Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Το libre μίλησε με τον Δρ Κωνσταντίνο Φαρσαλινό, ιατρό – καρδιολόγο και ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στο Τμήμα Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, για την επιφυλακτικότητα των πολιτών απέναντι στα εμβόλια, για την… επιθετική πολιτική της κυβέρνησης, προκειμένου να πείσει -κυρίως τους νέους- να εμβολιαστούν, αλλά και για το κέντρο βάρους των προσπαθειών των υπεύθυνων της διαχείρισης της πανδημίας που θα πρέπει να είναι η προφύλαξη των ευάλωτων ομάδων και των ηλικιωμένων, μέσω και του εμβολιασμού, και όχι η ανάλωση των προσπαθειών με κάθε τρόπο (ακόμα και εκβιαστικό) για αν προσέλθουν στον εμβολιασμό οι νεαροί ενήλικες.

–Αποτελεί πλέον καλά εμπεδωμένη γνώση ότι τα εμβόλια δεν εμποδίζουν πλήρως την προσβολή από τον ιό. Πιθανότατα, προστατεύουν από τη βαριά νόσηση και, ίσως, συμβάλλουν στην ελάττωση της πιθανότητας λοίμωξης. Σωστά;

«Τα συγκεκριμένα εμβόλια μειώνουν και την πιθανότητα μόλυνσης, μετάδοσης και εκδήλωσης σοβαρής νόσου. Δεν προσφέρουν, όμως, πλήρη προστασία. Και οι εμβολιασμένοι μπορούν να νοσήσουν και να μεταδώσουν. Αυτό που είναι ακόμα άγνωστο είναι η χρονική διάρκεια της ανοσίας, κάτι που παραδέχονται ακόμα και τα στελέχη των φαρμακευτικών εταιρειών που έχουν κατασκευάσει τα συγκεκριμένα εμβόλια. Ο ίδιος Μπουρλά, όπως και οι εκπρόσωποι των άλλων εταιρειών, λένε για επαναληπτικά εμβόλια ή για τρίτη δόση. Έχουμε πολλά αναπάντητα ερωτήματα αλλά, με βάση και τις δηλώσεις των υπευθύνων, δεν φαίνεται ότι προσφέρουν μακροχρόνια ανοσία».

–Με αυτά τα δεδομένα και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι κινδυνεύουν λιγότερο οι νεότεροι σε ηλικία, μήπως το κίνητρο για εμβολιασμό θα έπρεπε να δίνεται στους άνω των 60 κ όχι στα νέα παιδιά;

«Ακριβώς αυτό που περιγράφετε είναι η ένστασή μου! Είναι αδιανόητο, αντί να προσπαθήσουμε να πείσουμε τους μεγαλύτερους ηλικιακά, τους άνω των 60 να εμβολιαστούν και να διευκολύνουμε τους εμβολιασμούς εκείνων των ηλικιωμένων που δεν δύνανται να μετακινηθούν, να πιέζουμε για τον εμβολιασμό των 20άρηδων… Πόσον καιρό έχει ανακοινωθεί ότι συνεργεία θα εμβολιάζουν ηλικιωμένους στο σπίτι και δεν έχει γίνει; Και ανακοινώνονται εμβολιασμοί στις πλατείες και στις παραλίες κάτι που επικοινωνιακά είναι αστείο! Αυτό που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και καιρό είναι οι εμβολιασμοί ηλικιωμένων που έχουν κινητικά προβλήματα ή βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από εμβολιαστικά κέντρα σε απομονωμένα χωριά και δεν έχουν τα μέσα να μεταβούν ώστε να εμβολιαστούν. Αντί να έχει ξεκινήσει ήδη -εδώ και μήνες- εμβολιασμός τους, ασχολούμαστε με τους 18άρηδες και τους 20άρηδες και τους πριμοδοτούμε κιόλας, κάτι που είναι ηθικά και δεοντολογικά απαράδεκτο! Στην Ιατρική, πράξη αλληλεγγύης ή ατομικής προστασίας ποτέ δεν επιδοτείται, ποτέ δε χρηματοδοτείται. Ας δούμε το απλό παράδειγμα της αιμοδοσίας: θεωρείται παντελώς αντιδεοντολογικό και ανήθικο να δοθεί αμοιβή στον αιμοδότη.

• Αλλά ας πούμε ότι ξεπερνάμε αυτό το σημείο. Γιατί δεν δίνονται 150 ευρώ ως κίνητρο στους ηλικιωμένους που δεν έχουν εμβολιαστεί; Έχουμε μόνο 70% κάλυψη στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες (και το 70% αφορά εκείνους που σκοπεύουν να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους δεν έχουν ολοκληρώσει μέχρι στιγμής τις δύο δόσεις).

Εάν υποθέσουμε ότι έρχεται ένα τέταρτο κύμα, φανταζόμαστε ότι θα πιεστούν οι ΜΕΘ και θα έχουμε θανάτους από 25αρηδες; Οι ηλικίες από 60 και πάνω είναι αυτές που θα πληγούν και πάλι και θα γεμίσουν οι ΜΕΘ. Οι νεαρότερες ηλικίες και τα παιδιά κάνουν ηπιότερη νόσο, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη γρίπη και τις ιώσεις κάθε χρόνο, όπου έχουμε εκατομμύρια κρούσματα αλλά δεν υπάρχει πανικός.

Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο ιός θα γίνει ενδημικός και δεν μπορεί να εξαφανιστεί με τα εμβόλια. Οι κυβερνητικοί στη Βρετανία, όπως και σε άλλες χώρες, παραδέχονται πλέον, ότι ο ιός δε θα εξαφανιστεί ποτέ! Θα γίνει ενδημικός και θα τον αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο όπως αντιμετωπίζουμε τη γρίπη, τα κοινά κρυολογήματα (πιθανότατα έτσι θα καταλήξει ο ιός) και θα συμβάλουν και τα εμβόλια σε αυτή την αντιμετώπιση, αλλά όταν θα έχουν γίνει ολοκληρωμένες μελέτες σε αυτούς που κινδυνεύουν περισσότερο. Το να εμβολιάσουμε όλους τους νέους και να αφήσουμε τους ηλικιωμένους ανεμβολίαστους είναι αφελές και δεν βοηθά σε τίποτα, αντίθετα προκαλεί ζημία».

–Πόσο ανησυχητικό είναι ότι ο ηλικιακός ΜΟ των κρουσμάτων αφορά όλο και νεαρότερα άτομα;

«Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, το 57% όσων νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι άνω των 65 ετών. Αν δούμε τα αντίστοιχα στοιχεία του περασμένου Νοεμβρίου είναι ακριβώς τα ίδια. Αυτό είναι που έχει σημασία. Τα άτομα άνω των 60 ετών που, αν μολυνθούν, το πιθανότερο είναι να εκδηλώσουν σοβαρή νόσο και να χρειαστούν νοσηλεία και ίσως διασωλήνωση. Το αν τα κρούσματα εντοπίζονται σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο αφού δεν εκδηλώνουν σοβαρή νόσηση. Δεν κλειδωνόμαστε από τα κρούσματα αλλά από τα σοβαρά περιστατικά που νοσηλεύονται και χρήζουν ΜΕΘ.

• Στη Βρετανία, με εμβολιασμένο πλήρως το 62% του πληθυσμού, καταγράφονται 26 χιλ. κρούσματα την ημέρα, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και εμβολιασμένοι πολίτες. Όμως, δεν υπάρχει πίεση στο σύστημα υγείας, ούτε πεθαίνει κόσμος, ούτε γέμισαν τα νοσοκομεία. Εάν στη χώρα μας, είχαμε ολοκληρώσει τον εμβολιασμό των ηλικιωμένων, θα φαινόταν, ίσως, κάπως πιο λογική η πίεση προς τους νέους και το χρηματικό κίνητρο. Αλλά την ώρα που έχουν μείνει ανεμβολίαστοι οι ηλικιωμένοι, να δίνεται το βάρος σε 20άρησες δεν έχει λογική.

Και δεν πρόκειται μόνο για το χρηματικό κίνητρο. Όλα τα υπόλοιπα μέτρα που εξαγγέλλονται δεν είναι τέτοια που θα παρακινήσουν τους 70άρηδες και τους μεγαλύτερους σε ηλικία για πάνε να εμβολιαστούν. Θα ενδιαφερθεί, για παράδειγμα, ο 70άρης να εμβολιαστεί για να πάει ανεμπόδιστα να παρακολουθήσει μία συναυλία; Ή να πάει σε ένα κλαμπ; Είναι αυτά μέτρα για να πείσουν έναν ηλικιωμένο ή έναν ευπαθή συνάνθρωπό μας να εμβολιαστεί;

Έχει αδρανήσει η μέριμνα εμβολιασμού για τους μεγαλύτερους ηλικιακά και εκβιάζουμε ή εξαγοράζουμε τους νεαρούς ενήλικες. Να ξεκαθαρίσω ότι καλώς έλαβε έγκριση και για παιδιά το εμβόλιο καθώς υπάρχουν παιδιά που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, τα οποία πρέπει να εμβολιαστούν.

–Για δεν προσπαθούν να τους πείσουν τους πολίτες μέσα από μία καμπάνια;

Αυτή η πολιτική μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ και να κάνει τους νέους καχύποπτους και ακόμα πιο επιφυλακτικούς.

Επίσης, δεν μπορούμε να υποστηρίζουμε ότι ξαφνικά απέκτησε ένα μεγάλο ποσοστό η ψεκασμένων ή αρνητών η χώρα μας. Πάντα, υπήρχαν αρνητές του εμβολίου ή διαφόρων άλλων ιατρικών πράξεων. Αλλά αυτοί δεν είναι περισσότεροι από το 2% του πληθυσμού και έχουν μία οριζόντια διαφωνία απέναντι σε οποιοδήποτε εμβόλιο και σε οποιαδήποτε ιατρική πράξη και θεωρούν ότι όλα είναι μία συνωμοσία. Τα άτομα αυτά, λοιπόν, δεν πολλαπλασιάστηκαν ξαφνικά! Για την επιφύλαξη του κόσμου, το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης το έχουν οι ίδιες οι αρχές, καθώς έβγαιναν επιστήμονες και έλεγαν ότι το εμβόλιο είναι απόλυτα ασφαλές, ότι είναι μηδενικού κινδύνου. Δεν υπάρχει μηδενικός κίνδυνος! Ή ότι οι θρομβώσεις από τους εμβολιασμούς είναι λιγότερες από ό,τι στο γενικό πληθυσμό ή στους μη εμβολιασμένους, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το εμβόλιο προστατεύει από τις θρομβώσεις. Τέτοιες δηλώσεις δημιουργούν την προσδοκία ότι ανακαλύφθηκε ξαφνικά η απόλυτη ιατρική θεραπευτική προληπτική παρέμβαση, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ στην ιστορία. Όταν δημιουργούμε τέτοιες ιατρικές προσδοκίες και μετά –όταν έρχεται το εμβόλιο– οι πολίτες πληροφορούνται για θρόμβωση ή αιφνίδιο θάνατο ή μυοκαρδίτιδα μετά από τον εμβολιασμό, προκαλείται και επιφύλαξη αλλά και φόβος.

Επίσης, πληρώνουμε και την υπερβολή των μέσων ενημέρωσης όλο το προηγούμενο διάστημα. Ειδικά στο πρώτο κύμα, με την υπερπροβολή και υπερανάλυση των περιστατικών, δημιουργήθηκε ταύτιση του κοινού, η αίσθηση ότι θα πάθουμε όλοι το ίδιο. Έτσι και τώρα, ακούμε για περιστατικά που εκδηλώθηκαν σοβαρές παρενέργειες των εμβολίων και νομίζουμε ότι όταν εμβολιαστούμε θα παρουσιάσουμε θρόμβωση ή μυοκαρδίτιδα…

• Η αλήθεια είναι ότι καταγράφονται αρκετές παρενέργειες, και ίσως περισσότερες από άλλα εμβόλια, αλλά παραμένουν σε ένα σύνολο των  δισεκατομμυρίων εμβολιασμών παγκοσμίως, μία πάρα πολύ μικρή μειοψηφία. Όμως, η εικόνα που έχει ο κόσμος είναι ότι είναι πάρα πολλά τα περιστατικά και ότι κινδυνεύει ο καθένας που θα εμβολιαστεί. Αυτό είναι λάθος! Πληρώνουμε την τακτική τρομοκρατίας που οι ίδιες οι αρχές αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν για να πετύχουν τη συμμόρφωση του πληθυσμού.

Πρέπει να σταματήσουμε την τρομοκρατία των κρουσμάτων και να πάμε στην ουσία. Διότι η τρομοκρατία των κρουσμάτων θα είχε νόημα, αν είχαμε την ελπίδα να εξαφανίσουμε τα κρούσματα. Δεν πρόκειται να εξαφανίσουμε τα κρούσματα και πλέον το ξέρουμε με βεβαιότητα ότι ο ιός θα γίνει ενδημικός.

Πρέπει να επικεντρωθούμε στους ευπαθείς και τους ηλικιωμένους, να γίνει μία σοβαρή καμπάνια ενημέρωσης προς όλους. Να αναδείξουμε ότι τα εμβόλια είναι ένα σημαντικότατο εργαλείο στη διαχείριση της πανδημίας, ακόμα και για τα παιδιά που είναι ευάλωτα, να σταματήσουμε να δίνουμε ψευδείς προσδοκίες ότι θα εξαφανιστεί ο ιός και τέλος να μην εκβιάζουμε τους πολίτες. Είναι προσβολή στην αξιοπρέπεια να εκβιάζουμε έτσι ομάδες πληθυσμού για να κάνουν το εμβόλιο. Πρέπει να κερδίσουμε την ελεύθερη συναίνεση και πρέπει να καταλάβουμε ότι ο εμβολιασμός είναι μία κοινωνική πράξη αλλά, πρώτα από όλα, είναι πράξη ατομικής προστασίας και δεν μπορούμε να επιβάλλουμε στον πολίτη κάτι το οποίο έχει έστω και ελάχιστο κίνδυνο και μάλιστα με τρόπο εκβιαστικό!»._

Ο κ. Φαρσαλινός είχε εκφράσει την εκτίμηση ότι τα κρούσματα δεν είναι τα πραγματικά και ότι πρέπει να γίνονται τυχαία τεστ…

‘Ελληνας ερευνητής: Έγκλημα και σκάνδαλο τα επιλεκτικά τεστ

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΦΑΡΣΑΛΙΝΟΥ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ ΤΟ zougla.gr

«Απέσυρα σήμερα δηλώσεις μου στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1 και του Open TV, οι οποίες είχαν γίνει λίγες ώρες πριν τις σημερινές επίσημες ανακοινώσεις των αρχών. Δεν υπήρξα ποτέ συνομωσιολόγος ή γραφικός γυρολόγος των καναλιών και των μέσων ενημέρωσης. Θα σταματήσω τις δημόσιες εμφανίσεις στα μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον σε αυτή τη χρονική περίοδο. Οι θέσεις μου έχουν ήδη καταγραφεί, και δεν είναι η ώρα για αντιπαραθέσεις και κοκκορομαχίες μπροστά σε αυτό που συμβαίνει στη χώρα. Θα συνεχίσουμε τις αναλύσεις από εδώ. Είμαι άλλωστε στην ευχάριστη θέση να μην κριθώ εγώ στο τέλος εκ του αποτελέσματος.

Θα επισημάνω όμως τα εξής, εδώ στο προφίλ μου.

Έπρεπε να παρουσιάσω μια αδρή και πρόχειρη ανάλυση για τα πραγματικά έναντι των καταγεγραμμένων περιστατικών στην Ιταλία συγκρίνοντάς τα με την Νότια Κορέα, σε συνδυασμό με την απόφαση της Ιταλίας να χαλαρώσει τους ελέγχους για κοροναϊό, για να μάθουμε σήμερα ότι τα πραγματικά περιστατικά είναι 2000-3000 (κατά προσέγγιση και με άγνωστη ακρίβεια).

Έπρεπε να επαναλαμβάνω τις τελευταίες μέρες το αυτονόητο (και κοινό μυστικό όλων), ότι ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων είναι άκυρος, αναξιόπιστος και πλασματικός, για να μάθουμε σήμερα ότι έχουμε κατ’εκτίμηση 2000-3000 περιστατικά. Δηλαδή 4-7 φορές περισσότερα από τα επιβεβαιωμένα. Η ανάλυσή μου για την Ιταλία, πολύ πρόχειρη και χωρίς τη χρήση πολύπλοκων μοντέλων, κατέληξε ότι τα πραγματικά περιστατικά ήταν 4πλάσια από τα επιβεβαιωμένα.

Ως πολίτης (κι όχι ως επιστήμονας), δεν αισθάνθηκα πανικό όταν μου παρουσίασαν την πραγματική εικόνα σήμερα. Ως πολίτη, θα με κάνει πιο υπεύθυνο να γνωρίζω την πραγματική κατάσταση των 2000-3000 κρουσμάτων (έστω και κατά προσέγγιση), αντί να καθησυχάζομαι με την ψευδαίσθηση των 418 επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Ως πολίτη, η πληροφορία θα με κάνει να κατανοήσω καλύτερα την έκταση της επιδημίας αντί να πιστεύω ότι είναι σχεδόν αδύνατο να προσβληθώ από τον ιό από 418 άτομα μέσα σε πληθυσμό 10 εκατομμυρίων. Αν συνέβαλα έστω και στο ελάχιστο στην αποκάλυψη της πραγματικότητας, είμαι ικανοποιημένος και μου φτάνει.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων αναφέρει στην τελευταία ανάλυση κινδύνου με ημερομηνία 13 Μαρτίου 2020 (πηγή) : “The speed with which COVID-19 can cause nationally incapacitating epidemics once transmission within the community is established indicates that it is likely that in a few weeks or even days, similar situations to those seen in China and Italy may be seen in other EU/EEA countries or the UK, as more countries report evidence of community transmission.”

Μετάφραση: «Η ταχύτητα με την οποία το COVID-19 μπορεί να προκαλέσει εθνικά δραματικές επιδημίες μόλις η μετάδοση περάσει στην κοινότητα αποδεικνύει ότι είναι πιθανό σε λίγες εβδομάδες ή ακόμα και ημέρες, παρόμοιες καταστάσεις με εκείνες που παρατηρούνται στην Κίνα και την Ιταλία μπορεί να παρατηρηθούν σε άλλες χώρες της ΕΕ ή το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς περισσότερες χώρες παρουσιάζουν στοιχεία μετάδοσης στην κοινότητα.»

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων περιγράφει αυτή την πιθανότητα ως μια πραγματικότητα, και το αναφέρει σε ιστοσελίδα όπου ο καθένας έχει ελεύθερη πρόσβαση. Όταν εγώ απλά μεταφέρω αυτή την εκτίμηση (που δεν είναι καν δική μου) στα κοινωνικά δίκτυα και σε άρθρα μου, διαδίδω fake news και προκαλώ πανικό. Οι δημόσιες προειδοποιήσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων αποτελούν μια ψύχραιμη αξιολόγηση της πραγματικότητας και της πιθανότητας να ξεφύγει η επιδημία, ενώ η επιστολή μου ήταν μια δραματική έκκληση και διασπορά πανικού και fake news. Ας το κρίνει ο καθένας.

Ας υπενθυμίσω εδώ και την πρόσφατη έκκληση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Test, test, test.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων σαφώς και περιγράφει την δυνατότητα σε μια χώρα να κάνει επιλεκτική εξέταση για κοροναϊό σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες και σε σοβαρά περιστατικά. Επιβεβαιώνω κι εγώ αυτά που ακούστηκαν. Για την ακρίβεια αναφέρει (πηγή): “If resources or capacity are limited, rational approaches should be implemented to prioritise high-yield actions, which include: rational use of confirmatory testing… Testing approaches should prioritise vulnerable populations, protection of social and healthcare institutions, including staff.

Μετάφραση: «Αν οι πόροι ή οι δυνατότητες είναι περιορισμένα, πρέπει να εφαρμοστούν ορθολογικές προσεγγίσεις για να δοθεί προτεραιότητα σε δράσεις υψηλής απόδοσης, οι οποίες περιλαμβάνουν: ορθολογική χρήση των τεστ επιβεβαίωσης (για κοροναϊό)… Η προσέγγιση στα τεστ πρέπει να δώσει προτεραιότητα στους ευάλωτους πληθυσμούς, την προστασία των κοινωνικών και υγειονομικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων και του προσωπικού».

Έχει λοιπόν τη δυνατότητα μια χώρα να κάνει περιορισμένες αναλύσεις, όταν οι πόροι και οι δυνατότητες είναι περιορισμένα. Τις τελευταίες ημέρες λοιπόν, εγώ και άλλοι επιστήμονες προσπαθήσαμε να κινητοποιήσουμε το υπάρχον δυναμικό και τον εξοπλισμό που αποτελεί ήδη περιουσία της χώρας. Αναδείξαμε την ύπαρξη μεγάλου αριθμού μηχανημάτων PCR σε όλη τη χώρα. Το κάναμε χωρίς κανένα προσωπικό όφελος, χωρίς καμία χρηματική ανταμοιβή. Δεν προσπαθήσαμε να πουλήσουμε καινούργιο εξοπλισμό. Μετά τις πρώτες παρεμβάσεις, παρουσιάζονται στα μέσα ενημέρωσης άρθρα περί έλλειψης κιτ και αναλωσίμων.

Επανήλθαμε αναδεικνύοντας την δυνατότητα πραγματοποίησης των αναλύσεων χωρίς τη χρήση εξειδικευμένων κιτ, μέσω πρωτοκόλλων που έχει δημοσιεύσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενώ προτείναμε την κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων κιτ που υπάρχουν στην χώρα, σε δημόσια και ιδιωτικά ερευνητικά ιδρύματα. Και πάλι, δεν προσπαθήσαμε να πουλήσουμε τίποτα, ούτε επιδιώξαμε προσωπικό χρηματικό όφελος. Τελικά φαίνεται πως τα δημοσιεύματα είναι fake news αφού δεν υπήρξε καμία επίσημη διαβεβαίωση από τις αρχές ότι λείπουν αναλώσιμα.

Κάναμε την προσπάθειά μας, που τελικά δεν είχε νόημα αφού οι αναφερόμενες ελλείψεις δεν επιβεβαιώνονται επίσημα. Πάντως, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων λέει ότι ύποπτο κρούσμα είναι όποιος έχει λοίμωξη αναπνευστικού (εφόσον ο ιός βρίσκεται ήδη στην κοινότητα).

Δεν θα σχολιάσω επί της ουσίας τις ανακοινώσεις για τις ομάδες που θα κάνουν δειγματοληψίες από σπίτι σε σπίτι. Δείτε απλά τι έκανε η Νότια Κορέα με τις δειγματοληψίες μέσα από το αυτοκίνητο, κάτι που ανακοινώθηκε ότι θα εφαρμοστεί και στην Ιρλανδία. Τελικά οφείλουμε να δώσουμε δυο φορές συγχαρητήρια στη Νότια Κορέα, που παρά την πυκνοκατοικημένη δομή της, κατάφερε να ελέγχει μέχρι σήμερα την επιδημία.

Θα συνεχίσουμε τις αναλύσεις από εδώ. Έχουν καταγραφεί όλα όσα ειπώθηκαν, και δεν παίρνω πίσω ούτε μισή κουβέντα απ’όσα λέω. Αλλά θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι. Η επιστημονική διαφωνία, προάγει τη γνώση και οδηγεί σε πρόοδο. Όμως, όποιος αξιολογότατος επιστήμονας, ή ακόμη και κάτοχος Nobel, με κατηγορήσει ότι διασπείρω fake news και προκαλώ πανικό, θα εκτεθεί ανεπανόρθωτα γιατί θα υποστεί τις συνέπειες της τεκμηρίωσης και των βιβλιογραφικών αναφορών για όλα όσα λέω.