Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η ΔΕΗ, “όλες οι δραστηριότητες, οι επενδύσεις και τα έργα που αφορούν πρόσθετες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των πιλοτικών προγραμμάτων και έργων, θεωρούμε ότι θα πρέπει να ακολουθούν κανόνες αγοράς ώστε να καθίστανται ανταγωνιστικές. Η ανάθεση αυτών σε φυσικά μονοπώλια θα πρέπει να επιλέγεται αποκλειστικά στην περίπτωση όπου δεν υφίσταται επενδυτικό ενδιαφέρον στην αγορά”.

Κατ’ επέκταση, η ΔΕΗ εκτιμά ότι η ένταξη πιλοτικών έργων στο υδρογόνο στο πενταετές πρόγραμμα της ΔΕΔΑ θα πρέπει να εξεταστεί υπό αυτό το πρίσμα.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στις αρχές Φεβρουαρίου η ΔΕΗ ανακοίνωσε την είσοδό της στην αγορά του υδρογόνου μέσω κοινοπραξίας με τη Μότορ Όιλ, τη λεγόμενη “Hellenic Hydrogen”.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η κοινή εταιρεία θα εστιάσει στην ανάπτυξη έργων παραγωγής πράσινου υδρογόνου στην Ελλάδα, σε συνεργασία με μεγάλους και έμπειρους συμβουλευτικούς οίκους, αξιοποιώντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την εμπειρία, την τεχνογνωσία και τη δυναμικότητα των μετόχων της στην αναπτυσσόμενη πλατφόρμα παραγωγής και διάθεσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Οι τρεις χώρες αποφάσισαν την κατασκευή μέχρι το 2030 ενός υποθαλάσσιου αγωγού που θα μεταφέρει τεράστιες ποσότητες υδρογόνου από την Ιβηρική Χερσόνησο στην Ευρώπη.

Ο αγωγός στοχεύει στην ενεργειακή ανεξαρτητοποίηση της ΕΕ, ένας στρατηγικός στόχος που επιταχύνθηκε βίαια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον περασμένο Φεβρουάριο.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είπε ότι ο αγωγός, που έχει λάβει την ονομασία H2Med, θα είναι ικανός να μεταφέρει περίπου δύο εκατομμύρια μετρικούς τόνους υδρογόνου στη Γαλλία ετησίως, το οποίο από εκεί θα διοχετεύεται στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με το 10% των εκτιμώμενων αναγκών της ΕΕ σε υδρογόνο.

Το έργο αναμένεται να έχει κόστος ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και θα συνδέσει πρώτα δύο εργοστάσια, το ένα στη βόρεια Πορτογαλίας και το άλλο στη βόρεια Ισπανία, και στη συνέχεια θα περιλαμβάνει έναν αγωγό κάτω από τη Μεσόγειο Θάλασσα με έκταση από το βορειοανατολικό ισπανικό λιμάνι της Βαρκελώνης έως τη Γαλλική Μασσαλία.

Η ανακοίνωση έγινε έπειτα από την συνάντηση κορυφής μεταξύ του Σάντσες, και του Γάλλου και Πορτογάλου ομολόγων του, Εμάνουελ Μακρόν και Αντόνιο Κόστα και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην πόλη Αλικάντε της ανατολικής Ισπανίας.

«Σήμερα, η Ιβηρική Χερσόνησος γίνεται μια σημαντική ευρωπαϊκή ενεργειακή πύλη προς τον κόσμο», δήλωσε ο Φον ντερ Λάιεν σε κοινή συνέντευξη Τύπου.

«Το υδρογόνο αλλάζει το (ενεργειακό) παιχνίδι για την Ευρώπη», δήλωσε η ντε Λάιεν.

Ο Εμάνουελ Μακρόν δήλωσε από τη μεριά του ότι ο H2Med, βασίζεται σε μια επικαιροποιημένη πρόταση, σε αντίθεση με μια παλιότερη πρόταση για μεταφορά φυσικού αερίου στα Πυρηναία Όρη, η οποία είχε τότε απορριφθεί από τη γαλλική πλευρά. «Θα ακολουθήσει μια νέα πορεία μέσω της Μεσογείου και θα βασιστεί σε μια τεχνολογία του μέλλοντος, η οποία είναι το υδρογόνο», επεσήμανε ο Μακρόν.

«Θα επιτρέψει επίσης αργότερα άλλες ευρωπαϊκές διασυνδέσεις προς κάποιες άλλες χώρες που θα θέλουν να πάρουν στα χέρια τους αυτό το υδρογόνο», πρόσθεσε.

Η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Γαλλία κατέληξαν σε ευρεία συμφωνία για το προσχέδιο τον Οκτώβριο. Ελπίζουν να παρουσιάσουν στην Κομισιόν το σχέδιο που συμφωνήθηκε σήμερα έως τις 15 Δεκεμβρίου, ώστε να λάβει το πράσινο φως για χρηματοδότηση από την ΕΕ, η οποία μπορεί να καλύψει έως και το 50% του συνολικού κόστους.

«Ενισχύουμε τη στρατηγική αυτονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια στιγμή που η αλληλεγγύη μεταξύ των Ευρωπαίων είναι απαραίτητη για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από χώρες που χρησιμοποιούν την ενέργεια ως εκβιαστικό εργαλείο», είπε ο Σάντσεθ, αναφερόμενος στη Ρωσία.

Είπε ότι με το έργο, «φιλοδοξούμε να αποτελέσουμε σημείο αναφοράς όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως, στον τομέα του υδρογόνου».

Ο πρόεδρος της Κομισιόν διεμήνυσε επίσης ότι η ΕΕ σχεδιάζει να παράγει 10 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ανανεώσιμου υδρογόνου μέχρι το 2030 με προοπτική επέκτασης σε 10 ακόμη εκατομμύρια τόνους.

Στο άρθρο του ο κ. Γρηγορίου εξηγεί ότι η ταχύτερη υιοθέτηση τεχνολογιών υδρογόνου μπορεί να επιφέρει πολυάριθμα πλεονεκτήματα για την Ελλάδα και για την ΕΕ και γι’ αυτό ο ίδιος μέσω της εταιρείας του την προκρίνει. 

Ο πρωταγωνιστικός ρόλος των τεχνολογιών υδρογόνου στο μεταβαλλόμενο ενεργειακό τοπίο της Ελλάδας και της Ευρώπης

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, το ρευστό και συνεχώς μεταβαλλόμενο ενεργειακό τοπίο καθιστά αναγκαία τη δρομολόγηση δραστικών αλλαγών στο παγκόσμιο ενεργειακό γίγνεσθαι. Στην Ευρώπη, η γρηγορότερη μετάβαση προς την καθαρή ενέργεια αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Την ίδια στιγμή, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις και οι επιπτώσεις τους έχουν σταθεί η αφορμή για πολυμερείς πρωτοβουλίες, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση αυτής της μετάβασης.

Ένας μεγάλος αριθμός αυτών των πρωτοβουλιών επικεντρώνονται στις τεχνολογίες υδρογόνου, οι οποίες αναμένεται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναδιαμόρφωση του ενεργειακού μείγματος, τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης. Η ταχύτερη υιοθέτηση τεχνολογιών υδρογόνου αποτελεί μία λύση, που είναι βασισμένη στη λογική, καθώς μπορεί να επιφέρει πολυάριθμα πλεονεκτήματα για την Ελλάδα και για την ΕΕ, με ένα από τα σημαντικότερα να είναι η εξασφάλιση ενεργειακής επάρκειας και η μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από εξωτερικές αγορές.

Ο ρόλος του υδρογόνου στην επίτευξη μίας ταχύτερης, βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης είναι πιο σημαντικός από ποτέ. Αυτό αποδεικνύεται από τις ολοένα αυξανόμενες ενέργειες των κυβερνήσεων της ΕΕ και της βιομηχανίας προς αυτή την κατεύθυνση. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Κοινή Διακήρυξη, που συνυπέγραψαν τον περασμένο Μάϊο κορυφαίοι κατασκευαστές μονάδων ηλεκτρόλυσης στην Ευρώπη στο πλαίσιο κοινής δήλωσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες.

• Η Advent Technologies ήταν μία από τις εταιρείες που υπέγραψε την διακήρυξη στόχος της οποίας , είναι ο δεκαπλασιασμός της παραγωγικής τους ικανότητας σε 17,5 GW έως το 2025.

Σε εθνικό επίπεδο, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για άμεση δράση, το Υπουργείο Ενέργειας πρόσφατα κατέθεσε τον πρώτο Εθνικό Κλιματικό Νόμο της Ελλάδας στη Βουλή. Ο πρώτος Εθνικός Κλιματικός Νόμος ορίζει το θεσμικό πλαίσιο και θέτει συγκεκριμένους στόχους για τη σταδιακή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με έναν από αυτούς, να είναι η σταδιακή αντικατάσταση του φυσικού αερίου από ανανεώσιμα αέρια, όπως το βιομεθάνιο και το πράσινο υδρογόνο. 

Παράλληλα, το έργο «Green HIPo» της Advent Technologies είναι μία από τις δύο ελληνικές επενδύσεις, που προκρίθηκαν στο πρώτο κύμα των Σημαντικών Έργων Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (ΙPCEI) στο υδρογόνο. Κατόπιν επικύρωσης της ΕΕ, η Advent Technologies θα λάβει χρηματοδότηση 782,1 εκατ. ευρώ για περίοδο έξι ετών.

Η επένδυση αυτή θα αφορά την κατασκευή μονάδας παραγωγής καινοτόμων μονάδων ηλεκτρόλυσης και κυψελών καυσίμου στη Δυτική Μακεδονία. 

Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα εφόδια για να λειτουργήσει ως  στρατηγικός κόμβος για την Ευρωπαϊκή βιομηχανία υδρογόνου και κυψελών καυσίμου και να αποτελέσει παράδειγμα του πώς μια μικρή χώρα μπορεί να είναι παραγωγός και όχι μόνο καταναλωτής γνώσης και καινοτομίας. Η μετάβαση σε μία οικονομία απαλλαγμένη από ανθρακούχες εκπομπές είναι εδώ, και για την ώθησή της έχουν συμβάλει σημαντικά, τόσο ο ακαδημαϊκός, όσο και ο κυβερνητικός και βιομηχανικός τομέας της χώρας, μέσα από την οικοδόμηση μίας διαρκώς αναπτυσσόμενης, σταθερής, και ειλικρινούς συνεργασίας.

Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι τα προκρινόμενα έργα έρχονται ένα βήμα πιο κοντά στη στήριξή τους από χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη συμμετοχή τους στην αναδυόμενη ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας του υδρογόνου. Ειδικότερα, σε σύνολο 20 φακέλων που κατατέθηκαν στην κοινή πρόσκληση των Υπουργείων Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας για υποβολή προτάσεων έργων που μπορούν να συνθέσουν την ελληνική συμμετοχή στο IPCEI «Υδρογόνο» προκρίθηκαν, μετά από αξιολόγηση από ειδική Διυπουργική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, τα ακόλουθα πέντε έργα:

1. Blue Med: Έργο της Motor Oil που συνίσταται στην παραγωγή μπλε υδρογόνου πολύ χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος και πράσινου υδρογόνου, με ορίζοντα το 2025. Το project προβλέπει τη δημιουργία cluster ολοκληρωμένου κύκλου παραγωγής γαλάζιου και πράσινου Η2 για μεταφορά, διανομή και χρήση σε βιομηχανία και μεταφορές (λεωφορεία και πλοία). Στο έργο αναμένεται και η συμμετοχή των εταιρειών ΔΕΣΦΑ και ΔΕΗ όπως και ερευνητικών ιδρυμάτων της χώρας.
2. Green HIPo: Έργο της Advanced Energy Technologies (Advent Technologies) για την κατασκευή μονάδας παραγωγής καινοτόμων ηλεκτρολυτών και κυψελίδων καυσίμου. Οι συνδυασμένες κυψέλες καυσίμου θερμότητας και ενέργειας (CHP) σχεδιάζεται να παραχθούν από την Advent για το Project White Dragon. Η παραγωγή θα πραγματοποιείται στη γραμμή παραγωγής της εταιρείας, με εγκατάσταση στη Δυτική Μακεδονία.
3. White Dragon: Σύμπλεγμα (Cluster) έργων για παραγωγή πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία μέσω ηλεκτρόλυσης από ηλιακή ενέργεια και διανομή του μέσω του δικτύου του ΔΕΣΦΑ και του αγωγού TAP. Στο έργο συμμετέχουν η ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε.,(ως συντονιστής) η Advent Technologies S.A., η COPELOUZOS GROUP (DAMCO ENERGY S.A.), η Σωληνουργεία Κορίνθου Α.Ε., η TAP AG, ο ΔΕΣΦΑ, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ΑΒΕΤΕ, οι όμιλοι των Ελληνικών Πετρελαίων, της MOTOR-OIL και η ΔΕΗ.
4. Η2CAT TANKS: Έργο της εταιρείας B&T Composites (ΤΙΡΙΑΚΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΕΤΕ) για την κατασκευή καινοτόμων δεξαμενών υψηλής πίεσης από σύνθετα υλικά και ίνες άνθρακα για την αποθήκευση υδρογόνου ειδικότερα για τον τομέα των μεταφορών.
5. H2CEM – ΤΙΤΑΝ: Πρωτοπορία στην Ελληνική Παραγωγή Τσιμέντου με χρήση Πράσινου Υδρογόνου. Το έργο αφορά την παραγωγή, αποθήκευση και χρήση πράσινου υδρογόνου για καύση προς παραγωγή ενέργειας σε κλιβάνους με στόχο την απανθρακοποίηση των μονάδων τσιμεντοβιομηχανίας της ΤΙΤΑΝ.

Οι προτάσεις που έχουν προκριθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέχουν σε Συνεδρίες Πρόκλησης («Challenge Sessions») και σχετικά Workshops που συντονίζονται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την ενθάρρυνση ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ των έργων. Σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση των συντονιστών, τα έργα Green HIPo, White Dragon και Η2CAT Tanks εντάσσονται στην υποκατηγορία του IPCEI «Τεχνολογίες υδρογόνου» και το Blue Med και το H2CEM στην υποκατηγορία «απανθρακοκοποίηση μέσω υδρογόνου».

Μετά την έγκριση και την προκοινοποίηση των έργων από τα κράτη μέλη, το κάθε σχήμα θα κληθεί να αποδείξει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ωριμότητα των έργων από τεχνικής και οικονομικής πλευράς, σύμφωνα με τα κριτήρια για τα IPCEI. Θα εξεταστούν, μεταξύ άλλων, ο καινοτομικός χαρακτήρας, η προτεινόμενη βιομηχανική αξιοποίηση, η δυνατότητα ανάληψης και επιτυχούς υλοποίησης του έργου από τον ενδιαφερόμενο, η εφικτότητα (feasibility) των προτεινόμενων έργων, οι ενέργειες διάχυσης των αποτελεσμάτων των έργων (spill-over effects) και η πληρότητα των business plans. Η διαδικασία θα καταλήξει στον ακριβή προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού, μέρος του οποίου θα καλυφθεί από εθνικές και ευρωπαϊκές ενισχύσεις.

Στόχος της ελληνικής συμμετοχής στο πρώτο κύμα του IPCEI «Υδρογόνο» είναι η σηματοδότηση της έναρξης μιας εγχώριας οικονομίας υδρογόνου, μέσω της υλοποίησης των προκριθέντων έργων και η διασύνδεσή της με την αναδυόμενη πανευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας υδρογόνου. Αυτό θα σημειωθεί με την παράλληλη δημιουργία βιομηχανικής κλίμακας μονάδων παραγωγής, επεξεργασίας, αποθήκευσης και μεταφοράς υδρογόνου, αλλά και τη δημιουργία της εσωτερικής ζήτησης τροφοδοτώντας αρχικά ενεργοβόρους βιομηχανικούς καταναλωτές και συνεχίζοντας με τους τομείς των μεταφορών και της ναυσιπλοϊας.

Η ανάπτυξη της αγοράς υδρογόνου αναμένεται να συμβάλλει καθοριστικά στην επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου για μετάβαση σε καθεστώς κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Σε εγχώριο επίπεδο, το υδρογόνο μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην περαιτέρω απανθρακοποίηση του ενεργειακού μείγματος της Ελλάδας και στην ομαλή ενεργειακή μετάβαση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και απόλυτα συμβατό με την στρατηγική της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή.

Σημειώνεται τέλος ότι σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΕΕ, τα κράτη μέλη θα κληθούν το επόμενο διάστημα, να προτείνουν θεματολογικές ενότητες για το σχηματισμό των επόμενων κυμάτων ΣΕΚΕΕ «Υδρογόνου» ενώ παράλληλα δρομολογείται το δεύτερο κύμα IPCEI Υδρογόνου μετά την ολοκλήρωση του εν εξελίξει προγραμματισμού.

Πηγή: euractiv.gr