Η υπουργός σημείωσε ότι «καμία μορφή βίας, λεκτική, ψυχολογική, σωματική, διαδικτυακή, δεν είναι αποδεκτή» και τόνισε ότι ενισχύεται η δέσμευση της πολιτείας στον σεβασμό της προσωπικότητας κάθε μαθητή και κάθε μαθήτριας, «διασφαλίζοντας ότι καμία μορφή κακοποίησης δεν μένει στο σκοτάδι».

«Μαζί χτίζουμε ένα σχολείο όπου η αξιοπρέπεια προστατεύεται, η διαφορετικότητα γίνεται αποδεκτή και η μόνη ισχύς που χωρά είναι αυτή της αλληλεγγύης», κατέληξε η κ. Ζαχαράκη.

Ολόκληρο το μήνυμα της υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, για την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού, έχει ως εξής:

«Αγαπητές μαθήτριες, αγαπητοί μαθητές,

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί και γονείς,

Η πρώτη και πιο σημαντική υποχρέωση κάθε σχολείου είναι να κρατά τα παιδιά ασφαλή. Αν ένα παιδί δεν νιώθει ασφαλές, δεν μπορεί να μάθει, να δημιουργήσει, να εξελιχθεί. Και αυτό αφορά το κάθε παιδί, σε κάθε γωνιά της χώρας.

Καμία μορφή βίας, λεκτική, ψυχολογική, σωματική, διαδικτυακή, δεν είναι αποδεκτή. Είναι παραβίαση της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων του παιδιού και δεν έχουν θέση στα σχολεία μας.

Ενισχύουμε τη δέσμευσή μας στον σεβασμό της προσωπικότητας κάθε μαθητή και κάθε μαθήτριας,διασφαλίζοντας ότι καμία μορφή κακοποίησης δεν μένει στο σκοτάδι.

Για τον λόγο αυτόν, επιμορφώνουμε χιλιάδες εκπαιδευτικούς στην πρόληψη και την έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών βίας μέσω του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Ενισχύουμε το δίκτυο Ψυχολόγων και Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία μας, ώστε η στήριξη να είναι μέσα στη σχολική καθημερινότητα.

Αξιοποιούμε τους μηχανισμούς αναφοράς, όπως η πλατφόρμα stop-bullying.gr προκειμένου να παρεμβαίνουμε έγκαιρα και άμεσα.

Χτίζουμε μια κουλτούρα πρόληψης και ενδυνάμωσης, προκειμένου κάθε παιδί να είναι έτοιμο να αντισταθεί στην πίεση, να δείχνει ενσυναίσθηση, να στηρίζει τον συμμαθητή και τη συμμαθήτριά του.

Στοχεύουμε σε μια σχολική κοινότητα όπου κάθε παιδί θα γνωρίζει ότι μπορεί να μιλήσει για όσα του συμβαίνουν, αλλά και για όσα βλέπει να συμβαίνουν σε κάποιον άλλον, με τη βεβαιότητα ότι θα ακουστεί και θα προστατευτεί εντός αλλά και εκτός σχολείου.

Καλώ τους μαθητές και τις μαθήτριές μας:

Μην μένετε σιωπηλοί.

Η φωνή σας έχει δύναμη.

Δική μας ευθύνη είναι να σας ακούμε και να ενεργούμε.

Η 6η Μαρτίου δεν είναι μια συμβολική ημέρα.

Είναι μια συλλογική δέσμευση.

Μαζί χτίζουμε ένα σχολείο όπου η αξιοπρέπεια προστατεύεται, η διαφορετικότητα γίνεται αποδεκτή και η μόνη ισχύς που χωρά είναι αυτή της αλληλεγγύης.

Σπάμε τη σιωπή. Σταματάμε τον εκφοβισμό».

Περιγράφοντας σε αδρές γραμμές το σκεπτικό εντός του οποίου κινούνται οι νέες διατάξεις, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ξεκαθάρισε ότι ο «βασικός κανόνας» του νέου πλαισίου είναι πως η παράνομη μετανάστευση «είναι πρόβλημα» και ότι «δεν δίνεται καμία δυνατότητα σε κανέναν από καθεστώς παρανομίας να μπει σε καθεστώς νομιμότητας». «Οι κανόνες πλέον του παιχνιδιού είναι σαφείς. Όποιος έρχεται παράνομα δεν θα γίνει ποτέ νόμιμος», υπογράμμισε.

Στο ίδιο σκεπτικό, ο Θάνος Πλεύρης επέμεινε και στη χρήση της ορολογίας, σημειώνοντας ότι δεν υιοθετεί τον όρο «παράτυπος» αλλά τον όρο «παράνομος», μιλώντας για ιδεολογική διαφοροποίηση ανάμεσα στην κεντροδεξιά και την κεντροαριστερά ως προς τη θεώρηση της μετακίνησης πληθυσμών.

Στο επίκεντρο του νομοσχεδίου βρίσκεται, σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, μια διπλή στόχευση: αυστηροποίηση απέναντι στην παράνομη είσοδο και παραμονή, αλλά και ταυτόχρονη «απλοποίηση» των διαδικασιών για όσους βρίσκονται νόμιμα στη χώρα. Ο υπουργός ανέφερε ότι ο νόμιμος πληθυσμός που εργάζεται ανέρχεται περίπου σε 800.000 και ότι για τις άδειες διαμονής προβλέπεται διετής διάρκεια, ενώ εισάγονται ρυθμίσεις για «ασφαλείς» ανανεώσεις σε περιπτώσεις όπου η διοίκηση καθυστερεί τους ελέγχους και δεν προκύπτουν επιβαρυντικά στοιχεία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σύνδεση της νόμιμης παραμονής με την εργασία. Κατά τον υπουργό, η λογική της νόμιμης μετανάστευσης είναι η κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών της αγοράς και, εφόσον ο κάτοχος άδειας παραμένει άνεργος για ορισμένο διάστημα (ανάλογα με τη διάρκεια της άδειας), προβλέπεται ανάκληση. «Η λογική δεν είναι να έρθεις εδώ με άδεια και να μείνεις τελικά στη χώρα χωρίς να εργάζεσαι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο κεφάλαιο των μετακλήσεων, η κυβέρνηση διαμηνύει ότι οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό θα καλύπτονται «μόνο μέσω των νόμιμων οδών» και όχι μέσω της παράνομης εισόδου. Παράλληλα, ο κ. Πλεύρης ενημέρωσε ότι βρίσκονται σε συζητήσεις με τη Δανία, την Αυστρία, την Ολλανδία και τη Γερμανία για τη δημιουργία κέντρου επιστροφής εκτός Ευρώπης, ως εργαλείο αποτροπής για όσους δεν μπορούν να επιστραφούν άμεσα επειδή οι χώρες καταγωγής δεν τους δέχονται. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται –όπως είπε– οι διακρατικές συμφωνίες με χώρες «με κοινά αξιακά κριτήρια», με ρητή πρόβλεψη επιστροφών για όσους εισέρχονται ή παραμένουν παράνομα.

Αντιδράσεις προκαλούν και οι ρυθμίσεις για το άσυλο, καθώς ο υπουργός περιέγραψε ένα μοντέλο που συνδέει την παραμονή με την ένταξη στην αγορά εργασίας και με γεωγραφική κατανομή – μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η πολιτική ένταξης, όπως είπε, δεν μπορεί να ταυτίζεται με επιδοματικές παροχές, υποστηρίζοντας ότι το άσυλο είναι κατ’ αρχήν προσωρινό και ότι, όταν εκλείψουν οι λόγοι προστασίας, η επιστροφή πρέπει να είναι ο κανόνας.

Στο μέτωπο των ΜΚΟ, το υπουργείο προωθεί αυστηρότερο πλαίσιο για την εγγραφή στο Μητρώο, περιορίζοντας –σύμφωνα με την κυβερνητική εξήγηση– τις κατηγορίες οργανώσεων που υποχρεούνται να εγγράφονται σε όσες δραστηριοποιούνται εντός των δομών ή λαμβάνουν χρηματοδότηση. Προβλέπεται, επίσης, επιβαρυντική αντιμετώπιση όταν εμπλέκονται σε παράνομη διακίνηση πρόσωπα που συνδέονται με εγγεγραμμένες οργανώσεις, ενώ ο υπουργός προανήγγειλε ότι καταργούνται απευθείας προγραμματικές συμβάσεις και εισάγονται διαγωνιστικές διαδικασίες, επικαλούμενος σχετικές επισημάνσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αντιδράσεις αναμένεται να πυροδοτήσει και η αναμόρφωση των διατάξεων για τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Ο κ. Πλεύρης υποστήριξε ότι η μεγάλη πλειονότητα βρίσκεται «στο όριο της ενηλικότητας» και ότι η υφιστάμενη ρύθμιση μπορεί να λειτουργεί ως «μαγνήτης», προαναγγέλλοντας κατάργηση διατάξεων που –κατά την άποψή του– οδηγούν σε παρατεταμένη παραμονή χωρίς σαφές προσφυγικό προφίλ.

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νάντια, Γιαννακοπούλου χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «κατώτερο των περιστάσεων», λέγοντας πως φέρει την προσωπική σφραγίδα του υπουργού. Η εισηγήτρια της αξιωματικής αντιπολίτευσης δήλωσε πως το νομοθέτημα ενέχει «πολύ σοβαρούς κινδύνους για την κοινωνική συνοχή», λέγοντας, χαρακτηριστικά, απευθυνόμενη στον υπουργό, «αποφασίσατε να κηρύξετε πόλεμο σε συμπολίτες μας μετανάστες. Σε αυτούς που δούλεψαν μια ζωή εδώ».

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Ψυχογιός, δήλωσε πως το κόμμα του εκφράζει την διαφωνία του για την ολική στόχευση του νομοσχεδίου. Ο κ. Ψυχογιός τόνισε πως «με αυτό το νομοσχέδιο, από τη μια ο μετανάστης παρουσιάζεται ως αναγκαίος και από την άλλη αντιμετωπίζεται ο ίδιος και όσοι τον στηρίζουν ως απειλή». «Η χώρα χρειάζεται κανόνες για τις νόμιμες οδούς. Χρειάζονται ταχύτερες, πιο διαφανείς διαδικασίες […] δεν δίνουμε λευκή επιταγή σε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει διατάξεις οπισθοδρόμησης», δήλωσε χαρακτηριστικά ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ και ζήτησε από την κυβέρνηση να αποσύρει τις διατάξεις και να προσέλθει σε διάλογο για την ένταξη.

Η βουλευτής του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα, δήλωσε πως το νομοσχέδιο φανερώνει την υποκρισία της κυβέρνησης αλλά και της Ευρωπάϊκής Ένωσης και πως υπηρετεί στο έπακρο τις επιταγές του κεφαλαίου στη σκιά των «άγριων γεωπολιτικών παζαριών στις πλάτες μεταναστών και προσφύγων». «Έρχεστε να ορίσετε του όρους για τις νέες Μανωλάδες και τις νέες εργασιακές Βαβέλ, όπως το εργοτάξιο του Ελληνικού με τα δεκάδες ατυχήματα», τόνισε, συμπληρώνοντας πως το νομοσχέδιο «ανοίγει το δρόμο για να δικαιολογείται η κάθε εργολαβική ανάθεση».

Ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Δημήτρης Τζανακόπουλος, έκανε λόγο για ένα νομοσχέδιο «που διατηρεί ένα καθεστώς εργαλειοποίησης των μεταναστών». «Πρόκειται για μια διαχείριση της πολιτικής του θανάτου. Κάντε τους τη ζωή δύσκολη. Εξοντώστε τους σωματικά και ηθικά. Κάντε τους τη ζωή κόλαση. Αυτή είναι η πολιτική της Ν.Δ» τόνισε.

Ο Βασίλης Γραμμένος από την Ελληνική Λύση δήλωσε πως το νομοσχέδιο «αρχικά επιτρέπει και στη συνέχεια νομιμοποιεί την παρανομία». «Εισάγετε πληθυσμούς και εξάγετε Έλληνες. Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό σας στίγμα. Η κυβέρνηση μετατρέπει την Ελλάδα από κυρίαρχο κράτος σε ένα διαχειριστή πληθυσμών», επεσήμανε.

Το λάθος που έφερε νέα έκρηξη οργής, και μάλιστα την ώρα που γίνονται προσπάθειες αποκλιμάκωσης των αγροτικών κινητοποιήσεων, ομολόγησε και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, κάνοντας λόγο για τεχνικό πρόβλημα στο σύστημα και πετώντας το μπαλάκι στον τεχνικό σύμβουλο.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις η πίστωση της Βασικής Ενίσχυσης και της Αναδιανεμητικής Ενίσχυσης θα καταβληθεί μέχρι το μεσημέρι.

Η ανακοίνωση αναφέρει:

“Η καταβολή της εξόφλησης της Βασικής Ενίσχυσης και τα ποσά της Αναδιανεμητικής Ενίσχυσης θα πιστωθούν στους λογαριασμούς όλων των δικαιούχων αγροτών μέχρι το μεσημέρι, όπως μας έχει διαβεβαιώσει ο Τεχνικός Σύμβουλος του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι Τράπεζες.

Χθες βράδυ, λόγω τεχνικού προβλήματος από τη δική τους πλευρά στο σύστημα καταβολής, έγινε στους δικαιούχους παρακράτηση του υπολοίπου της εισφοράς στον ΕΛΓΑ πριν πιστωθούν τα παραπάνω ποσά.

Το ζήτημα θα διευθετηθεί σήμερα το πρωί”.

Ήδη οι πρώτες αντιδράσεις από τους αγρότες είναι οργισμένες με τον εκπρόσωπο των αγροτικών μπλόκων Λάρισας, Σωκράτη Αλειφτήρα να ζητά εξηγήσεις.

Μιλώντας στο open κατήγγειλε ότι «το βράδυ με έκπληξη παρατηρήσαμε την κυβέρνηση να βάζει ακόμη ένα αυτογκόλ και να απομακρυνόμαστε τελείς από τον διάλογο» εξηγώντας ότι οι αγρότες αντί να δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους βρέθηκαν με μείον.

Ο Σωκράτης Αλειφτήρας κατήγγειλε, επίσης, ότι «βρήκαν λογαριασμούς με χρήματα από επιδόματα τέκνων από οτιδήποτε είχε αποταμιευτεί και τράβηξαν τα λεφτά» για να συμπληρώσει ότι πρόκειται για «ντροπή και ξεφτιλίκι» και κάποιος πρέπει να απολογηθεί.

«Αντιλαμβάνεστε να έχει ένας 1.000 ευρώ στον λογαριασμό για να πάει στο νοσοκομείο το πρωί και να του τα πάρουν το βράδυ;» είπε χαρακτηριστικά.

Σημειώνεται ότι οι καταγγελίες από τους αγρότες έρχονται με τη μορφή χιονοστιβάδας και αναμένεται να υπάρξουν πολιτικής εξελίξεις.

Το σημαντικό αυτό εργαλείο, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, αναμένεται να επεκταθεί μέσα στο 2026 και ήδη, παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια του 1ου «Ελληνικού Σχολείου για Εγκεφαλικά», το οποίο διοργανώθηκε 21 και 22 Νοεμβρίου στην Αθήνα, από την Ένωση Επαγγελματιών Ακτινολόγων – Απεικονιστών Ελλάδος (ΕΕΑΑΕ).

Το συνέδριο ήταν υπό την αιγίδα του υπουργείου Υγείας, του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, της Ελληνικής Ακτινολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Νευροχειρουργικής Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Επεμβατικής Ακτινολογίας και του Ελληνικού Οργανισμού Εγκεφαλικών.

«Το σύστημα εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά στο Αρεταίειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, προσφέροντας πολύτιμη εμπειρία για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ενσωματωθεί στην κλινική πράξη», ανέφερε σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου ο καθηγητής Νευροακτινολογίας του ΕΚΠΑ και από τους πρωτεργάτες του Κέντρου Εγκεφαλικών στο Αρεταίειο Παναγιώτης Παπαναγιώτου.

Ειδικότερα, το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών αφορά στην κύρωση της σύμβασης παραχώρησης για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και τροποποίησής της, για την Αττική οδό και τον νέο αερολιμένα του Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλι Πεδιάδος.

Στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο και στην ερώτηση «Γιατί αποτελεί πρόβλημα;» αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:

Η Εγνατία Οδός είναι οδικός άξονας, μήκους 658 χιλιομέτρων, διαχωρισμένων ρευμάτων κυκλοφορίας, με πλήρη έλεγχο των προσβάσεων. Εκτείνεται από την Ηγουμενίτσα μέχρι τους Κήπους (στη συνοριακή πύλη με την Τουρκία) και διέρχεται από τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Η Εγνατία Οδός συνδέεται με την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία μέσω 11 καθέτων οδικών αξόνων. Τρεις από τους οδικούς αυτούς κάθετους άξονες, με συνολικό μήκος διακοσίων 225 χιλιομέτρων, αποτελούν μέρος της κυρούμενης σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών και ειδικότερα:

α) ο οδικός άξονας Σιάτιστα – Ιεροπηγή/Κρυσταλλοπηγή που οδηγεί στην Αλβανία (Kapshtice),

β) ο οδικός άξονας Χαλάστρα – Εύζωνοι που οδηγεί στη Βόρεια Μακεδονία (Gevgeli) και

γ) ο οδικός άξονας Θεσσαλονίκη – Σέρρες – Προμαχώνας που οδηγεί στη Βουλγαρία (Kulata).

Επί του παρόντος η λειτουργία και συντήρηση του οδικού άξονα εκτελούνται υπό τον έλεγχο και με ευθύνη της Εγνατίας Οδού Α.Ε., μέσω σχετικών εργολαβικών συμβάσεων. Το Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ. (ήδη Ε.Ε.Σ.Υ.Π.) θέλησε να αναθέσει δια σύμβασης παραχώρησης τη χρηματοδότηση, λειτουργία, εκμετάλλευση και συντήρηση του ως άνω οδικού άξονα. Στο πλαίσιο αυτό, διεξήχθη διαγωνιστική διαδικασία για την παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου, κατόπιν ολοκλήρωσης της οποίας προέκυψε η υπογραφή της κυρούμενης σύμβασης παραχώρησης.

Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κρίθηκε σκόπιμη η τροποποίηση της σύμβασης παραχώρησης, αναφορικά με ζητήματα όπως η αδειοδότηση των σηράγγων που υφίστανται επί του παραχωρούμενου αυτοκινητοδρόμου και η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών του, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την αδυναμία επίτευξης της Ημερομηνίας Έναρξης Παραχώρησης, όπως είχε αρχικώς συμφωνηθεί.

Σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, οι νέες διατάξεις αποσκοπούν στη ρύθμιση ζητημάτων που αφορούν στην εκτέλεση της σύμβασης παραχώρησης και της τροποποίησής της, καθώς και στην άσκηση ευχερειών του Ελληνικού Δημοσίου, που προκύπτουν από το περιεχόμενο της υπό κύρωση σύμβασης και στοχεύουν στην ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.

Στο μεταξύ, προβλέπεται στο Β΄ μέρος του νομοσχεδίου η κύρωση της τροποποίησης της Σύμβασης Παραχώρησης της Αττικής Οδού, προκειμένου να ενταχθούν σε αυτή οι αλλαγές που κρίθηκαν σκόπιμες αναφορικά με την αρμοδιότητα του Υπευθύνου Επεξεργασίας Προσωπικών Δεδομένων.

Σε ό, τι αφορά στη σύμβαση παραχώρησης για το νέο αεροδρόμιο στο Ηράκλειο Κρήτης, σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες, οι νέες διατάξεις αποσκοπούν στη διευκρίνιση υφιστάμενων προβλέψεων της Σύμβασης Παραχώρησης αναφορικά με την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας ώστε ο νέος αερολιμένας να τεθεί σε λειτουργία το συντομότερο δυνατόν.

Την ανακοίνωση έκαναν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας
και η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών Αργυρώ Ζέρβα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεχούς επιμόρφωσης των αγροτών για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής γεωργίας.

Η νέα δράση αφορά βραχυχρόνια προγράμματα κατάρτισης που καλύπτουν θεματικές ενότητες
συναφείς με τους ειδικούς στόχους του ΣΣ ΚΑΠ και τις ανάγκες της σύγχρονης παραγωγής. Η
συμμετοχή είναι δωρεάν για τους ωφελούμενους, οι οποίοι θα επιμορφώνονται από
πιστοποιημένους παρόχους επαγγελματικής κατάρτισης.

Δικαιούχοι της δράσης θα είναι φορείς εθνικής εμβέλειας, ενώ ωφελούμενοι είναι οι ενήλικες
αγρότες (γεωργοί, κτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι κ.ά.). Ανά πρόγραμμα, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, θα καθορίζονται ειδικοί όροι ή προτεραιότητες συμμετοχής.

Η δράση θα υλοποιηθεί σε όλη τη χώρα και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης – ΕΓΤΑΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Η προδημοσίευση της πρόσκλησης είναι διαθέσιμη στις ιστοσελίδες:
www.agrotikianaptixi.gr και www.minagric.gr

Την υποχρέωση του υπουργείου Πολιτισμού να δώσει συνέχεια στο πρόγραμμα για την αναβάθμιση της ελληνικής χειροτεχνίας, κυρίως μέσα από την επαγγελματική κατάρτιση και πιστοποίηση χειροτεχνών, εξέφρασε η υπουργός Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της στην ημερίδα με θέμα «Χειροτεχνία σε Μετάβαση: Στρατηγική Αναγέννησης της Ελληνικής Χειροτεχνίας», που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στο πλαίσιο της συμμετοχής του ΥΠΠΟ στην 89η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Με τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών και εθνικών προγραμμάτων, η υπουργός Πολιτισμού τόνισε πως θα «περάσουμε από το πιλοτικό στάδιο στη μονιμότητα» και ότι θα συνεχίσει η λειτουργία των 19 δομών κατάρτισης που βρίσκονται σε οκτώ Περιφέρειες της χώρας, διότι «έχει σημασία να εδραιωθούν ως δράσεις κατάρτισης στη χειροτεχνία για να κρατήσουν τους νέους σε περιοχές, σε χωριά που ερημώνονται».

Πρόκειται για το έργο του ΥΠΠΟ «Δράσεις προετοιμασίας εφαρμογής Πρότυπης Στρατηγικής Ανασύστασης / Ανάπτυξης και Επαναπροσδιορισμού της Ελληνικής Χειροτεχνίας» που υλοποιείται σε συνεργασία με Πανεπιστήμια, δήμους και φορείς πολιτισμού ως η πρώτη, πιλοτική φάση ενός ευρύτερου εθνικού σχεδίου και περιλαμβάνει τρεις βασικούς κλάδους: την υφαντική, την κεραμική και την ξυλοτεχνία.

«Η αναβίωση της ελληνικής χειροτεχνίας αποτελεί μια πολιτική στρατηγική προτεραιότητα του υπουργείου Πολιτισμού από το 2019. Δεν πρόκειται μόνο για τη διάσωση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς -ένα κεφάλαιο της μακράς παράδοσης μας με ανεκτίμητη αξία. Αφορά εξίσου και τη μετάβασή της σ’ ένα σύγχρονο και βιώσιμο αναπτυξιακό πρότυπο, το οποίο αρδεύουν οι παραδοσιακές πρακτικές, καθιστώντας εφαλτήριο ανάπτυξης, απασχόλησης και αναζωογόνησης της ελληνικής περιφέρειας», τόνισε η κ. Μενδώνη.

Στην πιλοτική φάση του έργου, τα εκπαιδευτικά προγράμματα υλοποιούν τα Πανεπιστήμια Δυτικής Αττικής, Θεσσαλίας και το Δυτικής Μακεδονίας, σε 19 δομές που βρίσκονται σε όλη τη χώρα και κουβαλούν μακρόχρονη τοπική παράδοση. Για παράδειγμα, υλοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα στον κλάδο της κεραμικής στους Ψαράδες Φλώρινας, στον κλάδο της υφαντικής στο Νεστόριο Καστοριάς και στη Βλάστη Κοζάνης, στην Αλεξανδρούπολη και το Διδυμότειχο.

«Στόχος μας είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς χειροτεχνών με επαγγελματική κατάρτιση, πιστοποίηση, επιχειρηματική υποστήριξη, διεθνή δικτύωση αλλά και ενδυνάμωση ανάλογων μικρών επιχειρήσεων», πρόσθεσε η υπουργός Πολιτισμού.

Για τη δημιουργία του στρατηγικού σχεδίου ανασύστασης, επαναπροσδιορισμού και ανάπτυξης της ελληνικής χειροτεχνίας, μελετήθηκαν σε βάθος οι ανάγκες, τα δυνατά ή αδύναμα σημεία των χειροτεχνών και δόθηκαν 47 παρεμβάσεις, οι οποίες ανταποκρίνονται στα πραγματικά τους προβλήματα.

«Ο χειροτέχνης δεν είναι ολοκληρωμένος επαγγελματίας. Συνήθως έχει κάποιες τεχνικές γνώσεις, οι οποίες είναι τοπικές και εμπειρικές. Δηλαδή, μια υφάντρα στο Μέτσοβο ξέρει να κάνει τα υφαντά Μετσόβου, ενώ σε όλη την Ελλάδα έχουμε πάρα πολλές τεχνικές», είπε μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η συντονίστρια του έργου αναβίωσης ελληνικής χειροτεχνίας Γλυκερία Καραγκούνη, Αν. Καθηγήτρια Επιχειρηματικότητας, Καινοτομίας και Τεχνολογιών Παραγωγής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Οι μελετητές διαπίστωσαν επίσης ότι δεν υπήρχε καθόλου επιχειρηματικό υπόβαθρο. «Εμείς θέλουμε να δημιουργήσουμε τον χειροτέχνη, ο οποίος μπορεί να ζει από αυτό το επάγγελμα. Η υφαντική σήμερα δεν υπόσχεται ότι αν κάνεις μια επιχείρηση μπορείς να βγάλεις χρήματα. Άρα το κάνουμε σαν χόμπι. Εμείς θέλουμε να το πάρουμε από χόμπι και να το κάνουμε επιχείρηση», εξήγησε η κ. Καραγκούνη.

Στη συνέχεια έγινε ποιοτική μελέτη στους τρεις δυνατότερους κλάδους της χειροτεχνίας, με εις βάθος συνεντεύξεις με χειροτέχνες και από εκεί προέκυψαν οι 47 παρεμβάσεις, μία εκ των οποίων ήταν η ενδυνάμωση των δεξιότητων και των γνώσεών τους.

Τα προγράμματα, με συνολική διάρκεια 260 ωρών, 80 ώρες θεωρητική εκπαίδευση και 180 ώρες εργαστηριακά μαθήματα στη ξυλοτεχνία, στην υφαντική και στην κεραμική, με τη δημιουργία των αντίστοιχων δομών κατάρτισης, διαχέονται σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα σε περιοχές που διαθέτουν ισχυρή αντίστοιχη χειροτεχνική παράδοση.

Σχολές Πέτρας, Μαρμαροτεχνίας, Ξυλοναυπηγικής και το «Μαντηλάδικο» στο Μεταξουργείο

Στο πλαίσιο της ημερίδας η υπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε ακόμη και σε άλλες παραδοσιακές τέχνες, που δεν εντάσσονται στην καθ’ αυτή χειροτεχνία, αλλά συγγενεύει μαζί της.

Είπε χαρακτηριστικά ότι από τον προηγούμενο Μάρτιο, το Υπουργείο Πολιτισμού υπέγραψε με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης για την εκπόνηση προγράμματος σπουδών και εκπαιδευτικού υλικού για τη σύσταση και λειτουργία επαγγελματικών σχολών μαθητείας στην παραδοσιακή τέχνη της πέτρας στον Πεντάλοφο Βοΐου Κοζάνης αλλά και στα Λαγκάδια Γορτυνίας.

«Αντικείμενο είναι η σύσταση Σχολών Πέτρας και Παραδοσιακών Μορφών Δόμησης. Στόχος μας είναι η ανάδειξη μιας νέας γενιάς μαστόρων της πέτρας, ακολουθώντας την παράδοση, η οποία όχι μόνο θα αναβιώσει την τέχνη των πετράδων, ένα στοιχείο ήδη εγγεγραμμένο στον Εθνικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αλλά και θα τροφοδοτήσει την αγορά, καθώς η ζήτηση για τεχνίτες της πέτρας παραμένει ιδιαίτερα υψηλή όχι μόνον στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό».

Τον ίδιο σκοπό, δηλαδή τη διάσωση και μετεξέλιξη παραδοσιακών τεχνικών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, υπηρετούν και άλλες παράλληλες δράσεις του Υπουργείου Πολιτισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναβάθμιση του Προπαρασκευαστικού και Επαγγελματικού Σχολείου Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου σε Ανώτερη Σχολή Μαρμαροτεχνίας, η οποία με νέες υποδομές, σύγχρονο τεχνικό εξοπλισμό και χρηματοδότηση 13 εκατομμυρίων ευρώ, ανοίγει νέες επαγγελματικές προοπτικές για τους αποφοίτους της. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η ίδρυση της ειδικότητας «Τεχνικός Ξυλοναυπηγικής» στη Σάμο, που ξεκινά τη λειτουργία της με τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείου Παιδείας και του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθώς και η δημιουργία του «Μαντηλάδικου – Κέντρου Σταμπωτού Υφάσματος» στο Μεταξουργείο, με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Μέσα από την αποκατάσταση του ιστορικού κτηρίου της Βιοτεχνίας Ελληνικών Μαντιλιών και την αξιοποίηση του μηχανολογικού της εξοπλισμού, το Κέντρο φιλοδοξεί όχι μόνο να διαφυλάξει μια σπουδαία παράδοση αλλά και να αποτελέσει εφαλτήριο για την αναβίωση παλαιότατων τεχνικών.

Η ιστορία, λοιπόν, αναφέρει πως ο υπουργός κινδυνεύει να αποκτήσει φήμη αρρωστοφοβικού. Κι αυτό διότι έχει προχωρήσει στην αντικατάσταση όλων των πόμολων (!) στο γραφείο του και στα γραφεία που βρίσκονται οι πιο στενοί συνεργάτες του με ειδική αντιμικροβιακή επικάλυψη από ιόντα αργύρου! Ομολογώ πως δεν γνώριζα πως υπάρχει κάτι τέτοιο αλλά, όπως φαίνεται, ο υπουργός γνωρίζει, ή πληροφορήθηκε, πως το ασήμι καταστρέφει την κυτταρική μεμβράνη των μικροβίων.

Και όχι μόνο αυτό. Οι φήμες που έχουν φθάσει στο Μαξίμου και προκαλούν άφθονο γέλωτα αναφέρουν πως η προμήθεια προβλέπει και ειδικά αντιμικροβιακά κουμπιά για τα ασανσέρ του υπουργείου, ώστε να μην μεταδίδονται μικρόβια, άρα και ο κοροναϊός, από εκείνους που μπαίνουν στον ανελκυστήρα για να φθάσουν στο υπουργικό γραφείο.

Εκείνο που ίσως δεν έφθασε ακόμα στο Μαξίμου είναι η σχετική έγκριση δαπάνης για την προμήθεια της αντιμικροβιακής “πανοπλίας” του υπουργού. Μαθαίνουμε πως είναι αρκετές δεκάδες χιλιάδες ευρώ και πιθανώς εντάσσεται στο πλαίσιο μιας γενικότερης ανακαίνισης που έγινε πρόσφατα (και συνεχίζεται) στο συγκεκριμένο υπουργείο. Όχι παντού, αλλά κυρίως στον όροφο όπου βρίσκεται το γραφείο του υπουργού.

Εάν κρίνω πάντως από το “αξάν” της πηγής που μας μετέφερε τα καθέκαστα στο υπουργείο, χωρίς να μας το κατονομάσει, μάλλον ο υπουργός προέρχεται από εκλογική περιφέρεια εκτός Αττικής. Στο Μέγαρο Μαξίμου, πάντως, γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει στο υπουργείο και προσώρας μειδιούν αλλά δεν μας “δίνουν” το όνομα του υπουργού. Λένε, μόνο, με…νόημα πως ο υπουργός ξέρει από…μικρόβια.