Οι δύο επιστολές χαρακτηρίζονται ως τέτοιες γιατί είναι δύο την ίδια ημέρα, αλλά και γιατί αφορούν την συγκεκριμένη επέτειο, την εξέγερση εναντίον των Τούρκων. Μάλιστα ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε αυτό το θετικό κλίμα ως παράθυρο ευκαιρίας.  Πρόκειται για μια ακόμα μια χειρονομία, έντονου συμβολισμού, που προστίθεται στην αλυσίδα των τελευταίων κινήσεων Αθήνας- Άγκυρας με στόχο την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

• «Είμαι πεπεισμένος ότι η σχέση και η συνεργασία μεταξύ των χωρών μας θα αναπτυχθούν περαιτέρω με τις κοινές μας προσπάθειες την προσεχή περίοδο. Δράττομαι της ευκαιρίας να επαναλάβω τις καλύτερές μου ευχές τόσο για την προσωπική σας υγεία και ευημερία όσο και για την υγεία και ευημερία του ελληνικού λαού», αναφέρει η επιστολή Ταγίπ Ερντογάν στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Είχε προηγηθεί αντίστοιχη επιστολή του Μεβλούτ Τσαβούσογλου στον Νίκο Δένδια στην οποία έλεγε:

• «Είμαι βέβαιος ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας οι οποίες υφίστανται αυτή τη στιγμή μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας θα παγιωθούν στο μέλλον. Είμαστε αποφασισμένοι να συμβάλουμε περαιτέρω στην τωρινή θετική δυναμική η οποία επικρατεί στις σχέσεις μας».

Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, η κυβέρνηση πάντως έχει πλήρη επίγνωση των δυσκολιών στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τον Υπουργό Εξωτερικών να υπογραμμίζει ότι μπορεί να είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, αλλά αυτό που προέχει είναι η διατήρηση της θετικής ατμόσφαιρας.

Η Επιστολή Τσαβούσογλου για την 25η Μαρτίου

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα, που απευθύνθηκε μέσω Twitter τόσο στον ελληνικό λαό όσο και στην κυβέρνηση.

«Συγχαίρουμε τον λαό και την κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας για την Εθνική τους Εορτή» γράφει η ανάρτηση.

We congratulate the people and the Government of the #HellenicRepublic on the occasion of their National Day. pic.twitter.com/PBm74uj3Fv

— Turkish Embassy in Athens (@TC_Atina) March 25, 2023

Η Τουρκία δεν έχει απομακρυνθεί από τις βασικές της θέσεις. Ο πρόεδρος Ερντογάν σε προεκλογική του ομιλία θύμισε ότι τήρησε την υπόσχεσή του να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού, τον αποθέωσε στο Τwitter.

 Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας,  επισημαίνει σε συνέντευξή του στο «Πρώτο Θέμα» ότι «αμέσως μετά την τραγωδία των σεισμών στην Τουρκία και την επίσκεψή μου εκεί, η τουρκική παραβατικότητα έχει μετατραπεί σε κάτι το ανύπαρκτο. Δεν υπάρχουν παραβιάσεις στο Αιγαίο, δεν υπάρχουν υπερπτήσεις, δεν υπάρχει τοξική διατύπωση λόγου, δεν υπάρχει λεκτική επιθετικότητα, δεν υπάρχει απειλή χρήσης βίας. Η Ελλάδα πάντοτε έλεγε ότι επιδιώκει τον διάλογο κάτω ακριβώς απ’ αυτές τις συνθήκες. Οφείλουμε, λοιπόν, έχουμε υποχρέωση αν θέλετε, να ανταποκριθούμε σε μια τέτοια τουρκική συμπεριφορά».

Όπως επισημαίνει, «η τουρκική παραβατικότητα έχει μετατραπεί σε κάτι το ανύπαρκτο», την ίδια ώρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «τείνει χείρα συνεννόησης προς την Ελλάδα».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΡΤ στη διπλωματία και την πολιτική υπάρχει το πεδίο των συμβολισμών και υπάρχει και το πεδίο των πράξεων. Συνεχίζονται λοιπόν οι κινήσεις στο πεδίο των συμβόλων και στο πλαίσιο της λογικής που καλεί σε αποκλιμάκωση των ελληνο-τουρκικών σχέσεων. Ειδικά οι σημερινές επιστολές, είναι κινήσεις έμπλεες συμβολισμού.

Στις πράξεις όμως απαιτείται μια επιφυλακτικότητα, καθώς μόλις χθες ο εκπρόσωπος της Τουρκικής Προεδρίας έθεσε εμμέσως πλην σαφώς τη γνωστή αναθεωρητική ατζέντα στο Αιγαίο, ανατρέποντας την πραγματικότητα με βάση τις τουρκικές θέσεις, λέγοντας ότι δεν είναι η Τουρκία αυτή που κάνει παραβιάσεις σε ουρανό και θάλασσα, αμφισβητώντας ουσιαστικά την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Θα ήταν λοιπόν μάλλον έκπληξη να κάνει η Τουρκία πίσω στις πάγιες θέσεις της, όσον αφορά πχ την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου ή το τουρκολυβικό μνημόνιο.

Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει μια νέα πραγματικότητα και στην Αθήνα αυτό που προέχει είναι το καλό κλίμα που υπάρχει να προστατευθεί και να «κληροδοτηθεί» στις κυβερνήσεις που θα προκύψουν μετά τις εκλογές και στις δύο χώρες.

To 2004 εκδίδεται από τις εκδόσεις μικρός Ιανός ένα μικρό επετειακό βιβλίο με δύο τελευταία και δημοσιευμένα άρθρα του Μίκη Θεοδωράκη, όπου παρουσιάζει το φίλο του Μάνο Χατζιδάκι και τη σχέση τους. Ο Μίκης Θεοδωράκης γράφει για τη φιλία τους, τα κοινά τους όνειρα, τους παράλληλους μουσικούς τους δρόμους. Μια από καρδιάς εξομολόγηση, αφιερωμένη στον φίλο που έφυγε πριν 27 χρόνια στις 15 Ιουνίου του 1994.

Το πρώτο δημοσιευμένο εγκώμιο έγινε στην εφημερίδα «Κήρυξ» των Χανίων στις 4 Δεκεμβρίου 1952 και έχει συμπεριληφθεί στο βιβλίο του με τίτλο «Για την Ελληνική Μουσική», που πρωτοεκδόθηκε το έτος 1961 από την «Επιθεώρηση Τέχνης» και επανεκδόθηκε από τις Εκδόσεις Καστανιώτη το 1986.

Εξιστορώντας την μακρόχρονη φιλιά τους ο Μίκης Θεοδωράκης γράφει μέσα στο βιβλίο του πως πραγματοποιήθηκε η πρώτη τους κοινή εμφάνιση στο πάλκο.

H πρώτη μας συνύπαρξη με τον Μάνο έγινε στις κουίντες του θεάτρου της Βρετάνιας. Αυτός είχε γράψει τη μουσική για «Το καλοκαίρι θα θερίσουμε» του Αλέξη Δαμιανού κι εγώ διηύθυνα τη μικρή χορωδία από Επονίτες. Κάπου κάπου τον αντικαθιστούσα στο αρμόνιο. Ο θίασος των Ενωμένων Καλλιτεχνών ήταν ο επίσημος θίασος της Αριστεράς, του EAM, κι αυτό από μόνο του έδειχνε το ιδεολογικό στρατόπεδο στο οποίο ανήκαμε και οι δύο. Άλλωστε αυτό ήταν κάτι το αυτονόητο για το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής νεολαίας και ιδιαίτερα της σκεπτόμενης. Τότε ο Μάνος έκανε τα πρώτα του βήματα προς τη δημοσιότητα, προς τη φήμη, για να φτάσει συντομότερα από κάθε άλλον στην κορυφή. Ο Μάνος ήταν ένας συμφωνιστής… Θυμάμαι σαν και τώρα τα καυτά μεσημέρια του θέρους του 1946, μόνοι μας στα τελευταία καθίσματα του λεωφορείου που ανέβαινε τη Συγγρού. Κάθε μεσημέρι η μητέρα μου μας έκανε το τραπέζι και μετά πηγαίναμε για τις δουλειές ή τις σπουδές μας στην Αθήνα. Ο Μάνος μού μιλούσε ασταμάτητα για τα συμφωνικά έργα που είχε στο μυαλό του και για τους πιο απίθανους συνδυασμούς οργάνων που θα χρησιμοποιούσε. Π.χ., τρία τρομπόνια και δύο άρπες για το ένα, ορχήστρα πνευστών με σόλο τσέλο για το άλλο… και ούτω καθ’ εξής.

Μήπως όμως δεν είχε μια από τις καλύτερες δισκοθήκες στον κόσμο; Χιλιάδες δίσκοι, κυρίως «κλασικοί». Και το σπουδαιότερο: τους άκουγε όλους! Έτσι μπορώ να πω ότι κανείς στην Ελλάδα δεν γνώριζε καλύτερα τη μουσική του 20ού αιώνα (πέραν των κλασικών εννοείται), τους σύγχρονους ερμηνευτές, τις φημισμένες ορχήστρες, τις μουσικές σχολές και όλες τις ιδιαιτερότητες της σύγχρονης μουσικής.

Συμπληρώνοντας ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε για τον Μάνο Χατζιδάκι: «Ήμαστε λοιπόν βασικά μελωδιστές με κοινή φιλοδοξία να συνθέσουμε συμφωνικά έργα. Και το τραγούδι; Το ελαφρό τραγούδι που δέσποζε τότε δεν παρουσίαζε για μας το παραμικρό ενδιαφέρον σαν αντικείμενο σοβαρής μουσικής ενασχόλησης. Όσο για το λαϊκό, θυμάμαι ότι από το 1946 ο Μάνος μάς έπαιζε σε πιάνο τις διασκευές του πάνω σε τραγούδια του Μητσάκη και άλλων. Ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο απέδιδε πιανιστικά τις πενιές των μπουζουκιών με τις επαναλαμβανόμενες νότες έγινε σχολή… Όμως για μας τους ορκισμένους συμφωνιστές η μεταγραφή λαϊκών μελωδιών στο «ευρωπαΐζον» πιάνο δεν πήγαινε πέρα από το στοιχείο της γραφικότητας. Το ίδιο και με τις «Έξι Λαϊκές Ζωγραφιές». Και όμως ένα μυστηριώδες κύμα μιας κρυφής γοητείας μάς κατακυρίευε σιγά σιγά. Γιατί, αλήθεια, τόσο μεγάλη και βαθιά συγκίνηση για πράγματα τόσο απλά; Τι ήταν αλήθεια τα έργα αυτά μπροστά σε έναν Στραβίνσκι, έναν Μπάρτοκ, έναν Σοστακόβιτς, για να μας συγκινούν και να μας καθηλώνουν;»

Συνεχίζοντας να σκαλίζεις το παρελθόν βρίσκεις τον Μάνο Χατζιδάκι να μιλάει για τον Μίκη Θεοδωράκη

«Σήμερα λοιπόν θέλω να σας αποκαλύψω έναν φίλο μου συνθέτη, πολύ σημαντικό, που είμαι βέβαιος πως δεν ξέρετε, τον Μίκη Θεοδωράκη», έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις την περίοδο 1978-1979, σε ραδιοφωνική εκπομπή του στο Τρίτο Πρόγραμμα.

»Έλα όμως που επιθυμώ να σας παρουσιάσω έναν Μίκη Θεοδωράκη τέτοιον που δεν τον φανταστήκατε κι ούτε τον μάθατε ποτέ, γιατί πολλοί γνωρίζουνε τα ονόματα μα λίγοι ξέρουν το τι πράγματι κάνει ο καθένας. Όπως και μένα, δεν με ξέρουν. Πολλοί με σταματούν και μου ζητάν αυτόγραφο, φροντίζω αμέσως να τους ρωτήσω αν με γνωρίζουν και μου απαντούν: «δεν είστε αυτός που τραγουδά στη τηλεόραση;».

»Βέβαια το ίδιο δεν συμβαίνει και με τον Μίκη Θεοδωράκη, γιατί αυτός και τον γνωρίζουνε και τραγουδάει. Αλλά ποιοι είναι αυτοί που ξέρουνε τη μουσική του σημασία μέσα στον χώρο μας; Κι ακόμα ότι ο Θεοδωράκης δεν έγραψε μόνο τον «Ζορμπά» ή το «Πέντε-πέντε-δέκα…» με τα οποία πολλοί νομίζουν πως εκεί τελειώνει η προσφορά του. Ούτε πάλι οι άλλοι, οι περισσότεροι, που ερμηνεύουν τη μεγαλοσύνη του γιατί τους καθηλώνει στα γήπεδα με τις ώρες και τους κινητοποιεί εσωτερικά.

»Δεν είναι μόνο αυτό. Ο Θεοδωράκης είναι βαθιά και πλατιά μουσικός και λειτουργεί παράλληλα σ’ άλλες λιγότερο γνωστές στιγμές, με ακρίβεια και με συνείδηση των πηγών του και των στόχων του, με ευαισθησία και με τεχνική απαράμιλλη. Αυτές είναι οι στιγμές που τον τοποθετούν στο μέλλον, σίγουρα και παντοτινά.

»Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένας ποταμός σπανίων μελωδιών που έχει βαθιές τις ρίζες του στον αραβικό χώρο κι όχι μόνο στην Κρήτη. Από την Κρήτη πήρε την επική μεγαλοστομία και λεβεντιά που σφραγίζει τους ρυθμούς του. Απ’ τα νησιά του Αιγαίου τη χάρη του και τη λεπτεπίλεπτη δεξιοτεχνία του. Κι από τη βόρεια Ελλάδα τους βαθείς αναστεναγμούς της μουσικής του.

»Οσοι θέλησαν να τον μιμηθούν το μόνο που κατάφεραν ήταν να φτιάξουν μια μονότονη μπροσούρα που προκαλούσε αθεράπευτη πλήξη και ανία στον ακροατή.

«Η επανάσταση χωρίς ταλέντο…»

»Η επανάσταση χωρίς ταλέντο είναι για να κοιμάσαι ασφαλώς κι όχι για να λιθοβολείς».

Ο Μάνος Χατζιδάκις τελειώνει την αναφορά του στη μουσική προσωπογραφία του Μίκη Θεοδωράκη παρουσιάζοντας τραγούδια του συνθέτη τα οποία ο ίδιος ξεχωρίζει:

«Αρχίζω τη δεύτερη σειρά των τραγουδιών που διάλεξα του Θεοδωράκη μ’ ένα από τα πιο λυρικά τραγούδια που έχουν γραφτεί στην νεότερη Ελλάδα, και με μοναδική την ερμηνεία της Φαραντούρη. Αυτό το τραγούδι είναι ένα αριστούργημα, το περιέχουμε και μας αποκαλύπτει.. «στης νύκτας το μπαλκόνι παγώνει ο ουρανός..»».

Κλείνοντας την μικρή αναδρομή στο παρελθόν και στο τι είχαν πει ο ένας για τον άλλον ο Μίκης Θεοδωράκης είχε εκμυστηρευτεί  πως: :

“ Έχω κλείσει τα μάτια σε τρεις ανθρώπους: Του Σωτήρη Πέτρουλα, του Γρηγόρη Λαμπράκη, και του Μάνου Χατζιδάκι.”

Η πρωτοβουλία μας για την Κύπρο έχει ως στόχο με πατριωτισμό και υπευθυνότητα να συμβάλουμε σε μια δίκαιη λύση του Κυπριακού, στην απελευθέρωσή των κατεχόμενων από την Τουρκία εδαφών της και στην επανένωση του νησιού, να απαλλάξουμε τους Τουρκοκύπριους από την μπότα του κατακτητή, ενισχύοντας την Κυπριακή Δημοκρατία σε διεθνές επίπεδο.
Πιστεύουμε ότι η σύσταση της Επιτροπής Ελληνοκυπριακής Φιλίας και Συμπαράστασης προς την Κύπρο είναι αναγκαία σήμερα όσο ποτέ άλλοτε. Σε καιρούς δύσκολους για τον ελληνισμό, τη στιγμή που η Τουρκία μεθοδεύει την αποκοπή της Κύπρου από την Ελλάδα και την απομόνωσή της, τη στιγμή που επιδιώκει την περαιτέρω υπονόμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξακολουθώντας να κατέχει μεγάλο ποσοστό του εδάφους της και να επικαλείται ανύπαρκτα δικαιώματα στις θάλασσες της, η Ελληνική κοινωνία πρέπει να αντιδράσει. Να σταθεί αρωγός στο πλευρό της Κύπρου παρέχοντας την απαιτούμενη υποστήριξη, αντιλαμβανόμενη τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την ειρήνη και ασφάλειας στην περιοχή από εκείνους που επιδιώκουν την συνεχή συρρίκνωση του ελληνισμού και των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων, Αρμένιων, Λατίνων και Μαρωνιτών.
Καλούμε κάθε πολίτη στην Ελλάδα και στην Κύπρο, να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία μας, να συνδράμει τις προσπάθειες μας που στοχεύουν στην ενδυνάμωση της φιλίας, της συνεργασίας, της καλύτερης επικοινωνίας και του συντονισμού μεταξύ των δύο κρατών και των δύο λαών. Στην γνώση και κατανόηση της ιστορίας κάθε πλευράς και των κοινών συμφερόντων τους.
Να συνδράμει και να συνεχίσει να αγωνίζεται ενάντια στη συνεχιζόμενη τουρκική προκλητικότητα που βιώνουμε σήμερα, διεκδικώντας το αυτονόητο: Την επίλυση του Κυπριακού στη βάση των αποφάσεων των ΗΕ και των αρχών της ΕΕ. Την κατάργηση του αναχρονιστικού καθεστώτος των εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής. Τον πλήρη σεβασμό στις δημοκρατικές αρχές και στα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των Κυπρίων. Μόνο τότε θα επέλθει μόνιμη ειρήνη, αληθινή συμφιλίωση και επούλωση των πληγών που χαίνουν ακόμα.

ΥΓ
Η Επιτροπή είναι ανοικτή στον κάθε πολίτη που θέλει να δυναμώσει την φιλία των δύο κρατών και λαών. Που θέλει να στηρίξει την Κύπρο. Η Επιτροπή επιδιώκει την δημοκρατική σύσφιξη των σχέσεων ανάμεσα στους δύο λαούς.

Όποιος θέλει να επικοινωνήσει με την Επιτροπή, μπορεί να το κάνει στην ηλεκτρονική διεύθυνση: ekefsk@gmail.com ή στα τηλέφωνα: Πέτρος Μαυροειδής, πρέσβης ε.τ. τηλ 6908368740, Διονύσης Παντής, Δικηγόρος τηλ 6972321585 & 21 3045 5530, και Κα Ελένη Χρυσοστομίδου, Δικηγόρο, τηλ 99673632 και 99628389 (Κύπρο), στις ώρες 17.00 – 20.00 .
Στην Επιτροπή συμμετέχουν :
Ανεμάς Κώστας, Αρχιτέκτονας, πρ. Πρόεδρος Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων Κυπριακού Αγώνα,
Βέης Γεώργιος, Πρέσβης ε.τ., λογοτέχνης,
Γεωργής Γεώργιος, πρ. Πρέσβης της Κύπρου στην Ελλάδα,
Γιαντζής Δημήτριος, Αντιστράτηγος ε.α.,
Γουλιάμος Κώστας, Πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Λευκωσίας,