Συνοδευόμενος από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, καθώς και στελέχη της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, ενημερώθηκε για την πρόοδο τριών μεγάλων έργων: του νέου συγκροτήματος της DEMO, που αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής πενικιλινούχων και ογκολογικών φαρμάκων στην ΕΕ, της μονάδας της WIN MEDICA με δυνατότητα κάλυψης άνω του 70% των εγχώριων αναγκών σε συγκεκριμένες κατηγορίες και της εγκατάστασης της FARAN, η οποία εστιάζει σε ενέσιμα σκευάσματα και μελλοντικά σε βιοτεχνολογικά φάρμακα.

Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης στις νέες υποδομές τονίστηκε ότι τα τρία έργα θα δημιουργήσουν περισσότερες από 1.500 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας επίσης στην παραμονή νέων επιστημόνων στην Ελλάδα αλλά και στο brain regain.

Επισημάνθηκε ακόμη ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζει η ελληνική φαρμακοβιομηχανία στη διασφάλιση του φαρμακευτικού εφοδιασμού της ΕΕ, την προώθηση της έρευνας και την ενθάρρυνση της καινοτομίας, ενισχύοντας παράλληλα την παραγωγική αυτάρκεια της χώρας.

Μετά την ξενάγηση ο Πρωθυπουργός δήλωσε:

«Κάτι το οποίο εάν το συζητούσαμε πριν από κάποια χρόνια θα έμοιαζε με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, έχει γίνει σήμερα πράξη εδώ, στην Τρίπολη. Θέλω, καταρχάς, να συγχαρώ τις δυναμικές επιχειρήσεις, τις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες επέλεξαν αυτόν εδώ τον τόπο και αξιοποίησαν τα σημαντικά επενδυτικά κίνητρα που έδωσε η κυβέρνησή μας για να δημιουργήσουν καινοτόμες παραγωγικές μονάδες εδώ, στην Τρίπολη.

Σε μία περιοχή η οποία αναζητούσε, και αναζητά σε έναν βαθμό ακόμα, ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, αποδείξαμε ότι η περιφερειακή ανάπτυξη και ο παραγωγικός μετασχηματισμός, η μετατόπιση δηλαδή οικονομικής δραστηριότητας σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, μπορεί πράγματι να γίνει πράξη. Εδώ, όπως είπε και ο κ. Δέμος, θα παράγονται ένα σημαντικό ποσοστό φαρμάκων, που θα καλύπτουν όχι μόνο τις ελληνικές, αλλά και τις ευρωπαϊκές ανάγκες.

Καταλαβαίνω ότι σε μια εποχή που η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης αποκτά ολοένα και περισσότερη δυναμική, πόσο σημαντική προστιθέμενη αξία για τη χώρα μας έχουν τέτοιου είδους επενδύσεις. Και βέβαια, επενδύσεις στην φαρμακοβιομηχανία δεν γίνονται μόνο εδώ στην Τρίπολη. Δεκάδες επενδύσεις σε όλη την Ελλάδα στα πλαίσια αυτού του πολύ σημαντικού εργαλείου, του clawback, το οποίο προτίθεται η κυβέρνησή μας να το συνεχίσει και να το ενισχύσει στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας.

Θέλω να σταθώ, όμως, ιδιαίτερα στις θέσεις εργασίας οι οποίες δημιουργούνται. Μια νέα προοπτική για τα νέα παιδιά της Αρκαδίας, για τα νέα παιδιά της Πελοποννήσου, γι’ αυτούς οι οποίοι θα αναζητούν απασχόληση με καινούργια εργαλεία κατάρτισης, με προγράμματα κατάρτισης, έτσι ώστε να μπορούν να βρίσκουν δουλειά σε αυτές εδώ τις φαρμακοβιομηχανίες, με αμοιβές -να το πούμε και αυτό- σημαντικά υψηλότερες του μέσου μισθού που υπάρχει σήμερα στη χώρα μας, σε ένα περιβάλλον υπερσύγχρονο αλλά και εξαιρετικά ευχάριστο, με μια ποιότητα ζωής που μόνο η ελληνική περιφέρεια μπορεί να προσφέρει.

Διότι όταν μπορεί να συνδυάσει κανείς τη ζωή στην ελληνική περιφέρεια με μια καλά πληρωμένη δουλειά, καταλαβαίνουμε πόσο ελκυστική μπορεί να γίνει και η αποκέντρωση, για την οποία τόσο συχνά μιλάμε, αλλά τελικά έχουμε δυσκολίες πάντα να την κάνουμε πράξη. Οπότε, πραγματικά, καλορίζικες οι καινούργιες μονάδες και ειδικά εδώ η μονάδα στην οποία βρισκόμαστε, που θα μπει πολύ σύντομα σε πλήρη παραγωγή.

Και βέβαια να πω κάτι τελευταίο, ότι για εμάς η εξαγωγική φαρμακοβιομηχανία είναι κλάδος αιχμής που θα στηριχθεί από την Ελληνική Κυβέρνηση. Διότι είναι κλάδος ο οποίος είναι και κλάδος υψηλής προστιθέμενης αξίας αλλά και κλάδος σημαντικής στρατηγικής αυτονομίας για τη χώρα μας.

Έχουμε το ανθρώπινο δυναμικό, έχουμε τους επιχειρηματίες που αναλαμβάνουν το ρίσκο να επενδύσουν. Έχουμε μια κυβέρνηση η οποία νομίζω ότι καταλαβαίνει, παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν, τα προβλήματα του κλάδου και που θέλει να στηρίξει την εγχώρια φαρμακοβιομηχανία προσφέροντας ανταγωνιστικό ποιοτικό φάρμακο στους Έλληνες ασθενείς, αλλά καλύπτοντας πανευρωπαϊκές αλλά και παγκόσμιες ανάγκες σε καινοτόμα φάρμακα. Οπότε και πάλι θερμά συγχαρητήρια».

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε:

«Κύριε Πρόεδρε, το 2019, με τη δική σας εντολή, εγώ και ο κ. Παπαθανάσης ως Υπουργός Ανάπτυξης και Αναπληρωτής τότε, ψηφίσαμε τον πρώτο νόμο για το επενδυτικό clawback. Με τον Βασίλη Κοντοζαμάνη που βλέπω εκεί, ως Αναπληρωτή Υπουργό Υγείας, υπογράψαμε την πρώτη ΚΥΑ για την εφαρμογή του και με την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας, τον κ. Τρύφωνα και τον κ. Δέμο, ξεκινήσαμε να αναλαμβάνουμε τις πρώτες αιτήσεις.

Και σήμερα, με μεγάλη υπερηφάνεια, σας παρουσιάζουμε τη μεγαλύτερη αλλαγή παραγωγικού μοντέλου που έχει συντελεστεί στην Ελλάδα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, σε έναν κλάδο που φτιάχνει θέσεις εργασίας καλά αμειβόμενες και προσελκύει καινοτομία και εξειδίκευση που έχει τόσο ανάγκη η χώρα. Ευχαριστούμε πολύ για την εμπιστοσύνη σας».

Ο Πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων σημείωσε:

«Ευχαριστούμε, που είστε εδώ. Με χαρά υποδεχόμαστε και εσάς και τον Υπουργό Υγείας στις επενδύσεις αυτές στην Τρίπολη Αρκαδίας. Με τις επενδύσεις αυτές δημιουργούμε αίσθημα ασφάλειας, επάρκειας και αυτάρκειας στον Έλληνα ασφαλισμένο για πολύ σημαντικές κατηγορίες φαρμάκων. Μπορούμε να καλύψουμε πάνω από 70% των αναγκών μέσα από παραγωγές στην Τρίπολη.

Και βέβαια, σηματοδοτούμε και τη δυναμική που έχει η ελληνική φαρμακοβιομηχανία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είμαστε ένας κλάδος ο οποίος αποδεικνύει ότι όταν η Ελλάδα θέλει, μπορεί να είναι ανταγωνιστική και στην παραγωγή και στην έρευνα. Το σύνθημά μας είναι “παράγουμε Ελλάδα, μένουμε Ελλάδα”».

Ο Αντιπρόεδρος της ΠΕΦ Δημήτριος Δέμος δήλωσε:

«Υποδεχόμαστε σήμερα τον Πρωθυπουργό της χώρας μας, Κυριάκο Μητσοτάκη, και τον Υπουργό Υγείας μας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη, σε μία προσπάθεια που ξεκίνησε με τη σημερινή κυβέρνηση το 2019 και βλέπουμε σήμερα να υλοποιείται με πολύ μεγάλη επιτυχία. Ξεκινήσαμε μία προσπάθεια σε μία επαρχιακή πόλη σαν την Τρίπολη, με ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας την περίοδο εκείνη, και σήμερα βρισκόμαστε σε ένα hub φαρμακοβιομηχανίας, που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πάρκα φαρμακοβιομηχανίας που υπάρχουν στις άλλες χώρες. Βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση όπως ξεκινήσαμε, σήμερα να πούμε ότι το ελληνικό φάρμακο από την Τρίπολη μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του 30% των πενικιλινούχων φαρμάκων και το 30% των ογκολογικών ασθενών. Με αυτή τη μεγάλη επιτυχία στην Τρίπολη, με την παραγωγή πρώτων υλών και τελικών φαρμάκων σε ενέσιμη και πόσιμη μορφή, είμαστε περήφανοι γιατί βάζουμε την Ελλάδα στον χάρτη της Ευρώπης για το φάρμακο. Σας ευχαριστώ πολύ για την παρουσία σας».

Μητσοτάκης για την Ακαδημία Επαγγελματικής Κατάρτισης Φαρμάκου: Μια εικόνα από το μέλλον

Ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε νωρίτερα την πρώτη Ακαδημία Επαγγελματικής Κατάρτισης στη χώρα μας, η οποία προσφέρει μαθήματα στον χώρο του φαρμάκου και άνοιξε τις πύλες της τον Φεβρουάριο στην Τρίπολη, μόλις τέσσερις μήνες μετά την ψήφιση του νόμου που προβλέπει την ίδρυση αυτού του νέου τύπου εκπαιδευτικής δομής.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από την Υπουργό Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη και τον Υφυπουργό Κώστα Βλάση, είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με καθηγητές και σπουδαστές. Στο πλαίσιο της ξενάγησης στις εγκαταστάσεις της Ακαδημίας, ο Πρωθυπουργός ενημερώθηκε για το πρόγραμμα δωρεάν θεωρητικής εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης που προσφέρει η ΑΕΚ Φαρμάκου, με τους αποφοίτους να λαμβάνουν τίτλο επιπέδου 5 στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων.

Οι Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης δημιουργούνται μέσω της σύμπραξης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με οικονομικούς φορείς, στην προκειμένη περίπτωση με την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας, και αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής για αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Μέσω των Ακαδημιών οι καταρτιζόμενοι αποκτούν πρόσβαση σε δωρεάν σπουδές, άσκηση ή μαθητεία με αμοιβή και ασφάλιση, αναγνωρισμένο τίτλο και δυνατότητα συνέχισης στην ανώτατη εκπαίδευση. Οι επαγγελματικοί φορείς, οι οποίοι αναλαμβάνουν την παροχή υποδομών, εργαστηριακού εξοπλισμού και τυχόν πρόσθετων πόρων, συνεισφέρουν στην εκπαίδευση προσωπικού που αποκτά εμπειρίες και δεξιότητες σε πραγματικές συνθήκες επιχείρησης.

Ενδεικτικό των ευκαιριών που δημιουργούνται στην αγορά εργασίας μέσω των Ακαδημιών είναι πως τα μέλη της ΠΕΦ έχουν δεσμευτεί να απορροφούν τουλάχιστον το 40% των πιστοποιημένων αποφοίτων της Ακαδημίας της Τρίπολης.

Ολοκληρώνοντας την επίσκεψή του στην Ακαδημία, ο Πρωθυπουργός δήλωσε:

«Ξέρουμε ότι η αγορά εργασίας αλλάζει με δραματικούς ρυθμούς και αυτό το οποίο γίνεται εδώ στην Τρίπολη, θα έλεγα ότι είναι μια εικόνα από το μέλλον, καθώς εδώ ιδρύθηκε η πρώτη Ακαδημία Επαγγελματικής Κατάρτισης Φαρμάκου. Τι είναι αυτό, με απλά λόγια; Είναι μια σύμπραξη μεταξύ της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας και του Υπουργείου Παιδείας έτσι ώστε να μπορούμε να προσφέρουμε σε νέα παιδιά εκείνη την κατάρτιση και την αμειβόμενη πρακτική άσκηση ώστε μετά από δύο χρόνια να μπορούν να απορροφηθούν σε θέσεις εργασίας εδώ κοντά, στη Βιομηχανική Περιοχή της Τρίπολης, όπου οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για να δημιουργήσουν νέες παραγωγικές μονάδες.

Η κυβέρνησή μας στηρίζει έμπρακτα την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Και είναι πάρα πολύ σημαντικό να περάσουμε ένα μήνυμα ότι στη σημερινή αγορά εργασίας μπορεί κάποιος να βρει πολύ καλές ευκαιρίες απασχόλησης ακολουθώντας ακριβώς αυτόν τον δρόμο. Και εδώ, σε αυτό το πολύ ωραίο σχολείο-κέντρο εκπαίδευσης της Τρίπολης, λειτουργούν από Επαγγελματικά Λύκεια μέχρι σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, μέχρι ΣΑΕΚ, μέχρι την Ακαδημία Επαγγελματικής Κατάρτισης Φαρμάκου. Ένα ζωντανό κύτταρο το οποίο δείχνει ότι η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση όχι απλά έχει σφυγμό και παλμό, αλλά αποτελεί πρώτη και όχι δεύτερη επιλογή για πολλά νέα παιδιά που θέλουν να ακολουθήσουν αυτόν τον δρόμο.

Θερμά συγχαρητήρια, λοιπόν, σε όλους όσοι υποστηρίζουν αυτή την προσπάθεια. Προσβλέπω, κ. Υπουργέ, σύντομα να έχουμε και άλλες ακαδημίες επαγγελματικής κατάρτισης σε άλλες περιοχές της χώρας, ώστε μαζί με την τοπική επιχειρηματικότητα, μαζί με την βιομηχανία, μαζί με την μεταποίηση, μαζί με την παραγωγή να μπορούμε να διαμορφώνουμε εξειδικευμένα προγράμματα σπουδών που θα εξασφαλίζουν στους αποφοίτους, σε νεαρή ηλικία, πολύ καλή επαγγελματική αποκατάσταση, με καλούς μισθούς και πολύ καλές προοπτικές εργασίας».

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Κώστας Βλάσης ανέφερε:

«Να ευχαριστήσω τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη που μας επισκέφθηκε σήμερα στην Τρίπολη. Αυτό που θέλω να πω και να τονίσω είναι ότι από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα τα καθήκοντα του Υφυπουργού, κατάλαβα το μεγάλο ενδιαφέρον που έχει ο Πρωθυπουργός για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, που νομίζω αυτό είναι το πιο σημαντικό, να δείξουμε ότι είναι μια επιλογή πραγματική για τα νέα παιδιά και όχι δεύτερη επιλογή, όπως ήταν στο παρελθόν.

Σήμερα λοιπόν επισκεφθήκαμε την Ακαδημία Φαρμάκου, η οποία είναι η πρώτη ουσιαστικά σύμπραξη ιδιωτικού με το Δημόσιο, όπου η Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας ήρθε και συμβάλλετε μαζί με το Υπουργείο Παιδείας, βγάζουμε τους πρώτους εκπαιδευόμενους, αυτούς οι οποίοι θα βρουν κατευθείαν δουλειά στις φαρμακοβιομηχανίες και αυτό δείχνει πραγματικά πως μπορούμε να συνδέσουμε την επαγγελματική εκπαίδευση με την αγορά εργασίας. Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστούμε για την παρουσία σας».

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το στοίχημα της Υγείας: Φάρμακα και επάρκεια στην αγορά

Προτάσσοντας τα ζητήματα του χαρτοφυλακίου του, ο κ. Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντικά μικρότερες ελλείψεις φαρμάκων συγκριτικά με τα υπόλοιπα 26 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανθεκτικότητα αυτή, σύμφωνα με τον Υπουργό, δεν είναι τυχαία αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών:

• Ψηφιακή επιτήρηση μέσω ΗΣΠΑΔΙΦ: Η πλατφόρμα, η οποία υλοποιήθηκε επί θητείας του στο Υπουργείο Υγείας, επιτρέπει τον ζωντανό έλεγχο των αποθεμάτων και την έγκαιρη παρέμβαση.
• Ισχυρή Ελληνική Φαρμακοβιομηχανία: Ο Υπουργός χαρακτήρισε την εγχώρια παραγωγή ως την πραγματική «ασπίδα» της χώρας απέναντι στις διεθνείς αρρυθμίες.
• Βιώσιμη τιμολόγηση: Αναφερόμενος στις πρόσφατες αυξήσεις τιμών σε φθηνά φάρμακα, εξήγησε ότι το μέτρο λειτούργησε ευεργετικά. «Πράγματι η πολιτική λειτούργησε και μια σειρά φαρμάκων που ήταν σε έλλειψη και υπό απόσυρση, τελικά συνέχισαν να διατίθενται στην ελληνική αγορά και υπάρχουν μέχρι σήμερα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Πολιτική σταθερότητα: Εκλογές το 2027 και Ευρωπαϊκή Προεδρία

Περνώντας στα πολιτικά ζητήματα, ο κ. Γεωργιάδης απέκλεισε κάθε σενάριο πρόωρων εκλογών, θέτοντας ως ορόσημο τη λήξη της τετραετίας. Όπως επισήμανε, η Ελλάδα από την 1η Ιουλίου 2027 αναλαμβάνει την Προεδρία της Ε.Ε., γεγονός που απαιτεί σοβαρότητα και θεσμική προσήλωση.

«Η Ελλάδα έχει υποφέρει από την έλλειψη θεσμικότητας και από τυχοδιωκτικές κινήσεις. Χάσαμε δέκα χρόνια ανάπτυξης, το 25% του ΑΕΠ και 500.000 νέους ανθρώπους. Δεν θα τα ρισκάρουμε πάλι όλα για να κάνει κάποιος πολιτική καριέρα», δήλωσε με νόημα, προσθέτοντας πως ο λαός θα βαθμολογήσει την κυβέρνηση στο τέλος της θητείας της.

Η δίκη των Τεμπών και η απάντηση στην τοξικότητα

Σχετικά με τις αντιδράσεις για την οργάνωση της δίκης των Τεμπών, ο Υπουργός απέδωσε τα αρχικά προβλήματα στην τεράστια δημοσιότητα και την κακή ταξιθεσία της πρώτης ημέρας, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι η διαδικασία θα ομαλοποιηθεί άμεσα.

Ωστόσο, άσκησε σκληρή κριτική σε όσους επενδύουν στον διχασμό: «Η ουσία είναι ότι υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που θέλουν να μη γίνει η δίκη, γιατί η δίκη θα φέρει την αλήθεια, την κάθαρση και την ηρεμία. Για κάποιους, η κάθαρση είναι πολιτική ζημιά». Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά το αίτημα για livestreaming της δίκης, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές δεν συνάδουν με τις δυτικές δημοκρατίες.

Οικονομία: Θωράκιση εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων

Κλείνοντας, ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, σημειώνοντας ότι παρόλο που η Ελλάδα δεν συμμετέχει στη λήψη των πολεμικών αποφάσεων, οφείλει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.

Εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, επικαλούμενος και την πρόσφατη θετική έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου:

1. Η ελληνική οικονομία είναι επαρκώς θωρακισμένη λόγω της μεγάλης μείωσης του χρέους.
2. Τα επιτόκια δανεισμού παραμένουν χαμηλότερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
3. Η χώρα εισέρχεται στη νέα κρίση με πολύ καλύτερους όρους από τους εταίρους της στην Ευρώπη.

«Κανείς δεν ξέρει πόσο θα κρατήσει ο πόλεμος, αλλά η αφετηρία της Ελλάδας σε αυτή την κρίση είναι ισχυρή», κατέληξε ο Υπουργός.

Η εκδήλωση εξελίχθηκε σε ένα κεντρικό βήμα διαλόγου για την πολιτική υγείας, παρουσία της ηγεσίας της κυβέρνησης, της αντιπολίτευσης και θεσμικών φορέων, αναδεικνύοντας τη φαρμακοβιομηχανία ως τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής αυτονομίας της Ελλάδας.

Θεόδωρος Τρύφων: «Η επάρκεια φαρμάκων είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας»

Στην κεντρική του ομιλία, ο Πρόεδρος της ΠΕΦ, κ. Θεόδωρος Τρύφων, έθεσε το πλαίσιο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και η Ελλάδα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας. Τόνισε ότι η παραγωγή φαρμάκων δεν είναι πλέον απλώς μια επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά ένας κρίσιμος παράγοντας κοινωνικής και εθνικής σταθερότητας.

Οι άξονες της στρατηγικής 2026-2030

Ο κ. Τρύφων υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη για έναν επαναπροσδιορισμό της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής με επίκεντρο την επαναβιομηχάνιση. Για την ελληνική πραγματικότητα, έθεσε ως προτεραιότητα:

·         Σταθερό Φορολογικό και Νομοθετικό Πλαίσιο: Η ανάγκη για προβλεψιμότητα την περίοδο 2026–2030 είναι ζωτικής σημασίας.

·         Αντιμετώπιση του Clawback: Επισήμανε τις ασφυκτικές πιέσεις που δέχεται ο κλάδος από την υποχρηματοδότηση και τις υπερβολικές υποχρεωτικές επιστροφές.

·         Επενδυτικό Clawback: Χαρακτήρισε το μέτρο ως το πιο επιτυχημένο ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα), καθώς κινητοποίησε επενδύσεις 1,8 δισ. ευρώ έως το 2028, δημιουργώντας 5.500 νέες θέσεις εργασίας.

·         Κάλυψη Αναγκών: Χάρη σε αυτές τις επενδύσεις, η ελληνική παραγωγή μπορεί πλέον να καλύψει έως και το 70% των φαρμακευτικών αναγκών της χώρας.

Δημήτρης Δέμος: «Παράγουμε γνώση και χτίζουμε ισχυρή διαπραγματευτική θέση»

Στον κομβικό ρόλο της εξωστρέφειας και της καινοτομίας αναφέρθηκε ο Αντιπρόεδρος της ΠΕΦ, κ. Δημήτρης Δέμος. Σημείωσε ότι ο κλάδος έχει μετατραπεί σε έναν από τους κορυφαίους εξαγωγικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, με την αξία των εξαγωγών να προσεγγίζει πλέον τα 3 δισ. ευρώ ετησίως.

Στροφή στη Βιοτεχνολογία και τις Πρώτες Ύλες

Ο κ. Δέμος ανέδειξε δύο ιστορικές αλλαγές για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία:

1.      Παραγωγή Πρώτων Υλών: Η Ελλάδα δημιουργεί πλέον υποδομές για την παραγωγή δραστικών ουσιών, ενισχύοντας την επάρκεια ολόκληρης της Ευρώπης.

2.      Επένδυση στη Βιοτεχνολογία: Η χώρα εισέρχεται δυναμικά στην έρευνα βιοτεχνολογικών προϊόντων. «Παράγουμε πλέον γνώση και είμαστε πολύ περήφανοι γι’ αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Η επιτυχία του κλάδου μας είναι επιτυχία της ελληνικής οικονομίας, της δημόσιας υγείας και της χώρας συνολικά», κατέληξε ο κ. Δέμος, τονίζοντας ότι η εξαγωγή ενός βασικού αγαθού όπως το φάρμακο προσδίδει στην Ελλάδα ισχυρή διεθνή επιρροή.

Το όραμα για τη φαρμακευτική πολιτική 2026-2030

Η ΠΕΦ κατέθεσε ένα σαφές οδικό χάρτη για την επόμενη τετραετία, ζητώντας από την Πολιτεία:

·         Έλεγχο της κατανάλωσης και ορθολογική διαχείριση της δαπάνης.

·         Περαιτέρω ενίσχυση των γενοσήμων, που εξασφαλίζουν χαμηλότερο κόστος για το σύστημα και πρόσβαση για τους ασθενείς.

·         Ισχυρά κίνητρα για Έρευνα & Ανάπτυξη (R&D), ώστε η Ελλάδα να παραμείνει στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.

Οι παρουσίες στην εκδήλωση

Η ευρεία συμμετοχή εκπροσώπων από όλο το πολιτικό φάσμα υπογράμμισε την εθνική σημασία του κλάδου. Την πίτα ευλόγησε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ.κ. Ιερώνυμος Β’.

Από την πλευρά της Κυβέρνησης παρευρέθηκαν:

·         Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.

·         Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος.

·         Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.

·         Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.

·         Ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

·         Ο Υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης.

·         Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Την Αντιπολίτευση εκπροσώπησαν:

·         Ο Τομεάρχης Υγείας και Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ιωάννης Τσίμαρης.

·         Ο Γραμματέας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Διονύσιος Καλαματιανός.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης πλήθος Υφυπουργών, Γενικών Γραμματέων, ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Γεράσιμος Σιάσος, Βουλευτές, Διοικητές Νοσοκομείων, καθώς και εκπρόσωποι των σημαντικότερων θεσμικών και κρατικών φορέων της χώρας.

«Έως το 2026, θα πραγματοποιηθούν επενδύσεις ύψους 1,2 δις ευρώ με τη δημιουργία 16 ερευνητικών κέντρων και 13 νέων εργοστασίων» ανέφερε ο κ. Δέμος, σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου, τονίζοντας ότι «Οι Έλληνες φαρμακοβιομήχανοι βάζουν 600 εκατομμύρια ευρώ από τις δικές τους τσέπες, δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στη χώρα».

Σημείωσε επίσης ότι στη φαρμακοβιομηχανία «υπάρχει μεγάλο γεωγραφικό αποτύπωμα. Όλη η Ελλάδα βλέπει μια φαρμακοβιομηχανία στον τόπο της».
 Όπως εξήγησε στην Ελλάδα λειτούργησε «η λογική του ελατηρίου» μετά το 2019, όταν η σταθεροποίηση της εθνικής οικονομίας ανέδειξε την ανάγκη για αναβάθμιση του παραγωγικού εξοπλισμού και για επέκταση της παραγωγής. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι «Για να είμαστε κερδοφόροι πρέπει να προχωρήσουμε σε αύξηση των τεμαχίων και να κάνουμε επενδύσεις σε παραγωγικό εξοπλισμό». Αναφερόμενος στην παραγωγή πρώτων υλών στο εργοστάσιο της DEMO στην Τρίπολη ανέφερε ότι είναι «ένα βήμα μπροστά στις εξελίξεις που έρχονται» καθώς τώρα το σύνολο της Ευρώπης προσπαθεί να ενισχύσει την παραγωγή πρώτων υλών εντός των ευρωπαϊκών συνόρων.  

Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν συσσωρευμένη γνώση που δεν την εκμεταλλεύονται

Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν ξεπεράσει πλέον το «ταμπού» της συνεργασίας με τις ιδιωτικές εταιρείες και πλησιάζουν τις φαρμακοβιομηχανίες για την ανάπτυξη μορίων, ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Παναγούλιας, Αντιπρόεδρος της ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε., Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΣΦΕΕ και περιέγραψε το πιο πρόσφατο μοντέλο Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) που αναπτύσσεται σήμερα από τις φαρμακοβιομηχανίες, ελληνικές και πολυεθνικές, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.                                                                                                                 

Συνέχισε αναφέροντας ότι: «Τελευταία προσεγγίζουν τις φαρμακοβιομηχανίες για να προσφέρουν ένα προϊόν για περαιτέρω ανάπτυξη. Ήδη σήμερα κάποια μόρια είναι υπό ανάπτυξη στην κλινική φάση Α. Αυτό το μοντέλο εφαρμόζεται, τα τελευταία χρόνια, καθώς η συνεργασία πανεπιστημίων-εταιρειών προχωρά και αίρονται προβλήματα του παρελθόντος. Μέχρι πρότινος, ήταν ταμπού για ένα ελληνικό Πανεπιστήμιο να συνεργαστεί με μια ιδιωτική εταιρεία. Τώρα, κάποιοι καθηγητές είναι πιο ανοιχτόμυαλοι και προχωρούν σε αυτές τις συνεργασίες». Σε ό,τι αφορά στη συνεργασία ελληνικών και πολυεθνικών εταιρειών στον τομέα της παραγωγής, ο κ. Παναγούλιας τόνισε ότι «προάγει τη στρατηγική αυτονομία της χώρας στον τομέα του φαρμάκου», κάτι που αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντικό την περίοδο της πανδημίας, όταν στην Ελλάδα δεν καταγράφηκε έλλειψη φαρμάκων.                                                                                                                      

Πώς η βάση δεδομένων της ΗΔΙΚΑ μπορεί να βάλει την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη επενδύσεων κλινικών μελετών

Την κρίσιμη σημασία και τις ευκαιρίες που μπορεί να προσφέρει η ανάπτυξη κλινικών μελετών στην Ελλάδα παρουσίασε ο Σπύρος Φιλιώτης, Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής της Pharmaserve-Lilly.  «Η φύση της κλινικής έρευνας είναι να εξάγει δεδομένα και υπηρεσίες με τεράστια προστιθέμενη αξία» τόνισε χαρακτηριστικά. Όπως εξήγησε, στην Ευρώπη επενδύονται κάθε χρόνο 30 δισεκατομμύρια ευρώ για κλινικές έρευνες. Το ποσό που θα αντιστοιχούσε στην Ελλάδα θα ήταν 500 εκατομμύρια ευρώ, όμως στην πραγματικότητα σήμερα γίνονται επενδύσεις που φτάνουν το πολύ στα 100 εκατομμύρια ευρώ. «Είναι μια παγκόσμια ανταγωνιστική διαδικασία» τόνισε περαιτέρω και αναφέρθηκε στις δυνατότητες που προσφέρει η ΗΔΙΚΑ. «Η βάση δεδομένων της ΗΔΙΚΑ είναι από τις καλύτερες του κόσμου, αλλά δεν αξιοποιείται. Δεν δημοσιεύουμε τίποτα από τα δεδομένα της. Αν το κάναμε, θα μπορούσαμε να εμφανιστούμε ως σοβαρός παίκτης στον παγκόσμιο χάρτη προσέλκυσης επενδύσεων κλινικών μελετών».

Το μέλλον θα φέρει τεράστιες δαπάνες στον τομέα της υγείας

Αυτό τόνισε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. «Θα ζούμε περισσότερο και οι ασθένειες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με πιο προσωποποιημένο τρόπο, άρα αναπόφευκτα μεγάλο μέρος των δημοσίων δαπανών θα γίνονται για την υγεία» ανέφερε. «Θα είναι τεράστιο λάθος να μείνουμε εκτός της παραγωγής. Ακόμα και αν δεν είμαστε στην αιχμή της τεχνολογίας,  θα πρέπει να είμαστε κοντά στην αιχμή, διαφορετικά θα χάσουμε την ευκαιρία», προειδοποίησε εκφράζοντας την εκτίμηση ότι ο τομέας της φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα μπορεί να πολλαπλασιαστεί από 5 έως 8 φορές.

Πού επενδύονται περίπου 550 εκατομμύρια ευρώ από το επενδυτικό clawback

Σχεδόν μισό δισεκατομμύριο ευρώ έχει δεσμευτεί προς επενδύσεις σε παραγωγικές μονάδες και νέες τεχνολογίες από το επενδυτικό clawback, ανέφερε ο Άγγελος Μπένος, Partner, Pharma Industry Lead, PwC, Greece. Όπως δήλωσε, από τα 500-550 εκατομμύρια ευρώ, περίπου το 60% πήγε σε παραγωγικές μονάδες και το υπόλοιπο 40% σε Έρευνα και Ανάπτυξη. «Στις κλινικές μελέτες δεν είχαμε το αποτέλεσμα που επιθυμούσαμε» παραδέχθηκε «μόλις το 10% των κεφαλαίων δόθηκε για κλινικές μελέτες», σημειώνοντας ότι βασικότερος λόγος για αυτό είναι ότι «οι κλινικές μελέτες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού».

Τη συζήτηση η δημοσιογράφος της ΕΡΤ, Κατερίνα Δούκα.

Το συνέδριο τελούσε υπό την αιγίδα του υπουργείου Υγείας, της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA) και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 

Η δημιουργία των νέων εργοστασίων στην πρωτεύουσα της Αρκαδίας και η έκρηξη επενδύσεων-περίπου 180 εκατ. ευρώ– οι οποίες εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια θα δημιουργήσουν 1000 άμεσες θέσεις εργασίας –με τις έμμεσες θέσεις απασχόλησης να υπολογίζονται τουλάχιστον στις τριπλάσιες– αναδεικνύουν τη σημαντική προστιθέμενη αξία της ελληνικής Φαρμακοβιομηχανίας στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Win Medica: Από αμιγώς εμπορική σύντομα θα αποτελεί και παραγωγική εταιρεία

Ειδικότερα, ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, μέλος του Δ.Σ. του ευρωπαϊκού συνδέσμου Medicines for Europe και συνδιευθύνων σύμβουλος του ομίλου ELPEN, κ. Θεόδωρος Τρύφων, στην ομιλία του, με θέμα «επενδύσεις και κάλυψη ασθενών», τόνισε: «Το συνολικό ύψος των επενδύσεων που υλοποιούνται στην ΒΙ.ΠΕ Τρίπολης είναι 180 εκ.€., ενώ θα δημιουργηθούν τουλάχιστον 1.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Οι επενδύσεις της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας θωρακίζουν το Σύστημα Υγείας από τις ελλείψεις και διασφαλίζουν την κάλυψη των ασθενών στα αναγκαία φάρμακα. Οι νέες παραγωγικές μονάδες της WINMEDICA -εταιρεία του ομίλου ELPEN– θα είναι σε θέση να καλύψουν το 25% των αναγκών για ογκολογικές θεραπείες μέχρι το 2028. Πρέπει να τονιστεί ότι σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, κάθε ευρώ επένδυσης στο φάρμακο, επιστρέφει στην οικονομία 3,2 ευρώ. Αυτό είναι ένας μοναδικός πολλαπλασιαστής που δείχνει τη μεγάλη προστιθέμενη αξία της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην εθνική οικονομία και κοινωνία».

DEMO: Παραγωγή πρώτων υλών για φάρμακα στην Ελλάδα

Ο κ. Δημήτρης Δέμος, Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, και Αντιπρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος της εταιρείας DEMO, αναφέρθηκε στη συνεισφορά της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην έρευνα και την καινοτομία, σημειώνοντας ότι: «Είναι γεγονός ότι η Υγεία προάγεται μέσω της καινοτομίας που δημιουργεί νέες θεραπευτικές λύσεις. Όμως, η ευρεία διάχυση των λύσεων αυτών στην καθημερινή θεραπευτική, σε παγκόσμιο επίπεδο και ειδικά σε χώρες με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες να αγοράσουν φάρμακα, που ολοένα και ακριβαίνουν, έρχεται μέσα από τη βιομηχανία γενοσήμων, η οποία δεν εξασφαλίζει απλώς προσιτό φάρμακο σε μεγάλο μέρος του πλανήτη αλλά μέσα από ενέργειες οριακής καινοτομίας βελτιώνει το αρχικό προϊόν, εξασφαλίζοντας ευκολία στη χρήση και καλύτερη συμμόρφωση με τη θεραπεία. Με την ολοκλήρωση της επένδυσης, θα έχουμε για πρώτη φορά στη χώρα τη δυνατότητα της παραγωγής πρώτων υλών ενώ και η DEMO θα συγκαταλέγεται στις 3 μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής πενικιλινούχων & ογκολογικών φαρμάκων της Ευρώπης καλύπτοντας το 35% των αναγκών της ΕΕ σε πενικιλινούχα και σε ογκολογικά φάρμακα. Η δημιουργία των νέων μονάδων παραγωγής θα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, αφού θα σημάνει την τόνωση της απασχόλησης με τη δημιουργία χιλιάδων άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας».  

Μια νέα σύγχρονη ερευνητική και παραγωγική μονάδα από τη FARAN

Στην εντυπωσιακή ανάπτυξη της εταιρείας (με πενταπλασιασμό του κύκλου εργασιών της, την τελευταία πενταετία), αναφέρθηκε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της FARAN, Μάριος Κάτσικας, μιλώντας για τη σημαντική επένδυση σε μια νέα σύγχρονη ερευνητική και παραγωγική μονάδα ενέσιμων και μελλοντικά και βιοτεχνολογικών φαρμάκων, συνολικής επιφάνειας 12.000 τ.μ., η οποία θα κτιστεί επί οικοπέδου 36.000 τ.μ. στη ΒΙΠΕ της Τρίπολης. Η παραγωγική μονάδα θα ακολουθεί τα υψηλότερα πρότυπα εισάγοντας νέα standards στον τεχνολογικό εξοπλισμό και στις διαδικασίες παραγωγής. Στόχος της εταιρείας είναι να πιστοποιηθεί η μονάδα παραγωγής από τον FDA και τον EMA, ώστε να μπορεί να διαθέτει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της στη διεθνή αγορά».

Επενδύσεις, Έρευνα, Καινοτομία από την εγχώρια βιομηχανία φαρμάκου

Τις σημαντικές επενδύσεις της εγχώριας βιομηχανίας φαρμάκου, των οποίων η υλοποίηση θα ολοκληρωθεί έως το 2026, παρουσίασε η Γενική Διευθύντρια της ΠΕΦ, Φαίη Κοσμοπούλου, εξηγώντας ότι περιλαμβάνουν 10 νέα εργοστάσια, 22 νέες μονάδες παραγωγής και 14 νέες ερευνητικές δομές. Η κα Κοσμοπούλου υπογράμμισε πως «οι επενδύσεις της φαρμακοβιομηχανίας αποτελούν μεγάλο βήμα για την κάλυψη του επενδυτικού κενού που μας χωρίζει από τις χώρες της Ευρωζώνης και για την οικοδόμηση μιας ισχυρής ελληνικής οικονομίας, με παραγωγικό χαρακτήρα, που δεν θα εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τις εισαγωγές προϊόντων».

Υπ. Υγείας: Επεκτείνεται το επενδυτικό clawback και μετά το 2025

Αυτό δήλωσε στον χαιρετισμό του, ο υπουργός, Άδωνις Γεωργιάδης, και αναφέρθηκε στη σημασία του νόμου για τον συμψηφισμό clawback – επενδύσεων, που, από τον Οκτώβριο του 2019, έχει οδηγήσει στην υποβολή επενδυτικών σχεδίων ήδη άνω των 600 εκ.€, ενώ ο στόχος είναι τα επόμενα χρόνια να ξεπεράσουν το 1,2 δισ €. Οι νέες μονάδες παραγωγής θα μπορούν  να καλύψουν τη ζήτηση για μια σειρά κρίσιμων φαρμάκων όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και για ολόκληρη την  Ευρώπη.

Την εκδήλωση χαιρέτησαν, επίσης, η Γενική Γραμματέας ιδιωτικών επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης, Β. Λοΐζου, ο βουλευτής Αρκαδίας της ΝΔ, Κώστας Βλάσης, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δ. Πτωχός, ο Δήμαρχος Τρίπολης, Κ. Τζιούμης, και ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού σε θέματα Υγείας και πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Βασίλης Κοντοζαμάνης. 

Ρούλα Μαντή

Η Insilico είναι μέρος ενός συνόλου εταιρειών που στοιχηματίζουν στην τεχνητή νοημοσύνη ως την “επόμενη καταπληκτική επανάσταση” στη βιολογία. Ο Alex Zhavoronkov ασχολείται με την τεχνητή νοημοσύνη για περισσότερο από μια δεκαετία.Το 2016, ο προγραμματιστής και φυσικός χρησιμοποιούσε την τεχνητή νοημοσύνη για να κατατάξει τους ανθρώπους με βάση την εμφάνιση τους και να ταξινομήσει τις φωτογραφίες διαφόρων γατών στο youtube. 

Τώρα λέει ότι η εταιρεία του, η Insilico Medicine, δημιούργησε το πρώτο “αληθινό φάρμακο τεχνητής νοημοσύνης” που έχει προχωρήσει σε μια δοκιμή για το εάν μπορεί να θεραπεύσει μια θανατηφόρα πνευμονική πάθηση στον άνθρωπο.
“Ο Zhavoronkov λέει ότι το φάρμακό του είναι ιδιαίτερο επειδή το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης όχι μόνο βοήθησε στην ανακάλυψη του “στόχου” μέσα σε ένα κύτταρο για αλληλεπίδραση, αλλά και καθόρισε τη χημική δομή του φαρμάκου.”

Οι δημοφιλείς μορφές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να σχεδιάσουν εικόνες και να απαντήσουν σε ερωτήσεις. Ωστόσο, “Υπάρχει μια αυξανόμενη προσπάθεια να πείσουμε την τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργήσει θεραπείες για ανίατες ασθένειες.

Αυτό μπορεί να είναι ο λόγος που ο Jensen Huang, πρόεδρος της Nvidia, ισχυρίζεται ότι η ‘ψηφιακή βιολογία’ θα είναι η ‘επόμενη καταπληκτική επανάσταση‘ για την τεχνητή νοημοσύνη.” “Αυτό θα είναι εντελώς ένα από τα μεγαλύτερα κατορθώματα”, είπε. “Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, η βιολογία έχει την ευκαιρία να είναι μηχανική, όχι επιστήμη”.

Η ελπίδα για την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι το λογισμικό μπορεί να κατευθύνει τους ερευνητές σε νέες θεραπείες που δεν θα είχαν σκεφτεί ποτέ μόνοι τους. Όπως ένα chatbot που μπορεί να δώσει ένα περίγραμμα για μια εργασία, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να επιταχύνει τις αρχικές φάσεις της ανακάλυψης νέων θεραπειών, παρουσιάζοντας προτάσεις για το ποιοι στόχοι πρέπει να χτυπηθούν με φάρμακα και πώς μπορεί να είναι αυτά τα φάρμακα.

Ο Zhavoronkov λέει ότι και οι δύο προσεγγίσεις χρησιμοποιήθηκαν για την εύρεση του υποψηφίου φαρμάκου της Insilico, του οποίου η γρήγορη πρόοδος – χρειάστηκαν 18 μήνες για να συνθέσουν τη δομή  και να ολοκληρώσουν τις δοκιμές σε ζώα – αποτελεί απόδειξη ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει την ανακάλυψη φαρμάκων.

Σύννεφο μανιταριών

Ξεκινώντας πριν από περίπου 10 χρόνια, η βιοτεχνολογία είδε ένα πλήθος νέων εταιρειών που υποσχόνταν να χρησιμοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για να επιταχύνουν τις έρευνες για φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων κολλοσών όπως η Recursion Pharmaceuticals και, πιο πρόσφατα, η Isomorphic Labs, ένα spin-out του τμήματος DeepMind της Google.
Φουσκωμένες από την επικρατούσα διαφημιστική εκστρατεία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, αυτές οι εταιρείες συγκέντρωσαν περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 2012 και 2022, σύμφωνα με το Boston Consulting Group (BCG).

Η Insilico, η οποία παραμένει ιδιωτική και δραστηριοποιείται στην Ταϊβάν και την Κίνα, χρηματοδοτείται με περισσότερα από 400 εκατομμύρια δολάρια από την εταιρεία ιδιωτικών μετοχών Warburg Pincus και τον συνιδρυτή του Facebook Eduardo Saverin, μεταξύ άλλων.

Το πρόβλημα που προσπαθούν να λύσουν είναι όμως παλαιό. Μια πρόσφατη έκθεση εκτίμησε ότι οι κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες στον κόσμο ξοδεύουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια για έρευνα και ανάπτυξη για κάθε νέο φάρμακο που εισέρχεται στην αγορά, εν μέρει επειδή τα περισσότερα υποψήφια φάρμακα αποτυγχάνουν. Και η διαδικασία συνήθως διαρκεί τουλάχιστον 10 χρόνια.

Το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πραγματικά να κάνει αυτήν την αναζήτηση φαρμάκων πιο αποτελεσματική είναι ακόμα αβέβαιο. Μια άλλη έρευνα της BCG, από το 2022, διαπίστωσε ότι οι βιοτεχνολογίες “ενσωματωμένες στην τεχνητή νοημοσύνη” (αυτές που εστιάζουν στην τεχνητή νοημοσύνη ως κεντρικό στοιχείο της έρευνάς τους) προκάλεσαν ένα “εντυπωσιακό” κύμα νέων ιδεών για φάρμακα. Οι ερευνητές κατέγραψαν 160 υποψήφιες χημικές ουσίες που δοκιμάζονταν σε κύτταρα ή ζώα και άλλες 15 σε πρώιμες δοκιμές σε ανθρώπους.

Ο μεγάλος απολογισμός υποδηλώνει ότι τα φάρμακα που προκύπτουν από την χρήση υπολογιστών μπορεί να γίνουν κοινό κτήμα. Αυτό που η BCG δεν μπόρεσε να διαπιστώσει είναι αν τα φάρμακα με την δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν ταχύτερα από τον συμβατικό ρυθμό, παρόλο που επεσήμανε ότι “μία από τις μεγαλύτερες ελπίδες για την ανακάλυψη φαρμάκων με την δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης είναι… μια επιτάχυνση… σε χρονοδιαγράμματα”. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα για να το επιβεβαιώσουμε, καθώς κανένα φάρμακο τεχνητής νοημοσύνης δεν έχει ολοκληρώσει το ταξίδι προς την έγκριση.

Αυτό που είναι αληθές είναι ότι ορισμένες χημικές ουσίες που προκύπτουν από την χρήση υπολογιστών πωλούνται για μεγάλα ποσά. Το 2022, η εταιρεία Nimbus πούλησε μια πολλά υποσχόμενη χημική ουσία σε έναν ιαπωνικό κολοσσό φαρμάκων για 4 δισεκατομμύρια δολάρια. Είχε χρησιμοποιήσει υπολογιστικές προσεγγίσεις για να σχεδιάσει την ένωση, αν και όχι αυστηρώς τεχνητή νοημοσύνη (το λογισμικό της μοντελοποιεί τη φυσική του τρόπου με τον οποίο τα μόρια συνδέονται μεταξύ τους). Επιπλέον, πέρυσι, η Insilico πούλησε ένα υποψήφιο φάρμακο που είχε αρχικά προταθεί από την τεχνητή νοημοσύνη σε μια μεγαλύτερη εταιρεία, την Exelixis, για 80 εκατομμύρια δολάρια. Ο Zhavoronkov δηλώνει: “Αυτό δείχνει ότι οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν πολλά χρήματα. Η δουλειά μας είναι να είμαστε ένα εργοστάσιο φαρμάκων”.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος 24/7

 Όπως κάθε startup, η προσπάθεια που κατέβαλε ο ιδρυτής της εταιρείας μπορεί να έχει κάποια σχέση με τα μέχρι τώρα αποτελέσματά της. Ο Zhavoronkov, Λετονός και Καναδός πολίτης που είναι συν-διευθυντής σύμβουλος της εταιρείας, αποκαλεί τον εαυτό του “εργασιομανής 24/7” με πλούσιο αρχείο επιστημονικών δημοσιεύσεων και η εταιρεία του συνεχώς εκδίδει δελτία τύπου με νέες ανακαλύψεις προς τους δημοσιογράφους.

Βρίσκει χρόνο να γράφει ένα blog στο Forbes, σχολιάζοντας συχνά την παράταση της ανθρώπινης ζωής, την οποία θεωρεί το απόλυτο ενδιαφέρον του. Σε μια πρόσφατη ανάρτηση με τίτλο “Ο Kardashian της Μακροζωίας”, εξέτασε την παρουσία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης του Bryan Johnson, ενός επιχειρηματία του οποίου η “ανοικτή αναζήτηση για προσωπική μακροζωία” περιελάμβανε μεταγγίσεις αίματος από τον γιο του.

Ο Zhavoronkov έχει επίσης σημάδια από την ενεργή συμμετοχή του. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης, σήκωσε το μανίκι του για να αποκαλύψει πολλές ουλές – σημάδια από τρύπες που έμειναν δίνοντας τον ιστό του για την κατασκευή βλαστοκυττάρων.
“Ο μόνος μου στόχος στη ζωή είναι να παρατείνω την υγιή και παραγωγική μακροζωία. Δεν είμαι παντρεμένος και δεν έχω παιδιά”, δηλώνει. “Απλώς κάνω αυτό”.

Ο Zhavoronkov έχει μια ιστορία στην εφαρμογή προηγμένων μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης από πολύ νωρίς. Ξεκίνησε την Insilico το 2014, λίγο μετά την έναρξη της επιτυχίας της τεχνητής νοημοσύνης στην αναγνώριση εικόνων μέσω των λεγόμενων μοντέλων βαθιάς μάθησης. Αυτή η νέα προσέγγιση ανατρέπει τις παλαιότερες τεχνικές ταξινόμησης εικόνων και εργασιών.
Ο Zhavoronkov αρχικά έλαβε προσοχή – και ένα μερίδιο αντιδράσεων – για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που προέβλεπαν την ηλικία των ανθρώπων και ένα πρόγραμμα που κατέτασσε τους ανθρώπους βάσει της εμφάνισής τους. Το λογισμικό του για διαγωνισμούς ομορφιάς, το Beauty.AI, αποδείχθηκε ότι ήταν ένα πρώιμο παράδειγμα προκατάληψης της τεχνητής νοημοσύνης όταν κρίθηκε για την επιλογή ελάχιστων  ατόμων με σκούρο δέρμα.

Ωστόσο, μέχρι το 2016, η εταιρεία του πρότεινε μια “γεννετική” προσέγγιση για τη δημιουργία νέων φαρμάκων. Αυτές οι μέθοδοι παραγωγής μπορούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα – όπως σχέδια, απαντήσεις ή τραγούδια – με βάση παραδείγματα στα οποία έχουν εκπαιδευτεί, όπως γίνεται με την εφαρμογή Gemini της Google. Με ένα βιολογικό στόχο, όπως μια πρωτεΐνη, το λογισμικό της Insilico, γνωστό ως Chemistry42, χρειάζεται περίπου 72 ώρες για να προτείνει χημικές ουσίες που μπορούν να αλληλεπιδράσουν με αυτήν. Αυτό το λογισμικό είναι επίσης διαθέσιμο προς πώληση και χρησιμοποιείται από πολλές μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες.

Τον Μάρτιο του 2024, η Insilico δημοσίευσε μια μελέτη στο Nature Biotechnology που παρουσιάζει ένα υποψήφιο φάρμακο για την ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση. Το άρθρο περιγράφει πώς το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης πρότεινε έναν πιθανό στόχο (μια πρωτεΐνη που ονομάζεται TNIK) και αρκετές χημικές ουσίες που θα μπορούσαν να παρεμβαίνουν σε αυτόν, με ένα από αυτά να δοκιμάζεται σε κύτταρα, ζώα και τελικά σε ανθρώπους σε αρχικές δοκιμές ασφαλείας.

Ο Zhavoronkov και η Insilico έχουν προσελκύσει την προσοχή για τον τρόπο που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη στην ανάπτυξη φαρμάκων. Οι παρατηρητές χαρακτηρίζουν το έργο τους ως μια ολοκληρωμένη επίδειξη του πώς η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία νέων θεραπειών. Σύμφωνα με τον Timothy Cernak, επίκουρο καθηγητή Ιατρικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, η ανακοίνωση αυτή πραγματικά αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα της δυνατότητας της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της φαρμακευτικής έρευνας.

Η Insilico έχει ήδη προχωρήσει σε δοκιμές Φάσης ΙΙ για το φάρμακο που ανέπτυξε, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στην αποτελεσματικότητά του σε ασθενείς με πνευμονική νόσο. Αυτό αναμένεται να παράσχει σημαντικές πληροφορίες για την πιθανή χρησιμότητα του φαρμάκου στη θεραπεία της νόσου.

Ωστόσο, ορισμένοι παρατηρητές υπογραμμίζουν ότι ο νεφελώδης ορισμός της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να καθιστά δύσκολο να επιβεβαιωθεί αν πράγματι πρόκειται για το πρώτο φάρμακο τεχνητής νοημοσύνης που έχει φτάσει τόσο μακριά. Αυτό δεν αναιρεί τον σημαντικό ρόλο που παίζει η τεχνητή νοημοσύνη στη διαδικασία ανάπτυξης φαρμάκων, αλλά υπογραμμίζει τη σημασία της αντικειμενικής και αξιόπιστης αξιολόγησης των επιδόσεών της.

Ο Chris Gibson, Διευθύνων Σύμβουλος της Recursion Pharmaceuticals, απέρριψε τον ισχυρισμό του Zhavoronkov ότι το φάρμακο της Insilico είναι το πρώτο αληθινό φάρμακο τεχνητής νοημοσύνης που έχει φτάσει σε τόσο προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης. Αναφέρει ότι υπάρχουν πολλά προγράμματα φαρμάκων που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη σε διάφορα στάδια ανάπτυξης, και προβάλλει τη σημασία της χρήσης της AI σε πολλές πτυχές της ανακάλυψης φαρμάκων.

Επίσης, υπογραμμίζει ότι η εύρεση υποψήφιων φαρμάκων δεν είναι το μόνο εμπόδιο στην ανάπτυξη φαρμάκων, αλλά και οι αποτυχημένες κλινικές δοκιμές αποτελούν σημαντικό παράγοντα. Επισημαίνει την περίπτωση της εταιρείας Benevolent AI, η οποία απέλυσε 180 άτομα  προσωπικό και περιόρισε τις εργασίες της λόγω αποτυχημένων κλινικών δοκιμών παρά την αρχική διαφήμιση της ως “μηχανή ανακάλυψης φαρμάκων με δυνατότητα AI”.

Όσον αφορά το φάρμακο που ανέπτυξε η Insilico, ο Zhavoronkov συμφωνεί ότι η προέλευσή του από έναν υπολογιστή δεν εγγυάται την επιτυχία του. Εξισώνει την κατάσταση με την Tesla, η οποία μπορεί να έχει εντυπωσιακή επιτάχυνση στην αρχή αλλά εξακολουθεί να υφίσταται τους κινδύνους της αγοράς.«Είναι σαν Tesla. Το αρχικό 0 έως 60 είναι πολύ γρήγορο, αλλά μετά κινείστε με την ταχύτητα της κυκλοφορίας», λέει. «Και ακόμα μπορείς να αποτύχεις».

Ο Zhavoronkov εμπιστεύεται το όνειρό του για το πρόγραμμα φαρμάκων, φιλοδοξεί να συνεχίσει να προχωρά και να βοηθήσει τους πνευμονικούς ασθενείς. Επιπλέον, ελπίζει ότι μπορεί ακόμη και να προσφέρει ένα αντίδοτο στις καταστροφές της γήρανσης. Με αυτόν τον τρόπο, ελπίζει να γίνει ήρωας στον τομέα της ιατρικής, προσδίδοντας σημασία όχι μόνο στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά και στην ανθρώπινη αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας. Με αυτά τα λόγια, επιδιώκει να αφήσει ένα θετικό και διαχρονικό ίχνος στον χώρο της ιατρικής, αντί να είναι γνωστός μόνο για την τεχνολογική καινοτομία τους.
«Τότε είσαι ήρωας», λέει. «Δεν θέλω καν να με θυμούνται για την AI. Θέλω να με θυμούνται για το πρόγραμμα που χρησιμοποίησε την ΑΙ». 

Η CPhI αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς εμπορικές εκθέσεις για το κλάδο του φαρμάκου. Στην φετινή έκθεση συμμετείχαν συνολικά πάνω από 2.000 εκθέτες από περίπου 80 χώρες, ενώ ο αριθμός των επαγγελματιών επισκεπτών ξεπέρασε τους 80.000.

Ο κ. Θεόδωρος Τρύφων, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η διεθνής έκθεση CPhI αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για ολόκληρη τη βιομηχανία του φαρμάκου να συναντηθεί και να παρουσιάσει τις ικανότητες, τα προϊόντα και τις λύσεις της σε πελάτες και συνεργάτες. Μια ετήσια συνάντηση της επιχειρηματικότητας, της τεχνολογία και της καινοτομίας στο κλάδο του φαρμάκου για ένα καλύτερο μέλλον στην υγειονομική περίθαλψη. Η δυναμική και φέτος παρουσία της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας αναδεικνύει τις σημαντικές ερευνητικές και αναπτυξιακές δυνατότητες καθώς και τις προοπτικές του κλάδου. Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό να διαπιστώνουμε στην πράξη ότι η Ελλάδα βρίσκεται με αξιώσεις στο χάρτη του παγκόσμιου φαρμακευτικού επιχειρείν.

Τα ελληνικά φάρμακα ήδη κυκλοφορούν σε 147 χώρες του κόσμου ενώ σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το φάρμακο αποτελεί το δεύτερο εξαγώγιμο προϊόν της ελληνικής οικονομίας, θέση που διατηρεί σταθερά την τελευταία χρόνια. Σημεία αναφοράς στο πλαίσιο της ενίσχυσης των εξαγωγών, αποτελούν αφενός η άριστη ποιότητα των ελληνικών φαρμάκων και αφετέρου οι σημαντικές επενδύσεις των ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών σε υποδομές και έρευνα. Οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν προστιθέμενη αξία για την οικονομία, ενώ ταυτόχρονα θωρακίζουν το σύστημα φαρμακευτικής φροντίδας διασφαλίζοντας την κάλυψη των ασθενών με τις αναγκαίες θεραπείες. Η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος ουσιαστικών κινήτρων για την προσέλκυση ακόμη περισσοτέρων επενδύσεων στο χώρο του φαρμάκου αποτελεί πάγιο αίτημα της φαρμακοβιομηχανίας».

Ακολουθεί κατάλογος με τις ελληνικές συμμετοχές

1.        Galenica S.A

2.        Sustchem S.A.

3.        Uni-Pharma SA

4.        QUALIMETRIX SA

5.        PharOS Ltd

6.        Help SA

7.        BENOSTAN HEALTH PRODUCTS S.A.

8.        Vitorgan Ltd

9.        VIOSER SA

10.    Vianex S.A.

11.    Symetal S.A.

12.    Rontis Hellas SA

13.    Rafarm S.A

14.    QACS Lab

15.    PHARMAZAC S.A.

16.    Pharmathen

17.    PharmaPath S.A

18.    PHARMA-DATA S.A.

19.    Paperpack S.A.

20.    MEDITERRA S.A.

21.    MEDICAIR BIOSCIENCE LABORATORIES S A

22.    Lavipharm SA

23.    Lamda Laboratories SA

24.    LABOMED S.A.

25.    LABOCHEM SA

26.    Iasis Pharma S.A.

27.    Gerolymatos International S.A.

28.    Genepharm S.A.

29.    GAP S.A.

30.    FREZYDERM

31.    FAMAR

32.    ELPEN Pharmaceutical Co. Inc.

33.    DEMO S.A. Pharmaceutical Industry

34.    COOPER PHARMACEUTICALS S.A.

35.    Bennett Pharmaceuticals SA Greece

36.    BECRO

37.    ANFARM

38.    Adelco SA

Την ελληνική φαρμακοβιομηχανία εκπροσώπησε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, Θεόδωρος Τρύφων, ο οποίος παρέθεσε τις μοναδικές δυνατότητες ανάπτυξης της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας και ανέπτυξε το μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 1,2 δις. ευρώ που υλοποιείται.

Στην τοποθέτησή του ο κ. Τρύφων ανέφερε ότι: «Υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες για συνεργασία μεταξύ των φαρμακευτικών επιχειρήσεων των δύο χωρών τόσο σε θέματα παραγωγής, όσο σε θέματα συναπτύξεων φαρμακευτικών προϊόντων και μεταφοράς τεχνογνωσίας».

Παράλληλα, τονίστηκε το γεγονός ότι η Ελλάδα αποτελεί ελκυστικό μέρος για επενδύσεις των ινδικών εταιρειών, ενισχύοντας έτσι περισσότερο τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών.

«Κάθε πολίτης νιώθει περηφάνεια για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία» τόνισε ο Νίκος Μαντζούφας, Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης στο Υπουργείο Οικονομικών. Επισήμανε ότι από το Ταμείο Ανάκαμψης εξασφαλίστηκαν 250.000.000 ευρώ για το clawback, προαναγγέλλοντας την επέκταση του συγκεκριμένου προγράμματος, προκειμένου να τονωθεί η παραγωγή του φαρμάκου.  

Σχολιάζοντας το μέτρο του συμψηφισμού του clawback, ο Θεόδωρος Τρύφων, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας και συνδιευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Elpen, μίλησε για το πιο πετυχημένο ΣΔΙΤ της κυβέρνησης, καθώς ήταν και ένας τρόπος για να περιοριστεί η τεράστια υπερφορολόγηση. «Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους κλάδους σε επενδύσεις. Περάσαμε δέκα δύσκολα χρόνια, αλλά σταθήκαμε όρθιοι» υπογράμμισε ο κ. Τρύφων, προσθέτοντας ότι οικονομική ανεξαρτησία της χώρας σημαίνει παραγωγή, που θα πρέπει να αντιπροσωπεύει το 15-18% του ΑΕΠ. Όσον αφορά στα σχέδια της Elpen, είπε ότι με το επενδυτικό πλάνο, που αφορά στο διάστημα 2019-2025, ο όμιλος προχωρά σε επενδύσεις ύψους 155.000.000 ευρώ. Στο τέλος του 2025, αναμένεται να έχει 2.000 εργαζόμενους, να ενισχυθεί η συνεργασία με τα πανεπιστήμια της χώρας, αλλά και με Έλληνες επιστήμονες του εξωτερικού. 

Ο Δημήτρης Δέμος, Διευθύνων Σύμβουλος της DEMO ΑΒΕΕ και Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, ανέλυσε το επενδυτικό πρόγραμμα του ομίλου. «Το πρόγραμμα, ύψους άνω των 350.000.000 ευρώ κινείται σε δύο άξονες: από τη μία επικεντρώνει στη συμβατική τεχνολογία, με τις νέες εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη και την Τρίπολη, όπου θα γίνεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα παραγωγή πρώτων υλών. Ο δεύτερος άξονας έχει να κάνει με τη βιοτεχνολογία. Στο Ερευνητικό Κέντρο της DEMO στον Άγιο Στέφανο, θα γίνεται παραγωγή βιοτεχνολογικών προϊόντων» σημείωσε ο κ. Δέμος. 

«Ισχυρή φαρμακοβιομηχανία, σημαίνει καλύτερη υγεία για τους πολίτες» υπογράμμισε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΒΙΑΝΕΞ, Δημήτρης Γιαννακόπουλος, ζητώντας να απλουστευθεί το θεσμικό πλαίσιο, να υπάρξουν ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και να επανεξεταστεί η τιμολογιακή πολιτική. Χαρακτήρισε θετικό τον συμψηφισμό του clawback με επενδυτικές δαπάνες, τόνισε πως το επενδυτικό πρόγραμμα της ΒΙΑΝΕΞ είναι διαχρονικό και δεν εξαρτάται από τα κίνητρα που δίνει η Πολιτεία και ανέδειξε την ανάγκη, τα μέτρα που λαμβάνονται από την εκάστοτε κυβέρνηση, να βγαίνουν με άξονα την ίση μεταχείριση προς όλους και όχι κλείνοντας το μάτι σε επιλεγμένες εταιρείες.  

Στη συνέχεια ο κ. Γιαννακόπουλος παρουσίασε τον σχεδιασμό της ΒΙΑΝΕΞ, με τον στόχο να ξεπερνά πλέον τα σύνορα της χώρας. «Η ελληνική αγορά έχει ταβάνι, το μερίδιό μας δεν μπορεί να πάει πιο πάνω. Αφού, λοιπόν, έχουμε εδραιωθεί στην κορυφή, το επόμενο στοίχημα είναι να γίνουμε η μεγαλύτερη εταιρεία Υγείας στα Βαλκάνια. Ετοιμάζουμε επενδύσεις τόσο για τη γεωγραφική μας επέκταση όσο και σε παρεμφερείς τομείς δραστηριότητας, όπως τα καλλυντικά, OTC, medical devices» ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί το project για τη δημιουργία Ερευνητικού Κέντρου στη Βιομηχανική Ζώνη Πατρών για την ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών προϊόντων.

Από την πλευρά του ο Άρης Μητσόπουλος, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Rafarm, σημείωσε πως η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτελεί πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης. «Τρέχουμε με ανάπτυξη 30% στις εξαγωγές. Το νέο ερευνητικό μας κέντρο θα μας δώσει τη δυνατότητα να αναπτύξουμε νέα σκευάσματα. Το επενδυτικό πρόγραμμα μέχρι το 2027 είναι άνω των 100 εκατ. ευρώ, ενώ θα δημιουργηθούν και νέες 4 γραμμές παραγωγής» συμπλήρωσε. 

Τη συζήτηση που συντόνισε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του  Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).

Με άρθρο του στο iatropedia.gr, ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), Μιχάλης Χειμώνας τονίζει, παράλληλα, ότι στον τομέα αυτόν θα συμβάλει η δημιουργία ειδικού Γραφείου Κλινικών Μελετών στο Υπουργείο Υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό η ελληνική φαρμακοβιομηχανία εκφράζει την ανάγκη χάραξης στρατηγικού σχεδίου για την αύξηση των κλινικών μελετών στην Ελλάδα και την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ένταξη ασθενών σε αυτές.

Διαβάστε το άρθρο του Γενικού Διευθυντή του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), Μιχάλη Χειμώνα:

«Ο ΣΦΕΕ στηρίζει την ανάπτυξη της Κλινικής Έρευνας: Μια μεγάλη ευκαιρία για τους ασθενείς, αλλά και την οικονομία»

Οι Κλινικές Μελέτες μπορούν να αποτελέσουν βασικό μοχλό για την ανάπτυξη της επιστήμης και της οικονομίας, αλλά η Ελλάδα υστερεί στον αριθμό κλινικών ερευνών όταν συγκρίνεται με χώρες της Ευρώπης που έχουν παρόμοιο μέγεθος. Στη χώρα μας πραγματοποιούνται κλινικές μελέτες αξίας € 100 εκατ./έτος.

Σε σύγκριση με την Ελλάδα, η Ουγγαρία προσελκύει 5 φορές περισσότερο, η Δανία 30 φορές περισσότερο και το Βέλγιο προσελκύει 70 φορές περισσότερο.

Ο Νόμος του 2019 για το «επενδυτικό clawback» θεωρήθηκε μια θετική κίνηση για την προσέλκυση επενδύσεων, καθώς επέτρεψε την αντιστάθμιση των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) με αντίστοιχες επενδύσεις σε ορισμένους τομείς επενδύσεων Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) και παραγωγικών δαπανών. Έτσι, είχαμε και μια αύξηση στην προσέλκυση κλινικών μελετών.

Ωστόσο η ένταξη του σχήματος αυτού στο πλαίσιο του RRF έφερε σημαντικές, δυσμενείς αλλαγές.

Με το νέο πλαίσιο:

Πλέον μόλις το ένα τέταρτο των υποβαλλόμενων δαπανών για κλινικές μελέτες μπορεί στην καλύτερη περίπτωση να συμψηφιστεί με clawback ενώ παλαιότερα, θεωρητικά θα μπορούσε έως και το 100%.

Όλες οι κλινικές μελέτες που ξεκίνησαν στην περίοδο 2020-2021 είναι εκτός του νέου πλαισίου ανεξάρτητα αν συνεχίζονται στα επόμενα χρόνια.

Καταργήθηκε ο επιμερισμός των κονδυλίων προς συμψηφισμό κατά 50%-50% μεταξύ των δαπανών Ε&Α και δαπανών επενδυτικών σχεδίων ανάπτυξης, γεγονός που εξασφάλιζε μια στοιχειώδη ισορροπία μεταξύ των δυο τομέων.

Καταργήθηκε η δυνατότητα για τις αλλοδαπές μητρικές επιχειρήσεις να επενδύουν σε δαπάνες Ε&Α στην Ελλάδα απευθείας από το εξωτερικό και το ποσό αυτό να συμψηφίζεται με το clawback της θυγατρικής τους στην Ελλάδα.

Τα 250 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για το 2022-2023 απορροφήθηκαν στο 95% από παραγωγικές δαπάνες.

Απαιτείται εδώ και τώρα ένα διαφορετικό πλαίσιο κινήτρων για τις κλινικές μελέτες σε σχέση με το clawback, πιθανόν με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) επιδιώκει εδώ και χρόνια να αναδειχθεί η Ελλάδα σε επενδυτικό «hub» έρευνας και ανάπτυξης για την κλινική έρευνα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αναγνωρίζει την υπάρχουσα υποδομή στο ελληνικό σύστημα (υψηλός αριθμός νοσοκομείων & ιατρών, ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς), ωστόσο η Ελλάδα υστερεί σε κλινική ερευνητική δραστηριότητα.

Ως υπεύθυνος κοινωνικός εταίρος, ο ΣΦΕΕ σε συνεργασία με την PwC ολοκλήρωσε μελέτη με καλές πρακτικές άλλων χωρών για την προσέλκυση κλινικών μελετών, την οποία επικοινώνησε στην Πολιτεία και τις αρμόδιες Αρχές.

Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα της μελέτης πρέπει να επικεντρωθούμε, για να διεκδικήσουμε τη θέση που μας αξίζει στη διεξαγωγή κλινικών μελετών, σε ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο το οποίο θα βασίζεται:

1) στη διευκόλυνση της συμμετοχής των ασθενών,

2) στην απλοποίηση των διαδικασιών, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση του χρόνου εγκρίσεων,

3) στην παροχή κινήτρων για έρευνα και ανάπτυξη και

4) στην εκπαίδευση του διοικητικού προσωπικού των νοσοκομείων.

Πρόταση του ΣΦΕΕ είναι η δημιουργία Επιτελικής Δομής στο Υπουργείο, αλλά και σε όλα τα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας, η οποία θα λειτουργεί ως one-stop-shop. Η Δανία για παράδειγμα, η οποία το 2012 ίδρυσε Εθνικό Γραφείο Κλινικών Μελετών με αντίστοιχες αρμοδιότητες, ώστε να αντιμετωπίσει παρεμφερή προβλήματα, σήμερα είναι στην 3η θέση πανευρωπαϊκά σε κατά κεφαλήν επενδύσεις σε κλινικές μελέτες.

Με αυτόν τον τρόπο θα μεγιστοποιηθεί η συμμετοχή της χώρας στο χώρο της κλινικής έρευνας.

Τα οφέλη είναι πολλαπλά, πρώτιστα για τους ασθενείς που συμμετέχουν σε αυτές, αλλά και για την οικονομία της χώρας:

Για τους ασθενείς: ταχεία και δωρεάν πρόσβαση σε νέες θεραπείες, φάρμακα και εργαστηριακές και διαγνωστικές εξετάσεις χωρίς καμία επιβάρυνση, συνεχής και υψηλού επιπέδου ιατρική παρακολούθηση.

Ερευνητική τεχνογνωσία: Οι γιατροί που συμμετέχουν στις κλινικές μελέτες βελτιώνουν σημαντικά τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους γύρω από κάθε νόσημα, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται σημαντικά η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν στο σύνολο των ασθενών.

Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης, με εξειδικευμένο επιστημονικό ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εκπαίδευσης.

Σε ένα μετριοπαθές σενάριο, δηλαδή αν καταφέρουμε να φτάσουμε τον Ευρωπαϊκό Μ.Ο. με βάση το μέγεθος της χώρας μας, μπορούμε να προσελκύσουμε επενδύσεις αρχικά -σε βάθος 3ετίας- €250 εκ. σε ετήσια βάση, και να επιτύχουμε αύξηση του ΑΕΠ και χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

Το Υπουργείο Υγείας πρόσφατα έχει δημιουργήσει μια κοινή ομάδα εργασίας μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και φορέων με σκοπό την επίλυση των προβλημάτων και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας σε αυτόν τον τομέα.