Αναφορικά με τη συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, αλλά και για τους λόγους της πολιτικής του μετακίνησης στο ΠΑΣΟΚ, επισήμανε ότι ο κ. Ανδρουλάκης διαθέτει σημαντική εμπειρία από τη θητεία του στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. «Είναι ίσως ο μόνος πολιτικός αρχηγός σήμερα με άμεση γνώση των ευρωπαϊκών διαδικασιών και των μηχανισμών λήψης αποφάσεων», ανέφερε, τονίζοντας ότι αυτή η εμπειρία είναι κρίσιμη για τη χώρα.

Για την αποχώρησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ, υποστήριξε ότι η διαγραφή του έγινε χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, λέγοντας μάλιστα πως «με διέγραψαν χωρίς να με ακούσουν». Είπε ακόμη ότι ο ίδιος παραμένει προσηλωμένος στη συνεργασία και τη σύμπλευση των δημοκρατικών δυνάμεων. «Χρειάζεται πολιτική αλλαγή και αυτή τη στιγμή το ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος φορέας με συγκροτημένο πρόγραμμα και εναλλακτική κυβερνητική πρόταση», σημείωσε.

Σχολιάζοντας επικριτικές τοποθετήσεις για τη μετακίνησή του, δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του σε χαρακτηρισμούς περί «γυρολόγου», επισημαίνοντας ότι μέχρι σήμερα έχει υπάρξει μέλος μόνο ενός κόμματος.

Μάλιστα, είπε χαρακτηριστικά ότι τον υποδέχθηκε και τον καλωσόρισε η Νάντια Γιαννακοπούλου η οποία είχε εκφράσει την θέση ότι η διεύρυνση στο ΠΑΣΟΚ δεν γίνεται με ανθρώπους που «έχουν πληγώσει» το κόμμα αλλά ούτε με «γυρολόγους».

Τέλος, αναφερόμενος στην πολιτική επικαιρότητα, υπογράμμισε ότι η τάση στην Ευρώπη είναι η τετραήμερη εργασία ενώ σημείωσε πως η αξιωματική αντιπολίτευση οφείλει να αξιοποιεί όλα τα θεσμικά μέσα για τη διαφάνεια. Επίσης, εξέφρασε τη στήριξή του στο έργο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

«Καλωσορίζω τον ευρωβουλευτή και Καθηγητή Ευρωπαϊκού Δικαίου, Νικόλα Φαραντούρη στο ΠΑΣΟΚ, τη Δημοκρατική Παράταξη, αλλά και στην ευρω-ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Νικόλας έχει επάρκεια στα θέματα που αφορούν τις διεθνείς εξελίξεις, τα ενεργειακά αλλά και θέματα δικαιοσύνης και κράτους δικαίου. Είμαι σίγουρος ότι με τις γνώσεις του αλλά και με τον ιδιαίτερα μαχητικό του χαρακτήρα θα προσφέρει πολλά στον αγώνα μας για την πολιτική αλλαγή. Διότι εν τέλει αυτός είναι ο μεγάλος στόχος: να ηττηθεί η Νέα Δημοκρατία, να έχουμε πολιτική αλλαγή και μια νέα σελίδα για τον τόπο. Με σεβασμό στους θεσμούς, με δίκαιη ανάπτυξη και λιγότερες ανισότητες. Είμαι σίγουρος ότι μαζί με χιλιάδες άλλους πολίτες, με τους οποίους έχουμε κοινές αγωνίες θα συναντηθούμε μέχρι τις εθνικές εκλογές και θα φέρουμε τη νίκη και την πολιτική αλλαγή» σημείωσε ο κ. Ανδρουλάκης.

Από την πλευρά του, ο κ. Φαραντούρης υπογράμμισε ότι είναι μεγάλη του χαρά «που σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να ενώσουμε δυνάμεις για την πολιτική αλλαγή» και πρόσθεσε: «Το ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος συγκροτημένος πολιτικός φορέας που μπορεί να εγγυηθεί εγχώρια πολιτική αλλαγή. Χρειάζεται η μέγιστη πολιτική συσπείρωση. Κάθε πολίτης πρέπει να συσπειρωθεί γύρω από τη ραχοκοκαλιά της Δημοκρατικής Παράταξης. Το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που μπορεί να εγγυηθεί τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα, τη στιβαρή παρουσία στην Ευρώπη και διεθνώς, τη θωράκιση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτή η πανστρατιά πρέπει να μας εμπνεύσει όλους και κάθε δημοκρατικός πολίτης να αναλάβει τις ευθύνες του» κατέληξε.

Νωρίτερα ο Νικόλας Φαραντούρης δήλωσε την παραίτησή του από την ευρωομάδα της Αριστεράς (the Left) με την επιστολή τους προς τους κ.κ. Manon Aubry και Martin Shierdewan.

Πλέον, αναμένεται η προσχώρησή του στην ομάδα των ευρωσοσιαλιστών ως ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ.

«Ενώνω τη φωνή μου για διαφάνεια και πολιτική αλλαγή» ανέφερε και επιβεβαίωσε ότι υιοθετεί το σύνθημα του Νίκου Ανδρουλάκη. «Σε αυτή την αναγκαιότητα και το προσκλητήριο δεν πρέπει να λείψει κάποιος», σημείωσε.

Επίσης, τόνισε πως: «Το ΠΑΣΟΚ είναι ο μοναδικός συγκροτημένος πόλος, που μπορεί να εγγυηθεί την πολιτική δυναμική, με κυβερνητικό πρόγραμμα, συγκρότηση, όργανα, δομή και στρατηγικό στόχο στο δρόμο προς την κάλπη».

Η συμπόρευση του κ. Φαραντούρη με το ΠΑΣΟΚ δεν έπεσε από τον ουρανό. Εδώ και αρκετό καιρό, ο πρώην υποψήφιος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε σε κοινά πάνελ και κοινές εκδηλώσεις με στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ο κ. Φαραντούρης είχε διαγραφεί από τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή είχε εκφραστεί με θερμό τρόπο για τη Μαρία Καρυστιανού. Χαρακτηριστικά είχε πει «ένα κίνημα πολιτών δεν με αφήνει αδιάφορο». Εν τέλει, οι φήμες που τον ήθελαν να έχει δώσει τα χέρια με την κ. Καρυστιανού δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, αποφάσισε να περάσει στην όχθη της Χαριλάου Τρικούπη.

Σύμφωνα με κομματικές πηγές, οι μετακινήσεις προς την αξιωματική αντιπολίτευση δεν θα σταματήσουν στο πρόσωπο του ανεξάρτητου ευρωβουλευτή.

Η Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται πως διατηρεί προνομιακές σχέσεις και με τη Νίνα Κασιμάτη. Αν και προς το παρόν παραμένει βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ, η επιστροφή της στο ΠΑΣΟΚ θεωρείται πιθανή.

Βέβαια, αρκετά στελέχη στο κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη, όπως ο Φίλιππος Σαχινίδης, έχουν εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους κατά το παρελθόν για το ενδεχόμενο επιστροφής της. Η βουλεύτρια από την Β’ Πειραιά είχε μιλήσει με απρεπή τρόπο εναντίον του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου.

Την ίδια ώρα, φουντώνουν εκ νέου τα σενάρια που θέλουν επίσης την πρώην βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ και στενή συνεργάτιδα του Στέφανου Κασσελάκη να επιστρέφει στο κόμμα από το οποίο ξεκίνησε την πολιτική της πορεία. Ένα βήμα πριν το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται και η Θεοδώρα Τζάκρη. Η απόσταση μεταξύ της ίδιας και του Στέφανου Κασσελάκη έχει μεγαλώσει εδώ και αρκετό καιρό.

Ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, η απομάκρυνση του οποίου από τον ΣΥΡΙΖΑ είχε προκαλέσει αίσθηση μετά την αιφνιδιαστική απόφαση του Σωκράτη Φάμελλου, είχε πυκνώσει το τελευταίο διάστημα τις επαφές του με το Κίνημα.

Η παρουσία του στο πρόσφατο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, καθώς και η συμμετοχή του σε κοινές δράσεις με στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη για κρίσιμα ζητήματα της ενέργειας, της οικονομίας και της διπλωματίας, προλείαναν το έδαφος για τη σημερινή εξέλιξη.

Πηγές με γνώση του παρασκηνίου επισημαίνουν πως η περίπτωση του κ. Φαραντούρη αποτελεί μόνο την αρχή.

Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει επεξεργαστεί ένα πλάνο διαδοχικών κινήσεων, με στόχο τον επαναπατρισμό στελεχών και την προσέλκυση προσωπικοτήτων που θα ενισχύσουν το προφίλ του Κινήματος ως της κύριας εναλλακτικής δύναμης στον προοδευτικό χώρο.

Ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει περιθώριο για «ατέρμονες συζητήσεις, μικροκομματικά συμφέροντα και εγωισμούς», απευθύνοντας προσκλητήριο σε όλο το φάσμα της προόδου —από το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά μέχρι τα κινήματα και την οικολογία— με σκοπό ένα «νικηφόρο ενιαίο προοδευτικό ψηφοδέλτιο».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτησή του για το υπό δημιουργία κόμμα της κυρίας Καρυστιανού. Ενώ επαναβεβαιώνει τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ στον αγώνα των συγγενών για το «έγκλημα των Τεμπών», ο κ. Φάμελλος τραβά μια «ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή».

Απορρίπτει κατηγορηματικά τη λογική ότι «όλοι είναι ίδιοι», χαρακτηρίζοντας παράλληλα ως «σκοταδιστικές και αναχρονιστικές» τις θέσεις που έχουν διατυπωθεί για τις αμβλώσεις.

Στη συνέντευξη του στο libre, ο Σωκράτης Φάμελλος περιγράφει την ανάγκη για μια «ισχυρή προοδευτική πρόταση» που θα αποτελέσει το ανάχωμα στην άνοδο της ακροδεξιάς και του «τραμπισμού», προτάσσοντας το κοινωνικό όφελος έναντι των υπερκερδών των καρτέλ.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Πρόεδρε, το 2026 βρίσκει τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μπροστά σ’ ένα νέο σταυροδρόμι. Ήδη κάποιοι βουλευτές του εμφανίζονται έτοιμοι να προσχωρήσουν στο νέο πολιτικό σχήμα του κ. Τσίπρα ενώ άλλοι εκφράζουν έντονα την αντίθεσή τους. Εσείς τι σκέφτεστε να κάνετε;

Θα κάνω ό,τι είναι δυνατόν για να υπάρχει ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων για έναν ισχυρό προοδευτικό πόλο που θα κερδίσει τη ΝΔ στις εκλογές. Οι βουλευτές μας είναι δεσμευμένοι σε αυτή τη συλλογική μας προσπάθεια. 

Η κυβέρνηση των σκανδάλων, της ακρίβειας, που εξαπάτησε όλη την Ελληνική κοινωνία για να υφαρπάξει τις ψήφους της πρέπει να φύγει άμεσα. Για τον λόγο αυτόν, εδώ και πάνω από έναν χρόνο έχουμε καταθέσει ξεκάθαρη πρόταση για μία προοδευτική κυβέρνηση από τις επόμενες κιόλας εκλογές, που θα κάνει πράξη την Προοδευτική Ελλάδα. 

Απευθυνόμαστε σε όλο τον προοδευτικό χώρο. Και στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά και στον Πέτρο Κόκκαλη, στη Λούκα Κατσέλη, στον Νίκο Κοτζιά, στα προοδευτικά κινήματα, στην πολιτική οικολογία, στους προοδευτικούς και δημοκράτες πολίτες. Και θεωρούμε ότι σε αυτή την προσπάθεια είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα 

Έχουμε τον χαμηλότερο μέσο μισθό στην Ευρώπη, τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη, είμαστε πρώτοι στις ιδιωτικές δαπάνες σε Υγεία, Παιδεία και Στέγη, έχουμε από τους υψηλότερους συντελεστές στη φορολογία εργασίας. Για αυτό απαιτούνται γρήγορα απαντήσεις στους πολίτες. 

Δεν έχουμε άλλα περιθώρια για ατέρμονες συζητήσεις, μικροκομματικά συμφέροντα και εγωισμούς. Προτεραιότητα είναι μόνο το συμφέρον της κοινωνίας.

Η απάντηση στη δυστοπία Μητσοτάκη πρέπει να είναι προοδευτική, πάνω σε ένα προοδευτικό φιλολαϊκό πρόγραμμα που θα οδηγήσει σε ένα νικηφόρο ενιαίο προοδευτικό ψηφοδέλτιο και θα εμπνεύσει την κοινωνία. 

Απευθυνόμαστε σε όλο τον προοδευτικό χώρο. Και στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά και στον Πέτρο Κόκκαλη, στη Λούκα Κατσέλη, στον Νίκο Κοτζιά, στα προοδευτικά κινήματα, στην πολιτική οικολογία, στους προοδευτικούς και δημοκράτες πολίτες. Και θεωρούμε ότι σε αυτή την προσπάθεια είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα. 

Δεν ψάχνουμε ούτε τον καλύτερο δεύτερο, ούτε τον καλύτερο τρίτο. Ψάχνουμε να έχουμε μια προοδευτική διακυβέρνηση. Αυτή είναι η καταγεγραμμένη θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και είναι ξεκάθαρη. Χωρίς κομματικό εγωισμό και ιδιοτέλεια, αλλά με βάση το κοινωνικό όφελος και το όφελος της πατρίδας μας.

–Υπάρχει περίπτωση «ρευστοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ή νέας διάσπασής του;

Το ζητούμενο είναι ακριβώς το αντίθετο, να σταματήσει ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου. Η ενότητα και η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν απειλεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Το έχω ξαναπεί και θα το ξαναπώ.

Η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων και η ενότητα είναι πολιτικός μας στόχος. Είναι απόφαση των συλλογικών μας οργάνων και προσπαθούμε να την υλοποιήσουμε, διότι ο κατακερματισμός του χώρου ωφελεί μόνο τον κ. Μητσοτάκη και το σύστημα εξουσία που τον στηρίζει. Κανέναν άλλον. 

–Πώς είδατε τις εξελίξεις στο αγροτικό ζήτημα και την πρόταση της κυβέρνησης για διακομματική τετράμηνη επιτροπή;

Οι αγρότες κινητοποιήθηκαν για ένα πραγματικό πρόβλημα βιωσιμότητας της αγροτικής παραγωγής, που οδηγεί στην ερήμωση της υπαίθρου και απαντήσεις, πολύ δε περισσότερο λύσεις, από την πλευρά της κυβέρνησης, δεν δόθηκαν.

Είναι υπεκφυγές και αβάσιμες δικαιολογίες της κυβέρνησης η ρητορική για τον δήθεν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο. Δεν μπορούν να βρεθούν 20 – 30 εκατομμύρια για το αγροτικό ρεύμα, αλλά υπάρχουν 2 δισεκατομμύρια για τα άδικα υπερκέρδη της ΔΕΗ του 2025… 

Αυτά που έχουν μέχρι στιγμής κατατεθεί από την κα Καρυστιανού, έχω πει δημόσια ότι θεωρώ απολύτως λανθασμένη τη λογική του «όλοι στο πολιτικό σύστημα είναι ίδιοι και ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά»

Και στην τελική, αν θέλει η κυβέρνηση να βρει δημοσιονομικό χώρο, ας φορολογήσει επιτέλους τα δισεκατομμύρια των καρτέλ ή τους 1.500 πολύ πλούσιους που δηλώνουν 4 δισ. από μερίσματα και να κάνει δεκτά τα αιτήματα των αγροτών. 

Πολύ κρίσιμη εξέλιξη είναι επίσης η απουσία καθαρής απάντησης για την αποκατάσταση και το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας μετά την ευλογιά, αλλά και η σοβαρή εκκρεμότητα με το ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ. 

Δεν είπε τίποτα επίσης η κυβέρνηση για τη Mercosur, η οποία απαιτήσαμε να έρθει στο ελληνικό Κοινοβούλιο για συζήτηση και ψηφοφορία, για να καταλάβουν όλοι ποιους υποστηρίζει η ΝΔ.

Σε κάθε περίπτωση όμως, είμαστε υπερήφανοι διότι η ευρωπαϊκή Αριστερά ήταν εκείνη που έβαλε μπλόκο στη Mercosur με την πρότασή της που ψηφίσθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο για να παραπεμφθεί στο Ευρωπαικό Δικαστήριο η επικίνδυνη, για τα συμφέροντα της χώρας, συμφωνία. Κάτι που κανένας ευρωβουλευτής της ΝΔ δεν στήριξε. Φάνηκε ξεκάθαρα ότι η ευρωομάδα της ΝΔ λειτουργεί εις βάρος των συμφερόντων του Έλληνα αγρότη. 

Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για το κόστος παραγωγής, τους εργάτες γης, τις αποζημιώσεις και ένα νέο κανονισμό ΕΛΓΑ, την αναδιάρθρωση στο πρίσμα της κλιματικής κρίσης, τη συνεταιριστικότητα, τη ρευστότητα, την προστασία της αγροτικής περιουσίας και γης και τη σύνταξη αγροτικής στρατηγικής για την Ελλάδα, που απουσιάζει.

Για όλα αυτά προτείνουμε τη σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Αγροτικής Πολιτικής με συμμετοχή πολιτικών κομμάτων, παραγωγών, συνεταιριστικών φορέων, επιστημονικής κοινότητας και εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης. Όπως τόνισα και στη Βουλή, ένα τέτοιο όργανο μπορεί να λειτουργήσει ως μόνιμος μηχανισμός διαλόγου, στρατηγικού σχεδιασμού και τεκμηριωμένης χάραξης και παρακολούθησης της πολιτικής. 

Έχω ήδη δε, προτείνει δημόσια σε ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά να καταθέσουμε ένα κοινό σχέδιο νόμου για το Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής. Να αποδείξουμε στην πράξη ότι η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων μπορεί να φέρει αποτελέσματα και λύσεις στα αδιέξοδα που έχει φέρει η δεξιά στη χώρα. 

–Πριν από λίγες ημέρες διαγράψατε από την ομάδα των ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, τον κ. Φαραντούρη, ο οποίος ήταν και συνυποψήφιος σας και αποφασίσατε την αντικατάσταση της κας Κασιμάτη από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Γιατί προβήκατε σε αυτές τις κινήσεις;

Ο κ. Φαραντούρης επί ημέρες με τη δημόσια συμπεριφορά του πρόσεβαλε τα μέλη και τους ψηφοφόρους του κόμματος, δεν δεσμεύθηκε ότι θα τους εκπροσωπεί και όταν του ζητήθηκαν διευκρινίσεις, συνέχισε λέγοντας ότι όταν θα αποφασίσει αν θα προσχωρήσει σε άλλον πολιτικό φορέα θα ενημερώσει αρμοδίως. Σε κανένα κόμμα μία τέτοια συμπεριφορά δεν θα ήταν ανεκτή.

Τα δύο όμως θέματα δεν συσχετίζονται.

Η Κυβέρνηση είναι απονομιμοποιημένη στις συνειδήσεις των πολιτών και απαιτείται άμεση αλλαγή, η οποία μπορεί να έρθει μόνο μέσα από εκλογές. Είναι ξεκάθαρο αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, το οποίο ταυτίζεται με τις απαιτήσεις, αλλά και με τις ανάγκες της κοινωνίας

Όσον αφορά την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης εκεί τοποθετήθηκε ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας, Διονύσης Καλαματιανός και αναπληρωτής του τοποθετήθηκε ο Γιώργος Ψυχογιός, ο οποίος είναι τομεάρχης Μεταναστευτικής Πολιτικής της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας.

Χαρτοφυλάκιο το οποίο είναι πάρα πολύ κρίσιμο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τέτοιες αλλαγές γίνονται συνεχώς στο επίπεδο της εκπροσώπησης σε ευρωπαϊκούς θεσμούς για να αξιοποιούνται αποτελεσματικά όλοι οι βουλευτές, όπως και στο ελληνικό Κοινοβούλιο.

–Η κυβέρνηση και κατ’ επέκταση η ΝΔ, αντέχει τις πολιτικές πιέσεις που της ασκούνται από την αντιπολίτευση. Το «κόμμα Καρυστιανού», μπορεί να παίξει ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις; Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, πώς θα το αντιμετωπίσει;

Τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί την κυβέρνηση διεφθαρμένη και ανεπαρκή. Είναι μια απονομιμοποιημένη κυβέρνηση στις συνειδήσεις των πολιτών και απαιτείται άμεση αλλαγή, η οποία μπορεί να έρθει μόνο μέσα από εκλογές. Είναι ξεκάθαρο αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, το οποίο ταυτίζεται με τις απαιτήσεις, αλλά και με τις ανάγκες της κοινωνίας. 

Όσον αφορά το υπό δημιουργία κόμμα της κας Καρυστιανού, οφείλω να τραβήξω μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή. Έχουμε σταθεί, στεκόμαστε και θα συνεχίζουμε να στεκόμαστε στο πλευρό όλων των συγγενών στον αγώνα που δίνουν τόσο για το έγκλημα των Τεμπών, για την αποκάλυψη της αλήθειας και την απόδοση δικαιοσύνης, όσο και αν προσπαθεί η κυβέρνηση να μπαζώσει την αλήθεια. Θα συνεχίσουμε τις πρωτοβουλίες για τα Τέμπη, και στην ελληνική Βουλή και στο Ευρωκοινοβούλιο. Αυτό δεν σχετίζεται, ούτε εξαρτάται σε καμία περίπτωση με μια πιθανή πολιτική πρωτοβουλία της κας Καρυστιανού.

Η άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι ένα τυχαίο φαινόμενο. Τρέφεται από τις ανισότητες, την ανασφάλεια, τον φόβο, τον αυταρχισμό και τον εθνικισμό. Τρέφεται από την ανικανότητα των συντηρητικών κυβερνήσεων και την έλλειψη εναλλακτικών λύσεων από τα κόμματα της προόδου

Εμείς έχουμε πει ξεκάθαρα ότι αντίπαλος μας είναι ο κ. Μητσοτάκης και η διεφθαρμένη, αναξιόπιστη και επικίνδυνη κυβέρνηση της δεξιάς, η οποία πρέπει να φύγει άμεσα. 

Όσον αφορά αυτά που έχουν μέχρι στιγμής κατατεθεί από την κα Καρυστιανού, έχω πει δημόσια ότι θεωρώ απολύτως λανθασμένη τη λογική του «όλοι στο πολιτικό σύστημα είναι ίδιοι και ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά». 

Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!

Δεν είναι το ίδιο να αγωνίζεσαι για τα συμφέροντα του λαού, των εργαζόμενων, των αγροτών, των συνταξιούχων, των νέων όπως κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με το να ενδιαφέρεσαι μόνο για τα υπερκέρδη των καρτέλ, όπως κάνει η ΝΔ. 

Δεν είναι ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ που έχει αναδείξει το θέμα του εγκλήματος των Τεμπών με την κυβέρνηση που κάνει ό,τι μπορεί για να κρύψει την αλήθεια.

Δεν είναι ίδιες οι κυβερνήσεις που χρεοκόπησαν την Ελλάδα με την πιο τίμια κυβέρνηση της μεταπολίτευσης που έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, ανέταξε το κοινωνικό κράτος και πέτυχε σημαντικές νίκες στην εξωτερική πολιτική. 

Επίσης, έχω πει ότι θεωρώ σκοταδιστική και αναχρονιστική την άποψη που εξέφρασε για τις αμβλώσεις. 

Η απάντηση που πρέπει να δοθεί στην κυβέρνηση της ΝΔ πρέπει να έχει ξεκάθαρα προοδευτικό, ενωτικό, αριστερό πρόσημο. 

–Βλέπετε να συμβαίνει και στην Ελλάδα αυτό που συμβαίνει διεθνώς, δηλαδή στροφή σε κόμματα της ακροδεξιάς; 

Υπάρχει κίνδυνος και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Για αυτό η Αριστερά και ο προοδευτικός χώρος έχει ευθύνη να διαμορφώσει μία πρόταση και να πείσει τα λαϊκά στρώματα ότι λύση δεν είναι ούτε η ακροδεξιά, ούτε η αντιπολιτική, ούτε οι δήθεν εύκολες λύσεις που χαϊδεύουν αυτιά, αλλά ταυτόχρονα διευρύνουν τα προβλήματα. Και βέβαια ,λύση δεν είναι η απαξίωση της πολιτικής και η ατομική λύση. 

Η άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι ένα τυχαίο φαινόμενο. Τρέφεται από τις ανισότητες, την ανασφάλεια, τον φόβο, τον αυταρχισμό και τον εθνικισμό. Τρέφεται από την ανικανότητα των συντηρητικών κυβερνήσεων και την έλλειψη εναλλακτικών λύσεων από τα κόμματα της προόδου. Και ο τραμπισμός, σε όλες τις εκφράσεις του, πολλαπλασιάζει τα αδιέξοδα.

Θα κάνω ό,τι είναι δυνατόν για να υπάρχει ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων για έναν ισχυρό προοδευτικό πόλο που θα κερδίσει τη ΝΔ στις εκλογές. Οι βουλευτές μας είναι δεσμευμένοι σε αυτή τη συλλογική μας προσπάθεια

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε ο φόβος, ούτε ο θυμός, ούτε η μείωση των δικαιωμάτων. 

Για αυτό και λέμε πως η λύση απέναντι στην αποτυχημένη και διεφθαρμένη κυβέρνηση πρέπει να είναι προοδευτική, ώστε να μην αφήσουμε χώρο σε ακροδεξιές και επικίνδυνες δυνάμεις να παραπλανήσουν την κοινωνία. 

Χρειάζεται μια ισχυρή προοδευτική πρόταση, που θα προστατεύει τη δημοκρατία, τα κοινωνικά δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Και αυτή είναι σήμερα η μεγάλη μας ευθύνη απέναντι στους Έλληνες και τις Ελληνίδες.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η απόφαση συνοδεύτηκε από σαφή πολιτική απαίτηση: ο Ν. Φαραντούρης καλείται να παραδώσει την ευρωβουλευτική του έδρα, καθώς –όπως τονίζεται από την Κουμουνδούρου– δεν δεσμεύεται ξεκάθαρα ότι θα συνεχίσει να εκπροσωπεί τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

H «ευκαιρία»

Ήδη από τις πρώτες δημόσιες δηλώσεις του ευρωβουλευτή, στο εσωτερικό του κόμματος υπήρξαν εισηγήσεις προς τον Σωκράτη Φάμελλο για άμεση διαγραφή. Στελέχη εκτιμούσαν ότι οι αναφορές του Ν. Φαραντούρη άνοιγαν ευθέως ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας και κομματικής νομιμοποίησης. 

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του κλίματος έπαιξε και η ιδιαίτερα επιθετική ρητορική που υιοθέτησε η Μαρία Καρυστιανού απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, με αιχμή το τρίτο μνημόνιο, τοποθετήσεις που στην Κουμουνδούρου ερμηνεύτηκαν ως σαφής ανάδειξη του κόμματος σε βασικό πολιτικό της αντίπαλο.

Εξάλλου η αναμονή των πρωτοβουλιών του Αλέξη Τσίπρα είναι η καλύτερη “ανάσχεση” εκδήλωσης αποσκιρτήσεων εκτιμούν στελέχη του κόμματος, με την Κουμουνδούρου, ωστόσο, να παραμένει σε εγρήγορση.

Μάλιστα όπως υπενθυμίζουν στελέχη ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν εκείνος που είχε σταθεί αρωγός και είχε συμβάλει ουσιαστικά στα πρώτα της βήματα, κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατά την περίοδο που προήδρευε του Συλλόγου των Συγγενών θυμάτων των Τεμπών.

Παρά ταύτα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επέλεξε να εξαντλήσει τα περιθώρια πολιτικής συνεννόησης. Το βράδυ της Τρίτης επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον ευρωβουλευτή και, σύμφωνα με πληροφορίες, του έθεσε με σαφήνεια το πολιτικό δίλημμα. Τα ερωτήματα ήταν ευθέα: «Είσαι ή δεν είσαι ΣΥΡΙΖΑ; Υπερασπίζεσαι τις ιδέες, το πρόγραμμα και τις προτάσεις μας; Θα πας ή όχι αλλού;». Ο Ν. Φαραντούρης φέρεται να απάντησε ότι θα προχωρήσει σε καθαρή δημόσια τοποθέτηση.

H οριστική ρήξη

Αντί, όμως, να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι συνεντεύξεις που παραχώρησε την επόμενη ημέρα προκάλεσαν νέα σύγχυση. Κατά την ανάγνωση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, ο ευρωβουλευτής συνέχισε να υπεκφεύγει, να μην δεσμεύεται ρητά και να αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Αίσθηση προκάλεσε, μάλιστα, το γεγονός ότι παρουσίαζε τον εαυτό του ως ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ «υπό προθεσμία», μέχρι να ανακοινώσει ενδεχομένως κάτι διαφορετικό.

Η δυσαρέσκεια στη στενή ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου μετατράπηκε σε οργή. «Δεν μπορούσε να είναι ανεκτό να σέρνεται αυτή η κατάσταση», περιγράφει στέλεχος του κόμματος. Στη σύσκεψη του στενού επιτελείου υπήρξε κοινή γραμμή ως προς την ουσία της απόφασης.

Υπήρξαν, ωστόσο, προβληματισμοί για τον χρόνο ανακοίνωσης, καθώς ορισμένοι επισήμαναν ότι το κόμμα δεν πρέπει να χάσει ακόμη μία έδρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο –τη δεύτερη μετά τη διαγραφή του ευρωβουλευτή Νίκου Παππά. Τελικά, αποφασίστηκε η άμεση κίνηση.

“Να παραδώσει την έδρα»

Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ διευκρινίζουν ότι η διαγραφή δεν σχετίζεται με τις κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού καθαυτές, αλλά με τη στάση του Ν. Φαραντούρη. Όπως τονίζουν, αντίστοιχες δηλώσεις ή υπαινιγμοί για οποιοδήποτε άλλο κόμμα ή πολιτική πρωτοβουλία θα αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο. Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα είναι η καθαρότητα εκπροσώπησης και η πολιτική συνέπεια απέναντι στους ψηφοφόρους.

Όπως  σημειώνουν κομματικές πηγές «ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και οι ψηφοφόροι του έχουν ανάγκη και απαίτηση για ευρωβουλευτές που θα τους εκπροσωπούν χωρίς προϋποθέσεις και κρυφά χαρτιά. Που θα δουλεύουν με συνέπεια και συντροφικότητα, βελτιώνοντας τη δράση μας και την επιρροή μας, και δεν θα εκμεταλλεύονται την ψήφο των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ για να ανοίξουν την πόρτα για άλλα κόμματα».

Στο ίδιο πλαίσιο, με την ανακοίνωση της διαγραφής επισημάνθηκε ότι, εφόσον ο Ν. Φαραντούρης αδυνατεί να δεσμευτεί ότι θα εκπροσωπεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οφείλει να παραδώσει την έδρα στο κόμμα και στους ψηφοφόρους που του την εμπιστεύτηκαν.

Αιχμές για ΣΥΡΙΖΑ

Λίγο μετά τη διαγραφή του, ο Νικόλας Φαραντούρης ανήρτησε στα social media βίντεο με δήλωσή του, στην οποία αρνείται να παραδώσει την έδρα του. Ανακοίνωσε οτι θα συνεχίσει απερίσπαστος το έργο του στην Ευρωβουλή, λογοδοτώντας- όπως επεσήμανε- «στους χιλιάδες συμπολίτες μας, που με τίμησαν με τη ψήφο τους και με έστειλαν να υπηρετήσω τα συμφέροντα της πατρίδας και του λαού. Σ’ αυτούς και μόνο λογοδοτώ. Η έδρα μου ανήκει σε αυτούς. Με αυτούς συνομιλώ καθημερινά». Άφησε μάλιστα αιχμές για τον ΣΥΡΙΖΑ κατηγορώντας τον οτι «απομακρύνθηκε από τα μαζικά κινήματα και δαιμονοποιεί οτιδήποτε συνιστά μαζική κινητοποίηση των πολιτών. Εγώ θα συνεχίσω. Για δικαιοσύνη, διαφάνεια και ισονομία».

Με τη διαγραφή του, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να στείλει σαφές μήνυμα εσωκομματικής πειθαρχίας και πολιτικής καθαρότητας σε μια περίοδο που το κόμμα αναζητά σταθερό βηματισμό και σαφή ταυτότητα.

Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα δεν αφορά πρόσωπα ούτε συγκυριακές πολιτικές διεργασίες, αλλά τη θεμελιώδη αρχή ότι η κοινοβουλευτική –και ευρωκοινοβουλευτική– εκπροσώπηση δεν μπορεί να λειτουργεί με «ανοιχτές πόρτες» και εκκρεμότητες.

Από την άλλη πλευρά, ο Νικόλας Φαραντούρης επιλέγει να πορευτεί εκτός κομματικού πλαισίου, προτάσσοντας την προσωπική του πολιτική νομιμοποίηση από το εκλογικό σώμα και διαμορφώνοντας πλέον μια αυτόνομη παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η σύγκρουση αυτή δεν εξαντλείται στη διαχείριση μιας έδρας, αλλά αποτυπώνει βαθύτερες αντιφάσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Με τις πολιτικές ισορροπίες να παραμένουν ρευστές το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η ρήξη αυτή θα παραμείνει ένα μεμονωμένο επεισόδιο ή θα λειτουργήσει ως προπομπός ευρύτερων ανακατατάξεων.    

Η κ. Καρυστιανού, μιλώντας δημόσια, στάθηκε με έμφαση στο πρόσωπο του ευρωβουλευτή, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Τον γνώρισα από κοντά, έχω μόνο θετικά να πω. Είναι γνώστης, ήταν θετικός στο να μας βοηθήσει να οργανώσουμε την εκδήλωση για το άρθρο 86. Χαίρομαι που υπάρχουν πολιτικοί που αγκαλιάζουν κινήσεις σαν και αυτή που έχει ως βασικό αίτημα την κάθαρση».

Από την πλευρά του, ο Νικόλας Φαραντούρης, μιλώντας στην ΕΡΤ, έκανε λόγο για κοινή αντίληψη σε ζητήματα δικαιοσύνης και διαφάνειας, τονίζοντας ότι η Μαρία Καρυστιανού εκφράζει «ένα κίνημα πολιτών που έφερε εκατομμύρια ανθρώπους στους δρόμους με αίτημα τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη».

Παραδέχθηκε ότι υπάρχει διάλογος μεταξύ τους, απέφυγε ωστόσο να δώσει συνέχεια στα σενάρια περί νέου πολιτικού σχηματισμού ή ενδεχόμενης αποχώρησής του από τον ΣΥΡΙΖΑ, περιοριζόμενος στη φράση ότι «κάθε σοβαρή πρόταση για το μέλλον του τόπου είναι καλοδεχούμενη».

Η σκληρή αντίδραση Πολάκη

Οι δηλώσεις αυτές δεν έμειναν αναπάντητες στο εσωτερικό του κόμματος. Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Παύλος Πολάκης αντέδρασε έντονα, ζητώντας από τον ευρωβουλευτή να ξεκαθαρίσει δημόσια τη στάση του.

Με ανάρτησή του στο Facebook, ο κ. Πολάκης κάλεσε τον Νικόλα Φαραντούρη είτε να διαψεύσει τα σενάρια είτε να αποχωρήσει από τη θέση του, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Νίκο Φαραντούρη ξεκαθάρισε τη θέση σου είτε αποποιούμενος τα σενάρια, είτε παραιτούμενος από τη θέση του ευρωβουλευτή! Γιατί βγήκες ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, όχι του απατού σου!!».

«Είναι προφανές ότι η Τουρκία βγαίνει αναβαθμισμένη απ’ τους διπλωματικούς χειρισμούς Ερντογάν», επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής. «Αυτό αλλάζει εκ βάθρων τις ισορροπίες και απαιτεί εθνική συνεννόηση και αλλαγή πορείας. Η στάση Ερντογάν στο Ρωσο-Ουκρανικό όπου κατάφερε και τα δύο μέρη να θεωρούν την Τουρκία φίλη χώρα και γεφυροποιό, η μη εμπλοκή στα εσωτερικά των ΗΠΑ (σε αντίθεση με την ελληνική κυβέρνηση), η διεκδίκηση στην Ευρώπη και οι πρωτοβουλίες στη Μέση Ανατολή (σε αντίθεση με τον δικό μας αναχωρητισμό του “δεδομένου και σιωπηλού”), συνοψίζονται δυστυχώς στο καλωσόρισμα του Προέδρου Τραμπ: «Ο Πρόεδρος Ερντογάν είναι αξιοσέβαστος απ’ όλους. Όλοι τον σέβονται και τον υπολογίζουν όπως κι εγώ. Κρατά ουδετερότητα σε κάποια πράγματα – κι εμένα μου αρέσει να είμαι ουδέτερος – αλλά αν θέλει μπορεί να επηρεάσει».

Αναφορικά με την ακύρωση της Συνάντησης Ερντογάν-Μητσοτάκη απ’ τον Τούρκο Πρόεδρο, την χαρακτήρισε «εξευτελιστική». Όπως τόνισε ο κ. Φαραντούρης «δεν είναι η πρώτη φορά που η πατρίδα μας απαξιώνεται έτσι στο πρόσωπο του πρωθυπουργού, κάτι που ασφαλώς μας προσβάλλει όλους. Θυμόμαστε την ακύρωση της συνάντησης απ’ τον πρώην Βρετανό Πρωθυπουργό Σούνακ επειδή ο Έλληνας Πρωθυπουργός “αθέτησε τη συμφωνία που είχαν κάνει”. Τώρα ο Ερντογάν ματαιώνει συνάντηση (στο Σπίτι της Τουρκίας) για τον ίδιο λόγο, όπως διέρρευσαν. Εξευτελισμός».

«Άμεσα πράξεις άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων»

Υπό το φως της προκλητικής ομιλίας Ερντογάν στον ΟΗΕ, ο Έλληνας ευρωβουλευτής ζήτησε η Ελλάδα να προχωρήσει άμεσα σε άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. «Θα έπαιρνα το αεροπλάνο και θα ενημέρωνα όλες τις κυβερνήσεις σε ΕΕ-ΗΠΑ και θα προχωρούσα στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου.

Ασφαλώς δεν θα είχα συμφωνήσει κρυφά να ζητώ την τουρκική συναίνεση ακόμη και για στοιχειώδεις πράξεις κυριαρχίας. Εξάλλου, μετά τις επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας των τελευταίων ετών, θα θεωρούσα ότι έχει παραβιαστεί η περίφημη Διακήρυξη των Αθηνών (που ξέπλυνε τις εχθρικές ενέργειες της Τουρκίας) κι άρα δεν μας δεσμεύει».

Φαραντούρης και Ταγιάνι είχαν συναντηθεί πρόσφατα στην Ταορμίνα της Σικελίας με αφορμή τα 70 χρόνια από τη Διάσκεψη της Μεσσίνας που οδήγησε στην ίδρυση της ΕΕ. Όπως επισημαίνει στην επιστολή του ο Νικόλας Φαραντούρης, «στην τριεθνή Ιταλίας -Τουρκίας -Λιβύης η Ελλάδα αγνοήθηκε και αυτό δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο». «Ελλάδα και Ιταλία έχουν κοινές στρατηγικές προκλήσεις. Αν η ΕΕ θέλει να είναι γεωπολιτικός παίκτης και όχι θεατής εξελίξεων, οφείλει να ενεργεί με ενότητα και συνέπεια. Οι μονομερείς ενέργειες στο τέλος ζημιώνουν όλους», επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής.

Σε δηλώσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Νικόλας Φαραντούρης τονίζει ότι: «Η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει το παράνομο Μνημόνιο με τη Λιβύη για τις θαλάσσιες ζώνες. Πρόκειται για ευθεία απειλή στα ελληνικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα. Η σιωπηρή αποδοχή του από εταίρους, όπως εν προκειμένω η Ιταλία, θα συνιστούσε επικίνδυνο και αντιδεοντολογικό προηγούμενο».

«Ζήτησα από τον φίλο Αντόνιο, πρώην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και νυν ΥΠΕΞ της Ιταλίας, να συντονιστεί με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο σε επόμενους γύρους συζητήσεων. Μόνο με συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων μπορούμε να μιλάμε για βιώσιμες λύσεις στην Ανατολική Μεσόγειο» επισημαίνει ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του ευρωπαϊκού δικαίου και καταλήγει «Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι θεατής. Είναι δύναμη διεθνούς νομιμότητας και σταθερότητας στην περιοχή. Στην Ευρώπη της αστάθειας, κάποιοι πρέπει να μιλούν ξεκάθαρα. Το πράττουμε με ευθύνη, ως Έλληνες, αλλά και ως Ευρωπαίοι».

Ολόκληρη η επιστολή Φαραντούρη:

Εξοχότατε Υπουργέ / Αγαπητέ Αντόνιο,

Απευθύνομαι με πνεύμα συναδελφικότητας και αμοιβαίου σεβασμού, το οποίο άλλωστε εκπορεύεται από την θητεία μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την κοινή αγωνία μας για τη συνοχή και τη στρατηγική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μου έδωσε μεγάλη χαρά η συνάντησή μας τον περασμένο Ιούνιο στην Ταορμίνα, με την ευκαιρία της 70ής επετείου της Διάσκεψης της Μεσσήνης, μιας συμβολικής στιγμής για όσους από εμάς παραμένουμε προσηλωμένοι στο ευρωπαϊκό ιδεώδες. Η συζήτησή μας για τη διαρκή παρακαταθήκη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ήταν επίκαιρη και ουσιαστική. Θυμάμαι με ιδιαίτερη καθαρότητα τη σκέψεις που μοιραστήκαμε: «Δεν υπάρχουν μικρές και μεγάλες χώρες στην Ευρώπη. Υπάρχουν οι μικρές και όσες δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει ότι είναι μικρές, στην παγκόσμια σφαίρα. Αλλά όλοι μαζί μπορούμε να είμαστε μεγάλοι, ισχυροί και επιδραστικοί, καταλύτης εξελίξεων και παράγοντας σταθερότητας, ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας για τους λαούς μας και τον κόσμο». Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο κλασικός νους του Βιργιλίου μάς προσφέρει ένα διαχρονικό μήνυμα: E pluribus unum — εκ των πολλών, το εν.

Ως μέλος της Επιτροπής για την Ασφάλεια και την Άμυνα και της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και απευθυνόμενος προς εσένα όχι μόνο με την ιδιότητά σου ως Υπουργού Εξωτερικών της Ιταλίας, αλλά και ως πρώην Προέδρου του Κοινοβουλίου μας και διαχρονικού υπερασπιστή του ευρωπαϊκού οράματος, γνωρίζω πως και οι δύο φέρουμε την ευθύνη να προάγουμε αυτό το πνεύμα ενότητας ακόμη και εν μέσω διαφωνιών. Με αυτό το συναδελφικό αίσθημα καθήκοντος, θα ήθελα να εκφράσω την ανησυχία μου σχετικά με την πρόσφατη τριμερή συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ Ιταλίας, Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης.

Παρ’ ό,τι κάθε διπλωματική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην αποκλιμάκωση εντάσεων και την προώθηση του διαλόγου στην περιοχή είναι καταρχήν ευπρόσδεκτη, ο αποκλεισμός της Ελλάδας, ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, που επηρεάζεται άμεσα από τα υπό συζήτηση ζητήματα, εγείρει ερωτήματα ως προς τη συνοχή τέτοιων προσπαθειών. Εάν, όπως δηλώθηκε, ο σκοπός της συνάντησης ήταν η αναζήτηση «κοινών προσεγγίσεων» σε τομείς όπως η μετανάστευση και η ενεργειακή συνεργασία, η απουσία της Ελλάδας, ως άμεσα εμπλεκόμενης και ενεργά παρούσας και στους δύο αυτούς τομείς, δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ατυχής και εν δυνάμει υπονομευτική για την ενιαία ευρωπαϊκή στάση.

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται μόνο γεωγραφικά στο κέντρο αυτών των θεμάτων, αλλά και πολιτικά. Από τις μεταναστευτικές ροές στη Μεσόγειο έως τις ενεργειακές διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, αποφάσεις που λαμβάνονται εν τη απουσία της Ελλάδας, δεν μπορούν να θεωρηθούν βιώσιμες, δίκαιες ή στρατηγικά επαρκείς.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αναθέρμανση της συζήτησης γύρω από το «Τουρκολιβυκό Μνημόνιο» για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών· ένα κείμενο που έχει καταδικαστεί όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από τα ίδια τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και ιδίως της UNCLOS, στην οποία είναι συμβαλλόμενη τόσο η Ιταλία όσο και η Ελλάδα. Το εν λόγω Μνημόνιο επιχειρεί να επιβάλλει «δικαιοδοσίa» σε περιοχές όπου η Τουρκία δεν διαθέτει κανένα νομικό έρεισμα, παραγνωρίζοντας πλήρως την παρουσία ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη. Η εφαρμογή του θα οδηγούσε στην de facto ακύρωση του ελληνικού δικαιώματος πρόσβασης στην υφαλοκρηπίδα και στις ΑΟΖ της χώρας, παρεμποδίζοντας κάθε νόμιμη ενεργειακή δραστηριότητα και αναπτυξιακή προοπτική. Εν ολίγοις, συνιστά άμεση αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και άρα και των ευρωπαϊκών.

Η -έστω σιωπηρή ή έμμεση- αποδοχή τέτοιων ρυθμίσεων από οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, καθώς θα εκλαμβανόταν ως ανοχή απέναντι σε μια αναθεωρητική πρακτική που υπονομεύει όχι μόνο τη διεθνή νομιμότητα, αλλά και την αξιοπιστία της ίδιας της Ένωσης στη γειτονιά της. Από στρατηγικής απόψεως, κάτι τέτοιο θα εξέπεμπε το μήνυμα πως «διμερείς συμφωνίες» μπορούν να υπερισχύουν της πολυμερούς συνεργασίας και των αρχών του Διεθνούς Δικαίου.

Θα μιλήσω με την ειλικρίνεια που μας προσφέρει η κοινή ευρωπαϊκή μας αποστολή. Η «νεο-οθωμανική» περιφερειακή στρατηγική της Τουρκίας, με στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη, τη Συρία και το Ιράκ, με αποσταθεροποιητική εμπλοκή στην Ανατολική Μεσόγειο, με τη συνεχιζόμενη κατοχή της βόρειας Κύπρου και με ρητή απειλή κατά της Ελλάδας στην περίπτωση που ασκήσει τα νόμιμα κυριαρχικά της δικαιώματα, την καθιστά αποκλίνουσα από τις θεμελιώδεις αρχές και τη στρατηγική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αντιθέτως, Ιταλία και Ελλάδα μοιράζονται όχι μόνο κοινά νερά, αλλά ένα ολόκληρο πολιτισμικό υπόδειγμα. Είμαστε κληρονόμοι μιας κοινής ιστορικής ταυτότητας και εταίροι στις απαιτήσεις που συνεπάγεται η ευθύνη του ευρωπαϊκού Νότου. Τη στιγμή που η μαζική μετανάστευση, τα ζητήματα ασφαλείας και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων τέμνονται στην περιοχή μας, δεν υπάρχουν περιθώρια για παρανοήσεις ή μονομερείς πρωτοβουλίες.

Στο πλαίσιο αυτό, εισηγούμαι όπως οι μελλοντικές διαβουλεύσεις για την Ανατολική Μεσόγειο περιλαμβάνουν όλα τα άμεσα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Κύπρου και πέραν αυτών, όπου αρμόζει, της Αιγύπτου. Μόνο ένα πραγματικά συμμετοχικό πλαίσιο μπορεί να αποδώσει βιώσιμα αποτελέσματα και να διασφαλίσει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Ευρώπης.

Επίτρεψέ μου διά της παρούσης να αναγνωρίσω τη διαχρονική σου προσήλωση στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και να εκφράσω τη βεβαιότητά μου ότι θα προσεγγίσεις το ζήτημα αυτό με την υπευθυνότητα και τη σοβαρότητα που διέπει το αξίωμά σου και η μακρά ευρωπαϊκή σου πορεία. Παραμένω στη διάθεσή σου για κάθε περαιτέρω διάλογο και είμαι βέβαιος πως οι χώρες μας θα συνεχίσουν να πορεύονται από κοινού: στην ενότητα, στο Δίκαιο, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Με εκτίμηση,

Καθηγητής Νικόλας Φαραντούρης
Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής και καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου εκπροσώπησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο του Υψηλού Επιπέδου Φόρουμ του ΟΗΕ για τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs). Η συνέντευξη στη Γ.  Γαραντζιώτη έχει ως εξής: 

Ερ. Στο περιθώριο των επαφών σας στη Ν. Υόρκη συναντηθήκατε με τον γεν. γραμματέα του ΟΗΕ, εκπροσωπώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως ο συντάκτης και εισηγητής της Έκθεσης για τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Ερ. Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι βασικές προτεραιότητες για να διασφαλιστεί η υλοποίηση των Στόχων της Ατζέντας 2030;

Απ. «Η συνάντησή μου με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, κ. Α. Γκουτέρες, έγινε στο πλαίσιο του High Level Political Forum του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη σε μία εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για τον Οργανισμό και τη διεθνή κοινότητα. Εκπροσωπώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ο συντάκτης και εισηγητής της Έκθεσης για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs), που υπερψηφίστηκε με ευρύτατη πλειοψηφία 672 ψήφους επί 622 ψηφισάντων στην τελευταία Ολομέλεια στο Στρασβούργο, κάτι που μου έδωσε μεγάλη ικανοποίηση αλλά και ευθύνη. Οι παγκόσμιοι στόχοι αφορούν από τη μείωση των οικονομικών και περιφερειακών ανισοτήτων μέχρι την βιοποικιλότητα και από τα στοιχειώδη δικαιώματα των γυναικών και των νέων κοριτσιών μέχρι την πρόσβαση στο νερό, την υγεία, την εργασία κλπ.

Και έχω τη χαρά, αυτές τις μέρες, εδώ στη Νέα Υόρκη, να παρουσιάσω τη θέση του Ευρωκοινοβουλίου στο ανώτατο δυνατό επίπεδο εκπροσώπησης της διεθνούς κοινότητας. Προτεραιότητα σήμερα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους διεθνείς θεσμούς. Αυτό σημαίνει: εποπτεία και λογοδοσία στη χρηματοδότηση, ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμετοχής των ευάλωτων ομάδων και προώθηση συνεργειών ανάμεσα στις δημοκρατίες του Βορρά και του Νότου. Χρειαζόμαστε λιγότερα διακηρυκτικά κείμενα και περισσότερη δράση για τη βιωσιμότητα στην κοινωνία και την οικονομία για τον πλανήτη, την ανθρωπότητα και τις επόμενες γενιές».

Ερ. Στο πλαίσιο της εντεινόμενης αποχώρησης των ΗΠΑ από διεθνείς οργανισμούς, θεωρείτε ότι η ΕΕ μπορεί να αναλάβει πιο ηγετικό ρόλο εντός του ΟΗΕ, τόσο πολιτικά όσο και θεσμικά;

Απ. «Ξεκάθαρα ναι. Η ΕΕ οφείλει να αναλάβει ηγετικό ρόλο εντός του ΟΗΕ για να εδραιώσει τη λογική του διεθνούς δικαίου και να προασπίσει τη διεθνή έννομη τάξη που αμφισβητείται από αναθεωρητικές δυνάμεις. Η αναδίπλωση των ΗΠΑ αφήνει ένα κενό που έχει την ευκαιρία να καλύψει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΕ και τα 27 κράτη μέλη μαζί, είναι πλέον οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες του ΟΗΕ. Ως κοινότητα δικαίου, η Ευρώπη έχει τη θεσμική νομιμοποίηση αλλά και την ιστορική ευθύνη να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο. Όχι μόνο ως χρηματοδότης, αλλά και ως θεματοφύλακας της διεθνούς έννομης τάξης. Αυτό προϋποθέτει συνέπεια, στρατηγικό βάθος και θεσμική ετοιμότητα, την οποία οφείλει να καλλιεργήσει περισσότερο».

Ερ. Πώς αξιολογείτε τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πλέον βασικού χρηματοδότη του ΟΗΕ στην προώθηση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμερούς συνεργασίας και διπλωματίας;

Απ. «Όπως τόνισα στις δηλώσεις μου μετά την συνάντηση με τον γενικό γραμματέα Γκουντέρες, η ΕΕ οφείλει και δικαιούται να αξιώνει την πιστή τήρηση του διεθνούς δικαίου. Και ως ο βασικός πλέον χρηματοδότης του ΟΗΕ, οφείλει και δικαιούται να απαιτεί τη στιβαρή παρέμβαση του Οργανισμού όταν το διεθνές δίκαιο παραβιάζεται. Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου πρέπει να αποτελεί όχι μόνο θέση αρχής, αλλά προϋπόθεση για τη συνέχιση κάθε πολυμερούς συνεργασίας. Το γεγονός ότι η ΕΕ είναι πλέον ο βασικός χρηματοδότης του ΟΗΕ, δημιουργεί και μία ευθύνη επιρροής. Δεν μπορούμε να μένουμε παρατηρητές. Πρέπει να απαιτούμε στον ΟΗΕ με θεσμική αυτοπεποίθηση, την αυστηρή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και την ενεργοποίηση των μηχανισμών επιτήρησης όταν αυτό παραβιάζεται».

Ερ. Αναφέρατε στις δηλώσεις σας «τη δράση της Τουρκίας που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο». Ποια ήταν η στάση του γεν. γραμματέα ΟΗΕ σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος;

Απ. «Ο γενικός γραμματέας γνωρίζει τα ζητήματα, αλλά είναι σημαντικό να αισθάνεται -τόσο ο ίδιος όσο και η διεθνής κοινότητα- ότι δεν είναι διμερή θέματα “ελληνικού ενδιαφέροντος” αλλά ευρωπαϊκού και παγκόσμιου ενδιαφέροντος ζητήματα παραβίασης του διεθνούς δικαίου. Η Τουρκία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο σε σειρά θεμάτων: απειλή πολέμου (casus belli) στην Ελλάδα, παράνομη στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο, τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, και τελευταία, προσπάθεια ηλεκτρικής διασύνδεσης με το ψευδοκράτος. Αυτά παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και έναντι της ΕΕ που στηρίζει οικονομικά και θεσμικά τον ΟΗΕ. Έτσι πρέπει να τίθενται τα ζητήματα. Αυτή θεωρώ είναι η ρεαλιστική αποτύπωση των διεθνών σχέσεων για τη ρεαλιστική και εν τέλει αποτελεσματική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Διότι η επίκληση των διεθνών κανόνων από μόνη της δεν αρκεί για την εφαρμογή τους».

Ερ. Δεδομένης της κρισιμότητας της συγκυρίας και της αστάθειας σε πολλές περιοχές του κόσμου, ποιος είναι ο ρόλος του ΟΗΕ στην αυστηρή εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου όταν αυτό παραβιάζεται, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της παράνομης κατοχής της Κύπρου και του τουρκο-λιβυκού μνημονίου;

Απ. «Όπως ανέφερα προηγουμένως, από μόνη της η επίκληση του διεθνούς δικαίου δεν αρκεί, διότι έχουμε περάσει άρδην στη λογική της ισχύος (και μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις εις βάρος της διπλωματίας). Επομένως, χρειαζόμαστε μηχανισμούς εφαρμογής και στρατηγικές εναλλακτικές. Ούτε ο ΟΗΕ ούτε η ΕΕ μπορούν να ανέχονται παραβιάσεις της διεθνούς νομιμότητας, όπως η τουρκική απειλή πολέμου. Το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αλλά και η συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου συνιστούν κλασικές περιπτώσεις παραβίασης. Και εδώ, ο ρόλος της ΕΕ ως βασικού χρηματοδότη του ΟΗΕ μπορεί να είναι καθοριστικός. Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι σήμερα οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες του ΟΗΕ, πρέπει να εισακουγόμαστε. Χρειαζόμαστε έναν ΟΗΕ (και μία ΕΕ μέσα σε αυτόν) λιγότερο θεατή και περισσότερο θεματοφύλακα. Αυτό είναι άλλωστε το πνεύμα της Έκθεσης που παρουσίασα εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και με αυτή τη λογική σκοπεύω να κινηθώ με τις θεσμικές ιδιότητες, όχι μόνο του εισηγητή των παγκόσμιων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, αλλά και ως μέλος των Επιτροπών Προϋπολογισμού, Ασφάλειας και Άμυνας, Συνταγματικών Υποθέσεων και Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και ασφαλώς ως μέλος της Διακοινοβουλευτικής Αντιπροσωπείας ΕΕ-ΗΠΑ».