Σύμφωνα με μια βαρυσήμαντη δημοσίευση στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The Lancet* (Ιανουάριος 2026), η πτώση των γεννήσεων εξελίσσεται σε ένα καθολικό φαινόμενο με βαθιές ρίζες. Τα κρίσιμα δεδομένα της μελέτης παρουσιάζουν η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος), αναδεικνύοντας τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον παγκόσμιο χάρτη.

Η αριθμητική της συρρίκνωσης: Κάτω από το όριο αναπλήρωσης

Σήμερα, σε περισσότερες από τις μισές χώρες του πλανήτη, ο Συνολικός Δείκτης Γονιμότητας (ο μέσος αριθμός παιδιών που αναμένεται να αποκτήσει μια γυναίκα) έχει διολισθήσει κάτω από το κρίσιμο όριο του 2,1. Το όριο αυτό θεωρείται διεθνώς ως το ελάχιστο προαπαιτούμενο για τη διατήρηση ενός πληθυσμού σταθερού, χωρίς την ανάγκη μεταναστευτικών ροών.

Τα στοιχεία προκαλούν προβληματισμό:

·         Ακραίες μειώσεις: Σε χώρες, όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα, η Σιγκαπούρη και η Ουκρανία, ο δείκτης έχει κατρακυλήσει κάτω από τη μονάδα (<1).

·         Δυτικός Κόσμος: Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η γονιμότητα κυμαίνεται πλέον λίγο κάτω από το 1,6, επιβεβαιώνοντας την πτωτική τάση ακόμα και σε ισχυρές οικονομίες.

Κρατικές παρεμβάσεις: Από τα οικονομικά κίνητρα στον καταναγκασμό

Προκειμένου να ανακόψουν αυτή την πορεία, πολλά κράτη επιστρατεύουν μια ευρεία γκάμα πολιτικών, ορισμένες εκ των οποίων εγείρουν ηθικά και κοινωνικά ερωτήματα:

1.      Κίνα: Στοχεύοντας στην άμεση αντιστροφή της τάσης, επέβαλε φόρο 13% στα προφυλακτικά, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει επιδόματα για κάθε παιδί έως τριών ετών.

2.      Νότια Κορέα: Επιστρατεύει απαλλαγές από τη στρατιωτική θητεία και διοργανώνει κρατικά χρηματοδοτούμενα «ραντεβού γνωριμιών».

3.      Ουγγαρία: Εφαρμόζει επιθετικές φορολογικές πολιτικές, όπως η ισόβια απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για μητέρες με τουλάχιστον δύο παιδιά.

Παρά τις τεράστιες επενδύσεις, τα αποτελέσματα κρίνονται πενιχρά. Η Νότια Κορέα έχει δαπανήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια χωρίς αποτέλεσμα, ενώ ακόμη και οι Σκανδιναβικές χώρες, παρά τα υποδειγματικά συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και γονικών αδειών, αδυνατούν να επανέλθουν στο επίπεδο αναπλήρωσης.

Γιατί ο κόσμος κάνει λιγότερα παιδιά; Οι πολυπαραγοντικές αιτίες

Η μείωση της γονιμότητας δεν οφείλεται σε έναν μοναδικό παράγοντα, αλλά σε μια σύγκλιση κοινωνικών, βιολογικών και ψυχολογικών παραμέτρων:

·         Κοινωνική χειραφέτηση: Η πρόσβαση στην αντισύλληψη και η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση και την εργασία έχουν μεταβάλει τις προτεραιότητες.

·         Βιολογικά εμπόδια: Η καθυστέρηση του γάμου οδηγεί σε τεκνοποίηση σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου η γονιμότητα ανδρών και γυναικών είναι φυσιολογικά μειωμένη.

·         Επιβίωση απογόνων: Η εντυπωσιακή πτώση της παιδικής θνησιμότητας σημαίνει ότι οι γονείς δεν χρειάζεται πλέον να κάνουν πολλά παιδιά για να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της οικογένειας.

·         Υπαρξιακή ανασφάλεια: Η κλιματική κρίση, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και η οικονομική αβεβαιότητα δημιουργούν ένα περιβάλλον «φόβου για το μέλλον», το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά για τους νέους ενήλικες.

Οι κίνδυνοι για τη Δημόσια Υγεία και το κράτος πρόνοιας

Η δημογραφική συρρίκνωση απειλεί τα θεμέλια του κράτους πρόνοιας. Η μείωση του εργατικού δυναμικού οδηγεί σε:

·         Συρρίκνωση της φορολογικής βάσης.

·         Υπερβολική πίεση στα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά συστήματα.

·         Αύξηση των δαπανών υγείας λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, η οποία συνοδεύεται από έξαρση χρόνιων και μη μεταδοτικών νοσημάτων.

Ωστόσο, η προσέγγιση του ζητήματος μόνο μέσα από το πρίσμα του «φόβου» είναι επικίνδυνη. Ιστορικά παραδείγματα (όπως η Κίνα ή η Ρουμανία του παρελθόντος) δείχνουν ότι οι πιεστικές πολιτικές γεννήσεων οδηγούν συχνά σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιπλέον, μέτρα -όπως η τεχνητή ακρίβεια στα μέσα αντισύλληψης- υπονομεύουν τη δημόσια υγεία, αυξάνοντας τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Προς ένα νέο μοντέλο: Υγιής γήρανση και τεχνολογία

Η λύση δε βρίσκεται σε μονοδιάστατες ή καταναγκαστικές πολιτικές, αλλά σε μια στρατηγική αναπροσαρμογή των κοινωνιών:

·         Επένδυση στην Υγιή Γήρανση: Ενίσχυση της γηριατρικής, της πρόληψης και της φυσικής αποκατάστασης.

·         Τεχνολογική Καινοτομία: Αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης για την κάλυψη των κενών στην παραγωγικότητα.

·         Μεταναστευτική Πολιτική: Εξορθολογισμός της μετανάστευσης για την ενίσχυση του εργατικού δυναμικού.

·         Ουσιαστική Στήριξη της Οικογένειας: Διασφάλιση ποιοτικής παιδικής φροντίδας, έμφαση στην ισότητα των φύλων και προστασία των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών.

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο δημογραφικό τοπίο, το στοίχημα είναι η δημιουργία κοινωνιών που στηρίζουν την οικογένεια, χωρίς να θυσιάζουν τις ατομικές ελευθερίες και τις κοινωνικές κατακτήσεις δεκαετιών.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η υπογεννητικότητα δεν είναι απλώς στατιστικό μέγεθος – είναι εθνικός συναγερμός!
Με φόντο τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού και τα διαρκώς μειούμενα ποσοστά γεννήσεων, η Ελλάδα καλείται να δώσει άμεσες, πολυεπίπεδες και συλλογικές απαντήσεις. Αυτό ήταν το ισχυρό μήνυμα που εξέπεμψε η επιστημονική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στην Τήνο, στις 15 Ιουνίου 2025, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας και τη Γιορτή του Πατέρα.

Η εκδήλωση με τίτλο «Γονιμότητα, Υπογεννητικότητα και Στήριξη της Οικογένειας – Μια Εθνική Στρατηγική» συγκέντρωσε σημαντικές πολιτικές, ιατρικές και κοινωνικές προσωπικότητες στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, ανοίγοντας δημόσια συζήτηση για την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης όλων των δυνάμεων της χώρας.

Οι αριθμοί για τη γονιμότητα και την υπογεννητικότητα είναι αποκαλυπτικοί

Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας έχει αποκτήσει εθνικές διαστάσεις: Οι δείκτες γεννήσεων φθίνουν διαρκώς και τα νέα ζευγάρια να βρίσκονται αντιμέτωπα με καθυστερημένες αποφάσεις τεκνοποίησης. Έτσι, η αναπαραγωγική υγεία μετατρέπεται από προσωπικό σε συλλογικό ζήτημα.

Η δημογραφική κρίση της χώρας είναι εξαιρετικά σοβαρή, καθώς καταγράφεται συνεχόμενη μείωση των γεννήσεων. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η τελευταία φυσική αύξηση του πληθυσμού ήταν το 2010 (δηλαδή περισσότερες γεννήσεις από τους θανάτους).

Από τότε, μειώθηκε κατά περίπου 45% την τελευταία δεκαετία, με σχεδόν διπλάσιους τους θανάτους από τις γεννήσεις, ενώ την ίδια ώρα, καταγράφεται αύξηση του δείκτη γήρανσης που καθιστά την Ελλάδα μια από τις πλέον γηρασμένες χώρες στην Ευρώπη.

Υπαρξιακή κρίση που απαιτεί συλλογική λύση

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, χαρακτήρισε τη δημογραφική κατάρρευση ως «υπαρξιακό πρόβλημα» που δεν αφήνει περιθώρια αδράνειας: «Αν δεν αναστραφεί η υπογεννητικότητα, δεν υπάρχει μέλλον για το κοινωνικό κράτος, για την εθνική μας οικονομία, για την ίδια την ύπαρξη της χώρας».

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανακοίνωσε μια σημαντική πρωτοβουλία: την ένταξη του προγεννητικού ελέγχου στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό σχεδόν 5 εκατομμυρίων ευρώ, προσφέροντας δωρεάν εξετάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές. «Προχωρούμε με πράξεις, όχι λόγια», υπογράμμισε.

Ο υφυπουργός Παιδείας, Κωνσταντίνος Βλάσης, αναγνώρισε πως «η νέα γενιά χρειάζεται ελπίδα και στήριξη για να τολμήσει να κάνει οικογένεια», ενώ η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Έλενα Ράπτη, υπενθύμισε ότι η αναπαραγωγική υγεία είναι «ζήτημα δικαιώματος, όχι πολυτέλειας».

Το δικαίωμα στη γονιμότητα δεν είναι προνόμιο – είναι υποχρέωση της κοινωνίας

Η Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ισμήνη Κριάρη, χρησιμοποίησε στην ομιλία της φράσεις-κλειδιά, αφυπνίζοντας για την αξία της ενημέρωσης: «Η δημιουργία οικογένειας είναι επιλογή. Η γνώση, όμως, για τη γονιμότητα είναι υποχρέωση. Αν συνεχίσουμε να την αγνοούμε, χάνουμε το μέλλον».

Αντίστοιχα, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και του ΕΔΔΥΠΠΥ, Γιώργος Πατούλης, έστειλε ισχυρό σήμα για την ανάγκη προληπτικής ενημέρωσης των γυναικών, ήδη από νεαρή ηλικία, προτείνοντας τη μέτρηση της αντιμυλλέριου ορμόνης (AMH) ως εργαλείο αυτογνωσίας: «Η Ελλάδα του αύριο χρειάζεται γεννήσεις σήμερα – όχι αύριο, όχι αργότερα».

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΚΑΠΤΥ, Ρίτα Μωραϊτάκη-Πικρού, κάλεσε την κοινωνία να αποτινάξει τα διλήμματα του παρελθόντος: «Η καριέρα και η οικογένεια μπορούν να συνυπάρξουν. Αρκεί το κράτος να σταθεί στο πλάι των νέων».

Ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος: Η γονιμότητα έχει όριο

Ο Μαιευτήρας-Γυναικολόγος και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, κατέθεσε σκληρές αλήθειες: «Στα 35, έχει χαθεί το 95% του ωοθηκικού αποθέματος. Η γνώση είναι η μόνη γραμμή άμυνας. Η άγνοια είναι εχθρός της οικογένειας».
Κάλεσε σε γενικευμένη αφύπνιση, επιμένοντας πως η ένταξη της αγωγής γονιμότητας στο σχολικό πρόγραμμα και ο δωρεάν έλεγχος AMH για τις γυναίκες 30-35 ετών είναι βήματα άμεσης προτεραιότητας.

Πολιτικές παρεμβάσεις με προτάσεις ουσίας

Ο Ευρωβουλευτής, Νίκος Φαραντούρης, πρότεινε τη δωρεάν εξέταση AMH ως πακέτο ελέγχου γονιμότητας, ενταγμένο τόσο στο δημόσιο σύστημα υγείας όσο και στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η Βουλευτής, Ζωή Ράπτη, σημείωσε ότι «το δημογραφικό δεν είναι μια στατιστική γραμμή, αλλά ένα εθνικό ζήτημα ευθύνης», ενώ η Βουλευτής Κυκλάδων, Κατερίνα Μονογυιού, μίλησε από καρδιάς για τον προσωπικό της αγώνα να αλλάξει ο νόμος και να διατηρούν τα ωάρια τους οι διαζευγμένες γυναίκες.

Η Βουλευτής, Μιλένα Αποστολάκη, έβαλε στο τραπέζι την ανάγκη στήριξης των γυναικών στον επαγγελματικό τους βίο, ενώ γνωστές προσωπικότητες, όπως η υψίφωνος και ηθοποιός Άννα Τσουκαλά, οι δημοσιογράφοι, Ανθή Σαλαγκούδη και Μαρία Παπαβλάχου, καθώς και η ποινικολόγος Ιωάννα Παναγοπούλου, κατέθεσαν βιωματικές εμπειρίες που συγκίνησαν και ενεργοποίησαν.

Η Κοινή Διακήρυξη: Από την Τήνο ξεκινά η κινητοποίηση

Η ημερίδα κορυφώθηκε με την υπογραφή Κοινής Διακήρυξης από Ιατρικούς Συλλόγους της Ελλάδας και του εξωτερικού (Αθήνας, Κυκλάδων, Κω, Μυτιλήνης, Λήμνου, Καλύμνου, Ρώμης, Κύπρου), στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: Η μάχη για τη γονιμότητα είναι μάχη για το μέλλον της Ελλάδας.

Με πολιτική βούληση, επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνική συστράτευση, το στοίχημα μπορεί να κερδηθεί. Η Τήνος έγινε το νησί της αφύπνισης. Η συνέχεια ανήκει σε όλους μας.

Ο δήμαρχος Αλέξης Καρδαμπίκης μιλώντας στην εκπομπή “Σαββατοκύριακο στις 6” εξήγησε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που που προχωρούν σε μία τέτοια πρωτοβουλία. Το δημογραφικό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας και τέτοιες κινήσεις αποτελούν μία “ανάσα” και κίνητρο για να μην αδειάσουν τα χωριά. 

Ο συγγραφέας του άρθρου αυτού, ο καθηγητής και επιστημονικός υπεύθυνος του προαναφερθέντος προγράμματος Βύρων Κοτζαμάνης, αναφερόμενος στους θανάτους, τονίζει ότι «στη χώρα μας, ενώ το 1951-60 κατεγράφησαν 580 χιλ. θάνατοι, το 1991-2000 είχαμε 980 χιλ., το δε 2011-20 1,2 εκατ. (120 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο) ενώ το 2021 και 2022 υπερέβησαν λόγω και του κορωναϊού τις 141 χιλ.

Οι θάνατοι αναφέρει, αυξάνονται σταθερά μετά το 1950, παρόλο που η θνησιμότητα περιορίζεται, για έναν και μόνο λόγο: οι 65 ετών και άνω αυξήθηκαν ταχύτατα, καθώς, από 520 χιλ. στις αρχές του ’50, ανέρχονται στα 2,4 εκατ. σήμερα (πολλαπλασιάστηκαν δηλ. επί 4,6 ενώ ο συνολικός πληθυσμός επί μόλις 1,4).

Οι γεννήσεις μειώνονται

Από την άλλη πλευρά, ο αριθμός των γεννήσεων μετά το 1980 μειώνεται. Οι γεννήσεις σημειώνει, επηρεάζονται φυσικά παροδικά -όπως και οι θάνατοι- και από δυσμενείς συγκυρίες (αυτές πχ του 2022 επηρεάσθηκαν και από την πρόσφατη πανδημία, καθώς τα 2/3 προήλθαν από συλλήψεις που έγιναν την προηγουμένη χρονιά, εξ ου και η μεγάλη μείωσή τους κατά 10% σε σχέση με το 2021), αλλά η συνεχής πτώση τους δεν οφείλεται στη συγκυρία.

Το πλήθος τους κάθε έτος, αναφέρει, «εξαρτάται από τον τελικό αριθμό των παιδιών που θα αποκτήσουν τα ζευγάρια κάθε χρονιά, από την ηλικία που θα τεκνοποιήσουν, και, τέλος, και από το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας».

Οι τρεις παράγοντες

Τους τρεις αυτούς παράγοντες ο κ. Κοτζαμάνης εξετάζει για να εξηγήσει την πτωτική τους πορεία.

Στην Ελλάδα, αναφέρει, οι μεταβολές της γονιμότητας, του αριθμού δηλ. των παιδιών και της ηλικίας που τα απέκτησαν, επηρέασαν καθοριστικά το πλήθος των γεννήσεων που από 1,54 εκατ. το 1951-60, μειώθηκαν στο 1,02 εκατ. το 1991-2000 και στις 920 χιλ. το 2011-20.

Οι γεννήσεις αυτές, στην πλειονότητά τους, προέρχονται από τις γυναίκες που γεννήθηκαν μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1950.

Οι γυναίκες των γενεών αυτών περιόρισαν τον αριθμό των παιδιών και ταυτόχρονα τα έκαναν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία: 2,0 παιδιά στα 25,8 έτη όσες γεννήθηκαν το 1955, 1,65 στα 27,3 έτη οι γεννηθείσες το 1965, 1,56 παιδιά στα 30,2 έτη όσες γεννήθηκαν το 1975, και, μόλις 1,5 παιδιά στα 31,5 έτη όσες γεννήθηκαν το 1985.

Θα πρέπει όμως να αναφέρουμε, σημειώνει ο κ. Κοτζαμάνης, ότι, την τελευταία δεκαπενταετία, αρνητική επίπτωση είχε και το γεγονός ότι το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας μειώθηκε (περίπου -450 χιλ. ανάμεσα στο 2008 και 2022).

Ζοφερή πρόβλεψη για το… ισοζύγιο

Ο συγγραφέας του άρθρου, θέτει όμως -και απαντά- στο ερώτημα κατά πόσο είναι εφικτό, τις αμέσως επόμενες δεκαετίες, γεννήσεις και θάνατοι να σταθεροποιηθούν στα προ της πανδημίας επίπεδα.

Όσον αφορά τους θανάτους η σταθεροποίησή τους κατ’ αυτόν στα ήδη σχετικά υψηλά επίπεδα του 2015-19 (121,2 χιλ. ετησίως), είναι ανέφικτη. Οι 65 ετών και άνω θα αυξηθούν κατά 700-750 χιλ. μέχρι το 2050 (ο αριθμός τους μπορεί να εκτιμηθεί με σχετική ακρίβεια καθώς αφενός αφορά άτομα που είναι ήδη εν ζωή και αφετέρου επηρεάζεται ελάχιστα από τη μετανάστευση) και, ακόμη και αν οι πιθανότητες θανάτου μειωθούν, οι θάνατοι πιθανότατα θα ανέλθουν τα επόμενα 27 χρόνια στις 128 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο (3,5 εκατομμύρια το 2023-2050).

Όσον αφορά τις γεννήσεις, και εδώ η απάντησή του είναι αρνητική. Η σταθεροποίησή τους- εν απουσία ενός θετικότατου μεταναστευτικού ισοζυγίου- στα προ της πανδημίας χαμηλά επίπεδα (88,5 χιλ. ετησίως το 2015-2019) είναι αδύνατη καθώς:

• ι) Το πλήθος των σε αναπαραγωγική ηλικία ατόμων θα συνεχίσει να μειώνεται, και
• ιι) ακόμη και αν επιβραδυνθεί η τάση απόκτησης ολοένα και λιγότερων παιδιών στις νεότερες γενεές και, στη συνέχεια αυτή αντιστραφεί, θα πρέπει οι γενεές αυτές να αυξήσουν σημαντικά το αριθμό των παιδιών τους (από 1,5 σε 1,9-2,0) και, στη συνέχεια, να τον σταθεροποιήσουν στα επίπεδα αυτά, επιβραδύνοντας ταυτόχρονα την τάση αύξησης της μέσης ηλικίας στην απόκτησή τους.

Από 1,1 έως 1,4 εκατ. λιγότεροι το 2050

Αλλά, ακόμη και στο εξαιρετικά αισιόδοξο -και λίγο πιθανό- αυτό σενάριο που προϋποθέτει, σύμφωνα με τον ίδιο, τη ριζική αναστροφή του μη ιδιαίτερα ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση παιδιών, οι γεννήσεις της επομένης 27ετίας, δεν αναμένεται να υπερβούν τις 85 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο (2,3 εκατομ. το 2024-2050), με αποτέλεσμα το φυσικό ισοζύγιο της περιόδου αυτής να είναι αρνητικό κατά 1,15 εκατ.

Σε αντίθετη περίπτωση, σε ένα σενάριο με αργή και περιορισμένη αύξηση της γονιμότητας και μικρή μόνον επιβράδυνση της μέσης ηλικίας στην απόκτηση των παιδιών, οι γεννήσεις θα υπερβούν μόλις τα 2,0 εκατ. (75 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο) και το φυσικό ισοζύγιο θα είναι αρνητικό κατά 1,4 εκατ.

Από τα προαναφερθέντα, σημειώνει ο συγγραφέας του άρθρου, είναι προφανές ότι το μεταναστευτικό ισοζύγιο των αμέσως επόμενων δεκαετιών θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το εύρος της μη αναστρέψιμης μείωσης του πληθυσμού μέχρι το 2050, μιας μείωσης που θα προκύψει από την πολύ ταχύτερη συρρίκνωση των μικρών και μεσαίων ηλικιών σε σχέση με την αύξηση των 65 ετών και άνω.

Υπάρχει λύση;

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Δημογραφίας και επιστημονικός υπεύθυνος του Ερευνητικού Προγράμματος «Δημογραφικά Προτάγματα στην Έρευνα και Πρακτική στην Ελλάδα» κ. Κοτζαμάνης δηλώνει ότι «από δημογραφική σκοπιά μια σημαντική υπεροχή των εισόδων έναντι των εξόδων τις αμέσως επόμενες δεκαετίες (εφικτή υπό την προϋπόθεση ότι θα ανακοπεί η φυγή των νέων μας, ένα τμήμα τους θα επιστέψει σύντομα και ταυτόχρονα θα έχουμε και την είσοδο και ενσωμάτωση νέων αλλοδαπών) θα περιορίσει απλώς τη μείωση του πληθυσμού μας.

Η είσοδος ειδικότερα νέων αλλοδαπών θα περιορίσει τα αρνητικά φυσικά ισοζύγια καθώς αυτοί, λόγω της νεότητάς τους και της υψηλότερης σχετικά γονιμότητάς τους, θα επιβραδύνουν τη μείωση των ατόμων σε αναπαραγωγικές ηλικίες, θα αυξήσουν λίγο τη γονιμότητα των νέων γενεών, και, κυρίως, θα τονώσουν τις γεννήσεις επιβραδύνοντας έτσι και την αναμενόμενη μείωση των κάτω των 20 ετών (οι χθεσινές γεννήσεις δίδουν τους νέους του αύριο).

Θα περιορίσουν όμως ταυτόχρονα και την αναμενόμενη μείωση των ατόμων εργάσιμης ηλικίας (20-64 ετών) και θα επιβραδύνουν και την δημογραφική γήρανση (την αύξηση δηλαδή του ειδικού βάρους των 65 και άνω στον συνολικό πληθυσμό)».

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η δυσκολία στην εύρεση σταθερής εργασίας, τα υψηλά ενοίκια και οι ανεπαρκείς μισθοί είναι πραγματικά προβλήματα», είπε.

Προειδοποιώντας ότι τα κατοικίδια ζώα αντικαθιστούν τα παιδιά σε ορισμένα νοικοκυριά, ο Πάπας εξιστόρησε πώς μια γυναίκα άνοιξε την τσάντα της και του ζήτησε να “ευλογήσει το μωρό της”, μόνο που δεν ήταν μωρό, αλλά ένα μικρό σκυλάκι.

Ο ίδιος δεν έκρυψε ότι έχασε την υπομονή του με το συγκεκριμένο περιστατικό και αποκάλυψε τι είπε στη γυναίκα: υπάρχουν πολλά παιδιά που πεινούν και μου φέρνεις ένα σκύλο;, κερδίζοντας το χειροκρότημα των παρευρισκόμενων.

“Η Ιταλία εξαφανίζεται”

Η συρρίκνωση του πληθυσμού προκαλεί μεγάλη ανησυχία στη γειτονική Ιταλία με τα στοιχεία που μεταδίδει το BBC να αναφέρουν πως η χώρα θα μπορούσε να χάσει σχεδόν το ένα πέμπτο των κατοίκων της μέχρι το 2050. Ταυτόχρονα, ο πληθυσμός γερνά γρήγορα – ο αριθμός των αιωνόβιων στην Ιταλία τριπλασιάστηκε τα τελευταία 20 χρόνια.

Η Ιταλία συχνά αποκαλείται “Η χώρα της άδειας κούνιας”, ενώ ακόμη και ο Έλον Μασκ έγραψε στο Twitter τον περασμένο μήνα: “Η Ιταλία εξαφανίζεται!”

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πληθυσμιακή κρίση θα οδηγήσει στη φτωχοποίηση του έθνους. Ο υπουργός Οικονομίας Τζιανκάρλο Τζορτζέτι είπε ότι μέχρι το 2042, η μείωση του ποσοστού γεννήσεων της Ιταλίας θα κατέληγε να μειώσει το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της κατά 18%.

Όσο για τους λόγους για τους οποίους οι γυναίκες στην Ιταλία κάνουν λιγότερα μωρά, αυτοί αφορούν το γεγονός ότι οι νέοι αγωνίζονται να βρουν σταθερές θέσεις εργασίας και το σύστημα υποστήριξης της παιδικής μέριμνας είναι συχνά ανεπαρκές, γεγονός που δυσκολεύει τις μητέρες να βρουν ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την οικογενειακή ζωή.

Έξι στις 10 μητέρες δεν έχουν πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς, σύμφωνα με τη φιλανθρωπική οργάνωση Save the Children, ενώ πολλές έγκυες γυναίκες αναγκάζονται να παραιτηθούν και κάποιες απολύονται όταν μένουν έγκυες.