Το νομοσχέδιο κατατέθηκε το βράδυ της Παρασκευής, 12/9/2025 και έχει, όπως λένε κυβερνητικοί παράγοντες ως σκοπό την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας και της στελέχωσης των υπηρεσιών των αναπτυξιακών προγραμμάτων και των φορέων που εποπτεύονται από τον αρμόδιο υπουργό για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και την επιτάχυνση της απορρόφησης των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.

Αντικείμενο του νομοσχεδίου είναι:

Α. Η αποσαφήνιση ζητημάτων του ν. 5140/2024 (Α’ 154) περί Νέου Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων,

Β. Η εισαγωγή διατάξεων για την ενίσχυση των αρμόδιων υπηρεσιών για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ), των ειδικών υπηρεσιών του ν. 4914/2022 (Α’ 61), της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε. (ΜΟΔ Α.Ε.), της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) και της Μονάδας Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και

Γ. Η θέσπιση διατάξεων για οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα των ειδικών Υπηρεσιών του ν. 4914/2022, της ΜΟΔ Α.Ε., των αρμόδιων υπηρεσιών για το ΑΠΔΕ και των εποπτευόμενων δημόσιων φορέων.

Η ανακοίνωση:

Από σήμερα Δευτέρα 1η Απριλίου 2024 εφαρμόζεται η υποχρέωση των διαχειριστών πιστώσεων να θέσουν σε λειτουργία την ειδική ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης για τους δανειολήπτες για την παροχή προσωποποιημένης πληροφόρησης, που προβλέπει ο νόμος 5072/2023.

Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θέσπισε την υποχρέωση αυτή, προκειμένου να βελτιωθεί η παροχή υπηρεσιών στους δανειολήπτες και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι δυσχέρειες στην επικοινωνία, όπως είχε δεσμευτεί η κυβέρνηση στο πλαίσιο των προγραμματικών δηλώσεων. Με τον τρόπο αυτό εγκαινιάζεται μια νέα εποχή στον τρόπο παροχής των υπηρεσιών προς τους δανειολήπτες και ενισχύεται η ενημέρωση και η διαφάνεια στις συναλλαγές, καθώς όλοι οι δανειολήπτες πλέον θα μπορούν να λάβουν εξατομικευμένη ενημέρωση για το δάνειό τους, χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες, άμεσα, έγκυρα και χωρίς κόστος.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Η ηλεκτρονική πλατφόρμα ενημέρωσης των δανειοληπτών που τίθεται από σήμερα σε εφαρμογή είναι μια μεταρρύθμιση, που αντιμετωπίζει μια αρνητική πρακτική αδιαφάνειας και έλλειψης εξυπηρέτησης των οφειλετών. Αποτελεί δε μέρος της συνολικής στρατηγικής της κυβέρνησης και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την αντιμετώπιση του ζητήματος των κόκκινων οφειλών με δίκαιο και αποτελεσματικό τρόπο, που λαμβάνει υπόψη τόσο τις ανάγκες και τις δυνατότητες των οφειλετών, ιδίως των ευάλωτων, όσο και την υγεία του τραπεζικού συστήματος. Η νομοθεσία, που ψηφίστηκε το Δεκέμβριο του 2023, τίθεται σε εφαρμογή χωρίς καθυστέρηση, ελάχιστους μήνες αργότερα. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της και θα παρεμβαίνει όπου χρειάζεται».
H Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, δήλωσε: «Η έναρξη της διαδικασίας πληροφόρησης του δανειολήπτη με ψηφιακά μέσα σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής λειτουργίας των servicers με σαφείς κανόνες αποτελεσματικής και διαφανούς λειτουργίας. Η ορθή και άμεση ενημέρωση αποτελεί το πρώτο βήμα για την ορθολογικότερη διαχείριση των απαιτήσεων που έχουν αναλάβει και θα πρέπει να ανταποκριθούν ουσιαστικά».

Τα σημαντικότερα – κατ’ ελάχιστον – στοιχεία που περιλαμβάνονται στο ηλεκτρονικό σύστημα είναι:
α) πληροφορίες σχετικά με τα ποσά που οφείλει ο δανειολήπτης, με αναλυτική καταγραφή των ποσών που οφείλονται ως κεφάλαιο, τόκοι, προμήθειες, τυχόν άλλες χρεώσεις, καθώς και το ισχύον επιτόκιο,
β) την περιοδικότητα των δόσεων, το ύψος τους, την ημερομηνία πληρωμής κάθε δόσης, το τρέχον υπόλοιπο, καθώς και τον λογαριασμό εξυπηρέτησης της οφειλής.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα παρακολουθεί στενά την ορθή και απρόσκοπτη λειτουργία των συστημάτων αυτών, ενώ παράλληλα θα συνεχίσει να λαμβάνει πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των δανειοληπτών και την ενίσχυση της διαφάνειας. Η πρόσβαση στην ενημέρωση αποτελεί δικαίωμα όλων των πολιτών.

Σε ότι αφορά το πρώτο μέγεθος (πραγματικό κατά κεφαλή ΑΕΠ), αυτό λαμβάνει υπόψη  τον πληθωρισμό και για το 2023 εμφανίζει την Ελλάδα πρωταθλήτρια αύξησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση με επίδοση 2,5% (από 18690 ευρώ το 2022 σε 19150 ευρώ το 2023 σε σταθερές τιμές 2010). Την ίδια χρονιά, το κατά κεφαλή πραγματικό εισόδημα στη Ευρωπαϊκή Ένωση έμεινε στάσιμο (κατ’ ακρίβεια σημείωση οριακή μείωση).

Συνολικά, την περίοδο 2019-2023 το πραγματικό κατά κεφαλή διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα αυξάνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (2,1% έναντι 1%), την δε περίοδο που ακολούθησε το ξέσπασμα της πανδημίας (2021-2023) η διαφορά είναι ακόμα μεγαλύτερη (5,9% μέση αύξηση στην Ελλάδα έναντι 3,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση). 

Σε όρους συνολικής (σωρευτικής) αύξησης, την περίοδο 2019-2023 το πραγματικό ελληνικό κατά κεφαλή ΑΕΠ έχει αυξηθεί κατά 9,9%, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4,8%). Σε ότι δε αφορά τα τελευταία τρία χρόνια (20211-2023), που ακολούθησαν την χρονιά που ξέσπασε η πανδημία (2020), η σωρευτική αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλή εισοδήματος στην Ελλάδα βρίσκεται στο εντυπωσιακό 18,6% (τρίτη υψηλότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση), ποσοστό και πάλι υπερδιπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,4%). 

Η διαφορά των θετικών επιδόσεων της χώρας μας την τελευταία πενταετία βρίσκονται σε απόλυτη αντιδιαστολή με τις εξαιρετικά αρνητικές επιδόσεις της χώρας μας κατά την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Συγκεκριμένα, την περίοδο 2015-2018, η Ελλάδα ήταν προτελευταία στην αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλή εισοδήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, με μέση ετήσια αύξηση 0,9%, έναντι υπερδιπλάσιου ποσοστού (1,9%) του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σε ότι δε αφορά την σωρευτική αύξηση του κατά κεφαλή εισοδήματος την περίοδο 2015-2018, αυτή ήταν και πάλι η δεύτερη χαμηλότερη στην Ευρώπη των 27 με ποσοστό 3,6%, έναντι υπερδιπλάσιας αύξησης του ευρωπαϊκού μέσου όρου της τάξης του 8,6%.  Σε ό,τι αφορά τέλος το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, ο ΣΥΡΙΖΑ το παρέλαβε (στο τέλος του 2014) στο 72 % της ΕΕ και το παρέδωσε το 2019 χαμηλότερο, στο 66 %. Από το 2019 ως το 2023 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης αυξήθηκε στο 67 % παρά το γεγονός ότι μεσολάβησαν η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους και δεν χρειάζονται πολλές επεξηγήσεις. Επί διακυβερνήσεως Νέας Δημοκρατίας, το πραγματικό κατά κεφαλή εισόδημα αναπτύσσεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο από αυτόν της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, επί ΣΥΡΙΖΑ συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο. Και βεβαίως, επί Νέας Δημοκρατίας το πραγματικό κατά κεφαλή εισόδημα αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία πέντε χρόνια (εν μέσω πανδημίας, διεθνούς ενεργειακής κρίσης και χαμηλής ευρωπαϊκής οικονομικής ανάπτυξης) με μέση ετήσια αύξηση υπερδιπλάσια από τα χρόνια που κυβέρνησε ο ΣΥΡΙΖΑ, και τα οποία ήταν χρόνια μεγάλης ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Με λίγα λόγια, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια αύξησης πραγματικού κατά κεφαλή εισοδήματος σε δύσκολους καιρούς, ενώ επί ΣΥΡΙΖΑ ήταν ουραγός της Ευρώπης σε χρόνια εύκολα. 

Και αυτό συνέβη, γιατί παρά τις μεγάλες, διαδοχικές εξωγενείς κρίσεις, η Νέα Δημοκρατία εφαρμόζει μια αποτελεσματική οικονομική πολιτική, όπως αυτή αποτυπώνεται στην αύξηση απασχόλησης κατά περίπου 367 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας από τον Ιούνιο του 2019 ως τον Δεκέμβριο του 2023, και στην πραγματική αύξηση μισθών στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας τα τελευταία τέσσερα χρόνια κατά 6,1%, με παράλληλη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, της φορολογίας εισοδήματος και της φορολογίας περιουσίας. 

Αποτελεί λοιπόν πραγματικά θράσος, αυτοί που με την ανερμάτιστη πολιτική τους  έπαιξαν την τύχη της χώρας στα ζάρια, αυτοί που καθήλωσαν την απασχόληση και τα εισοδήματα των Ελληνίδων και των Ελλήνων, αυτοί που καταρράκωσαν το διεθνές κύρος της χώρας, πεπραγμένα για τα οποία αποδοκιμάστηκαν ηχηρά σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις να εγκαλούν την κυβέρνηση της προόδου, της ανάπτυξης και της διεθνούς αξιοπιστίας για «θλιβερή πραγματικότητα». 

Και επειδή στον ΣΥΡΙΖΑ προφανώς δεν διαβάζουν τους αριθμούς και μιλάνε για «ρεκόρ φορολογικών εσόδων, λόγω της πληθωριστικής αύξησης των φόρων κατανάλωσης», τους πληροφορούμε ότι τα φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα το 2023 αυξήθηκαν κατά 11,6% (από 55,2 δις σε 61,6 δις το 2023), σε ότι δε αφορά τους φόρους κατανάλωσης, τα μεν έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 9,2% τα δε έσοδα από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης αυξήθηκαν κατά 0,5%. Την ίδια χρονιά, ο πληθωρισμός ΔΤΚ στην Ελλάδα ήταν 3,5%. Επομένως όποιος θέλει ας κάνει τους υπολογισμούς του! Και κυρίως να κάνουν τους υπολογισμούς τους εκείνοι που με την ανακοίνωσή τους υπενθυμίζουν στους Έλληνες και τις Ελληνίδες ότι με την μείωση φόρων της κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, το κράτος εισπράττει περισσότερα έσοδα και σε ονομαστικούς και σε πραγματικούς όρους. Αυτό αποτελεί τον ορισμό της αυξημένης οικονομικής ανάπτυξης, οπότε τους ευχαριστούμε για την έμμεση πλην όμως σαφή παραδοχή της επιτυχημένης οικονομικής μας πολιτικής.»

1. Πώς μπορώ να καλύψω το κόστος ή μέρος του κόστους για την αγορά POS και τη διασύνδεσή του με την ταμειακή μηχανή;

Ένα σημαντικό μέρος του κόστους για την αγορά POS και τη διασύνδεση του με ταμειακές μηχανές καλύπτεται μέσω του Προγράμματος «Ψηφιακές Συναλλαγές». Η ενίσχυση έχει τη μορφή επιταγής (voucher) και ο κάθε δικαιούχος έχει τη δυνατότητα να την χρησιμοποιήσει σε εγκεκριμένους από το Πρόγραμμα προμηθευτές. Από τους 3 πρώτους κύκλους χρηματοδότησης έχουν εγκριθεί τα αντίστοιχα vouchers σε 121.138 επιχειρήσεις για την αγορά/αντικατάσταση POS (18,1 εκατ. ευρώ) και 169.837 επιχειρήσεις για την κάλυψη μέρους του κόστους διασύνδεσης των POS με τις ταμειακές (22,5 εκατ. ευρώ). Οι επιχειρήσεις είχαν το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση στις κάτωθι Κατηγορίες:

Κατηγορία 1: Προμήθεια νέου ή αντικατάσταση υφιστάμενου EFT/POS.

Κατηγορία 3: Λήψη υπηρεσιών παρόχου ηλεκτρονικής τιμολόγησης & λογισμικών τιμολόγησης.

Κατηγορία 4: Αναβάθμιση ΦΤΜ & ΑΔΗΜΕ για διασύνδεση με EFT/POS.

Κατηγορία 5: Αντικατάσταση ΕΑΦΔΣΣ, εκτός των επιχειρήσεων εστίασης.

Κατηγορία 6: Αντικατάσταση ΦΗΜ (ΦΤΜ ή ΑΔΗΜΕ ή ΕΑΦΔΣΣ) επιχειρήσεων εστίασης.

2. Υπάρχει ενδεχόμενο να ανοίξει και 4ος κύκλος για όσες επιχειρήσεις δεν πρόλαβαν να υποβάλλουν αίτημα στους προηγούμενους κύκλους;

Εντός των προσεχών ημερών αναμένεται η ανακοίνωση έναρξης νέου κύκλου υποβολής αιτήσεων στο Πρόγραμμα «Ψηφιακές Συναλλαγές» για τις παραπάνω Κατηγορίες Ενέργειας 1, 3, 4, 5 και 6, οι οποίες θα μπορούν να υποβληθούν στην πλατφόρμα του Προγράμματος εδώ. Επιπλέον, αναμένεται η έναρξη και 5ου κύκλου χρηματοδότησης για όσες επιχειρήσεις δεν εντάχθηκαν στους προηγούμενους κύκλους και δικαιούνται χρηματοδότησης.

3. Υπάρχουν επιπλέον κατηγορίες που θα ενταχθούν στον 4ο κύκλο;

Σε εφαρμογή του νέου κανονισμού της ΕΕ για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας έχουν προστεθεί νέες επιλέξιμες δραστηριότητες, που αφορούν ενδεικτικά τη μεταποίηση και εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας και είναι οι εξής:

ΚΑΔ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

10.41.12 Παραγωγή λιπών και ελαίων και των κλασμάτων τους, ψαριών και θαλάσσιων θηλαστικών

46.11.11.07 Εμπορικοί αντιπρόσωποι που μεσολαβούν στην πώληση ψαριών, ζώντων και γόνου

46.17.11.27 Εμπορικοί αντιπρόσωποι που μεσολαβούν στην πώληση ψαριών, καρκινοειδών και μαλακίων, μη ζώντων

46.21.19.11 Χονδρικό εμπόριο προϊόντων π.δ.κ.α. ψαριών ή καρκινοειδών, μαλακίων η άλλων υδρόβιων ασπόνδυλων

46.76.19.14 Χονδρικό εμπόριο κοραλλιών και παρόμοιων προϊόντων, οστράκων μαλακίων, καρκινοειδών ή εχινόδερμων και οστών σουπιών

46.76.19.15 Χονδρικό εμπόριο μαργαριταριών από καλλιέργεια, ακατέργαστων

46.76.19.30 Χονδρικό εμπόριο φυσικών μαργαριταριών, ακατέργαστων

47.23 Λιανικό εμπόριο ψαριών, καρκινοειδών και μαλακίων σε εξειδικευμένα καταστήματα

47.77.82.08 Λιανικό εμπόριο μαργαριταριών από καλλιέργεια, ακατέργαστων

47.77.82.13 Λιανικό εμπόριο φυσικών μαργαριταριών, ακατέργαστων

47.78.86.18 Λιανικό εμπόριο κοραλλιών και παρόμοιων προϊόντων, οστράκων μαλακίων, καρκινοειδών ή εχινόδερμων και οστών σουπιών

47.91.15 Λιανικό εμπόριο ψαριών, οστρακοειδών και μαλακίων, με αλληλογραφία ή μέσω διαδικτύου

47.99.15 ‘Αλλο λιανικό εμπόριο ψαριών, οστρακοειδών και μαλακίων εκτός καταστημάτων, υπαίθριων πάγκων ή αγορών

10.2 Επεξεργασία και συντήρηση ψαριών, καρκινοειδών και μαλακίων

46.38.1 Χονδρικό εμπόριο ψαριών, καρκινοειδών και μαλακίων

Επιπλέον, σε περίπτωση που μία επιχείρηση δραστηριοποιείται σε περισσότερους του ενός ΚΑΔ, για την εκτίμηση της επιλεξιμότητας λαμβάνεται καταρχάς υπόψη ο ΚΑΔ Κύριας Δραστηριότητας και εφόσον αυτός δεν είναι επιλέξιμος, δευτερευόντως ο ΚΑΔ με τα μεγαλύτερα έσοδα.

Τέλος, συγκεκριμένα για την Κατηγορία Ενέργειας 1, επιλέξιμες θεωρούνται οι επιχειρήσεις που έχουν έναν από τους ακόλουθους ΚΑΔ που αφορούν δραστηριότητες λιανικού εμπορίου σε υπαίθριους πάγκους και αγορές, ακόμα και αν αυτοί δεν είναι ο κύριος ΚΑΔ ή ο ΚΑΔ με τα μεγαλύτερα έσοδα:

ΚΑΔ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

47.81.10.01 Λιανικό εµπόριο τροφίµων, ποτών και καπνού, παραγωγού-πωλητή σε υπαίθριους πάγκους και αγορές

47.81.10.02 Λιανικό εµπόριο τροφίµων, ποτών και καπνού, επαγγελµατία-πωλητή σε υπαίθριους πάγκους και αγορές

47.89.10.01 Λιανικό εµπόριο άλλων ειδών, παραγωγού-πωλητή σε υπαίθριους πάγκους και αγορές

47.89.10.02 Λιανικό εµπόριο άλλων ειδών, επαγγελµατία-πωλητή σε υπαίθριους πάγκους και αγορές

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι ανωτέρω ΚΑΔ να εμφανίζουν μη μηδενικά έσοδα κατά το έτος αναφοράς στο συγκεκριμένο ΚΑΔ.

4. Ποια η διαδικασία εξαργύρωσης των vouchers;

Βήμα 1:

Πατήστε για να μπείτε στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Υποβολής Αίτησης Χρηματοδότησης, στην οποία έχετε υποβάλει την Αίτηση Χρηματοδότησης και πατήστε το κουμπί «Συνέχεια» που θα δείτε στο κάτω μέρος της οθόνης.

Βήμα 2:

Πατήστε το κουμπί «Είσοδος με διαπιστευτήρια Taxisnet» που θα δείτε στο κάτω μέρος της οθόνης και πληκτρολογήστε το όνομα Χρήστη και τον Κωδικό σας που έχετε για το Taxisnet, ώστε να εισέλθετε στην Αίτησή σας.

Βήμα 3:

Πατήστε το κουμπί «Έκδοση και διαχείριση επιταγών».

Σημαντική ενημέρωση: Το κουμπί «Έκδοση και διαχείριση επιταγών» εμφανίζεται στην οθόνη για όλους τους δικαιούχους του Α’ και Β’ κύκλου. Για τους δικαιούχους του Γ’ κύκλου θα εμφανιστεί στην οθόνη μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των ενστάσεων, όπου και θα ενημερωθούν με νεότερη ανακοίνωση.

Βήμα 4:

Πληκτρολογήστε το ποσό στο οποίο επιθυμείτε να εκδοθεί η επιταγή (μέχρι το ύψος του ποσού που αναγράφεται ως «Διαθέσιμο ποσό για έκδοση νέων επιταγών» στην οθόνη σας) και μετά πατήστε το κουμπί «Αίτημα έκδοσης νέας επιταγής» και στον πίνακα «Οι επιταγές μου» θα εμφανιστεί στην οθόνη σας η επιταγή εφόσον εγκριθεί.

Σημειώνεται ότι την επιταγή θα τη λάβετε και στην επιβεβαιωμένη διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (email) που έχετε δηλώσει στην αίτησή σας.

Βήμα 5:

Επιλέγετε το προϊόν που επιθυμείτε και δείχνετε στον Έμπορο την επιταγή σας. Επίσης του δίνετε το ΑΦΜ σας και αυτομάτως λαμβάνετε μήνυμα στο κινητό, που έχετε δηλώσει στην αίτησή σας, με έναν κωδικό μιας χρήσης που επίσης πρέπει να δώσετε στον Έμπορο.

Για περισσότερες πληροφορίες, αναφορικά με τη διαδικασία αγοράς επιδοτούμενων ψηφιακών λύσεων, παρακαλούμε συμβουλευτείτε την ενότητα 13 της Πρόσκλησης.

Παράλληλα σημειώνεται ότι «ενδεικτικά αναφέρονται η υποχρεωτική ανάρτηση εσόδων και δαπανών στο MyData, η διακοπή συνεργασίας των εταιριών εμπορίας καυσίμων με παραβάτες λαθρεμπορίας, η απαγόρευση της χρήσης μετρητών στις αγοραπωλησίες ακινήτων, η ρύθμιση της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων καθώς και η εισαγωγή ενός νέου και δικαιότερου συστήματος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών». Όπως επίσης αναφέρει το υπουργείο «οι παρεμβάσεις που εισάγονται έχουν ισχυρό πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης και σταδιακά μέχρι το 2027 αναμένεται να αποφέρουν έσοδα που θα προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ ετησίως».

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, ήδη από το επόμενο έτος:

• Μετά από πολλά χρόνια μισθωτοί και συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεσοσταθμικά χαμηλότερο φόρο από τους ελεύθερους επαγγελματίες.
• Οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής θα οδηγήσουν το 2024 σε αύξηση των δαπανών για την Υγεία και τα δημόσια νοσοκομεία κατά 481 εκατ. ευρώ και για την Παιδεία κατά 255 εκατ.,
•  100 εκατ. ευρώ που μέχρι σήμερα καταβάλλονται σε ελεύθερους επαγγελματίες που κατά κανόνα υποδηλώνουν εισοδήματα και ως εκ τούτου δεν τα δικαιούνται, θα ανακατευθυνθούν σε επιδόματα προς εκείνους που πραγματικά τα δικαιούνται.
• Το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% για ΟΛΟΥΣ τους ελεύθερους επαγγελματίες και καταργείται σταδιακά σε ορίζονται 2ετίας.

Πιο αναλυτικά, όπως αναφέρει το υπουργείο, με τον νέο νόμο και με τις διοικητικές παρεμβάσεις που παράλληλα εφαρμόζονται:

1. Προχωρά άμεσα η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Η ολοκλήρωση της προγραμματίζεται για τους πρώτους μήνες του 2024. Επιπλέον, αναμένεται άμεσα η έκδοση της σχετικής ΚΥΑ, ώστε τα POS να επεκταθούν σε ολόκληρη τη λιανική.

 2. Καθίσταται υποχρεωτική η υποβολή των στοιχείων στο σύστημα MyData. Εντός του 2024 γίνεται υποχρεωτική η ανάρτηση εσόδων και δαπανών στο MyData. Τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να είναι μικρότερα από τα έξοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα. Επίσης, οι δαπάνες μιας επιχείρησης που δεν έχουν διαβιβαστεί δεν θα εκπίπτουν.

3. Γίνονται υποχρεωτικά τα ηλεκτρονικά τιμολόγια και εφαρμόζεται το ψηφιακό δελτίο αποστολής: Μόλις ληφθεί η απαιτούμενη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εφαρμοστεί υποχρεωτικά ηλεκτρονική τιμολόγηση. Μέχρι να γίνει υποχρεωτική, ωστόσο, επεκτείνονται τα κίνητρα για όσους την εφαρμόζουν νωρίτερα. Τα κίνητρα είναι τα εξής: Ταχύτερες επιστροφές φόρων, παραγραφή φορολογικών υποθέσεων στα τρία χρόνια και υπεραποσβέσεις για τεχνολογικό εξοπλισμό για όλες τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες που εκδίδουν αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο τα τιμολόγια τους τα οποία διαβιβάζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA. Παράλληλα, εφαρμόζεται στην αρχή του 2024 πιλοτικά και μέχρι το τέλος του έτους υποχρεωτικά το ψηφιακό δελτίο αποστολής.

4. Αποθαρρύνονται οι συναλλαγές με μετρητά. Τα πρόστιμα για συναλλαγές άνω των 500 ευρώ με μετρητά αυξάνονται στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής. Σήμερα το ύψος του προστίμου ανέρχεται στα 100 ευρώ.

5. Απαγορεύονται οι αγοραπωλησίες ακινήτων με μετρητά – Δεκτά μόνο τραπεζικά μέσα πληρωμής:

•  Το τίμημα για αγοραπωλησίες ακινήτων θα καταβάλλεται αποκλειστικά με τραπεζικά μέσα πληρωμής.
• Το συμβόλαιο που καταγράφει προκαταβολή, μερική ή ολική εξόφληση με μετρητά είναι άκυρο και απαγορεύεται η μεταγραφή του.
• Οι παραβάτες τιμωρούνται με πρόστιμο ίσο με το 10% του τιμήματος που καταβλήθηκε με μετρητά, κατ’ ελάχιστο 10.000 και μέχρι 500.000 ευρώ ανά παράβαση.

6. Ορίζονται νέο, δικαιότεροι κανόνες στις βραχυχρόνιες μισθώσεις: Με τις ρυθμίσεις που εισάγονται, από 1.1.2024:

• Τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν 3 ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας (με ανάλογες ασφαλιστικές εισφορές, τέλος επιτηδεύματος και ΦΠΑ από το πρώτο ακίνητο).
• Επεκτείνεται το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5% επί των εσόδων, υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης σε όλους όσοι δραστηριοποιούνται στον κλάδο, ανεξαρτήτως πλήθους ακινήτων.
• Αντικαθίσταται ο φόρος διαμονής από το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» που θα επιβαρύνει και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με 1,5 ευρώ / ημέρα.
• Αυστηροποιούνται τα πρόστιμα για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης. Το νέο πρόστιμο ορίζεται, ανά φορολογικό έτος, στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του τελευταίου φορολογικού έτους και κατ’ ελάχιστο 5.000Euro.
• Τίθεται όριο 60 ημερών στη διάρκεια της μίσθωσης προκειμένου να λογίζεται ως βραχυχρόνια. Το όριο των 60 ημερών αφορά στη διάρκεια κάθε μίσθωσης ξεχωριστά.
• Στην περίπτωση που διατίθεται προς βραχυχρόνια μίσθωση το σύνολο των διαμερισμάτων πολυκατοικίας ή συγκροτήματος κατοικιών, θα θεωρείται τουριστικό κατάλυμα και θα πρέπει να διαθέτει την αντίστοιχη αδειοδότηση.

7. Δρακόντεια μέτρα για το λαθρεμπόριο καυσίμων: Οι αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο στον τομέα αυτό αποτελούν τις αυστηρότερες διατάξεις για το λαθρεμπόριο που έχει περάσει από οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση. Ειδικότερα, οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων καθίστανται σύμμαχοι στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και υποχρεούνται:

• να τηρούν και να επικαιροποιούν τα στοιχεία του φορολογικού μητρώου των πρατηρίων,
• να ελέγχουν τις άδειες λειτουργίας των πρατηρίων, τα πιστοποιητικά των δεξαμενών και αντλιών και τη λειτουργία του ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης και ηλεκτρονικής μετάδοσης δεδομένων εισροών – εκροών,
• να πραγματοποιούν τουλάχιστον έναν έλεγχο ετησίως της χημικής σύνθεσης των καυσίμων στα πρατήρια,
• να παρέχουν στην ΑΑΔΕ πληροφορίες για παραβάσεις τέλεσης ή επικείμενης τέλεσης λαθρεμπορίας / νοθείας καυσίμων, ή φοροδιαφυγής,
• να διακόψουν τη συνεργασία με παραβατικά πρατήρια και αφαίρεσης των σημάτων και εξοπλισμού που τους έχουν παρασχεθεί από τις εταιρείας εμπορίας καυσίμων καθώς και με όλα τα πρατήρια που ανήκουν στα ίδια πρόσωπα σε περίπτωση διαπίστωσης λαθρεμπορίας ή νοθείας,

Προβλέπονται κυρώσεις για μη τήρηση των μέτρων δέουσας επιμέλειας από τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και δημοσιοποίηση των κυρώσεων αυτών σε ετήσια βάση¨

Επιπρόσθετα, η κύρωση της σφράγισης για νοθεία ή λαθρεμπορία καυσίμων, καθώς και για παραποίηση φορολογικών μηχανισμών ορίζεται σε 3 έτη στην εγκατάσταση, ανεξάρτητα από το εάν κατά το χρόνο επιβολής της σφράγισης, αυτή χρησιμοποιείται από την παραβατική επιχείρηση ή από άλλη που άνοιξε στη θέση της ενώ για την προστασία των εκμισθωτών, προβλέπεται δικαίωμα να ζητούν επιπλέον εγγύηση μισθωμάτων δύο ετών.

8. Εισάγεται ένα νέο, δικαιότερο σύστημα φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες:

Το νέο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιώνλαμβάνει ως σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό, θεωρώντας ότι δεν μπορεί ένας ελεύθερος επαγγελματίας να έχει εισόδημα μικρότερο από έναν εργαζόμενο. Δηλαδή τα ποσά που υποχρεωτικά θα δηλώνουν πλέον ως έσοδα δεν μπορεί να υπολείπονται των 10.920 ευρώ/έτος. Έτσι, προβλέπεται ότι με ήπιο τρόπο η φορολογία των ελευθέρων επαγγελματιών θα αυξηθεί από το 0,8% του ΑΕΠ σήμερα στο 1,1% (ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται σε 2,2%). Έτσι, από το 2024 και μετά από πολλά χρόνια, μισθωτοί και συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεσοσταθμικά χαμηλότερο φόρο από τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Επιπλέον, βασική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι πως οι συνεπείς -μέχρι τώρα- με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις ελεύθεροι επαγγελματίες θα έχουν ή μηδενική επίπτωση ή θα δουν μέχρι και μείωση των φορολογικών τους βαρών λόγω της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος. Σημειώνεται ότι τα εισοδήματα από συντάξεις, όπως και από μισθωτή εργασία, αλλά και από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-5.000).

Επιπλέον, τονίζεται ότι το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% από το 2024 για ΟΛΟΥΣ τους επαγγελματίες, ασχέτως του αν δηλώνουν εισοδήματα υψηλότερα από το ελάχιστο τεκμαρτό καθαρό εισόδημα. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνεται το τέλος και για κάθε υποκατάστημα των φυσικών προσώπων, (στα 300 ευρώ από 600 ευρώ που ισχύει σήμερα). Το τέλος επιτηδεύματος θα καταργηθεί σε ορίζοντα διετίας.

   Επισημαίνεται ότι:

   Το τεκμήριο είναι μαχητό. Το τεκμήριο είναι μαχητό όταν συντρέχουν μια σειρά από λόγοι όπως:

•   στρατιωτική θητεία
•   φυλάκιση
•   νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική
•   αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία
•  εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας
• ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους
• απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον
• άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας που εμποδίζουν την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Υπογραμμίζεται, ωστόσο, ότι όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες διατηρούν το δικαίωμα να αμφισβητήσουν το τεκμήριο με την προϋπόθεση να ζητήσουν έλεγχο για να υποστηρίξουν τη θέση τους. Επιπρόσθετα, προκειμένου να μην υπάρχει εξισωτική αντίληψη, το ύψος της προσωπικής αυτής συνεισφοράς προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό της φορολογίας λαμβάνονται υπόψιν:

• Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξημένος κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.
• το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, η προσαύξηση ανέρχεται στο 5% επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του Κ.Α.Δ. Yπογραμμίζεται ότι ειδική εξαίρεση- για τα προϊόντα καπνού- από την επιβάρυνση λόγω του κριτηρίου τζίρου προβλέπεται για τα περίπτερα, επειδή εμπορεύονται προϊόντα με χαμηλό περιθώριο κέρδους.
• Το 10% του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού με όριο τις 15.000 ευρώ.

Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε 50.000 ευρώ και είναι το άθροισμα των τριών συντελεστών που προαναφέρθηκαν.

   Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% στις εξής περιπτώσεις:

• Για όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας 67-79%,
• Μονογονείς με ανήλικα τέκνα,
• Πολύτεκνους,
• Γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν νοητική ή σωματική αναπηρία τουλάχιστον 67%,
• Για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους, καθώς και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους,
• Για τους επαγγελματίες που διαθέτουν μερίδιο μέχρι 25% σε ταξί.

 Απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμήριο:

•  Όσοι έχουν αναπηρία από 80% και πάνω,
•  Οι αγρότες,
•  Οι επαγγελματίες που αμείβονται με μπλοκάκι και με έως 3 εργοδότες,
•   Οι ασφαλιστικοί σύμβουλοι που συνεργάζονται με μέχρι 2 εταιρείες οι οποίοι προσομοιάζουν με το καθεστώς των εργαζόμενων με «μπλοκάκι»,
• Τα καφενεία σε χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους και νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους.

Ειδικές προβλέψεις για τους νέους: Οι ελεύθεροι επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα θα έχουν τις ακόλουθες μειώσεις της ελάχιστης αμοιβής:

• 100% (πλήρης απαλλαγή) για τα 3 πρώτα χρόνια,
• 67% μείωση για τον 4ο χρόνο
•  33% μείωση για τον 5ο χρόνο.

Ειδική μέριμνα υπάρχει για εκείνες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες όπου εκ του νόμου μπαίνουν χρονικοί περιορισμοί λειτουργίας εντός του φορολογικού έτους (π.χ. κυλικεία). Σε αυτές, το τεκμήριο εφαρμόζεται αναλογικά με τους μήνες λειτουργίας τους. Ορίζεται μεταβατική διάταξη με την οποία οι επαγγελματίες που θα φορολογηθούν για τα φετινά (2023) εισοδήματα με το τεκμήριο, θα πληρώσουν το 2024 μειωμένη κατά 50% προκαταβολή φόρου, υπολογιζόμενη πάνω στη διαφορά τεκμαρτού και δηλωθέντος κέρδους.

Για την αντιμετώπιση καταχρηστικών ενεργειών, για μια 4ετία μετά την ψήφιση του νόμου, ορίζεται ότι φορολογούμενος που διακόπτει το ελεύθερο επάγγελμα και συμμετέχει ως μοναδικός μέτοχος ή εταίρος σε μονοπρόσωπη εταιρεία που ασκεί την ίδια επιχειρηματική δραστηριότητα, μπορεί να φορολογείται με το τεκμήριο αν από τη σύγκριση των φόρων στις δυο περιπτώσεις προκύπτει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση. Προβλέπεται ότι η προσαύξηση λόγω ΚΑΔ δεν ισχύει όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ή όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τους 30. Διευκρινίζεται επίσης ότι για τον υπολογισμό του μέσου όρου του κύκλου εργασιών δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό τζίρο.

Τέλος, η μεταφορά ζημιών που ήδη προβλέπεται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος συνεχίζει να ισχύει για τα εισοδήματα που προσδιορίζονται λογιστικά ανεξάρτητα από την εφαρμογή του τεκμηρίου.

9. Γίνεται δικαιότερη η κατανομή των κοινωνικών επιδομάτων: Η εξοικονόμηση από την διακοπή της χορήγησης επιδομάτων (π.χ. επιδόματα τέκνων, στέγασης, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα κ.λπ.) στους ελεύθερους επαγγελματίες που μέχρι πρότινος υποδήλωναν τα εισοδήματα τους και ως εκ τούτου δεν τα δικαιούνταν υπολογίζεται σε 100 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα διατεθούν για την αύξηση των επιδομάτων αυτών για τους πραγματικούς δικαιούχους.

10. Ενισχύονται οι υποδομές Υγείας & Παιδείας: Συνολικά οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στην πλήρη εφαρμογή τους μέχρι το 2027 θα προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ ετησίως. Μόνο από τις ρυθμίσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες τα έσοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 552 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος. Έτσι, θα δημιουργηθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια προκειμένου να αυξηθούν από το 2024 οι δαπάνες για την υγεία και τα δημόσια νοσοκομεία κατά 481 εκατ. ευρώ και για την παιδεία κατά 255 εκατ.

Αύξηση των ελέγχων

Σημειώνεται, τέλος, ότι με τις παραπάνω παρεμβάσεις απελευθερώνονται σημαντικοί ανθρώπινοι πόροι από την ΑΑΔΕ για την πραγματοποίηση περισσότερων και πιο διεισδυτικών ελέγχων. Ειδικότερα, στους νέους μηχανισμούς για διαφανείς και αποτελεσματικούς ελέγχους αξιοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία προβλέπεται η χρήση καμερών στους φορολογικούς ελέγχους (εντός ή εκτός των επαγγελματικών εγκαταστάσεων των φορολογουμένων) μετά από ενημέρωση των φορολογουμένων καθώς και στις προγραμματισμένες συναντήσεις των ελεγκτών με τους φορολογούμενους στα γραφεία της ΑΑΔΕ. Επιπρόσθετα, διευρύνεται η χρήση έμμεσων τεχνικών ελέγχου όταν:

• δηλώνεται ζημία σε 3 τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης,
• υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων,
• ο συντελεστής μικτού κέρδους από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων
• όταν η επιχείρηση δεν προσκομίζει στοιχεία που ζητά η φορολογική διοίκηση, ύστερα από 2 προσκλήσεις.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πρόκειται για ρυθμίσεις με τις οποίες ενισχύεται η προστασία για τους πραγματικά ευάλωτους, επιβάλλονται υποχρεώσεις διαφάνειας και ενημέρωσης στους servicers με αυστηρές ποινές για όσους τις παραβιάζουν, ενισχύεται ο ανταγωνισμός στο τραπεζικό σύστημα, μειώνεται το κόστος χρήσης τραπεζικών υπηρεσιών για τους καταναλωτές, επιταχύνεται ο περιορισμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ειδικότερα, οι ρυθμίσεις που βελτιώνουν τη θέση των δανειοληπτών και των καταναλωτών περιλαμβάνουν τα εξής:

1. Νέες αυστηρές υποχρεώσεις διαφάνειας, για την καλύτερη ενημέρωση των δανειοληπτών.

Καθίσταται υποχρεωτική η παροχή προσωποποιημένης και αναλυτικής ενημέρωσης προς τους οφειλέτες από τους servicers, για το ύψος της οφειλής, το ιστορικό των πληρωμών, τις δόσεις, το επιτόκιο της ρύθμισης κ.λπ. Η ενημέρωση θα παρέχεται μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας (κατ’ αναλογία με το web banking των τραπεζών) που θα ενημερώνεται τουλάχιστον σε μηνιαία βάση και η οποία θα πρέπει να έχει τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2024. Οι ποινές για όσους δεν συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο περιλαμβάνουν πρόστιμα έως 500.000 ευρώ μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας.

2.Βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού και ειδική μέριμνα για τους ευάλωτους.

Η πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων οφειλετών που προκύπτει από την εφαρμογή του αλγόριθμου του εξωδικαστικού θα γίνεται αυτόματα και υποχρεωτικά αποδεκτή από το σύνολο των πιστωτών. Έτσι καταργείται η ευχέρεια των servicers που υπήρχε μέχρι σήμερα να απορρίπτουν την πρόταση του εξωδικαστικού ακόμη και με το απλό «όχι» ενός υπαλλήλου. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση, ενώ οι πιστωτές θα μπορούν να την προσβάλουν στα δικαστήρια, μόνο εφόσον διαθέτουν στοιχεία ότι παράμετροι της αίτησης δεν είναι αληθινές. Έτσι, θωρακίζεται η προστασία για τους ευάλωτους και τίθενται παράλληλα, δικλείδες ασφαλείας για την διαπίστωση όσων είναι πραγματικά ευάλωτοι και όχι κακοπληρωτές.

Εξάλλου για τις περιπτώσεις των μη ευάλωτων για τους οποίους έχει εκδοθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού τίθεται όριο μέχρι 10 % επί της οφειλής στο ύψος της προκαταβολής που μπορούν να ζητούν οι πιστωτές προκειμένου να συναινέσουν σε ρύθμιση στο πλαίσιο του εξωδικαστικού και να ανασταλεί έτσι ο πλειστηριασμός.

Επιπρόσθετα, για το σύνολο των οφειλετών που έχουν δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση (όχι μόνο για τους ευάλωτους) βελτιώνεται ο αλγόριθμος από τον οποίο προκύπτει το ύψος της διαγραφής και της οφειλής μέσω του εξωδικαστικού. Η εν λόγω ρύθμιση, που θα θεσπιστεί με Υπουργική Απόφαση αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, οδηγεί σε μείωση έως και 28% της ρυθμιζόμενης οφειλής από δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση. Με τον ίδιο τρόπο (Υπουργική Απόφαση) θα οριστεί σε 3% σταθερό για 3 έτη το επιτόκιο των ρυθμίσεων.

3.Ενίσχυση του ανταγωνισμού, με χορήγηση δανείων από μη τραπεζικούς φορείς.

Οι Εταιρείες Παροχής Πιστώσεων (η λειτουργία των οποίων επιτρέπεται ήδη στη χώρα μας), εκτός από πιστώσεις σε φυσικά πρόσωπα για την κάλυψη καταναλωτικών και προσωπικών αναγκών, θα μπορούν στο εξής να χορηγούν και στεγαστικά δάνεια όπως και συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρηματικών δανείων. Με τον τρόπο αυτό εντείνεται ο ανταγωνισμός στην παροχή πιστώσεων, διευκολύνεται η αναχρηματοδότηση δανείων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για φυσικά και νομικά πρόσωπα που αποκλείονται από το τραπεζικό σύστημα. Οι Εταιρείες Παροχής Πιστώσεων δραστηριοποιούνται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και στη χώρα μας λειτουργούν υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

4.Επέκταση των συναλλαγών που υλοποιούνται μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών (IRIS).

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι υποχρεούνται να συνδέσουν τον επαγγελματικό τους λογαριασμό με σύστημα άμεσων πληρωμών, όπως επίσης να δέχονται άμεση πληρωμή από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο τους το ζητήσει. Επίσης, τα φυσικά πρόσωπα που συναλλάσσονται με άλλο φυσικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες (ελεύθερο επαγγελματία ή αυτοαπασχολούμενο) δικαιούνται να ζητήσουν να γίνει η πληρωμή μέσω συστήματος άμεσων πληρωμών. Έτσι επεκτείνονται οι συναλλαγές που διεκπεραιώνονται χωρίς προμήθεια ενώ διευκολύνεται και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής αφού οι συναλλαγές μέσω του επαγγελματικού λογαριασμού θα καταγράφονται.

5.Βελτίωση του πλαισίου για το Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.

Εισάγονται νομοθετικές τροποποιήσεις με στόχο την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των επενδυτών προκειμένου να προχωρήσει η σύσταση και λειτουργία του φορέα. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι ο φορέας θα αποκτά τα ακίνητα με έκπτωση 30% επί της εμπορικής τους αξίας, έκπτωση από την οποία θα ωφελείται στο μέλλον και ο δανειολήπτης με αντίστοιχη μείωση της τιμής επαναγοράς του ακινήτου. Επίσης δίνεται η δυνατότητα στον οφειλέτη να επαναγοράσει το ακίνητο πριν από την συμπλήρωση 12ετίας (που είναι το ανώτατο χρονικό όριο) καθώς καταργείται η υποχρέωση να πληρώσει τα μισθώματα των 12 ετών σε περίπτωση που ασκήσει νωρίτερα το δικαίωμα επαναγοράς.

6.Απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών του Πτωχευτικού Κώδικα.

Προβλέπεται ότι με την υποβολή της αίτησης πτώχευσης αναζητούνται αυτομάτως τα οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη από δημόσιους φορείς και Τράπεζες ενώ όποια σφάλματα σε στοιχεία μπορούν να διορθωθούν κατά τη συζήτηση της αίτησης πτώχευσης ώστε να μην κηρύσσεται απαράδεκτη. Επιπρόσθετα, μπαίνει ένα σαφές τέλος στη διαδικασία της πτώχευσης με τη διαπίστωση της επέλευσης της απαλλαγής του πτωχού με πράξη του εισηγητή δικαστή.

7.Άμεση δημοσιοποίηση των επωνυμιών επιχειρήσεων, στις οποίες η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει παραβάσεις της νομοθεσίας.

Η ΤτΕ δε θα είναι πλέον υποχρεωμένη να αναμένει την έκβαση τυχόν δικαστικών προσφυγών πριν προχωρήσει σε δημοσιοποίηση παραβάσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η άμεση ενημέρωση του κοινού για παραβατικές συμπεριφορές που θα επηρέαζαν και τις επιλογές του.

8.Επέκταση του προγράμματος «Ηρακλής» για την μείωση των «κόκκινων δανείων» στις τράπεζες.

Εισάγεται η τρίτη φάση του προγράμματος «Ηρακλής» που προβλέπει τη χορήγηση εγγυήσεων έως και 2 δισ. ευρώ σε τράπεζες ως τις 31.12.2024, προκειμένου να προχωρήσει η περαιτέρω μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Μέσω του προγράμματος από το 2019 το Δημόσιο έχει χορηγήσει εγγυήσεις συνολικού ύψους 18,7 δις. ευρώ γεγονός που συνέβαλε αποφασιστικά στην μείωση του αποθέματος Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στις τράπεζες, από 40,6% τον Δεκέμβριο του 2019 σε 8,6% τον Ιούνιο του 2023. Η μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων όπως επισημαίνει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να επικεντρωθούν στη συμβολή τους στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Μεταξύ άλλων, αναφέρει πως βασική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι πως οι συνεπείς -μέχρι τώρα- με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις ελεύθεροι επαγγελματίες θα έχουν ή μηδενική επίπτωση ή θα δουν μέχρι και μείωση των φορολογικών τους βαρών λόγω της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος.

Αναλυτικότερα:

1. Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή με ποιον τρόπο θα περιορίσει τη φοροδιαφυγή;

Η παρέμβασή μας είναι πολυεπίπεδη και περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων, όπως η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των POS με τις ταμειακές μηχανές τους πρώτους μήνες του 2024, τα ηλεκτρονικά τιμολόγια, η καθολική επέκταση του myDATA, η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, οι διατάξεις για το λαθρεμπόριο καυσίμων, για πιο διαφανείς και αποτελεσματικούς ελέγχους και διασταυρώσεις από την ΑΑΔΕ, ο περιορισμός της χρήσης των μετρητών στις συναλλαγές κ.λπ. Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται επίσης και η εισαγωγή ενός νέου και δικαιότερου συστήματος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Τελικός μας στόχος, μέσω της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, είναι η ενίσχυση των δαπανών για την Παιδεία και την Υγεία, ξεκινώντας ήδη από το 2024. Και στο τέλος της διαδρομής, περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών.

2. Και γιατί δεν αξιοποιείτε τις νέες τεχνολογίες για τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά εισάγετε αυτό το νέο σύστημα τεκμηρίων;

Αξιοποιούμε τις νέες τεχνολογίες τόσο για τους ελεύθερους επαγγελματίες όσο και για τη φοροδιαφυγή σε σχέση με τον ΦΠΑ, για το λαθρεμπόριο κ.λπ. Ωστόσο, είναι ολοφάνερη ανάγκη, όταν οι 7 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες δηλώνουν εισόδημα κάτω από το εισόδημα του μισθωτού που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό και όταν ειδικά 170.000 ελεύθεροι επαγγελματίες (το 27%) δηλώνει συστηματικά τα τελευταία 5 χρόνια ζημιές, να υπάρξει μια παρέμβαση άμεσης απόδοσης με πνεύμα λογικής και δικαιοσύνης. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι παρόμοια συστήματα με αυτό που εισάγεται στη χώρα μας υπάρχουν σε χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Το νέο σύστημα έχει ως σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό, θεωρώντας ότι δεν μπορεί ένας ελεύθερος επαγγελματίας να έχει εισόδημα μικρότερο από έναν εργαζόμενο, που αμείβεται με τις κατώτατες αποδοχές, ενώ προβλέπει πιο ευνοϊκό καθεστώς για τις νεοσύστατες ατομικές επιχειρήσεις για τα πρώτα πέντε χρόνια δραστηριοποίησής τους, τους ανάπηρους, τους κατοίκους μικρών νησιών και οικισμών, τις μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες κ.λπ.

3. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το νέο σύστημα επιβάλλει υπερβολικά και άδικα βάρη στους επαγγελματίες. Πώς το σχολιάζετε;

Δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί σοβαρά ότι η μεταρρύθμιση καταστρέφει τους ελεύθερους επαγγελματίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 71% των ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνει εισόδημα χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό, ενώ το 4% πληρώνει το 50% των φόρων στη συγκεκριμένη κατηγορία φορολογούμενων! Με την υλοποίηση της μεταρρύθμισης, πάμε να αυξήσουμε με ήπιο τρόπο τη συμμετοχή των ελευθέρων επαγγελματιών στα συνολικά φορολογικά έσοδα. Σήμερα η φορολογία των ελευθέρων επαγγελματιών διαμορφώνεται στο 0,8% του ΑΕΠ, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ανέρχεται σε 2,1%. Με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης το ποσοστό τους θα αυξηθεί από το 0,8% στο 1,1%. Επιπλέον, βασική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι πως οι συνεπείς -μέχρι τώρα- με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις ελεύθεροι επαγγελματίες θα έχουν ή μηδενική επίπτωση ή θα δουν μέχρι και μείωση των φορολογικών τους βαρών λόγω της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος.

4. Σας κατηγορούν πως η λογική του νομοσχεδίου είναι οριζόντια και πως «τσουβαλιάζετε» τους ελεύθερους επαγγελματίες. Τι ισχύει;

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για εξαίρεση από το τεκμήριο ή μείωση του ύψους του για ειδικές κοινωνικές και επαγγελματικές κατηγορίες, που ακυρώνουν την επιχειρηματολογία ότι το σύστημα που εισάγεται είναι οριζόντιο. Για παράδειγμα, το τεκμήριο μειώνεται για τους νέους επαγγελματίες, για όσους δραστηριοποιούνται σε περιοχές με μικρό πληθυσμό, τους μονογονείς με ανήλικα τέκνα, τους πολύτεκνους. Πλήρης απαλλαγή ισχύει, μεταξύ άλλων, όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι (π.χ. ασθένεια, στρατιωτική θητεία, φυσικές καταστροφές, λόγοι ανωτέρας βίας κ.λπ.), για τους αυτοαπασχολούμενους με ΑΠΥ σε έως 3 εργοδότες («μπλοκάκια»), καθώς και για τους αγρότες. Από την άλλη, το ύψος του τεκμηρίου μεταβάλλεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης σε σχέση με το μέσο όρο του κλάδου. Άλλο είναι το τεκμήριο για κάποιον που απασχολεί π.χ. 3 εργαζόμενους και δραστηριοποιείται επί 30 χρόνια και μικρότερο για εκείνον που δεν έχει υπαλλήλους και ξεκίνησε πρόσφατα. Συνεπώς, το επιχείρημα για οριζόντια αντιμετώπιση των επαγγελματιών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

5. Ποιες είναι οι βασικές τροποποιήσεις, εξειδικεύσεις και προσθήκες που επέρχονται στο νομοσχέδιο σε σχέση με το αρχικό κείμενο που παρουσιάστηκε στη δημόσια διαβούλευση;

Οι κυριότερες αλλαγές που δεν ακυρώνουν τη φιλοσοφία της ρύθμισης αλλά την καθιστούν πιο ολοκληρωμένη, με βάση και τα σχόλια που υπεβλήθησαν στη δημόσια διαβούλευση είναι τα εξής:

– Το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% από το 2024 για ΟΛΟΥΣ τους επαγγελματίες, ασχέτως του αν δηλώνουν εισοδήματα υψηλότερα από το ελάχιστο τεκμαρτό καθαρό εισόδημα.

– Εισάγεται ρητή πρόβλεψη, προς άρση τυχόν αμφισβητήσεων, ότι κάθε επαγγελματίας μπορεί να αμφισβητήσει το τεκμήριο με την προϋπόθεση ότι θα ζητήσει έλεγχο από τις φορολογικές αρχές για να υποστηρίξει τη θέση του. Επιπλέον, στους λόγους που καθίσταται μαχητό το τεκμήριο προστίθενται και οι νομοθετικές ρυθμίσεις που περιορίζουν χρονικά την άσκηση της δραστηριότητας (π.χ. σχολικά κυλικεία), καταβάλλοντας το ποσό του τεκμηρίου αναλογικά με τους μήνες λειτουργίας.

– Η προσαύξηση του τεκμηρίου για τους επαγγελματίες, που έχουν υψηλότερο τζίρο από το μέσο όρο του κλάδου (ΚΑΔ) που δραστηριοποιούνται, μειώνεται σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό και προσδιορίζεται σε 5% επί της διαφοράς. Παράδειγμα: ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ κατά 10.000 ευρώ (ετήσιος τζίρος 35.000 ευρώ – μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών ΚΑΔ 25.000 ευρώ = 10.000 ευρώ). Η προσαύξηση 5% θα εφαρμοστεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα το τεκμήριο στην περίπτωση αυτή προσαυξάνεται κατά 500 ευρώ.

– Προβλέπονται νέες περιπτώσεις στις οποίες το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%. Είναι όσοι έχουν ποσοστό αναπηρίας 67-79% (από 80% και πάνω υπάρχει πλήρης απαλλαγή), οι μονογονείς με ανήλικα τέκνα, οι γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν νοητική ή σωματική αναπηρία τουλάχιστον 67% και οι γονείς πολύτεκνων οικογενειών.

– Ορίζεται ότι οι δαπάνες για ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων έως 16.000 ευρώ θα εκπίπτουν για μια 5ετία από το φόρο εισοδήματος. Οι δαπάνες για υλικά λαμβάνονται υπόψη μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο 1/3 του ποσού για δαπάνες υπηρεσιών.

6. Μπορεί ο ελεύθερος επαγγελματίας να αμφισβητήσει τον φόρο που προκύπτει από το τεκμήριο ελάχιστης αμοιβής;

Το νομοσχέδιο διευκρινίζει και καθιστά πλέον απολύτως σαφές στον καθένα ότι ο ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να αμφισβητήσει το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής πέραν από τους λόγους που προβλέπονταν ήδη και που καθιστούσαν το τεκμήριο μαχητό (ασθένεια, ανωτέρα βία, κ.λπ.) με την προϋπόθεση να ζητήσει την διενέργεια ελέγχου από τις φορολογικές αρχές προκειμένου να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής του για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού. Με τη ρύθμιση αυτή αίρονται και οι τελευταίες αμφισβητήσεις για το πνεύμα της ρύθμισης, που είναι η φορολογική δικαιοσύνη: αν κάποιος θεωρεί ότι αδικείται και δεν φοροδιαφεύγει, θα έχει στη διάθεσή του ένα ισχυρό εργαλείο για να υποστηρίξει τη θέση του. Καθοριζόταν άλλωστε ήδη ρητά ότι το τεκμήριο είναι επίσης μαχητό όταν συντρέχουν μια σειρά από λόγοι. Για παράδειγμα όταν υπάρχουν εκτεταμένες φυσικές καταστροφές στην περιοχή που ασκεί τη δραστηριότητά του, αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία, όταν ο φορολογούμενος υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία κ.α. λόγοι ανωτέρας βίας.

7. Υπάρχει ιδιαίτερη μέριμνα για ελεύθερους επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα;

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα θα έχουν τις ακόλουθες μειώσεις της ελάχιστης αμοιβής: 100% (πλήρης απαλλαγή) για τα 3 πρώτα χρόνια, 67% μείωση για τον 4ο χρόνο και 33% μείωση για τον 5ο χρόνο. Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες κατά την έναρξη και στα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς τους.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Νέος δικηγόρος με 5.000 ευρώ δηλωθέν εισόδημα. Είχε 450 ευρώ φόρο και θα συνεχίσει να έχει τον ίδιο φόρο χωρίς αλλαγή καθώς απαλλάσσεται από το τεκμαρτό εισόδημα για τα 3 πρώτα λειτουργίας καθώς και από το τέλος επιτηδεύματος.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Νέος λογιστής με έναρξη το 2021 και τζίρο 14.615€, δήλωσε το 2022 κέρδη από την επιχειρηματική του δραστηριότητα 4.364€, πλήρωσε φόρο 393€ και δεν ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, η ελάχιστη αμοιβή του υπολογίζεται σε 3.604€ λόγω ετών λειτουργίας (τα 3 πρώτα έτη επιχειρηματικής δραστηριότητας το τεκμήριο είναι 0, το τέταρτο έτος ανέρχεται στο 1/3, το πέμπτο στα 2/3 και από το έκτο έτος το τεκμήριο υπολογίζεται πλήρως). Ως εκ τούτου, ο εν λόγω φορολογούμενος θα φορολογηθεί επί του δηλωθέντος ποσού των 4.364€ και ο φόρος του θα παραμείνει 393€. Συνεπώς, δεν θα υπάρξει διαφορά στον φόρο που θα κληθεί να πληρώσει.

8. Τι τροποποιήσεις επέρχονται στην μεταβλητή που αφορά τον τζίρο του ελεύθερου επαγγελματία σε σχέση με την αρχική πρόβλεψη στο νομοσχέδιο;

Το σύστημα προβλέπει προσαύξηση του τεκμηρίου για όσους πραγματοποιούν τζίρο σημαντικά μεγαλύτερο από το μέσο όρο του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιούνται. Με τον τρόπο αυτό εισάγεται μια ακόμη παράμετρος που εξασφαλίζει τη δίκαιη αντιμετώπιση των επαγγελματιών, ανάλογα με το μέγεθος της δραστηριότητάς τους και αναγνωρίζονται οι διαφορές ανάμεσα στους «μεγάλους» και εκείνους που έχουν μικρότερα έσοδα. Σύμφωνα με την αρχική πρόβλεψη η προσαύξηση έφθανε μέχρι και το 100% για όσους είχαν διπλάσιο τζίρο από το μέσο όρο του κλάδου. Η ρύθμιση που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπει ότι η προσαύξηση ανέρχεται στο 5% επί της διαφοράς, δηλαδή επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο. Παράδειγμα: ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ κατά 10.000 ευρώ (ετήσιος τζίρος 35.000 ευρώ – μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών ΚΑΔ 25.000 ευρώ = 10.000 ευρώ). Η προσαύξηση 5% θα εφαρμοστεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα το τεκμήριο στην περίπτωση αυτή προσαυξάνεται κατά 500 ευρώ. Έτσι η προσαύξηση λόγω τζίρου γίνεται πιο δίκαιη και αναλογική.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Επιχειρηματίας λιανικού εμπορίου με έναρξη το 1993 και τζίρο 130.000€ δήλωνε κέρδη 18.000€, πλήρωνε φόρο 2.660€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, η ελάχιστη αμοιβή του υπολογίζεται σε 23.696€ (14.196 + 10% προσαύξηση μισθοδοσίας + 5% προσαύξηση τζίρου). Η επιπλέον φορολογική του επιβάρυνση θα είναι 1.150€, ενώ μόνο για το φορολογικό έτος 2023, θα έχει και την υποχρέωση καταβολής του μειωμένου τέλους επιτηδεύματος ύψους 325€.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Επιχειρηματίας με ενοικιαζόμενα δωμάτια, με έναρξη το 1992 και τζίρο 101.430€, δήλωνε το 2022 κέρδη 4.685€. Πλήρωνε φόρο 422€ και ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα υπολογίζεται σε 20.076€ (14.196 + 2.585 λόγω 10% προσαύξησης μισθοδοσίας + 5% λόγω προσαύξησης ΚΑΔ) και ο φόρος του σε 3.121€ (+2.049€ μετά την οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος).

9. Τι φόρο θα πληρώνει ένας συνταξιούχος που παράλληλα εργάζεται και ως ελεύθερος επαγγελματίας; Τι ισχύει για όσους παράλληλα είναι μισθωτοί;

Τα εισοδήματα από συντάξεις, όπως και από μισθωτή εργασία αλλά και από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από σύνταξη ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-7.000). Υπενθυμίζεται πως ο συνταξιούχος που εργάζεται θα δει παράλληλα από το νέο έτος και την κατάργηση της παρακράτησης (30%) επί της σύνταξης του.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Συνταξιούχος που δραστηριοποιείται παράλληλα και ως ελεύθερος επαγγελματίας, με εισόδημα από συντάξεις 4.500€ (μετά την παρακράτηση 30% βάσει του ισχύοντος καθεστώτος), δήλωνε το 2022 κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 9.000€, πλήρωνε φόρο συνολικά 1.265€ και τέλος επιτηδεύματος 650€ (1.915€ σύνολο). Με το νέο σύστημα φορολόγησης η ελάχιστη αμοιβή του υπολογίζεται σε 17.000€ (14.196 + 10% προσαύξηση μισθοδοσίας), η οποία μετά την αφαίρεση των εισοδημάτων από συντάξεις, ανέρχεται σε 12.500€. Ο φόρος με βάση το νέο σύστημα φορολόγησης ανέρχεται σε 2.035€, ενώ μόνο για το φορολογικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υποχρέωση καταβολής του μειωμένου τέλους επιτηδεύματος ύψους 325€. Επιπλέον, από το 2024 και μετά, ο εν λόγω εργαζόμενος συνταξιούχος θα λαμβάνει στο ακέραιο την σύνταξη του καθώς καταργείται η παρακράτηση του 30%. Αντιστοίχως, λόγω συμψηφισμού, θα μειωθεί κατά 1.930€ το ύψος της ελάχιστης αμοιβής από την επιχειρηματική δραστηριότητα από 12.500€ στις 10.570€. Έτσι, ο φόρος θα ανέλθει από το φορολογικό έτος 2024 και μετά (και εφόσον τα έσοδα του παραμείνουν ανεπηρέαστα) σε 1.861€. Επομένως, θα έχει μια ελάφρυνση 54 ευρώ σε σχέση με τον φόρο που πληρώνει σήμερα.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Συνταξιούχος που δραστηριοποιείται παράλληλα και ως ελεύθερος επαγγελματίας, με εισόδημα από συντάξεις 10.800€ (900€ τον μήνα), δήλωνε το 2022 κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 4.000€, πλήρωνε φόρο συνολικά 1.179€ και τέλος επιτηδεύματος 650€ (1829€ σύνολο). Με το νέο σύστημα φορολόγησης η ελάχιστη αμοιβή του υπολογίζεται σε 15.800€ (14.196 + 10% προσαύξηση μισθοδοσίας), η οποία μετά την αφαίρεση των εισοδημάτων από συντάξεις, ανέρχεται σε 5.000€. Το συνολικό φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 15.800€ και ο φόρος του συνολικά σε 1.399€ (-430€ σε σχέση με όσα πλήρωνε αφού εφαρμοστεί η οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος). Μόνο για το φορολογικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υποχρέωση καταβολής του μειωμένου τέλους επιτηδεύματος ύψους 325€. Επιπλέον, από το φορολογικό έτος 2024 και μετά καταργείται η παρακράτηση του 30% στη σύνταξη του και θα την λαμβάνει στο ακέραιο (15.430€). Έτσι, το συνολικό φορολογητέο εισόδημα θα αυξηθεί σε 19.430€ και ο φόρος του σε 2.257€. Η επιπλέον φορολογική του επιβάρυνση ανέρχεται στα 428 ευρώ τον χρόνο και οφείλεται αποκλειστικά στην αύξηση των συντάξιμων αποδοχών του κατά 4.630 ευρώ ετησίως.

10. Οι πολίτες με αναπηρία θα έχουν το ίδιο τεκμήριο με όλους τους υπολοίπους;

Όχι. Για τους ανάπηρους προβλέπονται ειδικές μειώσεις και απαλλαγές. Συγκεκριμένα όσοι παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80% απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμήριο. Επιπλέον για όσους έχουν αναπηρία από 67% έως 79% προβλέπεται μείωση του τεκμηρίου κατά 50%. Σημειώνεται ότι μειωμένο κατά 50% θα είναι το τεκμήριο για τους γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας πάνω από 67%.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ασφαλιστής με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80% με έναρξη το 1982 και τζίρο 38.109€, δήλωνε το 2022 κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 14.203€, πλήρωνε φόρο 1.823€ και δεν ήταν υπόχρεος καταβολής τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα παραμείνει 14.203€ και ο φόρος 1.823€ καθώς απαλλάσσεται κατά 100% από το τεκμήριο.

11. Υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες;

Και για τις περιπτώσεις αυτές ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις. Τόσο για τους μονογονείς με ανήλικα τέκνα όσο και για τους πολύτεκνους, το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Κομμώτρια με έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας το 2013 και τζίρο 22.850€, δήλωνε κέρδη 6.854€ και πλήρωνε φόρο 617€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο της εισόδημα θα ανέλθει σε 7.098€ (14.196€ με μείωση 50% λόγω μονογονεϊκής οικογένειας) και ο φόρος της σε 639€ (-628€). Ειδικά για το φορολογικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υποχρέωση καταβολής νέου τέλους επιτηδεύματος ύψους 325€ (-303€) το οποίο και καταργείται πλήρως από το 2025 και μετά. Επομένως, στη συγκεκριμένη περίπτωση η συνολική φορολογική επιβάρυνση θα είναι μικρότερη από αυτή που ισχύει σήμερα.

12. Υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για εκείνες τις επιχειρήσεις που δεν λειτουργούν 12 μήνες τον χρόνο κατ’εφαρμογή νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων (π.χ. κυλικεία);

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται ειδική πρόνοια για τις περιπτώσεις αυτές, οι οποίες προφανώς δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται όπως οι υπόλοιπες από τη στιγμή που η δραστηριότητα δεν ασκείται όλη τη χρονιά. Συγκεκριμένα, οι νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις που περιορίζουν χρονικά την άσκηση της δραστηριότητας προστίθενται στον κατάλογο των περιπτώσεων που το τεκμήριο καθίσταται μαχητό. Έτσι, για παράδειγμα ένας ιδιοκτήτης κυλικείου, θα καταβάλει ποσό τεκμηρίου ανάλογο με τους μήνες που η επιχείρηση του λειτουργεί (8/12).

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Σχολικό κυλικείο με έναρξη το 2000 και τζίρο 12.295€, δήλωνε το 2022 κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα 2.384€, πλήρωνε φόρο 214€ και τέλος επιτηδεύματος 650€ (σύνολο 864 ευρώ). Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 14.196 €. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος φορολογούμενος θα δει μείωση του τεκμαρτού του εισοδήματος κατά 33% (4/12) λόγω παύσης λειτουργίας του κυλικείου κατά το διάστημα διακοπών (λειτουργία 8 από τους 12 μήνες). Επομένως, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει στα 9.464€ (67% του αρχικού υπολογισθέντος) και ο φόρος του σε 852€ (από 864€ που πλήρωνε). Μόνο για το φορολογικό έτος 2023, θα έχει και την υποχρέωση καταβολής του μειωμένου τέλους επιτηδεύματος ύψους 325€ το οποίο και καταργείται πλήρως από το 2025 και μετά.

13. Τι μέριμνα υπάρχει για επαγγελματίες σε μικρά χωριά, (π.χ. καφενεία), όπου έχουν αντικειμενικά χαμηλούς τζίρους κάθε χρόνο;

Για τις περιπτώσεις αυτές υπάρχει συνδυασμός προβλέψεων. Αφενός ορίζεται ότι για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους, καθώς και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους, το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%. Αφετέρου προβλέπεται ότι τα εισοδήματα από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Δεδομένου ότι είναι σύνηθες ένας επαγγελματίας στην περιφέρεια να έχει εισόδημα και από αγροτική δραστηριότητα, καθίσταται πιο εύκολη η κάλυψη του τεκμηρίου. Και βεβαίως ισχύει και για αυτές τις περιπτώσεις ό,τι ισχύει για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, ότι δηλαδή υπάρχει η δυνατότητα απαλλαγής από την πληρωμή του ποσού του τεκμηρίου εφόσον προηγηθεί έλεγχος και αποδειχθεί ότι αντικειμενικά ο ελεύθερος επαγγελματίας αδυνατεί να εξασφαλίσει για τον εαυτό του ποσό αντίστοιχο με εκείνο που αμείβεται ο εργαζόμενος με τον κατώτατο μισθό.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Ιδιοκτήτης καφενείου σε χωριό με λιγότερους από 500 κατοίκους με έναρξη το 2001, χωρίς υπαλλήλους και τζίρο 2.595€, δήλωνε κέρδη από την επιχειρηματική του δραστηριότητα 172€ και αγροτικά εισοδήματα 6.736€. Για τα εν λόγω εισοδήματα δεν πλήρωσε φόρο, ενώ δεν ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, η ελάχιστη αμοιβή του από την επιχειρηματική του δραστηριότητα θα ανέλθει σε 7.098€ καθώς προβλέπεται μειωμένο τεκμήριο κατά 50% για χωριά έως 500 κατοίκους. Το ποσό αυτό θα μειωθεί κατά 6.736€ (λόγω συμψηφισμού με τα αγροτικά εισοδήματα) και το τελικό φορολογητέο του ποσό από την επιχειρηματική του δραστηριότητα θα ανέλθει σε 362€ και επομένως ο φόρος επιχειρηματικής δραστηριότητας σε 33€. Άρα, ο εν λόγω φορολογούμενος θα έχει αύξηση 33€.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Ιδιοκτήτης καταστήματος με λιπάσματα σε νησί με λιγότερους από 3.100 κατοίκους με έναρξη το 1986, χωρίς υπαλλήλους και τζίρο 18.934€, δήλωνε κέρδη από την επιχειρηματική του δραστηριότητα 1.073€ και αγροτικά εισοδήματα 2.485€. Ο φόρος που κλήθηκε να πληρώσει ανήλθε σε 97€, ενώ δεν ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, η ελάχιστη αμοιβή του από την επιχειρηματική του δραστηριότητα θα ανέλθει σε 7.098€ (14.196€ λόγω τριετιών και τελική μείωση 50% λόγω τόπου κατοικίας). Το ποσό αυτό θα μειωθεί κατά 2.485€ (αγροτικά εισοδήματα) και το τελικό φορολογητέο του από την επιχειρηματική του δραστηριότητα θα ανέλθει σε 4.613€, ενώ ο φόρος επιχειρηματικής δραστηριότητας σε 415€. Ο εν λόγω φορολογούμενος θα έχει επομένως αύξηση 319€ σε σχέση με αυτό που πλήρωνε πριν.

14. Ποιες κατηγορίες επαγγελματιών ΔΕΝ αφορά το παραπάνω σύστημα φορολόγησης;

Στο σχέδιο νόμου ορίζεται ότι από την εφαρμογή του τεκμηρίου απαλλάσσονται πλήρως οι αγρότες, όσοι επαγγελματίες αμείβονται με μπλοκάκι και με έως 3 εργοδότες καθώς και οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%.

15. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των παρεμβάσεων για τα δημόσια έσοδα;

Συνολικά οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής που περιλαμβάνουν όχι μόνο τις ρυθμίσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες αλλά και όλες τις υπόλοιπες δράσεις που οδηγούν και στη μείωση του λεγόμενου κενού ΦΠΑ (για τα POS, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, το λαθρεμπόριο καυσίμων, τον περιορισμό της χρήσης μετρητών κ.λπ.) στην πλήρη εφαρμογή τους μέχρι το 2027 εκτιμούμε ότι θα προσεγγίσουν τα 3 δις. ευρώ ετησίως.

Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το Δημόσιο εισπράττει σήμερα 1,709 δις. ευρώ από τη φορολογία τους. Με την μεταρρύθμιση της ελάχιστης αμοιβής προβλέπεται ότι τα έσοδα θα αυξηθούν κατά 552 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος, λαμβάνοντας υπόψιν και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.

Επιπλέον, η εξοικονόμηση από την διακοπή της χορήγησης επιδομάτων (π.χ. επιδόματα τέκνων, στέγασης, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα κ.λπ.) στους επαγγελματίες που θα υπερβαίνουν τα αντίστοιχα εισοδηματικά όρια υπολογίζεται σε 100 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα διατεθούν για την αύξηση των επιδομάτων αυτών.

16. Γιατί δεν δίνετε στους καταναλωτές κίνητρα, προκειμένου να ζητούν οι ίδιοι αποδείξεις και να αντιμετωπιστεί με αυτόν τον τρόπο η φοροδιαφυγή;

Είναι μύθος ότι δεν υπάρχουν κίνητρα για συλλογή αποδείξεων. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, το αφορολόγητο για μισθωτούς και συνταξιούχους «χτίζεται» με ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους 30% του εισοδήματος με όριο τις 20.000 ευρώ.

Σχετικά πρόσφατα έχει δοθεί επιπλέον δυνατότητα συνυπολογισμού ετησίως δαπανών που αφορούν σε συγκεκριμένες υπηρεσίες (όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ταξί, κουρεία – κομμωτήρια, γυμναστήρια, κτηνιατρικές υπηρεσίες, υπηρεσίες καθαρισμού κ.ά.). Ακόμα σημαντικότερα κίνητρα έχουν δοθεί για υπηρεσίες που είναι σχετικές με την υγεία (γιατροί κ.λπ.), οι οποίες υπολογίζονται στο διπλάσιο της αξίας τους για το «χτίσιμο» του αφορολόγητου.

Όμως τα κίνητρα αυτά δεν μπορούν εκ των πραγμάτων να λειτουργήσουν πλήρως γιατί, ακόμη και αν μηδενιστεί ο ΦΠΑ, παγκοσμίως πάντα υπάρχουν και θα υπάρχουν αθέμιτες προσφορές από τους επαγγελματίες που θέλουν να φοροδιαφύγουν.

17. Πότε θα καταργηθεί το τέλος επιτηδεύματος; Μέχρι τότε θα ισχύει παράλληλα με το νέο σύστημα φορολόγησης;

Το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται άμεσα από το 2024 κατά 50% για ΟΛΟΥΣ τους ελεύθερους επαγγελματίες, ανεξάρτητα από το αν δηλώνουν ή όχι εισοδήματα υψηλότερα από την ελάχιστη αμοιβή. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνεται το τέλος και για κάθε υποκατάστημα των φυσικών προσώπων, (στα 300 ευρώ από 600 ευρώ που ισχύει σήμερα). Το τέλος επιτηδεύματος θα καταργηθεί σε ορίζοντα διετίας, νωρίτερα δηλαδή σε σχέση με την προεκλογική δέσμευση της Νέας Δημοκρατίας.

Κύκλοι του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποτίμησαν θετικά το «πράσινο φως» που έδωσε η ΕΚΤ στην είσοδο της Scope στο κλάμπ των οίκων αξιολόγησης.

Συγκεκριμένα επισήμαναν ότι «η συγκεκριμένη εξέλιξη είναι εξαιρετικά θετική είδηση για την Ελλάδα, τονίζοντας ότι η Scope Ratings έχει ήδη αναβαθμίσει από τον περασμένο Αύγουστο το αξιόχρεο του Ελληνικού Δημοσίου στην επενδυτική βαθμίδα. Το ίδιο έπραξε ο επίσης αναγνωρισμένος από την ΕΚΤ οίκος S&P στις 20 Οκτωβρίου».

Και συνεχίζουν λέγοντας: «Οι αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας αποτελούν επιβράβευση της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που συνδυάζει τη δημοσιονομική σοβαρότητα με την κοινωνική ευαισθησία και στέλνει ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στους επενδυτές. Θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο»!

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα η ΕΚΤ αποφάσισε να αναγνωρίσει τον γερμανικό οργανισμό αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Scope Ratings GmbH (Scope Ratings) ως νέο εξωτερικό ίδρυμα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας.

Έτσι, ο οίκος θα περιλαμβάνεται, μαζί με τους Fitch, Standard & Poor’s και Moody’s (Big 3), για τους σκοπούς του Πλαισίου Πιστοληπτικής Αξιολόγησης του Ευρωσυστήματος (ECAF).

Ειδικότερα, οι στόχοι έχουν ως εξής:

1. Να επιτευχθεί μέσος όρος ανόδου του ΑΕΠ 3% την τετραετία, που θα βοηθήσει και στην αύξηση των μισθών κατά 25%. Να συνεχιστούν οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις και η στήριξη της επιχειρηματικότητας. Θα βοηθήσει σημαντικά η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας τους επόμενους μήνες.

2. Οι προσαρμογές στο παραγωγικό μοντέλο και η αντιμετώπιση των αδυναμιών και των δομικών στρεβλώσεων 10 ετών σε εξαγωγές και εισαγωγές. Ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης με την ενίσχυση των καινοτόμων κλάδων και των εξαγωγών και η συνέχιση της μείωσης του δημοσίου χρέους.

3. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, καθώς η περαιτέρω πρόοδος θα βοηθήσει στην περαιτέρω μείωση της φορολογίας.

4. Η υγεία του τραπεζικού συστήματος και η ενίσχυση των σχέσεων εμπιστοσύνης με τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η συνέχιση της μείωσης των «κόκκινων» δανείων.

5. Η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και των δημοσίων επενδύσεων.

6. Η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας από το Υπερταμείο και το ΤΑΙΠΕΔ, καθώς θα υπάρξουν περισσότερα έσοδα και περισσότερες επενδύσεις.

Ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε επίσης ότι η Ελλάδα κάνει ένα καινούργιο ξεκίνημα μετά τις εκλογές. Διαμορφώθηκαν πολιτικές ισορροπίες που δημιουργούν ένα νέο κεφάλαιο για τον τόπο. «Υπάρχει ένα μεγάλο παράθυρο αισιοδοξίας και ευκαιρίας που πρέπει να εκμεταλλευτούμε», είπε. Πρόσθεσε δε, ότι το νέο επιτελείο θα κτίσει πάνω στις επιτυχίες της προηγούμενης τετραετίας, καθώς υπήρξε άριστη δουλειά από τους Χρήστο Σταϊκούρα, Θοδωρή Σκυλακάκη και Απόστολο Βεσυρόπουλο.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε πριν το υπουργείο Οικονομικών, για το διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου του 2023, τα έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό από φόρους ανήλθαν σε 22,954 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,005 δισ. ευρώ ή 9,6% έναντι του στόχου, ενώ μόνο τον Μάιο τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5,151 δισ. ευρώ, τα οποία και είναι αυξημένα κατά 438 εκατ. ευρώ ή 9,3% έναντι του στόχου.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση και με βάση τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου – Μαΐου 2023, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 1.126 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 4.446 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2023 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023 και ελλείμματος 4.066 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2022.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 2.289 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 1.396 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς ελλείμματος 1.487 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2022.

12,6% παραπάνω από τον στόχο τα καθαρά έσοδα

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 26.241 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2.937 εκατ. ευρώ ή 12,6% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023. Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως: (α) στα αυξημένα φορολογικά έσοδα του πενταμήνου, (β) στην είσπραξη ποσού 603 εκατ. ευρώ από ANFAs, που δεν είχε προβλεφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023 και (γ) στα αυξημένα έσοδα του ΠΔΕ.

Αυξημένα τα έσοδα από φόρους

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 22.954 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 2.005 εκατ. ευρώ ή 9,6% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023. Τμήμα της αύξησης αυτής, ποσού 470 εκατ. ευρώ περίπου, αφορά την παράταση της προθεσμίας πληρωμής των τελών κυκλοφορίας μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2023, ενώ είχε εκτιμηθεί ότι το ποσό αυτό θα εισπραττόταν κατά τον μήνα Δεκέμβριο 2022. Το υπόλοιπο ποσό της υπερεκτέλεσης προέρχεται από την καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2023, όσο και από την καλύτερη απόδοση του ΦΠΑ τρέχοντος έτους.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 2.707 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 459 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2.247 εκατ. ευρώ), κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ, τον μήνα Μάρτιο στον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων (ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.) ποσού 220 εκατ. ευρώ περίπου, που προκύπτει από έσοδα που έχουν εισπραχθεί από τον ΔΑΠΕΕΠ και αποδοθεί στο Κράτος από τον Προσωρινό Μηχανισμό Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας.

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 1.950 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 240 εκατ. ευρώ από τον στόχο (1.710 εκατ. ευρώ).

Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου.

Ειδικότερα, τον Μάιο 2023 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5.185 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 426 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5.151 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 438 εκατ. ευρώ ή 9,3% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 579 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 70 εκατ. ευρώ από τον στόχο (509 εκατ. ευρώ). 

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 195 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 100 εκατ. ευρώ από τον στόχο (295 εκατ. ευρώ).

Μείωση στις δαπάνες

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Μαΐου 2023 ανήλθαν στα 27.368 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 383 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (27.751 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023, ενώ παρουσιάζονται αυξημένες, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022, κατά 1.015 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αυξημένων πληρωμών τόκων κατά 825 εκατ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές παρουσιάζονται μειωμένες έναντι του στόχου κατά 470 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των πληρωμών για δαπάνες εξοπλιστικών προγραμμάτων ύψους 590 εκατ. ευρώ.

Market pass και παρεμβάσεις για την ενέργεια

Αξιοσημείωτα γεγονότα είναι η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας Μ.Α.Ε. ύψους 502 εκατ. ευρώ, προς εξυπηρέτηση των αναγκών του Market Pass, η απόδοση προς το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης ύψους 367 εκατ. ευρώ των υπερκερδών παραγωγών ενέργειας, για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2021 έως και την 30ή Ιουνίου 2022, καθώς και οι φετινές πληρωμές επιδότησης Diesel θέρμανσης ύψους 100 εκατ. ευρώ. Όλες οι προαναφερθείσες κινήσεις πραγματοποιήθηκαν με ανακατανομή πιστώσεων από το αποθεματικό για προώθηση δράσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης (πιστώσεις υπό κατανομή).

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 3.877 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση στόχου ύψους 87 εκατ. ευρώ. Οι δαπάνες του ΠΔΕ περιλαμβάνουν ποσό ύψους 62 εκατ. ευρώ προς εξυπηρέτηση μέτρων COVID-19, με σημαντικότερα εξ αυτών, την ενίσχυση των φορέων υγείας με επικουρικό προσωπικό για την ανταπόκριση στις ανάγκες λόγω της πανδημίας COVID-19 στις Περιφέρειες, την επιχορήγηση υφιστάμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου του λιανεμπορίου, που διατηρούν φυσικό κατάστημα, για την ανάπτυξη, αναβάθμιση και διαχείριση ηλεκτρονικού καταστήματος και τη στήριξη των νεοφυών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του Elevate Greece.