Νωρίτερα οι πληροφορίες ανέφεραν ότι μετά το πόρισμα καταπέλτη για το μπλακ άουτ στο FIR ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας είχε προαναγγείλει ουσιαστικά ότι θα ζητήσει την παραίτηση του επικεφαλής της ΥΠΑ. Ο Γιώργος Σαουνάτσος, είχε αναλάβει τη θέση τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία, όντας υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας πτήσεων, εκσυγχρονισμού συστημάτων και ανάπτυξης αεροδρομίων.

Ο ίδιος ο κ. Δήμας μιλώντας στη Βουλή πάντως χαρακτήρισε ως περιστατικό «χαμηλής διακινδύνευσης» το πολύωρο black out των συστημάτων ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας υποστηρίζοντας ότι δεν κινδύνευσε καμία από τις πτήσεις που εκείνη την ώρα βρίσκονταν εντός του ελληνικού FIR.

Ο κ. Δήμας αν και παραδέχθηκε στην Βουλή ότι τα συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι «παλαιά» και εμφανίζουν προβλήματα «χωρητικότητας» έσπευσε να διευκρινίσει ότι «είναι λειτουργικά». «Ο διοικητής για την κυβερνοασφάλεια είπε ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας. Ο Πρόεδρος ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας λέει ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δήμας απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της κυρίας Ζωής Κωνσταντοπούλου για να προσθέσει στην συνέχεια:

«Τα συστήματα είναι παλαιά, πολλών χρόνων. Όλοι συμφωνούν όμως ότι είναι λειτουργικά. Το πρόβλημα είναι πρόβλημα χωρητικότητας. Το αεροδρόμιο του Μονάχου που θεωρείται δίδυμο με το αεροδρόμιο “ Ελ. Βενιζέλος” έχει πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας και μεγαλύτερη χωρητικότητα. Το θέμα λοιπόν είναι θέμα χωρητικότητας».

Ο υπουργός συνέχισε λέγοντας ότι σε συνεργασία με την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Eurocontrol υλοποιείται «ολιστικό σχέδιο δράσης για την αναβάθμιση όλων των συστημάτων. Στελεχώνουνε διαρκώς την Υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας ενώ πρόσφατα συμφωνήσαμε να αναλάβει καθήκοντα τεχνικού συμβούλου το Eurocontrol». Παράλληλα, είπε ότι θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσεων με στελέχη της ΥΠΑ και του ΟΤΕ για να μην επαναληφθούν αντίστοιχα περιστατικά.

Τι αναφέρει το πόρισμα

Αν και η επιτροπή παραδέχεται πως δεν είχε στη διάθεσή της τα πλήρη στοιχεία για να διακριβώσει τι συνέβη, λόγω «έλλειψης αρχείων καταγραφής λειτουργίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων», το πόρισμα για το πρόσφατο μπλακ αουτ στο FIR Αθηνών (Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026) φαίνεται να επιρρίπτει το μεγαλύτερο μέρος των ευθυνών για τον διεθνή διασυρμό της χώρας στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).

Ωστόσο, το πόρισμα αποδίδει μέρος της ευθύνης και στον τηλεπικοινωνιακό πάροχο, δηλαδή τον ΟΤΕ, λέγοντας ότι υπήρξε καθυστέρηση στην κατανόηση του προβλήματος. Μιλά για υποδομές «παρωχημένης τεχνολογίας», «εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή» και χωρίς «ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας» στις οποίες υποδομές στηρίζεται από το 2019 η αεροναυτιλία στο FIR Αθηνών.

Οπως αναφέρεται, το σύστημα τηλεπικοινωνιών που είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λίγο πριν από τις 9 το πρωί επανήλθε με ενέργειες του ΟΤΕ έπειτα από 8 ώρες. Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα και ενώ οι αεροελεγκτές αγωνιούσαν να μην υπάρξει κάποια εμπλοκή στον αέρα, το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ «έβλεπε τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα ως λειτουργικά»!!!

Για το πώς μπορεί να συνέβαινε κάτι τέτοιο, η εξήγηση που δίνει το πόρισμα συνδέεται με το επίπεδο συνεργασίας «μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ», το οποίο χαρακτηρίζει ως «μακράν του βέλτιστου». Χρειάζεται, πάντως, να ξαναδιαβάσει κανείς το κείμενο του πορίσματος για να καταλάβει πως οι σχέσεις των τεχνικών ΥΠΑ και ΟΤΕ ήταν κακές και δεν επέτρεψαν να υπάρξει κατανόηση του προβλήματος νωρίτερα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «η συνεργασία είναι κάτι που μπορεί και επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος».

Ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας επικαλείται το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν όποτε εκδίδεται κάποια ανακοίνωση από την πλευρά των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, που διαμαρτύρονται συνεχώς για τα παρωχημένης τεχνολογίας συστήματα και την ανικανότητα της διοίκησης να προχωρήσει στην εγκατάσταση των πιο σύγχρονων, παρά το γεγονός ότι εισπράττονται ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα τέλη υπερπτήσης των αεροπορικών εταιρειών.

Το χρονικό της κατάρρευσης των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, όπως καταγράφεται στο πόρισμα:

• Στις 08.58 τοπική ώρα, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) ανέφεραν μπλοκάρισμα συχνοτήτων και αδυναμία πραγματοποίησης κλήσεων σε διάφορες γραμμές, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι επικοινωνίες εδάφους εδάφους και οι γραμμές επικοινωνίας SUR αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα με κυκλώματα εκτός σύνδεσης για άγνωστους λόγους. Το μπλοκάρισμα των συχνοτήτων φάνηκε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα χωρίς καμία ένδειξη της αιτίας.
• Στις 09.33 επιβλήθηκε αναστολή όλων των απογειώσεων.
• Περίπου στις 09.50 επιβλήθηκε μηδενική χωρητικότητα (zero rate) στα ΚΕΠΑΘΜ (FIR Αθηνών) προκειμένου να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
• Στις 12.02 τοπική ώρα, ξεκινά μια σταδιακή αποκατάσταση σε κάποιες περιοχές του εναέριου χώρου, αλλά τα προβλήματα επικοινωνίας συνεχίζονται.
• «Αιφνίδια, στις 16.55 τοπική ώρα, όλες οι συχνότητες και οι τηλεφωνικές γραμμές κατέστησαν και πάλι διαθέσιμες».

Ενώ όμως στην καταγραφή αναφέρεται ότι η αποκατάσταση έγινε «αιφνίδια», σε άλλα σημεία του πορίσματος είναι ξεκάθαρο ότι αυτό συνέβη ύστερα από παρεμβάσεις του τηλεπικοινωνιακού παρόχου, δηλαδή του ΟΤΕ. Υπενθυμίζεται ότι εκείνη την Κυριακή, ο ΟΤΕ είχε από νωρίς ανακοινώσει ότι δεν διαπίστωνε πρόβλημα στα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα που παρέχει, ενώ από την πλευρά της ΥΠΑ η αιτία εντοπιζόταν ακριβώς σε αυτά.

Το πόρισμα μένει κάπου στη μέση, αναφέροντας ότι η «κατάληψη/μπλοκάρισμα των συχνοτήτων (έντονος συνεχής θόρυβος)» συνδέεται με «ταυτόχρονες δυσλειτουργίες σε τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα εδάφους εδάφους και επιμέρους ζεύξεις δεδομένων».

Αυτός ο «ψηφιακός θόρυβος» αναφέρεται παρακάτω ότι «προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Η καμπάνα εις βάρος της ΥΠΑ αλλά και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ηχεί αμέσως παρακάτω: «Το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας»!!! Προστίθεται ακόμη ότι ο «ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ από το 2019, η οποία θα πρέπει να προβεί σε άμεση μετάβαση σε ευρυζωνική/IP αρχιτεκτονική».

Το πόρισμα καταλήγει και σε πέντε συστάσεις, τις οποίες καλούνται όμως να εφαρμόσουν πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για το φιάσκο της προπερασμένης Κυριακής:

(α) Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών. Πρόκειται για δύο διαγωνισμούς, συνολικής αξίας που δεν ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ, που εκκρεμούσαν επί σειρά ετών λόγω λανθασμένων χειρισμών.

(β) Θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ.

(γ) Ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία.

(δ) Ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (ΕΕΤΤ) για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών. Η «Εφ.Συν.» είχε από την πρώτη μέρα τονίσει πόσο συνέβαλε στη βλάβη η έλλειψη συστήματος εποπτείας του φάσματος συχνοτήτων καθώς η ΕΕΤΤ είχε προκηρύξει διαγωνισμό, αλλά το έργο απεντάχθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

(ε) Μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων ώστε να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Σήμερα το ΚΕΠΑΘΜ στεγάζεται στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, οπότε η σύσταση για την απομάκρυνσή του εξυπηρετεί και τις επιδιώξεις του επενδυτή στον Μητροπολιτικό Πόλο.

Ο κ. Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι η κριτική που δέχθηκαν ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Εξωτερικών για «αποτυχημένο» ταξίδι είναι υπερβολική και εξυπηρετεί ιδιοτελή συμφέροντα τόσο από πολιτικούς χώρους όσο και από μέσα ενημέρωσης που επιδιώκουν πολιτική αποσταθεροποίηση.

Τονίζει ότι, στην πραγματικότητα, φιάσκο δεν υπήρξε για την Ελλάδα, αλλά για τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος, όπως αναφέρει, επέστρεψε από την Ουάσιγκτον χωρίς να επιτύχει κανένα από τα αιτήματά του, ενώ παράλληλα αναγκάστηκε να δεχθεί το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα και να περιορίσει την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου, γεγονός που δημιουργεί οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις για τη χώρα του.

Ο Υπουργός καταλήγει ότι «η εξωτερική πολιτική θέλει τρόπο και ψυχραιμία. Όχι κραυγές και κινήσεις εντυπωσιασμού», θέλοντας να υπενθυμίσει τη σημασία της συγκρατημένης διπλωματίας στις διεθνείς σχέσεις.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Γεωργιάδη:
«”Το φιάσκο του ταξιδιού στις ΗΠΑ”

Σχεδόν το σύνολο των Ελληνικών ΜΜΕ εδώ και πολλές μέρες και κυρίως μετά την ακύρωση της συναντήσεως με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, ξεκίνησαν μία ανηλεή κριτική στον Πρωθυπουργό και στον Υπουργό των Εξωτερικών, ως υπαίτιους ενός «αποτυχημένου» ταξιδιού είτε λόγω Ερντογάν, είτε επειδή δεν είδε τον Τραμπ, είτε δεν ξέρω για ποιους άλλους λόγους. Το αφήγημα της «αποτυχημένης» εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη εξυπηρετεί συμφέροντα και από τα δεξιά και από τα αριστερά της ΝΔ, υποδαυλίζεται από ΜΜΕ που έχουν διαχρονικά επενδύσει στον εθνικό λαϊκιστικό λαϊκισμό (βλ. «Δημοκρατία κλπ») και που ενισχύεται πάρα πολύ από διάφορα συγκροτήματα που θέλουν διακαώς την πολιτική αποσταθεροποίηση της Χώρας, για την εξυπηρέτηση των ιδιοτελών τους συμφερόντων.

Είναι όμως έτσι; Υπήρξε φιάσκο ταξίδι στις ΗΠΑ;….η απάντηση, θα σας εκπλήξω είναι ΝΑΙ, το ταξίδι στις ΗΠΑ ήταν ένα φιάσκο τεραστίων διαστάσεων, μόνον που δεν ήταν το ταξίδι του Κυριάκου Μητσοτάκη αλλά του Ερντογάν…Ελάτε να τα βάλουμε στη σειρά. Τί θα λέγαμε εδώ στην Ελλάδα εάν ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε πάει να δει τον Πρόεδρο Τραμπ, είχε ανακοινώσει αγορές από τις ΗΠΑ αξίας πολλών δις και από όλα τα ελληνικά προς τις ΗΠΑ αιτήματα τελικά δεν είχε πάρει απολύτως τίποτε; Ο κ. Ερντογάν πήγε στις ΗΠΑ και ζητούσε, τα αναβαθμισμένα F16 viper, τα νέα F35 και υποστήριξη στην σύγκρουση του με το Ισραήλ το οποίο κατηγορεί για Γενοκτονία. Γύρισε στην Τουρκία, αφού άκουσε διθυράμβους από τον Πρόεδρο Τραμπ πράγματι και δεν είχε να παρουσιάσει απολύτως τίποτε σε κανένα από τα θέματα που διεκδικούσε. Και δεν έφτανε μόνον αυτό αλλά αντιθέτως υποχρεώθηκε να συμφωνήσει στο Σχέδιο του Προέδρου Τραμπ (εξαιρετικό ομολογώ σχέδιο που μακάρι να πετύχει), το οποίο όμως είναι το ακριβώς αντίθετο από όσα υποστήριζε για την Γάζα ο ίδιος. Βγάζει την Χαμάς τελείως εκτός παιχνιδιού ή εάν δεν υποχωρήσει η Χαμάς την οδηγεί στο έλεος του Ισραήλ, πλέον και με τη συγγνώμη της Τουρκίας…Ακόμη υποχρεώθηκε να πει ότι για να προχωρήσουν τα θέματα του με τις ΗΠΑ, θα σταματήσει να αγοράζει Ρωσικό Πετρέλαιο, αλλά αν το κάνει αυτό τότε χάνει το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Οικονομίας του και βάζει απέναντι του την Ρωσία. Εάν όμως δεν το κάνει, τότε όλα του τα αιτήματα από τις ΗΠΑ απορρίπτονται.….μεγάλη επιτυχία….Αντί να κατηγορούμε όλη μέρα το Μητσοτάκη και τον Γεραπετρίτη, μπορείτε να σκεφτείτε τί θα λέγαμε σήμερα αν ήμασταν Τούρκοι πολίτες για το ταξίδι του Προέδρου μας στις ΗΠΑ…; Η εξωτερική πολιτική θέλει τρόπο και ψυχραιμία. Όχι κραυγές και κινήσεις εντυπωσιασμού».

Η Verify-Sy, συριακός ιστότοπος που ελέγχει τα γεγονότα, ήταν η πρώτη που αναγνώρισε τον άνδρα ως Salama. Είπε ότι είχε φυλακιστεί για λιγότερο από ένα μήνα λόγω διαφωνίας σχετικά με «τη διανομή κερδών από εκβιασμένα κεφάλαια με έναν ανώτερο αξιωματικό».

Το CNN βρήκε αρχικά τον άνδρα ενώ αναζητούσε στοιχεία για τον αγνοούμενο Αμερικανό δημοσιογράφο Όστιν Τάις. Σε ένα βιντεοσκοπημένο ρεπορτάζ, η επικεφαλής διεθνής ανταποκρίτρια Κλαρίσα Γουόρντ και η ομάδα της, συνοδευόμενη από έναν φρουρό των ανταρτών, βρέθηκαν σε ένα κελί σε μια φυλακή της Δαμασκού που ήταν κλειδωμένο με λουκέτο από έξω. Ο φρουρός ανατίναξε την κλειδαριά με ένα όπλο και ο άνδρας βρέθηκε μόνος του μέσα στο κελί, κάτω από μια κουβέρτα.

"Syria is free."

Extraordinary moment as @clarissaward and her team witness a Syrian prisoner freed from a secret prison in Damascus.

Left alone for days without food, water or light, the man was unaware Bashar al-Assad's regime had fallen. pic.twitter.com/ZAnGiBlLON

— CNN International PR (@cnnipr) December 11, 2024

Όταν βγήκε στο ύπαιθρο, ο άνδρας εμφανίστηκε σαστισμένος. Ερωτηθείς από τον αντάρτη μαχητή που τον απελευθέρωσε, ο άνδρας αναγνώρισε τον εαυτό του ως Adel Ghurbal από την πόλη Χομς της κεντρικής Συρίας.

Ισχυρίστηκε ότι κρατήθηκε σε ένα κελί για τρεις μήνες, προσθέτοντας ότι ήταν η τρίτη φυλακή στην οποία κρατούνταν. Ο άνδρας είπε επίσης ότι δεν γνώριζε ότι το καθεστώς Άσαντ είχε πέσει. Κρατούνταν σε μια φυλακή που διοικούνταν από τις υπηρεσίες πληροφοριών της συριακής πολεμικής αεροπορίας μέχρι την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ.

Μια εικόνα που αποκτήθηκε από το CNN τη Δευτέρα υποδεικνύει τώρα την πραγματική ταυτότητα του άνδρα – λέγεται ότι είναι ένας υπολοχαγός στη Διεύθυνση Πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας του καθεστώτος Άσαντ, ο Salama Mohammad Salama.

Ένας κάτοικος της Χομς έδωσε στο CNN μια φωτογραφία του ίδιου άνδρα που λέγεται ότι είναι εν ώρα καθήκοντος, σε κάτι που φαίνεται να είναι κυβερνητικό γραφείο. Το λογισμικό αναγνώρισης προσώπου παρείχε μια ταύτιση πάνω από 99% με τον άνδρα που συνάντησε το CNN στο κελί της φυλακής της Δαμασκού. Η φωτογραφία τον δείχνει να κάθεται σε ένα γραφείο, προφανώς με στρατιωτική ενδυμασία.

Καθώς το CNN συνέχισε να αναζητά πληροφορίες σχετικά με τον απελευθερωμένο κρατούμενο μετά το αρχικό ρεπορτάζ, πολλοί κάτοικοι της Χομς δήλωσαν ότι ο άνδρας ήταν ο Salama, γνωστός και ως Abu Hamza. Είπαν στο CNN ότι ήταν γνωστός για τη διαχείριση των σημείων ελέγχου της Διεύθυνσης Πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας στην πόλη και τον κατηγόρησαν ότι είχε τη φήμη του εκβιαστή και της παρενόχλησης.

Δεν είναι σαφές πώς ή γιατί ο Salama κατέληξε στη φυλακή της Δαμασκού και το CNN δεν έχει καταφέρει να αποκαταστήσει την επαφή μαζί του.

Όπως πληροφορείται το libre στο Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνονται μετά τον διασυρμό της ΕΛΑΣ και την δολοφονία του νεαρού φιλάθλου της ΑΕΚ πως αναδείχθηκε μία επιχειρησιακή “τρύπα” στην λειτουργία του οργανισμού του υπουργείου και στην εποπτεία της αστυνομίας. Μπορεί να γίνεται προσπάθεια να επισημανθούν μόνο επιχειρησιακές ευθύνες και να καλυφθεί πολιτικά ο υπουργός Γιάννης Οικονόμου, ωστόσο οι επιλογές που έγιναν στην στελέχωση του ΥΠΡΟΠΟ αποδεικνύονται προβληματικές.

Κι αυτό διότι οι προκάτοχοι του Μιχάλης Χρυσοχοϊδης και Τάκης Θεοδωρικάκος λειτουργούσαν σε μεγάλο βαθμό και επιχειρησιακά, ήτοι είχαν άμεση γνώση και εποπτεία κάθε μεγάλης επιχείρησης της ΕΛΑΣ, ακόμα και εκείνων που επίσης είχαν καταλήξει σε αποτυχία (Κουκάκι-Ινδαρές, δολοφονία Καραϊβάζ, Greek Mafia κ.ά), και συχνά έκαναν συσκέψεις προκειμένου να ενημερωθούν για την πορεία των ερευνών, όπως και δηλώσεις για λεπτομέρειες του αστυνομικού έργου.

Επίσης, κατά την θητεία Χρυσοχοϊδη, υφυπουργός διετέλεσε ο Λευτέρης Οικονόμου, ένας πρώην ανώτατος αξιωματικός με επιχειρησιακές περγαμηνές, όπως όλοι παραδέχονται, ενώ γενικοί γραμματείας δημόσιας τάξης και αντεγκληματικής πολιτικής διετέλεσαν οι δύο πρώην ανώτατοι αξιωματικοί Καραμαλάκης και Τσουβάλας. Ασχέτως του πόσο επιτυχώς αντιμετώπισαν διάφορες σοβαρές υποθέσεις, υπήρχε επιχειρησιακός έλεγχος της πολιτικής ηγεσίας προς την φυσική ηγεσία της αστυνομίας και λειτουργούσαν δίαυλοι επικοινωνίας.

Στη σύνθεση του υπουργείου, όπως προέκυψε από τις εκλογές, και ιδιαίτερα μετά τον εξοβελισμό του Νότη Μηταράκη (που προφανώς ήταν πιο επιχειρησιακός από την εμπειρία του στο υπ. Μετανάστευσης όπου χρειάστηκε να συνεργαστεί με το Λιμενικό και την αστυνομία- όπως στον Έβρο), η ιεραρχία διαθέτει έναν υπουργό και έναν υφυπουργό (Γ. Οικονόμου και Κ. Κατσαφάδος) με μηδενική επιχειρησιακή εμπειρία, και δύο γενικούς γραμματείς άσχετους με το αντικείμενο. Ο μεν γεν. γραμματέας δημόσιας τάξης Μάνος Λογοθέτης υπήρξε σε ανάλογη θέση στο μεταναστευτικής πολιτικής αλλά ασχολήθηκε με την οργάνωση των δομών φιλοξενίας (είναι κάτοχος μεταπτυχιακού για την δημόσια υγεία και είχε εργαστεί στο ΚΕΕΛΠΝΟ), η δε γεν. γραμματέας αντιεγκληματικής πολιτικής Δήμητρα Λυγούρα είναι μηχανολόγος μηχανικός υπολογιστών και είχε εργαστεί στον Δήμο Αθηναίων.

Ολόκληρη, δηλαδή, η ιεραρχία του υπουργείου δεν έχει όχι μόνο επιχερησιακή εμπειρία αλλά ούτε καν γνώση του αντικειμένου, “σπάζοντας” έτσι μια παράδοση που θέλει κάποιον ή κάποια από την πολιτική ηγεσία να έχει συνάφεια με το αντικείμενο.

Οι πληροφορίες θέλουν στελέχη του Μαξίμου ( Στ. Παπασταύρου, Γ. Μπρατάκος, Α. Σκέρτσος) αλλά και ο Μάκης Βορίδης να έχουν εντοπίσει το συγκεκριμένο πρόβλημα και υπάρχουν ήδη δεύτερες σκέψεις για διορθωτικές κινήσεις. Το γεγονός ότι πολιτικά καλυπτεται απόλυτα ο Γιάννης Οικονόμου και μετατίθενται οι ευθύνες σε μεσαίους και κατώτερους αξιωματικούς της αστυνομίας δεν αφήνει περιθώρια για άμεσες αλλαγές, ωστόσο είναι μία εκκρεμότητα που θα αντιμετωπιστεί στον πρώτο ανασχηματισμό (rotation).

Οι ευθύνες στην ΕΛΑΣ

Στο πλαίσιο αυτό, “στο σκαμνί” της ΕΔΕ θα καθίσουν 20 υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΛΑΣ και θεωρείται βέβαιο πως θα πέσουν και άλλα υπηρεσιακά κεφάλια.

Το Μαξίμου συνεχίζει να παραπέμπει στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, κρατώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη μακριά από τη δυσάρεστη για την κυβερνητική εικόνα υπόθεση και στηρίζοντας το Γιάννη Οικονόμου, ο οποίος χθες επικοινώνησε με τον πατέρα του 29χρονου δολοφονηθέντα φιλάθλου της ΑΕΚ και τον διαβεβαίωσε ότι η πολιτεία κάνει τα πάντα για να φτάσει στον εντοπισμό των ενόχων και την παραπομπή τους στην ελληνική Δικαιοσύνη.

Πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη διαβεβαίωναν ταυτόχρονα νωρίτερα ότι από την εσωτερική έρευνα θα αποδοθούν ευθύνες “σε κάθε επίπεδο και με οποιαδήποτε μορφή” και υπογράμμιζαν την “πολιτική βούληση για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης”.

Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο της έρευνας, που ανατέθηκε στον Προϊστάμενο Επιτελείου του Αρχηγείου της ΕΛΑΣ, αντιστράτηγο Ελευθέριο Γκαρίλα, αναμένεται να εξεταστούν συνολικά 15-20 αξιωματικοί, από όλο το φάσμα των Διευθύνσεων, από την Κακαβιά ως την Αττική (Ήπειρος, Δυτική Ελλάδα, Αττική), και των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

Εκτός από τις αναφορές των αξιωματικών, στο πλαίσιο της Ε.Δ.Ε., θα ληφθούν ένορκες καταθέσεις από πρόσωπα που πιθανώς μπορούν να συνδράμουν στη διερεύνηση της υπόθεσης.

Ο κ.Οικονόμου φυσικά δεν προτίθεται να παραιτηθεί όπως ζητά η αντιπολίτευση, με το επιχείρημα ότι δεν είχε ενημερωθεί για το φονικό “καραβάνι” των νεοναζί χούλιγκαν.

«Ούτε εγώ ούτε ο κ. Οικονόμου είχαμε ενημέρωση για το συγκεκριμένο ζήτημα», δήλωσε άλλωστε χθες ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Κώστας Κατσαφάδος. Έκανε και εκείνος λόγο για πολύ σοβαρά λάθη στην πρόληψη και αποτροπή, αλλά επικαλέστηκε ότι τουλάχιστον στο κομμάτι της καταστολής έγιναν 98 συλλήψεις, παραδεχόμενος πάντως ότι μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και άτομα που δεν είχαν τελικά καμία ανάμειξη.

“Κάλυψη” Βορίδη σε Οικονόμου με αιχμές κατά ΕΛΑΣ

«Η ΕΛΑΣ υποτίμησε την σοβαρότητα και την έκταση του κινδύνου και δεν πήρε επαρκή μέτρα για να αποτρέψει τις συμπλοκές», τόνισε ο υπουργός Επικρατείας Μάκης Βορίδης, αναφερόμενος στη δολοφονία του 29χρονου φιλάθλου της ΑΕΚ από οπαδούς της Ντιναμό Ζάγκρεμπ στη Νέα Φιλαδέλφεια και στα αιματηρά επεισόδια που έγιναν εκεί.
Ο Μάκης Βορίδης μιλώντας σήμερα στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ έκανε λόγο για «αναποτελεσματικότητα της ΕΛΑΣ» και είπε ότι οι αξιωματικοί νόμισαν εσφαλμένα ότι μπορούσαν να χειριστούν το θέμα, υποτίμησαν την έκταση και τη σοβαρότητα του κινδύνου και δεν είχαν πάρει επαρκή μέτρα να αποτρέψουν τις συμπλοκές.

«Αναμφίβολα υπάρχει ένα λάθος. Το σημαντικό είναι να δούμε αν υπάρχουν προβλήματα στη συστημική λειτουργία την αστυνομίας. Αυτό που πρέπει, είναι να μην υπάρχουν συστημικές αποτυχίες» είπε ο υπουργός Επικρατείας Μάκης Βορίδης για τα επεισόδια στη Νέα Φιλαδέλφεια και τη δολοφονία του 29χρονου φιλάθλου της ΑΕΚ.

Κληθείς να τοποθετηθεί για την αυστηρότητα των ποινών, είπε ότι η αυστηρότητα των ποινών είναι επαρκής αφού η ανθρωποκτονία τιμωρείται με ποινή ισοβίων «και δεν έχει κάτι παραπάνω να βάλουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στα περί παραίτησης του υπουργού Προστασίας του Πολίτη που ζητά η αντιπολίτευση ο κ.Βορίδης είπε ότι ο Γιάννης Οικονόμου είναι 10 μέρες στο υπουργείο και δεν μπορεί να του καταλογίσει κανείς κάτι. Προσέθεσε ότι έχει την γενική ευθύνη όχι την υποκειμενική και χαρακτήρισε «αντιπολιτευτικές υπερβολές» τα περί παραίτησης.

Εκτίμησε ότι ο κ. Οικονόμου δεν είχε ενημέρωση για το συγκεκριμένο ζήτημα προσθέτοντας πως ό,τι ανεβαίνει στον υπουργό ως ενημέρωση δεν μπορεί να αφορά το σύνολο της δράσης της αστυνομίας, αλλά πιο μείζονα θέματα.

«Η εσφαλμένη εκτίμηση της αστυνομίας ήταν ότι δεν είναι μείζον θέμα», είπε.

Τρία άρθρα με μεγάλο ενδιαφέρον και με παραπομπές σε επίσημα στοιχεία αναδεικνύουν το πρόβλημα. Οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες οδηγούνται από φιάσκο σε φιάσκο και η οργανωμένη εγκληματικότητα διογκώνεται.

Σχετικά γράφει η Ελένη Σπυρίδη στο KREPORT:

Τους τελευταίους μήνες, περιστατικά που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη, καταδεικνύουν ότι η δράση του οργανωμένου εγκλήματος δεν περιορίζεται στον ανελέητο πόλεμο αλληλοεξόντωσης. Αδίστακτοι εγκληματίες εισέρχονται σε δημόσιους χώρους, ή εξαπολύουν τυφλές επιθέσεις, με θύματα ακόμη και αθώους ανθρώπους.

24 Μαρτίου 2023: Eστιατόριο στη Νέα Σμύρνη έγινε στόχος εμπρησμού. Από την φωτιά που ακολούθησε, κινδύνευσαν ένοικοι της πολυκατοικίας, όπου στεγαζόταν η επιχείρηση. Ένα ακόμη χτύπημα του κόσμου της νύχτας, βλέπει πίσω από την επίθεση η αστυνομία.

7 Μαρτίου 2023: Αρχαιολόγος που έχει στην αρμοδιότητα του ζητήματα οικοδομικών αδειών στην Μύκονο, έπεσε θύμα μαφιόζικης επίθεσης, στο κέντρο της Αθήνας. Το περιστατικό έφερε στην επιφάνεια την δράση της λεγόμενης «μαφίας της Μυκόνου» όπου η έκρηξη του τουρισμού έχει οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αυθαιρεσιών και ασυδοσίας. Και όλα αυτά, ενώ τον Νοέμβριο του 2017, έχει μπει λουκέτο στην «αμαρτωλή» Πολεοδομία του νησιού για φαινόμενα διαφθοράς.

23 Φεβρουαρίου 2023: Αιματηρό επεισόδιο, μέσα σε καφετέρια στη Νέα Ιωνία. Από την ανταλλαγή πυρών έπεσε νεκρός 39χρονος θαμώνας, που δεν είχε σχέση με τους δράστες. Η εγκληματική ομάδα που έσπειρε τον τρόμο στη Νέα Ιωνία ήταν γνώριμη στις αρχές, καθώς μέλος της είχε συλληφθεί στις 7 Ιανουαρίου, μετά από καταγγελία γυναίκας ότι την κρατούσαν φυλακισμένη και την εξέδιδαν. Η ομάδα L, όπως είναι γνωστή στον κόσμο των παρανόμων, συνέχιζε ανενόχλητη την δράση της, ενώ έκανε επίδειξη πλουτισμού μέσα από τα social media, χωρίς βέβαια κανείς να ελέγξει από που προέρχονταν αυτά τα χρήματα

18 Δεκεμβρίου 2022: Είχε προηγηθεί ένα ακόμη μαφιόζικο χτύπημα στη Νέα Σμύρνη. Ένοπλος εκτέλεσε δύο άνδρες αλβανικής καταγωγής μέσα σε καφέ- μπαρ γεμάτο από κόσμο. Σύμφωνα με την αστυνομία, το ένα από τα θύματα είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για υποθέσεις διακίνησης μεταναστών και ναρκωτικών.

27 Σεπτεμβρίου 2022: Σε αστυνομική επιχείρηση στου Ζωγράφου εξαρθρώθηκε σπείρα Αλβανών, η οποία είχε μετατρέψει φοιτητική εστία σε άντρο παρανομίας. Οι σκληροί κακοποιοί, χρησιμοποιούσαν την εστία ως ορμητήριο της εγκληματικής δράσης τους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας το Βήμα, τα μέλη της χρηματοδοτούσαν δράστες βομβιστικών επιθέσεων, όπως αυτής εναντίον του πρώην πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου τον Μάιο του 2017.

Χωρίς βούληση και σχέδιο: Τον Μάιο του 2021, ο τότε Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, παρέδωσε στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου φάκελο με 500 ονόματα σκληρών ποινικών, οι οποίοι φέρεται να αποτελούσαν τον πυρήνα του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα, με δολοφονίες, συμβόλαια θανάτου, εκβιασμούς και λαθρεμπόριο. Μέχρι σήμερα παραμένει ασαφές αν και κατά πόσο έχουν αξιοποιηθεί αυτά τα στοιχεία. Αξιωματούχος, ο οποίος έχει χειριστεί προσωπικά μεγάλες υποθέσεις, σε συνομιλία που είχαμε για το θέμα, συνόψισε το πρόβλημα σε δύο διαχρονικές ελληνικές παθογένειες: Έλλειψη πολιτικής βούλησης και έλλειψη θεσμικής συνέχειας του κράτους.

Αποκαλυπτική Έκθεση: Η ανεπαρκής αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος στην χώρα μας, αποτυπώνεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο σε Έκθεση της ελληνικής Αστυνομίας το 2021: «Οι εγκληματικές ομάδες εκμεταλλεύονται τα κενά και τις ελλείψεις στη νομοθεσία για να υποβοηθήσουν την παράνομη δραστηριότητά τους. Ειδικότερα, οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις της ελληνικής πολιτείας για αποσυμφόρηση των σωφρονιστικών καταστημάτων, η ψήφιση νέων κωδίκων, η μετάπτωση υψηλής κοινωνικής απαξίας κακουργημάτων σε πλημμελήματα (διακεκριμένες κλοπές κατ’ επάγγελμα τελούμενες από συμμορίες), η οποία οδήγησε σε αποφυλακίσεις μελών των ομάδων, αλλά και η μη προφυλάκιση αυτών, είτε λόγω πλημμελούς προανακριτικού-ανακριτικού έργου, επιτρέπει στις εγκληματικές ομάδες να συνεχίζουν τη δράση τους, καθώς δεν επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό η δομή τους». Στην Έκθεση τονίζεται και η αδυναμία ολοκληρωμένης έρευνας λόγω υποστελέχωσης υπηρεσιών και μειωμένων επιχειρησιακών δυνατοτήτων: «Η μη πραγματοποίηση εις βάθος έρευνας υποθέσεων και μεταξύ τους διασύνδεσης (κάθε υπόθεση αντιμετωπίζεται κατά βάση ως αυτοτελής και η έρευνα σταματά με τη σύλληψη μερικών μελών της ομάδας, χωρίς να αναζητούνται επιπλέον μέλη της εγκληματικής οργάνωσης)». Βασική αιτία και η σχέση των εγκληματικών ομάδων με διεφθαρμένους κρατικούς υπαλλήλους: «Η διαφθορά ορισμένων κρατικών υπαλλήλων κυβερνητικών υπηρεσιών (Υπουργεία, Ο.Τ.Α., ΕΛ.ΑΣ., Λ.Σ., Τελωνεία, Εφορίες κ.λπ.), διευκολύνει την παράνομη δραστηριότητα».

Ολόκληρη η Έκθεση της ΕΛΑΣ, εδώ.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί επιστήμονες, η διακοπή χρηματοδότησης των εγκληματικών ομάδων θα πρέπει να γίνει ύψιστη προτεραιότητα για τις ελληνικές αρχές, καθώς όσο το μαύρο χρήμα ρέει, κακοποιοί συνεχίζουν την εγκληματική δράση τους, κινώντας τα νήματα, ακόμη και μέσα από τις φυλακές.

30 χρόνια Οργανωμένο Έγκλημα στην Ελλάδα: Τι μάθαμε;

Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Έφη Λαμπροπούλου ” οι δολοφονίες ηγετικών μελών του οργανωμένου εγκλήματος (τουλάχιστον 24 σύμφωνα με τα δημοσιεύματα) τα τελευταία πέντε χρόνια, αποτελούν ενδεικτικό παράδειγμα της εξέλιξης του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα, τόσο του εθνικού («Greek Mafia») όσο και του διεθνικού. Είναι, παράλληλα, εκδήλωση της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και της δικτύωσης του εγχώριου οργανωμένου εγκλήματος με ομάδες άλλων χωρών.”

Και αναλύει σχετικά:

Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 με την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων και τη διάλυση του κοινωνικού ιστού σε αυτές τις χώρες, οι ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος διείσδυσαν και στην Ελλάδα. Η ανάπτυξή τους ήταν ραγδαία και λόγω της κατάργησης διασυνοριακών ελέγχων καθώς και της ελεύθερης διακίνησης αγαθών, κεφαλαίων και υπηρεσιών. Όμως, δεν πήγαιναν μόνο εγκληματικές ομάδες από τις πρώην κομμουνιστικές στις δυτικές, αλλά και το αντίστροφο, η δε ανεξέλεγκτη μετακίνηση πληθυσμών μετά το 2011, με αποκορύφωμα το 2015, αύξησε την ακτίνα δράσης τους. Εξάλλου, τώρα πλέον το 65% των εγκληματικών ομάδων που επιχειρούν στην Ευρώπη περιλαμβάνουν άτομα πολλών εθνικοτήτων, ενώ το 70% από αυτές αναπτύσσουν δράση σε περισσότερα από 3 κράτη-μέλη. Πάνω από το 60% των δικτύων εμπλέκονται σε υποθέσεις διαφθοράς και πάνω από το 80% χρησιμοποιούν νόμιμες επιχειρήσεις ως βιτρίνα, ενώ 60% των ομάδων χρησιμοποιούν βία, συχνά μάλιστα τυφλή (Serious and Organised Crime Threat Assessment, 2021).

Συγκρίνοντας τις εκθέσεις της ΕΛ.ΑΣ. για το οργανωμένο έγκλημα (2012-2021), οι παράνομες αγορές παραμένουν οι ίδιες, με κυρίαρχη τη διακίνηση μεταναστών και τα ναρκωτικά. Στα ίδια επίπεδα παραμένει και η διαφθορά των κρατικών λειτουργών, σύμφωνα πάντα με τους υπολογισμούς της αστυνομίας, και στις περισσότερες αγορές εξακολουθούν να κυριαρχούν οι αλβανικές ομάδες μεταξύ των αλλοδαπών. Υπάρχει όμως αύξηση περίπου 60% στον αριθμό των ομάδων που δραστηριοποιούνται.

Οι παραδοσιακές ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα είναι ιεραρχικά δομημένες (με τρόπο που μοιάζει περισσότερο με το γαλλικό και το ολλανδικό οργανωμένο έγκλημα). Ωστόσο, αναπτύχθηκε σταδιακά στα μικρότερα δίκτυα ένα πιο ευέλικτο μοντέλο, το οποίο εστιάζει σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Τα χαλαρά δίκτυα είναι πολύ ενεργά και συμμετέχουν σε κάθε μεγάλη εγκληματική αγορά, ενώ συχνά εμπλέκονται σε δολοφονίες για την επικράτησή τους ή ως αντίποινα για την αποκάλυψη πληροφοριών εις βάρος τους. Οι αγορές στις οποίες δρουν είναι, κυρίως, διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, τσιγάρων, αλκοόλ και καυσίμων, καθώς και προστασία σε νυχτερινά κέντρα (Global Organized Crime Index, 2021).

Εκτός από τις ελληνικές και ξένες εγκληματικές ομάδες που καταγράφει κάθε χρόνο η ΕΛ.ΑΣ, δραστηριοποιείται, κρατώντας χαμηλό προφίλ, πλήθος άλλων ομάδων, οι οποίες συνδέονται κατευθείαν με το εξωτερικό και λειτουργούν επιχειρήσεις-βιτρίνα για ξέπλυμα και για την προώθηση ή συγκάλυψη των παράνομων δραστηριοτήτων τους.

Στις 14/5/2021, ο υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών τις προθέσεις του να αυξήσει τον χρόνο παραμονής στη φυλακή μέχρι την υφ’ όρον απόλυση καταδίκων βίαιων εγκλημάτων, θεωρώντας ότι αυτό θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους δράστες. Στις 19/5/2021, ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη παρέδωσε φάκελο με ονόματα και επιχειρήσεις του οργανωμένου εγκλήματος στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ανακοινώνοντάς το ο ίδιος στα ΜΜΕ.

Αυτά όμως δεν αρκούν. Η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, του οργανωμένου εγκλήματος εν προκειμένω, με απλές νομοθετικές αλλαγές και συμβολικές παραδόσεις φακέλων υποτιμούν τη σοβαρότητα του προβλήματος, όπως έχει αποδειχθεί διαχρονικά στην αντεγκληματική πολιτική της χώρας. Οι ληστείες, για παράδειγμα, έγκλημα που απαιτεί οργάνωση, από 81 που ήταν το 1980, έφθασαν τις 600 το 1990, τις 1.800 το 2000, και από το 2010 κυμαίνονται μεταξύ 4.300-4.700 τον χρόνο, δηλ. τουλάχιστον 13 την ημέρα.

Η κατάσταση δεν επιτρέπει αισιοδοξία και μάλιστα είναι ιδιαίτερα αποθαρρυντικό αυτό που αναφέρει το Global Organized Crime Index για τη δικαιοσύνη «Η ανεξαρτησία των ελληνικών δικαστηρίων θεωρείται ελλιπής. Η δικαστική διαδικασία καθυστερεί συχνά για σημαντικές χρονικές περιόδους και είναι επιρρεπής στην πολιτική επιρροή και τη διαφθορά, ενώ οι παράτυπες πληρωμές και οι δωροδοκίες είναι συχνές και γίνονται σε αντάλλαγμα για ευνοϊκές αποφάσεις» (2021: 5).

Από την εμπειρία άλλων χωρών έχει γίνει σαφές ότι το οργανωμένο έγκλημα εδραιώνεται όταν υπάρχει απροθυμία, υποτίμηση και αναποτελεσματικότητα των κρατικών αξιωματούχων, σοβαρές ελλείψεις στον μηχανισμό δίωξης και διαφθορά στους κρατικούς φορείς και στον μηχανισμό απονομής δικαιοσύνης. Επειδή, όπως φαίνεται, οι περισσότερες από αυτές τις προϋποθέσεις εκπληρώνονται στη χώρα μας, χρειάζεται να ληφθούν εγκαίρως αποτελεσματικά μέτρα για τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος, ώστε να αποτραπεί η διείσδυσή του στους θεσμούς και να ελεγχθεί το κόστος του στην κοινωνία.

Η επισκόπηση του οργανωμένου εγκλήματος

Η καθηγήτρια αντιεγκληματικής πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Σοφία Βιδάλη, επιχειρεί μια επισκόπηση του οργανωμένου εγκλήματος (KREPORT). Και τονίζει:

Η συζήτηση για το οργανωμένο έγκλημα απασχολεί τη δημοσιότητα και προβληματίζει τους πολίτες, κάθε φορά που συμβαίνει ένα περιστατικό ένοπλης ιδίως βίας. Το οργανωμένο έγκλημα είναι πρόβλημα που απασχολεί τις σύγχρονες κοινωνίες, ιδίως σε περιόδους μεγάλων κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών. Δεν είναι επομένως ένα ζήτημα ιδιοσυγκρασίας και έφεσης στη βία. Το οργανωμένο έγκλημα είναι σχέσεις: είναι ένα φαινόμενο ανάπτυξης σχέσεων εξουσίας, εξυπηρετήσεων, παράνομων αγορών και οικονομίας, που λειτουργούν παράλληλα με τις επίσημες αγορές και οικονομίες και συμβιώνουν με αυτές. Η ανάπτυξη συμμαχιών, η ωφελιμιστική αλληλεγγύη, η ανάπτυξη σχέσεων προστασίας, εχεμύθειας, αλλά και εξουσίας, η επίλυση προβλημάτων επιβίωσης, αλλά και η δημιουργία ενός άτυπου κώδικα κανόνων συναλλαγής, συμπεριφοράς και κυρίως βίαιων κυρώσεων, η συμβιωτική σχέση με τους νόμιμους επιχειρηματίες, τους πολιτικούς και εκπροσώπους των κρατικών μηχανισμών και η ανάπτυξη δικτύων παροχής υπηρεσιών που απαγορεύονται στη νόμιμη οικονομία (π.χ. το λαθρεμπόριο) ή που ελέγχονται (π.χ. καζίνο, οίκοι ανοχής, χαρτοπαικτικές λέσχες, και γενικά οι οικονομίες αναψυχής) για να ξεπλένεται τα παράνομα έσοδα, αποτελούν ορισμένες μόνο από τις σχέσεις και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος διεθνώς.

Το οργανωμένο έγκλημα είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που εμφανίζεται ιστορικά ως ένα παράλληλο με το νεωτερικό κράτος σύστημα εξουσίας, το οποίο άλλοτε συγκρούεται και άλλοτε συναλλάσσεται με αυτό (από τη πειρατεία έως τη ληστεία και τις παραστρατιωτικές ομάδες έως το λαθρεμπόριο ή τη δίωξη των ναρκωτικών και της παράνομης πορνείας). Αυτό το φαινόμενο δεν «χωράει» πάντα στο νομικό τύπο της εγκληματικής οργάνωσης (π.χ. το άρθρο 187 ΠΚ) που έχει επικρατήσει διεθνώς και αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους νομικούς και μη. Επιπλέον, ο τύπος της εγκληματικής οργάνωσης σπανίως «αναγνωρίζεται» σε βάρος ομάδων των ελίτ εξουσίας, που μπορεί να συγκαλύπτουν ή να συνεργάζονται με τις παράνομες αγορές που προαναφέρθηκαν. Η «εγκληματική οργάνωση» συνήθως σταματά στην πόρτα κάποιου μεγαλόσχημου επιχειρηματία ή πολιτικού. Τυπικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου οργανωμένου εγκλήματος εξάλλου, είναι ότι χαρακτηρίζεται από ένα είδος κοινωνικού διαχωρισμού, που απαντά και στην υπόλοιπη κοινωνία: τα μέλη που έρχονται από τα πλέον εξαθλιωμένα στρώματα είναι αναλώσιμα και είναι αυτά που συλλαμβάνονται, ενώ οι χρηματοδότες και όσοι ελέγχουν την οργάνωση μένουν κατά κανόνα στο απυρόβλητο. Στην πραγματικότητα το οργανωμένο έγκλημα είναι μια στρατιωτικοποιημένη παρασιτική πραγματικότητα, που όμως αποφέρει κέρδη και λύνει προβλήματα.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του Οργανωμένου Εγκλήματος είναι, ότι οι κυβερνήσεις θεωρούν συχνά ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που εισάγεται από το εξωτερικό της χώρας. Αυτή είναι η περίπτωση των ΗΠΑ αλλά και της Ελλάδας. Στη χώρα μας η ανάπτυξη του οργανωμένου εγκλήματος έχει συστηματικά συσχετισθεί με το trafficking, αλλά όχι π.χ. με τις εκβιάσεις και την προστασία στις οικονομίες αναψυχής κλπ. Έτσι, εκτός του ότι μοιάζουν ανεξήγητα όλα αυτά τα συμβόλαια θανάτου που συμβαίνουν εδώ και χρόνια, ταυτόχρονα, υποβαθμίζεται η αξία που έχει η κατανόηση των αιτίων που οδήγησαν όλους αυτούς τους νέους κυρίως ανθρώπους να παίρνουν τα όπλα και σκοτώνουν ο ένας τον άλλο.

Από τη δολοφονία Καλαποθαράκου έως τη δολοφονία Σκαφτούρου αυτό που απασχολεί είναι η τεχνική πλευρά των πραγμάτων, θεωρείται περίπου ότι πρόκειται για έναν άλλο κόσμο, αλλά δεν έχουμε καν θέσει το ερώτημα, για ποιο λόγο, πως και σε ποιες συνθήκες, όλοι αυτοί ενεπλάκησαν με την παρανομία, ούτε βέβαια αν είναι όντως αυτό μόνο το οργανωμένο έγκλημα στην Ελλάδα. Αντίθετα, με μεγάλη ευκολία, όπως δείχνουν επιστημονικές έρευνες στη νομολογία, χαρακτηρίζεται ως εγκληματική οργάνωση ή κάθε μικρο-συμμορία. Ταυτόχρονα, το ενδιαφέρον της Πολιτείας για την ποινική τυποποίηση των εγκληματικών οργανώσεων, για χρόνια εστίασε σχεδόν αποκλειστικά στις τρομοκρατικές οργανώσεις, αφήνοντας στο απυρόβλητο το κοινό οργανωμένο έγκλημα αλλά και νεοναζιστικές οργανώσεις, που οικειοποιήθηκαν πρακτικές «κλασσικού» οργανωμένου εγκλήματος.

Κατόπιν τούτων, σήμερα πλέον η Πολιτεία πρέπει να «αποδείξει» αν υπάρχει η βούληση αντιμετώπισης του φαινομένου του οργανωμένου εγκλήματος. Αντί να χάνουμε χρόνο σε επιδείξεις πυγμής μέσω των φυλακών υψίστης ασφάλειας και μεγάλης διάρκειας ποινών, είναι ανάγκη να υπερβούμε τη στενή αντίληψη περί αξιολόγησης κινδύνου και τεχνικής αποτελεσματικότητας, να κατανοήσουμε τις κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις που το παράγουν μέσα στην ελληνική κοινωνία και μέσα στους θεσμούς, οι οποίες ταυτόχρονα εξουδετερώνουν κάθε δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης. Δηλαδή να στραφούμε και στην πρόληψη.

Οι δημοσκόποι, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το ieidisseis.gr, έδιναν άνετη επικράτηση για τον Νίκο Χριστοδουλίδη στον πρώτο γύρο, με διαφορά που έφτανε και στις 30 μονάδες τον Μάιο του 2022, όταν ο πρώην ΥΠΕΞ σε δημοσκόπηση της IMR λάμβανε 50,18% ενώ ο Αβέρωφ Νεοφύτου 19,22% και ο Ανδρέας Μαυρογιάννης 16,25% των ψηφοφόρων.

Μπορεί κάποιος να πει ότι ήταν μακριά οι εκλογές και δεν ήταν εύκολο να αποτυπωθεί η βούληση των πολιτών για τον εκλεκτό τους στις Προεδρικές εκλογές της 5ης Φεβρουαρίου.

Όμως αντίστοιχες ήταν οι προβλέψεις και τον περασμένο Δεκέμβριο αλλά και τον Ιανουάριο στην Κύπρο. Έδιναν μια σταθερή διαφορά μεταξύ 8-10 μονάδων στον Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ στη δεύτερη θέση φιγουράριζε ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου, αφήνοντας εκτός δεύτερου γύρου τον Ανδρέα Μαυρογιάννη του ΑΚΕΛ.

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις του Δεκεμβρίου, ο Χριστοδουλίδης λάμβανε από την ΚΥΜΑΡ 41,25%, από την ΝΟΒΕΡΝΑ 39,7%, από την Σύμμετρον 39,02%, από την Prime Consulting 35,32%, από του Συμβούλους RAI 39,73% και από την CMRC 36,65%.

Στις ίδιες δημοσκοπήσεις του Δεκεμβρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου λάμβανε, 20%, 23,15%, 21,95%, 23,85%, 21,62% και 26,75%.

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης του ΑΚΕΛ, αντίστοιχα κατέγραφε στις ίδιες δημοσκοπήσεις, 18,75%, 21,4%, 21,95%, 23,62%, 23,79% και 25,47%.

Η εικόνα των δημοσκοπήσεων δεν άλλαξε ιδιαίτερα και τον τελευταίο μήνα πριν τις εκλογές του Φεβρουαρίου, όπου ο Νίκος Χριστοδουλίδης κατέγραφε μεγάλη διαφορά από τους δυο συνυποψήφιους του, ενώ η μάχη για την δεύτερη θέση ήταν ένα ντέρμπι.

Από τις αρχές του 2023 πραγματοποιήθηκαν 14 δημοσκοπήσεις μέχρι τις 25 Ιανουαρίου, όταν κι έκλεισε ο κύκλος των ερευνών.

Κοιτάζοντας τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ο Νίκος Χριστοδουλίδης που κέρδισε τον πρώτο γύρο με 32,04% έναντι 29,61% του δεύτερου Ανδρέα Μαυρογιάννη και με τρίτο τον Αβέρωφ Νεοφύτου με 26,11% είχαμε τα εξής αποτελέσματα:

Το tweet Ζαχαριάδη

Σε ετοιμότητα, πάντως, νωρίς το βράδυ της Κυριακής, ο Κώστας Ζαχαριάδης, τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, σε ανάρτησή του επισημαίνει:

«Όσοι κάνουν πολιτική και αναλύσεις αποκλειστικά και μόνο με δημοσκοπήσεις ας δουν λίγο τι συνέβη σήμερα στις εκλογές στην Κύπρο».

Ποιές είναι οι εταιρείες δημοσκοπήσεων στην Κύπρο