές της ικανότητες μέσω της απόκτησης των METEOR, οι πολιτικές και στρατηγικές διαφορές μεταξύ των δύο χωρών έχουν επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις. Συγκεκριμένα, οι διαφωνίες σε θέματα όπως η Συρία, η Ανατολική Μεσόγειος και οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν δημιουργήσει εντάσεις στις διμερείς σχέσεις, επηρεάζοντας πιθανώς και τις αμυντικές συμφωνίες.

Παρά τις προκλήσεις αυτές, η Τουρκία συνεχίζει να επιδιώκει την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων, είτε μέσω διεθνών συνεργασιών είτε μέσω εγχώριας ανάπτυξης οπλικών συστημάτων. Οι εξελίξεις στον τομέα αυτόν παρακολουθούνται στενά, καθώς επηρεάζουν την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων και τις διεθνείς σχέσεις.

Η επίσκεψη του Φιντάν αποτελεί δοκιμασία για το μέλλον των σχέσεων Τουρκίας-Γαλλίας. Είτε θα σηματοδοτήσει μια νέα περίοδο συνεργασίας και διαλόγου, είτε θα αναδείξει ακόμη περισσότερο τις διαφορές που χωρίζουν τις δύο χώρες. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα των δύο πλευρών να βρουν κοινό έδαφος στα καίρια γεωπολιτικά και διμερή ζητήματα.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας θα φθάσει αύριο Κυριακή (23/2), στην τουρκική πρωτεύουσα και η συνάντησή του με τον Χακάν Φιντάν προγραμματίζεται για τη Δευτέρα, ανήμερα της τρίτης επετείου από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οι δύο υπουργοί είχαν συναντηθεί και προχτές, Πέμπτη, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της G20, στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής.

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπακαέι, ανακοίνωσε ότι ο Σεργκέι Λαβρόφ θα επισκεφθεί τις επόμενες ημέρες και την Τεχεράνη.