Ο κ. Ζάχαρης μιλώντας στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση στον κάμπο της Βοιωτίας, που θεωρείται από τους πιο παραγωγικούς της χώρας, κάνοντας έκκληση για το πρόβλημα του νερού αλλά και για το ζήτημα των αρουραίων, που οι πληθυσμοί τους έχουν πολλαπλασιαστεί.

Οι Βοιωτοί αγρότες αναφέρθηκαν και στο ζήτημα της κατάργησης του Οργανισμού Κωπαΐδας, που συνέβη τον καιρό των μνημονίων επισημαίνοντας ότι από τότε δεν υπάρχει ένας ενιαίος και αποτελεσματικός φορέας για τη διαχείριση των υποδομών και των αναγκών της περιοχής.

Οι παραγωγοί αναφέρθηκαν και στο πρόβλημα και στην πίεση που δέχεται η λίμνη Υλίκη και εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη συνεργασία της ΕΥΔΑΠ με δήμους της Βοιωτίας και της Φθιώτιδας, υποστηρίζοντας ότι αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τον πρωτογενή τομέα λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων.

Εξέφρασαν δε τον προβληματισμό τους για το ενδεχόμενο ενεργοποίησης 18 γεωτρήσεων στον άνω ρου του Βοιωτικού Κηφισού για την ενίσχυση της υδροδότησης της Αττικής. Όπως είπαν, η άντληση αυτών των ποσοτήτων νερού θα επιβάρυνε σημαντικά τα υπόγεια υδροφόρα στρώματα και θα επιτάχυνε την ερημοποίηση της περιοχής, χωρίς να δίνει μόνιμη λύση στις ανάγκες της πρωτεύουσας.

Οι παραγωγοί στάθηκαν και στις καθυστερήσεις που καταγράφονται στις αξιολογήσεις και στις πληρωμές των προγραμμάτων για τους νέους αγρότες.

Εκτός από το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αγρότες ανέδειξαν ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της φετινής χρονιάς τη μαζική αύξηση των αρουραίων, οι οποίοι, όπως καταγγέλλουν, προκαλούν εκτεταμένες ζημιές στις καλλιέργειες.

Ωστόσο, όπως εξήγησαν οι Βοιωτοί αγρότες, οι αρουραίοι έχουν εξελιχθεί σε έναν ακόμη «αόρατο εχθρό» της γεωργίας. Σύμφωνα με τους παραγωγούς, οι πληθυσμοί τους έχουν αυξηθεί σημαντικά και προκαλούν μεγάλες καταστροφές στα χωράφια, κατατρώγοντας καλλιέργειες, μειώνοντας την παραγωγή και υποβαθμίζοντας την υπόλοιπη.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν στην Επιτροπή, «έχουμε μια σύγχρονη καταστροφή με τους αρουραίους, που έχουν διαλύσει παντελώς όλες τις καλλιέργειες», ζητώντας την άμεση λήψη μέτρων αντιμετώπισης του φαινομένου.

Σημειώνεται ότι, κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας, των τοπικών κοινωνιών και των αγροτικών φορέων, υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ -σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα- κρίσιμες παρεμβάσεις για την άρδευση, που περιλαμβάνουν:

1. Τη μεταφορά πλωτού αντλιοστασίου της ΕΥΔΑΠ, δυναμικότητας 10.500 κ.μ. νερού ανά ώρα, στο απαιτούμενο σημείο λειτουργίας.
2. Την κατασκευή των αναγκαίων χερσαίων υποδομών για τη μεταφορά του αντλούμενου νερού στο αρδευτικό δίκτυο.
3. Την εκτέλεση συμπληρωματικών τεχνικών εργασιών υποστήριξης του συστήματος.

Σήμερα το έργο λειτουργεί κανονικά και αποδίδει ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα, διασφαλίζοντας την ομαλή εξέλιξη της αρδευτικής περιόδου.

Ο κ. Παπασταύρου δήλωσε: «Βρισκόμαστε στη λίμνη Υλίκη με τον Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Φάνη Σπανό, τον Βουλευτή Βοιωτίας Λευτέρη Κτιστάκη, τους 2 τοπικούς Δημάρχους και τον Πρόεδρο και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ. Όλοι μαζί συνεργαστήκαμε, μετά από αίτημα τη Περιφέρειας,  για να βρεθεί λύση σε ένα σύνθετο πρόβλημα. Την άρδευση του Κωπαϊδικού πεδίου. Ζήτημα που επιδεινώθηκε από την κλιματική αλλαγή, τη μείωση της στάθμης της λίμνης και τις αυξημένες ανάγκες σε νερό.

Η ΕΥΔΑΠ, με την τεχνογνωσία και την επιχειρησιακή αρτιότητα που έχει, έφτιαξε μέσα σε 40 μέρες το πλωτό αντλιοστάσιο. Έχουν γίνει έργα υποδομής και συνοδά έργα, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι οι αγρότες δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα στην περίοδο που ξεκινάει. Γιατί όταν ζητάς από τον πολίτη να είναι υπεύθυνος και συνεπής στο θέμα του νερού, πρέπει πρώτα απ’ όλα η ίδια η Πολιτεία να δίνει το παράδειγμα. Και αυτό ακριβώς κάναμε. Και είναι μια απόδειξη ότι όταν η Πολιτεία, η Περιφέρεια και συνολικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η ΕΥΔΑΠ συνεργαζόμαστε, μπορούμε να βρούμε γρήγορες και υπεύθυνες λύσεις πριν προκύψει το πρόβλημα. Το Κωπαϊδικό Πεδίο έχει εξασφαλιστεί. Πρόκειται για μία σημαντική λύση».

Από την πλευρά του ο κ. Σπανός επεσήμανε: «Η σημερινή παρουσία του Υπουργού στην Υλίκη αποτελεί μία ακόμη έμπρακτη απόδειξη του ειλικρινούς ενδιαφέροντος της Πολιτείας για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που αφορούν την άρδευση του Κωπαϊδικού Πεδίου και τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Από την πρώτη στιγμή αναπτύξαμε μια στενή και ουσιαστική συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την ΕΥΔΑΠ, αλλά και με τους ίδιους τους καλλιεργητές της Κωπαΐδας. Καταφέραμε μαζί να αντιμετωπίσουμε τις προσκλήσεις που δημιούργησε η ανομβρία. Κυβέρνηση, Περιφέρεια και παραγωγοί συνεχίζουμε με σχέδιο και υπευθυνότητα για να δώσουμε λύσεις και να διασφαλίσουμε την ομαλή εξέλιξη της αρδευτικής περιόδου».

Εκ μέρους της ΕΥΔΑΠ ο κ. Στεργίου ανέφερε: «Η Κωπαΐδα είναι μια από τις πιο παραγωγικές αγροτικές περιοχές της χώρας. Η  ΕΥΔΑΠ με την τεχνογνωσία και την εμπειρία που διαθέτουν τα στελέχη της, θέλει και μπορεί όπως αποδεικνύεται με την πρόσφατη παρέμβασή της, να συμβάλει ουσιαστικά στην ομαλή άρδευσή της. Με τον συντονισμό του ΥΠΕΝ και σε συνεργασία με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, τους δήμους της Βοιωτίας και τις τοπικές κοινωνίες, ξεκινήσαμε μια  συλλογική προσπάθεια ώστε να διαχειριστούμε τα δεδομένα που δημιουργεί η κλιματική κρίση και οι μειωμένοι υδατικοί πόροι με αποδοτικό τρόπο για τους κατοίκους και τους αγρότες της περιοχής, διασφαλίζοντας παράλληλα με τους κατάλληλους χειρισμούς την επάρκεια υδροδότησης της πρωτεύουσας».

Στο Μόρνο ξεπροβάλλουν, μάλιστα, τα άλλοτε βυθισμένα ερείπια του χωριού Κάλλιο.

Οι αυτοψίες από συνεργεία της ΕΥΔΑΠ με τη βοήθεια drones φανερώνουν τη ραγδαία μείωση της στάθμης του νερού.

Στο μισό η επιφάνεια του Μόρνου

Υπενθυμίζεται πως, σύμφωνα με τις νεότερες μετρήσεις, ο Μόρνος έχει χάσει άνω του 40% των αποθεμάτων σε μία διετία, με αποτέλεσμα η επιφάνεια της λίμνης να μειωθεί σχεδόν στο μισό, ενώ στην Υλίκη η ποσότητα του νερού του μειωθεί κατά 40% μόλις σε ένα έτος.

Στη συρρίκνωση των σωμάτων νερού συμβάλλει και η κλιματική αλλαγή, καθώς οι άνυδροι χειμώνες και η έλλειψη χιονιού στις βουνοκορφές οδηγούν στο στέρεμα των ρυακιών και που ανανεώνουν φυσικά το απόθεμα λιμνών και ποταμών.

Αύξηση στην κατανάλωση του νερού το 2024

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η κατανάλωση του νερού στην Αττική αυξήθηκε το 2024 κατά 6% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, επιτείνοντας το πρόβλημα και επιταχύνοντας την εξέλιξή του.

Σημειώνεται πως παρά τις προειδοποιήσεις για λελογισμένη κατανάλωση νερού, πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής έδειξε πως η πλειονότητα των Ελλήνων αναγνωρίζει μεν ως σοβαρό το πρόβλημα της λειψυδρίας, όμως το ποσοστό όσων έχουν επίγνωση του προβλήματος πέφτει στο μισό όταν καλούνται να απαντήσουν εάν επηρεάζει την περιοχή όπου κατοικούν οι ίδιοι.

Γιατί δεν γεμίζουν οι ταμιευτήρες παρά τις βροχές

Επιστημονική εξήγηση για το γεγονός ότι οι ισχυρές βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών δεν συνεισφέρουν ιδιαίτερα στην αύξηση της στάθμης των υδάτων στον Μόρνο και στην Υλίκη έδωσε σήμερα ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ευθύμης Λέκκας.

«Οι ταμιευτήρες γεμίζουν ουσιαστικά από την απορροή, από επιφανειακά νερά που απορρέουν στη λεκάνη, κυρίως όμως γεμίζουν με το αργό λιώσιμο του χιονιού που πιθανώς να έχουμε το επόμενο διάστημα», σημείωσε ο κ. Λέκκας στον ΣΚΑΪ, προσθέτοντας ότι το νερό της βροχής που δεν πέφτει απευθείας στους ταμιευτήρες «χρειάζεται αρκετά μεγάλο χρόνο ώστε να εμπλουτίσει τους υπόγειους υδροφορείς» και απαιτείται ακόμα περισσότερος χρόνος ώστε να αντληθεί.

Λέκκας: Φράγματα και αφαλάτωση οι λύσεις

Ο κ. Λέκκας στάθηκε και σε λύσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν για την καλύτερη συγκράτηση νερού, ώστε να αξιοποιηθεί στην κατανάλωση. Μία δυνητική λύση είναι μικρά φράγματα ή οι μικροί ταμιευτήρες, που μπορούν να «καθυστερήσουν το νερό, ώστε να μπορέσει να κατεισδύσει στο υπέδαφος και να εμποτιστούν οι υδροφόροι ορίζοντες».

Δεύτερη λύση μπορεί να αποτελέσει η αφαλάτωση, που «τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί πάρα πολύ», ενώ «μπορέσαμε και μειώσαμε και την κατανάλωση του ρεύματος», δεδομένου ότι παλαιότερα οι μονάδες αφαλάτωσης ήταν ιδιαίτερα ενεργοβόρες. Προσέθεσε όμως ότι η κατανάλωση ενέργειας παραμένει «μεγάλη» και υπάρχει «περιβαλλοντικό αποτύπωμα».

Ο κ. Λέκκας συμπλήρωσε πως ένας ακόμα παράγοντας που μπορεί να βοηθήσει είναι ο περιορισμός των απωλειών νερού στα δίκτυα υδροδότησης, αν και παραδέχτηκε ότι «δεν είναι εύκολο να αντικαταστήσεις όλα τα δίκτυα».

Τελευταίο ζητούμενο είναι η απόκτηση «συνείδησης κατανάλωσης», τόσο στις πόλεις όσο και στον αγροτικό τομέα, τόνισε ο κ. Λέκκας. «Το νερό όταν το έχουμε το σπαταλάμε, όταν δεν τον έχουμε δημιουργεί τεράστια προβλήματα», είπε χαρακτηριστικά.

Στο σημείο επιχειρούν 25 πυροσβέστες με μία ομάδα πεζοπόρου τμήματος, επτά οχήματα, δύο αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο, ενώ συνδρομή παρέχουν υδροφόρες και μηχανήματα έργου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.