Βάσει της πρότασης, οι εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου μέσω αγωγών και υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) θα απαγορευτεί πλήρως και μόνιμα το 2028 το αργότερο.

Η απαγόρευση που θα εγκριθεί κατόπιν διαπραγμάτευσης με το ΕΚ θα υιοθετηθεί με απλή πλειοψηφία, συνεπώς χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που εισάγουν αέριο από τη Ρωσία μέσω αγωγών, δεν μπορούν να προβάλουν βέτο. Αξίζει να σημειωθεί πως τα μέλη του ΕΚ ήδη τάχθηκαν υπέρ σε ψηφοφορία την περασμένη εβδομάδα, κάτι που επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων με τις πρωτεύουσες.

Οι κυρώσεις μπορούν να υιοθετηθούν μόλις συμφωνηθούν από τα 27 κράτη μέλη, χωρίς εμπλοκή του ΕΚ, ώστε η διαδικασία να προχωρήσει ταχύτερα.

Τα τιμωρητικά μέτρα χαρακτηρίζονται προσωρινά και μπορούν να αρθούν όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία κι όταν οι Βρυξέλλες δεν θα βλέπουν πλέον λόγο για την επιβολή τους.

Η αναμενόμενη συμφωνία ανάμεσα στα κράτη μέλη και το ΕΚ για την απαγόρευση θα έβαζε τέλος στις εισαγωγές υδρογονανθράκων από τη Ρωσία.

• Σύμφωνα με πληροφορίες, στις τοποθετήσεις των εκπροσώπων των χωρών κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ Βέλγιο, Βουλγαρία, Ισπανία και Ελλάδα μίλησαν πρώτοι και εξέφρασαν τη θέση που είχαν συμφωνήσει νωρίτερα, να μη δώσουν το πράσινο φως στη διευκόλυνση της αδειοδότησης των ΑΠΕ και του μηχανισμού.

Τελικά, κατάφεραν να περάσουν το βέτο, με την επίτροπο Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον, να το επιβεβαιώνει, καθώς, αφού μίλησαν όλοι, αναβλήθηκε η αποδοχή του σημερινού κανονισμού για τη διευκόλυνση της αδειοδότησης των ΑΠΕ και του μηχανισμού αλληλεγγύης, ώστε να υιοθετηθούν ταυτόχρονα στο επόμενο έκτακτο συμβούλιο υπουργών που πιθανότατα τοποθετείται στις 13 Δεκεμβρίου.

Το παρασκήνιο πριν από τη συνεδρίαση

Σύμφωνα με ανώτατη πηγή του υπουργείου Ενέργειας που μίλησε στο iefimerida.gr, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, στις 8:15 το πρωί, η ελληνική αντιπροσωπεία πήρε την πρωτοβουλία να καλέσει τους εκπροσώπους 15 χωρών προκειμένου να διαπιστωθεί αν η συμμαχία του «Νότου» μπορεί να χτίσει ένα blocking minority και να ασκήσει βέτο, κάτι που τελικά επιτεύχθηκε.

Και η Ισπανία συντάχθηκε με την πρόταση της Ελλάδας

• Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ των 15 η έκπληξη ήρθε από την Ισπανία που συντάχθηκε με την ελληνική θέση. Τελικά Ελλάδα, Βέλγιο, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Κροατία, Σλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Λιθουανία συμφώνησαν να μπουν στο συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας και να ξεκαθαρίσουν ότι δεν δίνουν πολιτική έγκριση σήμερα και να τα μπλοκάρουν.

Τώρα, θα πρέπει και τα τρία θέματα (αδειοδότησης των ΑΠΕ, του μηχανισμού αλληλεγγύης και πλαφόν) να περάσουν στο επόμενο έκτακτο Συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας που θα πραγματοποιηθεί πιθανότατα στις 13 Δεκεμβρίου.

Σκρέκας από Βρυξέλλες: Πλαφόν στα 275 ευρώ δεν είναι στην ουσία πλαφόν

To να μπει μια οροφή (ένα πλαφόν) στα 275 ευρώ δεν είναι στην ουσία οροφή» τόνισε ο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, κατά την άφιξη του στο Συμβούλιο των αρμόδιων Υπουργών στις Βρυξέλλες και επισήμανε ότι ένα πλαφόν μεταξύ «150 ευρώ και 200 ευρώ είναι ρεαλιστική οροφή».

Ο κ. Σκρέκας προσέθεσε πως «η ενεργειακή κρίση είναι σοκαριστική. Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να κάνουμε κάτι. Δεν μπορούμε να μένουμε χωρίς να κάνουμε τίποτα. Οι τιμές που εκτοξεύονται απειλούν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Χάνουμε πολύτιμο χρόνο χωρίς αποτελέσματα. Πρέπει να προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και την αξιοπιστία της Ευρώπης, κι αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε στο σημερινό Συμβούλιο».

Ερωτηθείς για το τι θα έπρεπε να έχει προτείνει η Κομισιόν, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε ότι «ένας διορθωτικός μηχανισμός πρέπει να είναι πιο ρεαλιστικός, γιατί ακόμη και τον Αύγουστο, εκείνη την περίοδο που υποφέραμε από τις τιμές στο φυσικό αέριο που είχαν εκτοξευτεί, αυτός ο διορθωτικός μηχανισμός δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί. Σίγουρα πρέπει να είναι διαφορετικός και λογικός. Πρέπει να είναι αυτός που θα μας βοηθήσει να ρίξουμε τις τιμές του φυσικού αερίου. Διότι αυτή τη στιγμή αυτό είναι μεγάλο ζήτημα. Το μεγάλο ζήτημα που έχει η Ευρώπη είναι ότι αγοράζουμε το πιο ακριβό φυσικό αέριο στον κόσμο».

«Πρέπει να αντιδράσουμε το συντομότερο δυνατόν. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να χάνουμε χρόνο» ανέφερε ο Κώστας Σκρέκας, συμπληρώνοντας ότι « ο μηχανισμός αλληλεγγύης πρέπει να πάει μαζί και να είναι συνδεδεμένος με τον διορθωτικό μηχανισμό».

Η πρόταση επί της ουσίας απορρίπτει την ιδέα 15 κρατών-μελών για το γενικό πλαφόν στη χονδρική τιμή του αερίου, λόγω των κινδύνων που ενέχει για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Η Επιτροπή παρουσίασε αυτό το non-paper πριν από δύο ημέρες, σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων των χωρών της ΕΕ (COREPER I). Σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο, το περιεχόμενό του προκάλεσε απογοήτευση και εκνευρισμό μεταξύ των 15.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πολωνία έχουν υποβάλει ενημερωτικό υπόμνημα στα μέλη του Συμβουλίου, απαντώντας στις «ενστάσεις» της Επιτροπής για την ιδέα του πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου. Από την άλλη, δώδεκα χώρες εξακολουθούν να προβάλλουν αντιρρήσεις, με πρώτη τη Γερμανία που θεωρεί , όπως και η Επιτροπή, ότι η ιδέα των 15 αν εφαρμοστεί θα θέσει σε κίνδυνο τις προμήθειες ενέργειας.

• Σύμφωνα πάντως με ευρωπαίο αξιωματούχο, οι 15 είναι αποφασισμένοι να επιμείνουν στην πρότασή τους και να ασκήσουν πίεση στην Κομισιόν. Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη της την πλειοψηφία των χωρών-μελών όταν θα συντάξει το νομοθετικό σχέδιο δράσης που θα παρουσιάσει την ερχόμενη Τρίτη 4η Οκτωβρίου.

Επί του παρόντος, βάσει του non-paper που έδωσε στη δημοσιότητα η Επιτροπή, η πρόταση για πλαφόν αφορά αποκλειστικά την τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου – πρόταση την οποία απέρριψε η πλειοψηφία των χωρών-μελών στο έκτακτο συμβούλιο ενέργειας της 9ης Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει διαπραγμάτευση φθηνότερων τιμών με «αξιόπιστους» προμηθευτές αερίου μέσω αγωγών και με προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ). Προτείνει επίσης την εισαγωγή νέου σημείου αναφοράς για το ΥΦΑ, προκειμένου να αποσυνδεθεί από το χρηματιστήριο του Άμστερνταμ (TTF) και αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα «προσωρινού» καθορισμού ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (κατά το υπόδειγμα της Ισπανίας).

Τα αγκάθια μεταξύ των 27 δεν αναμένεται να βγουν ούτε στο σημερινό συμβούλιο ενέργειας. Η συζήτηση αναμένεται πως θα καταλήξει στο τραπέζι των ευρωπαίων ηγετών, που θα συναντηθούν στην Πράγα την 6η και 7η Οκτωβρίου στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής.

Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται πάντως σήμερα να υιοθετήσουν, έπειτα από τεχνικές τροποποιήσεις, τρία έκτακτα μέτρα που εισηγήθηκε η Επιτροπή τη 14η Σεπτεμβρίου για να πέσουν οι τιμές της ενέργειας.

Προβλέπουν τη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας (με ευελιξία ως προς την υποχρεωτικότητα), θέσπιση ανώτατου ορίου στα έσοδα των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φθηνές πηγές και [3] έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης στα υπερκέρδη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το ΥΠΕΝ, την πρόταση για γενικό πλαφόν στο φυσικό αέριο την πρόταση στήριξαν οι Ιταλία, Ελλάδα, Βέλγιο, Ιρλανδία, Μάλτα, Κύπρος, Σουηδία, Κροατία, Ρουμανία, Πολωνία, Λουξεμβούργο, Λετονία, Λιθουανία, Βουλγαρία, Σλοβενία και Γερμανία (υπό προϋποθέσεις). Κανένα κράτος- μέλος δεν αντιτάχθηκε ρητά αλλά όλοι εστίασαν στην ανάγκη εξασφάλισης ασφάλειας εφοδιασμού και μη αύξησης της ζήτησης του φυσικού αερίου.

Επίσης, η εισήγηση για πλαφόν μόνο στο ρωσικό φυσικό αέριο (που θα οδηγούσε πιθανότατα σε διακοπή της ροής), υποστηρίχθηκε από Γαλλία, Δανία, Ισπανία κι Ολλανδία, ενώ αντίθετες ήταν οι Αυστρία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Ιταλία, Ελλάδα και Λουξεμβούργο. Σημειώνεται ότι ο νότιος διάδρομος μέσω του οποίου εφοδιάζεται και η χώρα μας, εξακολουθεί να λειτουργεί.

Ως προς τις λοιπές προτάσεις που συζητήθηκαν:

Την πρόταση για υποχρεωτική μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στήριξαν οι: Αυστρία, Γερμανία, Ολλανδία, Σλοβενία, Σλοβακία, Ιρλανδία, Σουηδία, Φινλανδία, Δανία ενώ αντίθετες ήταν οι Κύπρος και Μάλτα. Η Ελλάδα εξέφρασε επιφύλαξη.

Την πρόταση για μηχανισμό ανάκτησης εσόδων από τους ηλεκτροπαραγωγούς (στη βάση του μηχανισμού που εφαρμόζει η κυβέρνηση) στήριξαν οι: Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Γαλλία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Δανία, Ισπανία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Σλοβακία, Σουηδία ενώ αντίθετες ήταν οι Λιθουανία, Μάλτα, Ολλανδία και Λετονία. Η Επίτροπος Ενέργειας Simson επεσήμανε την καλή και ενδιαφέρουσα λειτουργία του ελληνικού μηχανισμού που μπορεί να αποτελέσει πρότυπο.

Την πρόταση για στήριξη των εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε προθεσμιακή αγορά στήριξαν Βέλγιο, Γαλλία, Σλοβακία, Ιρλανδία, Ισπανία, Σουηδία, Δανία, Κύπρος, Φινλανδία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβενία ενώ το Λουξεμβούργο συνέστησε προσοχή.

Αλλαγές στο ETS (αγορά ρύπων) στήριξαν οι Εσθονία, Πολωνία και Ουγγαρία, ενώ αντίθετες ήταν οι Γερμανία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Σουηδία και Δανία. Τέλος την πρόταση για φορολόγηση των υπερβολικών κερδών των εταιρειών ορυκτών καυσίμων στήριξαν Ελλάδα, Γερμανία, Ισπανία ενώ αντίθετη ήταν η Σλοβακία.

Υπέρ της πρότασης της προέδρου της Κομισιόν σύμφωνα με πληροφορίες τάχθηκαν μόνο η Εσθονία, η Λιθουανία και η Λετονία (που δεν εισάγουν καθόλου ρωσικό αέριο…). H δε Γαλλία -που έχει χαμηλή εξάρτηση από το φυσικό αέριο εν γένει και περιμένει να επαναλειτουργήσουν πλήρως οι πυρηνικές της μονάδες- είπε ότι θα μπορούσε να το στηρίξει.

Στον αντίποδα, συνολικά κατά της πρότασης τάχθηκαν η Ουγγαρία -στενότερη σύμμαχος της Ρωσίας στην ΕΕ-, η Σλοβακία, η Τσεχία. Ισχυρές επιφυλάξεις εξέφρασε η Γερμανία, ενώ Ελλάδα και Ιταλία εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για το ότι η Κομισιόν δεν συμπεριέλαβε στις υπό συζήτηση προτάσεις την επιβολή πλαφόν στις χονδρικές τιμές του φυσικού αερίου συνολικά.  Η δε Ολλανδία -έδρα του διαβόητου TTF- αντιτάχθηκε σε οποιοδήποτε πλαφόν στις εισαγωγές, υποστηρίζοντας ότι απειλεί όχι μόνο την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ, αλλά και τη φήμη της ως αξιόπιστου αντισυμβαλλομένου έναντι των εμπορικών της εταίρων.

Επί τάπητος θα τεθούν σήμερα όπως όλα δείχνουν  τα υπόλοιπα τέσσερα από τα πέντε σημεία του σχεδίου των Βρυξελλών, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί η τελική μορφή τους.  

Ειδικότερα:

1. Το «ελληνικό μοντέλο» ανάκτησης των υπερεσόδων των ηλεκτροπαραγωγών, με πλαφόν στην τιμή αποζημίωσης στη χονδρεμπορική αγορά. Προβλέπονται βέβαια αλλαγές σε σχέση με την ελληνική εκδοχή, όπως η εξαίρεση των ηλεκτροπαραγωγών από το πλαφόν και η επιβολή ενιαίου πλαφόν 200 ευρώ/MWh σε όλες τις υπόλοιπες τεχνολογίες. Θέση της Ελλάδας είναι να υπάρχουν περιθώρια τροποποιήσεων των παραμέτρων εφαρμογής της παρακράτησης εσόδων, σε εθνικό επίπεδο ώστε να μην αλλάξει ο προσωρινός μηχανισμός που εφαρμόζεται από τον Ιούλιο. Μια καθολική εφαρμογή του μέτρου της Επιτροπής  θα οδηγούσε στο να μειωθούν τα έσοδα του ελληνικού Δημοσίου από τα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών και κατ’ επέκταση τα κονδύλια για τις επιδοτήσεις των λογαριασμών ρεύματος που «παράγει» ο Μηχανισμός και καταλήγουν στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης.
2. Μέτρα για την μείωση της κατανάλωσης ρεύματος, που θα έρχονταν σε συνέχεια των μέτρων του Ιουλίου για την μείωση κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου. Εδώ υπάρχουν διαφωνίες για το εάν ο όποιος στόχος τεθεί θα πρέπει να είναι υποχρεωτικός ή προαιρετικός, με την Αθήνα να υποστηρίζει τη δεύτερη θέση.
3. Επιβολή «εισφοράς αλληλεγγύης» σε όλους τους ενεργειακούς ομίλους
4. Και τέλος, το μέτρο που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη συναίνεση είναι οι πρωτοβουλίες ενίσχυσης της ρευστότητας των ενεργειακών εταιρειών, κυρίως για να αντιμετωπίσουν τα margin calls στις προθεσμιακές αγορές φυσικού αερίου που απαιτούν τεράστια ποσά λόγω της υψηλής μεταβλητότητας των τιμών.

Επιπροσθέτως, προκειμένου να εμπεδωθούν δίκαιες τιμές με όρους αγοράς στις εισαγωγές αερίου, η Κομισιόν ανοίγει τη συζήτηση για τη δημιουργία ενός benchmark τιμολόγησης του LNG δια χειρός Βρυξελλών που να μπορεί να χρησιμοποιείται από τους συμμετέχοντες  στην αγορά.  Πρόταση που υποστηρίζει ένθερμα και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Κώστας Ξιφαράς, που με ανάρτησή του στο LinkedIn χαρακτήρισε «αναξιόπιστο» τον κόμβο TTF, καταλήγοντας ότι «Προφανώς είναι πιο αποτελεσματικό για την Ευρωπαϊκή Ένωση να δημιουργήσει ένα νέο δείκτη αγοράς με δομημένη ρευστότητα σε πραγματικές συνθήκες ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης».

Πηγή: KReport

Η τσεχική προεδρία “θα συγκαλέσει μια έκτακτη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας προκειμένου να συζητήσει συγκεκριμένα έκτακτα μέτρα για να αντιμετωπισθεί η κατάσταση στον τομέα της ενέργειας”, ανέφερε σε ένα τουίτ ο πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα.

Η απόφαση αυτή, η οποία εγκρίθηκε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ελήφθη καθώς τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Η μείωση του εφοδιασμού και η ανησυχία για το μέλλον προκάλεσαν μια ιλιγγιώδη αύξηση των τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη.

Ο Τσέχος υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου, Γιόζεφ Σικέλα, δήλωσε πως το ευρωπαϊκό συμβούλιο ενέργειας πρέπει να συγκληθεί “το ταχύτερο δυνατό”.

“Είμαστε σε ενεργειακό πόλεμο με τη Ρωσία και αυτό βλάπτει το σύνολο της ΕΕ”, είπε.