Όπως αναφέρθηκε από τους συμμετέχοντες στο υπουργείο Περιβάλλοντος με την έκδοση της απόφασης για το έργο στον Πρίνο ολοκληρώνεται το βασικό αδειοδοτικό στάδιο που ορίζει η εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, η οποία ξεκίνησε το 2022 με την έκδοση της άδειας έρευνας για τις δυνατότητες αποθήκευσης CO2 στην περιοχή.

Τι αφορά η άδεια αποθήκευσης 

Αναφορικά με το έργο, η εν λόγω άδεια αποθήκευσης έχει διάρκεια 25 χρόνια και καλύπτει τον τόπο και το συγκρότημα αποθήκευσης στην περιοχή παραχώρησης του Πρίνου, στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καβάλας. Ως τόπος αποθήκευσης ορίζεται το σχεδόν εξαντλημένο κοίτασμα πετρελαίου με τον υποκείμενο υφάλμυρο υδροφορέα, δηλαδή η γεωλογική ενότητα όπου θα πραγματοποιηθεί η υπόγεια αποθήκευση CO2 σε βάθος 3 περίπου χλμ. κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, καθώς και οι συνοδευτικές επιφανειακές εγκαταστάσεις έγχυσης και παραγωγής. Ο μέγιστος επιτρεπόμενος ρυθμός έγχυσης κατά την πρώτη φάση του έργου ανέρχεται σε ένα εκατομμύριο τόνους CO2 ανά έτος.

Το έργο θα ξεκινήσει τη λειτουργία του με την έγχυση των πρώτων ποσοτήτων CO2, εφόσον η ΕΔΕΥΕΠ επικυρώσει ότι ο φορέας υλοποίησης πληροί το σύνολο των σχετικών υποχρεώσεων που προβλέπονται στην άδεια αποθήκευσης.

Η υπόγεια αποθήκευση CO2 στο σχεδόν εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου συνιστά έργο ιδιαίτερης σημασίας και κομβική υποδομή εθνικού και ευρωπαϊκού συμφέροντος, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης ενεργειακής και κλιματικής στρατηγικής της χώρας και της προστασίας της εγχώριας βιομηχανίας. Πρόκειται για το πρώτο έργο γεωλογικής αποθήκευσης CO2 που υλοποιείται στην Ελλάδα και μόλις το δεύτερο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οι συμμετέχοντες στη συζήτηση 

Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο Υφυπουργός, Νίκος Τσάφος, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα, εκ μέρους της ΕΔΕΥΕΠ, ο Διευθύνων Σύμβουλος, Αριστοφάνης Στεφάτος, ο Επικεφαλής Γεωεπιστημών και Σύμβουλος Διοίκησης, Θέμης Ταρτάρας και η Νομική Σύμβουλος, Ηρώ Πάτρα και εκ μέρους της EnEarth o Νικόλαος Ρήγας, Επικεφαλής Τομέας Αποθήκευσης. Από την Energean παρέστησαν, ο διευθύνων σύμβουλος, Μαθιός Ρήγας, η Κατερίνα Σάρδη, Country Manager Greece, ο Γιάννης Χαραλαμπίδης, Επικεφαλής Νομικής Υπηρεσίας Ελλάδος, καθώς και ο Στάθης Τοπούζογλου, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ομίλου.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στον τομέα της ενέργειας και πρωτοπορεί και στις τεχνολογίες αιχμής. Τον Δεκέμβριο ψηφίσαμε τον νόμο για τη δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Σήμερα, μόλις τρεις μήνες μετά, εκδόθηκε η άδεια αποθήκευσης στην EnEarth. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη που συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας και στηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη. Έτσι, η Ελλάδα γίνεται η τρίτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ολλανδία και τη Δανία, που προχωρά στην εφαρμογή αυτής της καινοτόμου τεχνολογίας, μπαίνοντας στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης».

Από την πλευρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος ανέφερε: «Η έκδοση της άδειας αποθήκευσης για το έργο “Πρίνος CO₂” αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη των τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στην Ελλάδα. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών σε βιομηχανικούς τομείς όπου σημαντικό μέρος των εκπομπών προέρχεται από την ίδια τη βιομηχανική διεργασία. Σε αυτούς τους τομείς, οι εκπομπές δεν μπορούν να μειωθούν ουσιαστικά χωρίς τη χρήση τεχνολογιών όπως το CCS, γεγονός που καθιστά τη γεωλογική αποθήκευση CO₂ σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των κλιματικών στόχων και τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών. Η ΕΔΕΥΕΠ, ως αρμόδια αρχή, ολοκλήρωσε την αξιολόγηση του τεχνικού φακέλου μέσα από μια αυστηρή και τεκμηριωμένη διαδικασία, σύμφωνα με το εθνικό και ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, και θα συνεχίσει να ασκεί τον θεσμικό της ρόλο στην εποπτεία και τον τεχνικό έλεγχο του έργου σε όλα τα επόμενα στάδια υλοποίησής του».

Ο Νικόλας Ρήγας, επικεφαλής του Τομέα Αποθήκευσης Άνθρακα του ομίλου Energean, είπε: «Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που το μεγάλο έργο της αποθήκευσης άνθρακα στον Πρίνο γίνεται το πρώτο έργο στον ευρωπαϊκό Νότο που λαμβάνει άδεια αποθήκευσης, στα πρότυπα των πιο προηγμένων περιβαλλοντικά χωρών της Ευρώπης. Το έργο συμβάλλει καθοριστικά στην καταπολέμηση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας μας και στη διατήρηση της βιομηχανικής δραστηριότητας στον Κόλπο της Καβάλας που έχει αναπτυχθεί για μισό σχεδόν αιώνα με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, τον τουρισμό, την αλιεία και κάθε δραστηριότητα στις τοπικές κοινωνίες. Η επένδυση άνω του 1 δισ. ευρώ προχωρεί με γοργά βήματα και αυτές τις ημέρες αναθέσαμε μία από τις σημαντικότερες εργασίες, τον Προκαταρκτικό Τεχνικό Σχεδιασμό που αναλαμβάνει η Kent, μια από τις πλέον καταξιωμένες τεχνικές εταιρείες στον χώρο που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο προγραμματισμός μας είναι για πλήρη λειτουργία της μονάδας αποθήκευσης πριν από το 2030».

Στη συνέχεια θα ακολουθήσει διευρυμένη σύνθεση με τη συμμετοχή και των εταιρειών, που δραστηριοποιούνται στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας φυσικού αερίου.

Η ατζέντα της σύσκεψης περιλαμβάνει τις εξελίξεις στο Ιράν και την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.

Με απόφαση που εκδόθηκε σήμερα από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο αρμόδιος υπουργός Σταύρος Παπασταύρου καλεί την εταιρεία να αποκαταστήσει πλήρως τον χώρο, επαναφέροντάς τον στην πρότερη φυσική του κατάσταση, καθώς και να απομακρύνει κάθε οικοδομικό υλικό που έχει μεταφερθεί ή χρησιμοποιηθεί στο σημείο.

Η υπόθεση αφορά την οικοδομική δραστηριότητα που είχε αναπτυχθεί σε μία από τις πιο εμβληματικές και αναγνωρίσιμες παραλίες της χώρας, με την άδεια δόμησης να κρίνεται τελικά παράνομη. Το έργο προέβλεπε την κατασκευή πεντάστερου ξενοδοχειακού συγκροτήματος, δύο ορόφων με υπόγειο και πισίνες, στη θέση «Καμίνια» της Μήλου, σε συνολική έκταση περίπου 19.000 στρεμμάτων.

Το Σαρακήνικο αποτελεί έναν από τους πλέον φωτογραφημένους φυσικούς σχηματισμούς της Ελλάδας και έχει καταταχθεί από διεθνή ταξιδιωτικά μέσα, όπως το Conde Nast Traveller, ανάμεσα στα ομορφότερα τοπία του πλανήτη.

Το υπουργείο μετά τις αυτοψίες οι οποίες διενεργήθηκαν έκρινε ότι υφίσταται άμεση απειλή πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημίας και αποφάσισε ότι η εταιρεία οφείλει, εντός ενός μήνα από την παραλαβή της απόφασης, να αποκαταστήσει πλήρως τον χώρο.

Συγκεκριμένα, καλείται να αφαιρέσει ξυλότυπους και οπλισμούς, να γεμίσει τον χώρο θεμελίωσης που είχε κατασκάψει με τα υλικά εκσκαφής που έχουν αποτεθεί στο παρακείμενο οικόπεδο, να αποκαταστήσει το φυσικό ανάγλυφο της έκτασης και να απομακρύνει κάθε οικοδομικό υλικό ή εγκατάσταση που έχει τοποθετηθεί.

Την εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων αναλαμβάνει η Υπηρεσία Δόμησης Μήλου, η οποία οφείλει να ενημερώσει σχετικά το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του ΥΠΕΝ.

Η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και ενέργειας:

«Η UNIQUE DEVELOPMENTS A.T.E.E., εντός ενός (1) μηνός από την παραλαβή του παρόντος, να επαναφέρει την περιοχή στην αρχική της κατάσταση ήτοι να αφαιρέσει τον ξυλότυπο και τον οπλισμό και να γίνει η πλήρωση του χώρου θεμελίωσης με τα υλικά εκσκαφής που έχουν αποτεθεί εντός του γηπέδου και να αποκατασταθεί το ανάγλυφο της έκτασης ώστε να αποφευχθεί και τυχόν κίνδυνος πρόκλησης ατυχήματος σε επισκέπτες της περιοχής. Επίσης να απομακρυνθούν τα οικοδομικά υλικά ή τυχόν άλλες εγκαταστάσεις (π,χ οικίσκοι) που έχουν τοποθετηθεί εντός του γηπέδου. Η Υ.ΔΟΜ. Μήλου καλείται να εποπτεύσει την υλοποίηση των ανωτέρων μέτρων πρόληψης και να ενημερώσει σχετικά το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών του ΥΠΕΝ».

Τα ευρήματα που οδήγησαν στην απόφαση

Σύμφωνα με την έκθεση των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, το οικόπεδο της εταιρείας βρίσκεται εντός περιοχής που έχει χαρακτηριστεί ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) «Γουρνάδο–Φυλακωτή», γεγονός που επιβάλλει αυξημένες υποχρεώσεις προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η πρόσβαση στο ακίνητο γίνεται μέσω στενού χωματόδρομου, χωρίς σαφή χαρακτηρισμό ως εγκεκριμένης οδού.

Οι επιθεωρητές κατέγραψαν αλλοίωση του φυσικού τοπίου, καταστροφή της τοπικής φυσικής βλάστησης, υποβάθμιση της αισθητικής αξίας της περιοχής και αύξηση του κινδύνου διάβρωσης από τον άνεμο και τα όμβρια ύδατα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ηφαιστειακά πετρώματα (υπόλευκοι τόφφοι), τα οποία συνθέτουν το χαρακτηριστικό ανάγλυφο του Σαρακήνικου και προσδίδουν τη μοναδικότητα του τοπίου.

Ο χώρος εκσκαφής, διαστάσεων περίπου 30 μέτρων μήκους και 20 μέτρων πλάτους, με βάθος που έφθανε έως και τα 10 μέτρα, παρέμενε ανοικτός και προσβάσιμος, με μερικώς κατεστραμμένες περιφράξεις, δημιουργώντας κινδύνους για την ασφάλεια επισκεπτών και πεζοπόρων. Στο εσωτερικό είχαν τοποθετηθεί οπλισμοί και ξυλότυποι, ενώ γύρω από το σημείο υπήρχαν σωροί προϊόντων εκσκαφής.

Απαραίτητη η ύπαρξη νόμιμου δρόμου

Παράλληλα, από την απόφαση του υπ. Περιβάλλοντος προκύπτει, πως σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, για την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου της εκτός σχεδίου δόμησης, οι αρμόδιες υπηρεσίες και οι μελετητές οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία απαραίτητη προϋπόθεση για την οικοδομησιμότητα γηπέδου εκτός σχεδίου είναι η εξασφάλιση προσώπου σε εγκεκριμένη οδό.

Στο συγκεκριμένο έργο, αναφέρεται ότι η πρόσβαση προκύπτει από χωματόδρομο που στο τοπογραφικό περιγράφεται ως «αγροτική οδός», χωρίς να προκύπτει ότι είναι εγκεκριμένη. Η έκθεση της ΕΑΔ καταγράφει πως οι αγροτικές οδοί, με βάση το ισχύον πλαίσιο, δεν καθιστούν κατ’ αρχήν οικοδομήσιμα τα οικόπεδα, παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, στις οποίες –όπως σημειώνεται– δεν εμπίπτει η χρήση τουριστικής εγκατάστασης.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι η ΥΔΟΜ Μήλου επέτρεψε την έκδοση διοικητικής πράξης σε γήπεδο με πρόσωπο επί αγροτικής οδού, χωρίς να έχει διασφαλιστεί ότι πρόκειται για εγκεκριμένη οδό, στοιχείο που συνδέεται ευθέως με τα ζητήματα νομιμότητας της οικοδομικής άδειας.

Πολεοδομικές και θεσμικές παραλείψεις

Παράλληλα, από τον έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας προέκυψε ότι η οικοδομική άδεια είχε εκδοθεί χωρίς να έχουν προηγηθεί κρίσιμες εγκρίσεις και μελέτες. Μεταξύ άλλων, διαπιστώθηκε ότι το έργο εξετάστηκε ως κατηγορίας Β, ενώ λόγω του χαρακτήρα του –ξενοδοχειακό κατάλυμα σε συνδυασμό με ειδική τουριστική υποδομή (spa)– θα έπρεπε να υπαχθεί στην κατηγορία Α2 και να συνοδεύεται από Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Επιπλέον, δεν είχαν εκδοθεί αποφάσεις οριοθέτησης ρέματος, δεν είχε ολοκληρωθεί ο καθορισμός αιγιαλού και παραλίας, δεν υπήρχε άδεια χρήσης νερού για τη γεώτρηση που προβλεπόταν για την υδροδότηση του έργου, ενώ απουσίαζε και εδαφοτεχνική μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα του εδάφους. Η Εθνική Αρχή Διαφάνεια (ΕΑΔ) έκρινε ότι η οικοδομική άδεια έπασχε νομιμότητας, γεγονός που οδήγησε στην ανάκλησή της από την Υπηρεσία Δόμησης Μήλου.

Αυτό έγινε γνωστό με επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.

Ειδικότερα, το ποσό δεσμεύθηκε από το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025 του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αφορά, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία και τον εκσυγχρονισμό μονάδων αφαλάτωσης, στη βελτίωση και αντικατάσταση δικτύων ύδρευσης, σε δράσεις αξιοποίησης πηγαίων νερών (αγωγοί, ταχυδιυλιστήρια) κ.ά.

Τα έργα αφορούν τόσο στη νησιωτική χώρα -και ειδικότερα νησιά όπου το πρόβλημα της λειψυδρίας είναι έντονο (Παξοί, Φούρνοι Κορσέων, Λειψοί, Μεγανήσι, Αστυπάλαια, Φολέγανδρος, Ψαρά, Πόρος, Αλόννησος κ.α.)- όσο και στην ηπειρωτική (Σέρρες, Λειβαδιά, Δυτική Μάνη, περιοχές Συκέων-Νεάπολης, Πυλαία-Χορτιάτη, Βόλο κ.ά.).

Συνημμένος αναλυτικός πίνακας με τα έργα

«Το 2025 στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ήταν μία χρονιά γεμάτη πρωτοβουλίες και δράσεις» αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι αυτές δυναμώνουν την Πατρίδα μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, προστατεύουν τις θάλασσες, τα δάση μας, τον φυσικό μας πλούτο και βάζουν τάξη στον χώρο και τους όρους δόμησης, με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

«Μαζί με τους υφυπουργούς Νίκο Ταγαρά και Νίκο Τσάφο, τους Γενικούς Γραμματείς Στάθη Σταθόπουλο, Θύμιο Μπακογιάννη, Μανώλη Γραφάκο, Πέτρο Βαρελίδη, Δέσποινα Παληαρούτα, τα στελέχη του ΥΠΕΝ και των εποπτευόμενων φορέων μας, υλοποιούμε με συνέπεια το κυβερνητικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη», επισημαίνει ο κ. Παπασταύρου και απαριθμεί τις ακόλουθες δράσεις:

• Ενεργειακές συμφωνίες που δυναμώνουν την Πατρίδα μας στον ενεργειακό χάρτη
• Κάθετος διάδρομος και ενεργειακές διασυνδέσεις
• Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός
• Δύο νέα εθνικά θαλάσσια πάρκα σε Νότιο Αιγαίο και Νότιες Κυκλάδες
• Πρωτοβουλία «Αμοργόραμα»
• Ασφάλεια δικαίου στη δόμηση
• «Απάτητα Βουνά»: προστασία του ορεινού μας πλούτου
• Αντιδιαβρωτικά και Αντιπλημμυρικά έργα σε χρόνο ρεκόρ
• Αντιμετώπιση της λειψυδρίας
• Πρωταγωνιστής στην απορροφητικότητα του Ταμείου Ανάκαμψης
• Κανόνες στην ακίνητη περιουσία».

Με αυτή τη μεταρρύθμιση, τίθενται τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός ψηφιακού «one stop shop» για το ακίνητο, δηλαδή ενός μοναδικού σημείου αναφοράς που θα παρέχει ενιαία εφαρμογή του νόμου, απλοποίηση, διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.

Πρόκειται για τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου & Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) που θα αναλάβει την έκδοση και τον έλεγχο των οικοδομικών αδειών σε ενιαίο επίπεδο, αντικαθιστώντας το σημερινό μοντέλο λειτουργίας των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) που διαθέτουν σήμερα μόνο 185 από τους 332 δήμους της χώρας.

14 ερωτήσεις και απαντήσεις 

1. Τι επιτυγχάνεται με τη νέα μεταρρύθμιση που μετεξελίσσει το Κτηματολόγιο σε έναν Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ);

Η νέα μεταρρύθμιση οδηγεί σε ταχύτερη εξυπηρέτηση και αποτελεσματικότερη κατανομή φόρτου εργασίας, ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας για όλους σε όλη τη χώρα, ψηφιοποίηση, διαλειτουργικότητα και απλούστευση διαδικασιών, σταδιακή κατάργηση της ανάγκης εντοπιότητας και δυνατότητα εξ αποστάσεως εξυπηρέτησης. Κυρίως, όμως, με το νέο σύστημα οργάνωσης των Κέντρων Δόμησης, παρέχεται ισοτιμία στο δικαίωμα δόμησης για όλους, ανεξαρτήτως της υπηρεσίας στην οποία θα απευθυνθούν, ενώ επιτυγχάνεται η διαφάνεια με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον έλεγχο των οικοδομικών αδειών, για πρώτη φορά στη χώρα. Ταυτόχρονα, η νέα μεταρρύθμιση θα ενισχύσει την αξιοπιστία των θεσμών της Πολιτείας.

2. Πώς ωφελείται ο πολίτης από τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα;

Με τον νέο Οργανισμό, ο πολίτης εξυπηρετείται από ένα σημείο διοίκησης για όλα τα θέματα που αφορούν στην ακίνητη ιδιοκτησία του, ταχύτερη έκδοση αδειών δόμησης, ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως της γεωγραφικής τοποθεσίας του ακινήτου, διαφάνεια και πλήρως ψηφιακές υπηρεσίες. Ο πολίτης, πλέον, θα απολαμβάνει ασφάλεια Δικαίου και ισότιμη πρόσβαση σε καθολικές υπηρεσίες δόμησης.

3. Για ποιο λόγο ήταν αναγκαία η μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης;

Βάση της μεταρρύθμισης είναι η ανάγκη ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αδειοδότησης και ελέγχου δόμησης, με ψηφιακά εργαλεία, ενιαία πρότυπα και κοινές διαδικασίες σε όλη τη χώρα. Τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια θέτουν σε προτεραιότητα αυτήν την οργανωτική ενοποίηση. Ειδικότερα:

• Το σημερινό πλαίσιο παρουσιάζει διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή των διαδικασιών και στη διαθεσιμότητα ψηφιακών εργαλείων μεταξύ διαφορετικών περιοχών.
• Σε πανελλαδική αξιολόγηση του ΥΠΕΣ (05/2025), οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) καταγράφουν μέση βαθμολογία 3,4/10, ένδειξη ότι η αποτελεσματικότητα, η απλοποίηση και ψηφιοποίηση αποτελούν προτεραιότητα για τους πολίτες.
• Στο 23% των ΥΔΟΜ ο μέσος χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας υπερβαίνει τους 3 μήνες. Έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ιδιαιτέρως σύνθετων φακέλων, όπου ο χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας ξεπέρασε τα 5 έτη.
• Από τους 332 δήμους της Χώρας, μόνο 185 διαθέτουν σήμερα ΥΔΟΜ – δηλαδή περίπου 56%.
• 147 δήμοι δεν διαθέτουν ΥΔΟΜ, ενώ 28 δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων και 14 δήμοι με πληθυσμό άνω των 40.000 κατοίκων δεν διαθέτουν ΥΔΟΜ.
• Περίπου 35% των ΥΔΟΜ λειτουργούν με έως δύο μηχανικούς, αριθμός που δεν επαρκεί για να καλύψει όλες τις ειδικότητες που απαιτεί η κείμενη πολεοδομική νομοθεσία.
• Ορισμένες ΥΔΟΜ εξυπηρετούν πολλαπλούς όμορους δήμους, φτάνοντας σε κάποιες περιπτώσεις να καλύπτουν έως και 8-9 δήμους.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία ανέδειξαν την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας ενιαίος εθνικός φορέας.

4. Τι είναι επί της ουσίας ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης και ποιες οι αρμοδιότητές του;

Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) είναι ο ενιαίος ψηφιακός φορέας εθνικής εμβέλειας που συγκροτείται με τη συνένωση των αρμοδιοτήτων του Ελληνικού Κτηματολογίου και μέρος των αρμοδιοτήτων που ασκούνταν έως σήμερα από τις Υπηρεσίες Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) των Δήμων.

Αποτελεί την πρώτη συνολική και εκτεταμένη μεταρρύθμιση του χώρου που πραγματοποιείται από το 2015 και αφορά στην αναμόρφωση των υπηρεσιών δόμησης. Με τη σύστασή του, δημιουργείται ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης (“one-stop-shop”) για όλα τα θέματα που αφορούν στο ακίνητο, με στόχο την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση.

Ο νέος φορέας αναλαμβάνει την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις), τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Στόχος του νέου Οργανισμού είναι η παροχή ενιαίας και συνεκτικής πληροφόρησης σε πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές, μέσω της δημιουργίας, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενός σύγχρονου και πλήρως ψηφιακού φορέα, που συγκεντρώνει όλες τις βασικές λειτουργίες που αφορούν στην ιδιοκτησία και στον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος.

5. Αφαιρούνται από τους Δήμους όλες οι σχετικές αρμοδιότητες;

Οι Δήμοι διατηρούν κρίσιμες αρμοδιότητες του τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, δηλαδή:

• εκπόνηση και παρακολούθηση πολεοδομικών μελετών, αναπλάσεων και επεκτάσεων σχεδίων πόλης,
• διαχείριση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων,
• συμμετοχή στις αποφάσεις για τα θέματα χωροταξίας, χρήσεων γης και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων,
• σύνταξη διαγραμμάτων και πράξεων εφαρμογής, διαχείριση διαδικασιών τακτοποίησης, αναλογισμού, προσκυρώσεων και καταχωρίσεων,
• πρόταση για άρση απαλλοτριώσεων και ασυμφωνιών με το εγκεκριμένο σχέδιο,
• ρυμοτομικές και τοπογραφικές εφαρμογές.

Με τον τρόπο αυτό, οι Δήμοι παραμένουν οι «θεματοφύλακες» του σχεδιασμού της περιοχής τους, ενώ η έκδοση των οικοδομικών αδειών και ο έλεγχος του δομημένου περιβάλλοντος μεταφέρονται στον νέο Οργανισμό. Οι Δήμοι αποτελούν θεσμικό συνομιλητή και εταίρο του κράτους σε όλα τα κρίσιμα θέματα που σχετίζονται με τον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής τους.

Σημειώνεται, τέλος, ότι βρίσκονται σε φάση ολοκλήρωσης 245 Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια σε 831 από τις συνολικά 1035 Δημοτικές Ενότητες της χώρας.

6. Είναι αρμοδιότητα της Κεντρικής Διοίκησης η έκδοση οικοδομικών αδειών;

Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 1728/2025), θέτει σαφή όρια στις αρμοδιότητες των Δήμων και του κράτους για τη δόμηση. Σύμφωνα με τη νομολογία, η έκδοση οικοδομικών αδειών αποτελεί αρμοδιότητα της κεντρικής διοίκησης. Η απόφαση αυτή ενισχύει τη διακριτή ιεραρχία αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικής διοίκησης και τοπικών δημοτικών αρχών. Ωστόσο, οι δήμοι παραμένουν υπεύθυνοι για μια σειρά από πολεοδομικά θέματα που σχετίζονται με το σχέδιο πόλης.

7. Ποια θα είναι η δομή του νέου Οργανισμού;

Θεσπίζεται ο ρόλος του Διοικητή ως επικεφαλής του Οργανισμού, κατά το πρότυπο φορέων όπως ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ, καθώς και ο ρόλος ενός Υποδιοικητή για τα θέματα του Κτηματολογίου και ενός Υποδιοικητή για τα θέματα δόμησης. Στη νέα Γενική Διεύθυνση Δόμησης θα υπάγονται 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ), τα οποία θα αξιοποιούν τα σημερινά Κτηματολογικά Γραφεία. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται ένα σύγχρονο εθνικό δίκτυο υπηρεσιών δόμησης.

8. Ποιος είναι ο ρόλος των ανεξάρτητων ελεγκτών δόμησης;

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, δημιουργείται Μητρώο Ανεξάρτητων Ελεγκτών Δόμησης, στους οποίους θα ανατίθεται, με κλήρωση, ο υποχρεωτικός έλεγχος όλων των αδειών πριν την έναρξη εργασιών. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πλημμελής εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, τον τελικό έλεγχο για την οικοδομική άδεια τον πραγματοποιεί η Γενική Διεύθυνση Δόμησης. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται στην πράξη η ακεραιότητα και η αξιοπιστία των αδειών.

9. Πότε θα πραγματοποιηθεί η αρχική εφαρμογή και πότε αναμένεται να συσταθεί ο νέος Οργανισμός;

Τα μεταβατικά στάδια που έχουν προβλεφθεί:

• Τέλος 1ου τριμήνου 2026: Ψήφιση νομοθετικού πλαισίου
• Ιούνιος 2026: Αρχική λειτουργία σε 3 Περιφερειακά Κέντρα και αντίστοιχα Τοπικά
• Αρχές 2027: Πλήρης λειτουργία ΕΟΚΕΔ και όλων των ΠΚΔ & ΤΚΔ.

Η μετάβαση του προσωπικού γίνεται με διασφάλιση εργασιακής συνέχειας.

10. Πώς θα υπηρετήσει ο ΕΟΚΕΔ τον στόχο συνολικής οργάνωσης του χώρου;

Η μεταρρύθμιση αποτελεί κεντρικό κρίκο σε μια ευρύτερη εθνική στρατηγική για τη συνολική οργάνωση του χώρου, καθώς εντάσσεται στο νέο θεσμικό και ψηφιακό πλαίσιο που διαμορφώνεται από τα κάτωθι:

• Κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας σε 477 άρθρα – για πρώτη φορά όλο το πλαίσιο συγκεντρώνεται, γίνεται ξεκάθαρο και εφαρμόζεται ομοιόμορφα.
• Απλοποίηση και εξορθολογισμός του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, ώστε οι κανόνες δόμησης να είναι σαφείς, λειτουργικοί και ενιαίοι.
• Νέο ψηφιακό πλαίσιο αδειοδότησης και διπλών ελέγχων, με περισσότερους προληπτικούς ελέγχους, ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών.
• Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης που συγκεντρώνει όλα τα πολεοδομικά, χωροταξικά και περιβαλλοντικά δεδομένα σε ένα σημείο και αποτελεί το βασικό εργαλείο για όλες τις αποφάσεις στον χώρο.
• Ενοποίηση δεδομένων Κτηματολογίου και Δόμησης, ώστε το κράτος να έχει για πρώτη φορά ενιαία εικόνα του πού, τι και πώς χτίζεται.

Με αυτό τον τρόπο, ο ΕΟΚΕΔ δεν είναι απλώς μια οργανωτική αλλαγή, αλλά ο φορέας που υποστηρίζει και υλοποιεί στην πράξη τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο, ψηφιακό και συνεκτικό σύστημα οργάνωσης του χώρου, με κανόνες που εφαρμόζονται παντού, με διαφάνεια και με σχεδιασμό των πολιτικών με πραγματικά και επικαιροποιημένα στοιχεία.

11. Ποιος είναι ο ρόλος του Κτηματολογίου στον νέο ΕΟΚΕΔ;

Το Ελληνικό Κτηματολόγιο αποτελεί τον πυρήνα του νέου Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ). Με τη μεταρρύθμιση, το Κτηματολόγιο:

• Συγκεντρώνει και εγγυάται την ιδιοκτησία, με πλήρη ψηφιακή τεκμηρίωση και ασφάλεια δικαίου.
• Παρέχει το ενιαίο πλαίσιο ψηφιακών δεδομένων πάνω στο οποίο θα ενσωματωθούν οι διαδικασίες δόμησης.
• Εξασφαλίζει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των μητρώων ιδιοκτησίας και των δεδομένων δόμησης.
• Υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός ψηφιακού “one-stop-shop” για όλες τις υπηρεσίες που αφορούν το ακίνητο.
• Διασφαλίζει τη μετατροπή των σημερινών Κτηματολογικών Γραφείων σε ένα σύγχρονο εθνικό δίκτυο Κέντρων παροχής υπηρεσιακών κτηματολογίου και ελέγχου δόμησης

Συνολικά, το Κτηματολόγιο γίνεται ο βασικός άξονας που ενοποιεί ιδιοκτησία – αδειοδότηση – έλεγχο, προσφέροντας για πρώτη φορά ενιαία εικόνα του «πού, τι και πώς χτίζεται» στη χώρα.

12. Πώς θα γίνει η πιο λειτουργική ενσωμάτωση των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο;

Η ενσωμάτωση γίνεται μέσω της δημιουργίας του ΕΟΚΕΔ, όπου:

– Μεταφέρονται στο νέο οργανισμό οι αρμοδιότητες των ΥΔΟΜ που αφορούν:

• έκδοση οικοδομικών αδειών,
• προεγκρίσεις και βεβαιώσεις όρων δόμησης,
• έλεγχο κατασκευών,
• τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

– Στον νέο Φορέα προστίθεται μια νέα Υποδιοικηση Κέντρων Δόμησης, στην οποία υπάγεται η Γενική Διεύθυνση Δόμησης και όλα τα Περιφερειακά και Τοπικά Κέντρα Δόμησης.

– Το προσωπικό των ΥΔΟΜ μεταφέρεται στον νέο φορέα, διασφαλίζοντας την εργασιακή του συνέχεια

– Οι σημερινές λειτουργίες ταυτοποιούνται, ενοποιούνται και απλοποιούνται μέσω:

• κοινών διαδικασιών,
• ενιαίων ψηφιακών εργαλείων,
• κεντρικού συντονισμού,
• και πλήρους διαλειτουργικότητας με τα δεδομένα του Κτηματολογίου.

Η ενσωμάτωση, επομένως, δεν είναι μια απλή «μεταφορά» αλλά μια οργανωτική και ψηφιακή ενοποίηση που δημιουργεί για πρώτη φορά έναν ενιαίο εθνικό μηχανισμό αδειοδότησης και ελέγχου δόμησης.

13. Θα μεταστεγαστούν οι ΥΔΟΜ και πού θα εξυπηρετείται ο πολίτης;

Ναι, αλλά όχι ως ΥΔΟΜ – εντάσσονται στο νέο δίκτυο του ΕΟΚΕΔ.

• Οι ΥΔΟΜ καταργούνται ως αυτοτελείς δημοτικές υπηρεσίες.
• Οι λειτουργίες και το προσωπικό τους ενσωματώνονται στα 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και στα 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ) του ΕΟΚΕΔ.

– Πού θα λειτουργούν αυτά τα Κέντρα;

• Τα νέα ΠΚΔ και ΤΚΔ θα στεγαστούν στα σημερινά Κτηματολογικά Γραφεία, αξιοποιώντας την πολύ υψηλή αντιστοίχιση του δικτύου του Κτηματολογίου σε σχέση με τις σημερινές ΥΔΟΜ.
• Δημιουργείται έτσι ένα εθνικό, ενιαίο δίκτυο εξυπηρέτησης.

– Πού θα εξυπηρετείται ο πολίτης;

• Σε ένα ενιαίο σημείο ανά περιοχή: ΠΚΔ ή ΤΚΔ (το αντίστοιχο Κτηματολογικό Γραφείο).
• Μέσω πλήρως ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς υποχρέωση εντοπιότητας.
• Με ενιαίες διαδικασίες και ίση μεταχείριση, ανεξαρτήτως δήμου.
• Με άμεση πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες ιδιοκτησίας και δόμησης σε ένα ενιαίο ψηφιακό και φυσικό σημείο.

Η εξυπηρέτηση μεταφέρεται από τους Δήμους στο εθνικό σύστημα του ΕΟΚΕΔ.

14. Τι σημαίνει «έξυπνος έλεγχος αδειών με τεχνητή νοημοσύνη» και πώς θα λειτουργεί στην πράξη;

Στόχος είναι για πρώτη φορά να υπάρχει συστηματικός έλεγχος των οικοδομικών αδειών με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε οι έλεγχοι να είναι πιο στοχευμένοι και αποτελεσματικοί.

Αντί να γίνονται τυχαίοι έλεγχοι, το σύστημα αξιοποιώντας διαθέσιμα δεδομένα θα μπορεί να παρέχει πληροφορία για το ποιοι φάκελοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάζουν προβλήματα (π.χ. σε περιοχές με αυθαιρεσία, σε ζώνες προστασίας ή σε έργα μεγαλύτερης πολυπλοκότητας).

Με τον τρόπο αυτό αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη:

• Θα ελέγχεται περίπου το 30% των αδειών, αλλά όχι τυχαία
• Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύει δεδομένα και θα προτείνει ποιες υποθέσεις είναι «υψηλού ρίσκου».
• Θα υπάρχει δυνατότητα να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε «ευαίσθητες» περιοχές, όπως ιστορικοί τόποι, προστατευόμενες περιοχές ή σημεία όπου έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν πολλές παραβάσεις.

Με απλά λόγια: Το κράτος θα χρησιμοποιεί ένα «έξυπνο φίλτρο» που θα ξεχωρίζει έγκαιρα τις άδειες που χρειάζονται προτεραιότητα στον έλεγχο, ώστε να εντοπίζονται προβλήματα πριν ξεκινήσουν τα έργα και να προστατεύεται καλύτερα ο χώρος και το περιβάλλον.

Η κήρυξη της έκτακτης ανάγκης σημαίνει ότι μπορεί να προχωρήσει άμεσα η χρηματοδότηση για τα έργα ύδρευσης κατά προτεραιότητα σε αυτές τις περιοχές και να επιταχυνθούν όλες οι αναγκαίες παρεμβάσεις.

Πηγές του ΥΠΕΝ έχουν καταστήσει σαφές ότι μια τέτοια απόφαση οδηγεί μόνο σε επιτάχυνση διαδικασιών, μελετών και υλοποίηση έργων και όχι σε έκτακτα μέτρα για τους πολίτες.

Τι σημαίνει η κήρυξη έκτακτης ανάγκης για τη λειψυδρία
H κήρυξη της Αττικής σε έκτακτη ανάγκη για τη λειψυδρία, ύστερα από αίτημα της ΕΥΔΑΠ και βάσει υδρολογικών δεδομένων και επιστημονικής τεκμηρίωσης, οδηγεί στην επιτάχυνση της πρώτης φάσης υλοποίησης των έργων ενίσχυσης των ταμιευτήρων Ευήνου – Μόρνου (Έργο Εύρυτος).

Συγχρόνως, θα επιταχυνθούν:

Η ενεργοποίηση και αξιοποίηση γεωτρήσεων, οι οποίες μετά την ολοκλήρωσή τους θα προσθέσουν περίπου 45 εκατ. m³ ετησίως στο σύστημα.

• Η ολοκλήρωση των μελετών για εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.
• Η ολοκλήρωση των επεμβάσεων στη διώρυγα Θηβών στο Εξωτερικό Υδροδοτικό Σύστημα, που θα εξοικονομήσει πάνω από 10 εκατ. κυβικά μέτρα αδιύλιστου νερού.
  Με τις παρεμβάσεις αυτές μειώνεται ουσιαστικά ο κίνδυνος λειψυδρίας έως την ολοκλήρωση του έργου ΕΥΡΥΤΟΣ, το οποίο αποτελεί λύση με μακροπρόθεσμο ορίζοντα για την υδροδότηση της Αττικής και διασφαλίζεται με αυτόν τον τρόπο η απρόσκοπτη κάλυψη όλων των υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών της Αττικής.

Παπασταύρου: Η έκτακτη ανάγκη για τη λειψυδρία αφορά επιτάχυνση διαδικασιών για έργα και όχι μέτρα για πολίτες
Ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, ξεκαθάρισε κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Action24 ότι η θετική γνωμοδότηση σημαίνει επίσπευση των διαδικασιών για να ολοκληρώσει η ΕΥΔΑΠ μια σειρά έργων.

«Δεν υπάρχει άμεσο ή έμμεσο μέτρο, αυτή η απόφαση δεν έχει καμία σχέση με τα τιμολόγια», επισήμανε ο Σταύρος Παπασταύρου.

Κατά την παρουσίαση του κρατικού προϋπολογισμού στην Επιτροπή Οικονομικών και απαντώντας στον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλο, ο οποίος εξέφρασε την έκπληξή του για το γεγονός ότι εξακολουθεί να αμφισβητείται η ηλεκτρική διασύνδεση, ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ανέφερε ότι «δεν είμαι εναντίον κανενός έργου που μπορεί να φέρει οφέλη στην κυπριακή οικονομία».

«Δεν μπορεί ένα άτομο να δημιουργεί πρόβλημα στην Κυβέρνηση», είπε, προσθέτοντας ότι ως Υπουργός Οικονομικών είναι έτοιμος να διευκολύνει την κατάσταση. Ωστόσο πρόσθεσε ότι έχει καθήκον να εξετάζει τα οικονομικά δεδομένα και να εκφράζει τη γνώμη του.

Ο κ. Κεραυνός αναφέρθηκε σε «ψευδείς ειδήσεις», από Υπουργό άλλης Κυβέρνησης, ότι κρατά μυστικές μελέτες βιωσιμότητας για το έργο. Όπως διευκρίνισε, οι μελέτες ανατέθηκαν από τον Υπουργό Ενέργειας, παραδόθηκαν κανονικά στο Υπουργείο και μάλιστα εστάλησαν και στον προηγούμενο Υπουργό Ενέργειας της Ελλάδας.

«Όλοι γνωρίζουμε τις μελέτες και τις επισημάνσεις τους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι ανησυχίες κάποιων είναι εύλογες και ότι και ο ίδιος έχει πολλές ανησυχίες.

Κληθείς να σχολιάσει αναφορά του βουλευτή του ΔΗΣΥ Χάρη Γεωργιάδη, είπε, τέλος, ότι είναι ο τελευταίος άνθρωπος που θα επιδιώξει ρήξη μεταξύ της ελληνικής και της κυπριακής Κυβέρνησης.

Ωστόσο ανέφερε ότι ανακοινώθηκε από τον σημερινό Έλληνα Υπουργό Περιβάλλοντος ότι «εγώ κρατώ τις μελέτες και δεν τις δίνω ούτε στον Υπουργό Ενέργειας, ενώ ο προκάτοχός μου τις είχε λάβει από τον Υπουργό Ενέργειας». Διευκρίνισε ότι δεν εννοεί ότι αυτό έγινε σκόπιμα ή κακόβουλα.  

Σε σχέση με την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, ο Υπουργός διαφώνησε με τις τοποθετήσεις του Προέδρου του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλου που έγιναν σε χθεσινή συνέντευξή του για ανάγκη επιτάχυνσης του έργου ώστε να προλάβουμε την Τουρκία που θέλει να διασυνδέσει τα κατεχόμενα, σημειώνοντας ότι «αν η Τουρκία θέλει να κάνει διασύνδεση, δεν μπορούμε να την αποτρέψουμε». Πρόσθεσε ότι οι μελέτες που παρέλαβε το Υπουργείο δείχνουν συγκεκριμένα αποτελέσματα για τη βιωσιμότητα του έργου. «Πώς μπορεί να λέγεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά να προχωρήσει το έργο» την ώρα που κάποιοι υποστηρίζουν ότι δεν είναι βιώσιμο, διερωτήθηκε, υπενθυμίζοντας ότι η ΕΤΕπ δεν το χρηματοδότησε αφού δεν το θεώρησε βιώσιμο και παρέπεμψε σε επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας.

Για Βασιλικό και GSI ανέφερε ότι τα θέματα αυτά απασχολούν το Υπουργείο. Πρόσθεσε ότι η Γενική Εισαγγελία της ΕΕ κάνει έρευνες και για τα δύο θέματα και θα πρέπει να αναμένουμε το αποτέλεσμα.

Στην παρουσίασή του ο Υπουργός είπε ότι ο τερματισμός των εργασιών του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό και οι διαιτησίες, όπως και η ηλεκτρική διασύνδεση με τον GSI του οποίου πτυχές πρέπει να διευκρινιστούν έχουν εκτιμηθεί ως «δημοσιονομικοί κίνδυνοι» στον προϋπολογισμό του 2026.

ΠΗΓΉ: ΚΥΠΕ

Όπως αναφέρει το ΥΠΕΝ, το Μνημόνιο Κατανόησης συνιστά ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση υλοποίησης του εμβληματικού έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου GREGY, που συμπεριλαμβάνεται στα Έργα Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (PCI/PMI), καθώς και στα έργα κρίσιμων υποδομών του προγράμματος Global Gateway της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η υπογραφή του Μνημονίου δρομολογεί την επόμενη φάση μελετών της υποθαλάσσιας διασύνδεσης.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε σχετικά: «Με την υπογραφή του τριμερούς Μνημονίου Κατανόησης, έγινε σήμερα ένα καθοριστικό βήμα για την προώθηση του εμβληματικού έργου GREGY, της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας και για τις δύο χώρες, καθώς και για το σύνολο της Ευρώπης.

Η διασύνδεση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική που αναπτύσσει η Ελλάδα για νέους ενεργειακούς διαδρόμους, προς Βορρά και Νότο, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την κατεύθυνση που παρουσίασε πρόσφατα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Με το έργο GREGY αναβαθμίζεται ο γεωπολιτικός ρόλος της χώρας μας ως ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενισχύεται η ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή και αναδεικνύονται οι μεγάλες δυνατότητες που διαθέτουν οι διμερείς μας σχέσεις».

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, δήλωσε από την πλευρά του: «Ο ΑΔΜΗΕ με την σημερινή συμφωνία παρέχει από κοινού με τον ομόλογο οργανισμό της Αιγύπτου EETC την απαραίτητη τεχνική υποστήριξη και τα απαιτούμενα στοιχεία προς την ELICA που αναπτύσσει το εξαιρετικά σημαντικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου GREGY. Με δεδομένη τη σημασία της διασύνδεσης για τους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς στόχους, ο Διαχειριστής στηρίζει ενεργά και θα εξετάσει την συμμετοχή του στην υλοποίηση».

Τέλος, ο διευθύνων σύμβουλος της Επιχειρηματικής Μονάδας ΑΠΕ και Αποθήκευσης Ενέργειας του Ομίλου Κοπελούζου και της εταιρείας ELICA INTERCONNECTOR Γιάννης Καρύδας, δήλωσε: «Η υπογραφή του τριμερούς Μνημονίου Κατανόησης (MoU) μεταξύ της εταιρείας μας ELICA, του ΑΔΜΗΕ και του Διαχειριστή του Αιγυπτιακού Συστήματος EETC, αποτελεί άλλο ένα σημαντικό βήμα ωρίμανσης του έργου GREGY.

Το Μνημόνιο θέτει το πλαίσιο συνεργασίας των τριών πλευρών για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εμπειρίας στο πλαίσιο σχεδιασμού και ωρίμανσης των οριστικών μελετών του έργου και διαχείρισης τεχνικών παραμέτρων του. Το έργο GREGY, που αναπτύσσει ο Όμιλος Κοπελούζου, είναι ένα εμβληματικό έργο με σημαντικά οφέλη όχι μόνο για τις δύο χώρες, την Ελλάδα και την Αίγυπτο, αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη.

Είναι ένα έργο που θα συμβάλει στην πράσινη ανάπτυξη, μεταφέροντας 100% πράσινη ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ελλάδα, και μέρος αυτής στην Ευρώπη, σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές, συνεχούς ροής, προς όφελος των καταναλωτών, της βιομηχανίας και της οικονομίας της χώρας μας. Το GREGY θα αποτελέσει επιπλέον κίνητρο ανάπτυξης νέων και ενεργοβόρων βιομηχανικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων, συμβάλλοντας και στη δημιουργία μεγάλου αριθμό άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας. Το έργο GREGY αποδεικνύει επίσης τη φιλία και την πολύ στενή συνεργασία που υπάρχει σήμερα μεταξύ της Αιγύπτου και της Ελλάδας. Εμείς επιταχύνουμε την ανάπτυξη του εμβληματικού αυτού έργου και προσβλέπουμε, με την συνεργασία των δύο Διαχειριστών στο πλαίσιο του Μνημονίου που υπογράψαμε σήμερα, στην ακόμη γρηγορότερη, και τεχνικά ολοκληρωμένη ωρίμανσή του».

Όπως ανέφερε, το 2005 το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας παραγόταν από λιγνίτη, ενώ σήμερα οι ΑΠΕ βρίσκονται κοντά στο 60% με τον λιγνίτη να έχει περιοριστεί στο 9% ενώ υπογράμμισε ότι ο μετασχηματισμός αυτός έγινε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη χώρα λόγω της οικονομικής κρίσης.

Αναφερόμενος στον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου σημείωσε τις επενδύσεις σε διασυνοριακές διασυνδέσεις. Τόνισε ότι η Ελλάδα σε συνεργασία με την Κύπρο διαμορφώνουν τη στρατηγική για την ηλεκτρική διασύνδεση των δύο χωρών καθώς και την πρόοδο στην διασύνδεση με την Αίγυπτο.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου (από την Ελλάδα προς την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία) για την ευημερία στην περιοχή αλλά και για τον ευρύτερο μετασχηματισμό της, τονίζοντας τη σημασία της ρυθμιστικής εναρμόνισης κατά μήκος του αγωγού προκειμένου να διευκολυνθεί η διαμετακόμιση αερίου. Όπως είπε, η Ελλάδα μπορεί να εξάγει έως και 8 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου το χρόνο ενώ το 2019-2020 οι εξαγωγές ήταν μηδέν.

Αναφέρθηκε επίσης στην υποχώρηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας το φετινό καλοκαίρι σε σχέση με την απαράδεκτη, όπως είπε, κατάσταση που παρατηρήθηκε πέρυσι όταν οι τιμές στον ευρωπαϊκό Νότο ήταν 2-3 φορές υψηλότερες από τον Βορρά. Γεγονός που οφείλεται στην ενεργοποίηση της ομάδας εργασίας που πρότεινε η ελληνική κυβέρνηση στην Κομισιόν τον περασμένο Μάρτιο.
Στο ίδιο τραπέζι ο Τζον Χακ, στέλεχος της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα σημείωσε ότι το βασικό δίδαγμα από τις εξελίξεις των τελευταίων ετών είναι ο κίνδυνος της υπερεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, ο οποίος πρέπει να αντιμετωπιστεί. Επανέλαβε τη στήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης προς τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου που “σπάει” το μονοπώλιο της Ρωσίας και εισάγει τον ανταγωνισμό στην περιοχή και τον σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) στην Αλεξανδρούπολη ενώ αναφέρθηκε και στην αμερικανική στήριξη προς τα ναυπηγεία Ελευσίνας για τη συντήρηση πλοίων μεταφοράς ΥΦΑ.

Ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Γκεόργκι Σαμάντοφ παρουσίασε τους πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής της γειτονικής χώρας που είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, η αντλησιοταμίευση, οι διασυνοριακές διασυνδέσεις ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τα φωτοβολταϊκά, η αποθήκευση ενέργειας και η επένδυση στην ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της RCI Holding, Νταν Στρατάν μίλησε για τις προοπτικές ανάπτυξης των data centers στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, σημειώνοντας την προοπτική να συμμετέχουν στην αγορά όχι μόνο ως καταναλωτές αλλά και ως πάροχοι υπηρεσιών ευελιξίας με την υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Enaon, Μπάρμπαρα Μοργάντε σημείωσε την αύξηση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών για το αέριο καθώς πέρυσι υποβλήθηκαν 31.000 αιτήσεις σύνδεσης στο δίκτυο ενώ φέτος προβλέπεται να φθάσουν κοντά στις 50.000.
Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Μαρία Ρίτα Γκάλη, ανάφερε ότι με τις επενδύσεις μεγάλης κλίμακας που υλοποιούνται, η χώρα μας θα μπορεί από φέτος να εξάγει έως 8 δισ. κυβικά μέτρα αερίου τνο χρόνο στην περιοχή ενώ παράλληλα καλύπτεται η αυξημένη ζήτηση για φυσικό αέριο τόσο για ηλεκτροπαραγωγή όσο και από τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά. Σημείωσε δε ότι η ενεργειακή μετάβαση στηρίζεται στις επενδύσεις στον τομέα του φυσικού αερίου (μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και αγωγούς) που διασφαλίζουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας τις ώρες που εκλείπουν οι ΑΠΕ.