Το επίσημο πόρισμα των ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), το οποίο αποκαλύπτει η εφημερίδα Η Καθημερινή, είναι ένας πραγματικός «κόλαφος».

Η έρευνα αφορά το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Δικτύων Ύδρευσης» που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, με τους ελεγκτές να εντοπίζουν όργιο παρανομιών, στημένους διαγωνισμούς και εξωφρενικές υπερκοστολογήσεις που αγγίζουν το 700%.

Το σχετικό πόρισμα βρίσκεται ήδη στα χέρια της διοικήτριας της ΕΑΔ, Αλεξάνδρας Ρογκάκου, ενώ λόγω της διαχείρισης κοινοτικών πόρων, την υπόθεση διερευνά παράλληλα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αλλά και η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Η ανώνυμη καταγγελία και το colpo grosso των 500 εκατ. ευρώ

Το κουβάρι της σκανδαλώδους υπόθεσης, την οποία είχε φέρει στο φως με σειρά αποκαλυπτικών ρεπορτάζ ο ιστότοπος iEidiseis.gr, άρχισε να ξετυλίγεται το 2024. Αφορμή στάθηκε ένα 28σέλιδο έγγραφο-φωτιά που κατέθεσε ανώνυμος πληροφοριοδότης, περιγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια τις μεθοδεύσεις σε περισσότερες από 50 προμήθειες δήμων και ΔΕΥΑ.

Η κομπίνα, σύμφωνα με το πόρισμα, βασίστηκε σε δύο πυλώνες:

• Οι τιμές των ψηφιακών συστημάτων διογκώθηκαν τεχνητά έως και 7 φορές πάνω από την πραγματική τους αξία.
• Μέσω προσυνεννοημένων τεχνικών μελετών, οι δήμοι εμφάνιζαν ανάγκη για πολύ μεγαλύτερο αριθμό υδρομέτρων από τον πραγματικά απαιτούμενο, διογκώνοντας το τελικό κόστος προς όφελος συγκεκριμένων προμηθευτών.

Το μέσο κόστος ανά δήμο άγγιζε τα 9 εκατομμύρια ευρώ. Συνολικά, η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ενέκρινε 55 τέτοιες προτάσεις, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική διασπάθιση δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος προσεγγίζει το ιλιγγιώδες ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ.

Τα «καυτά» e-mails και τα εμπόδια στις διώξεις

Τα στοιχεία που συνέλεξε η ΕΑΔ θεωρούνται αδιάσειστα. Κυβερνητικός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας στην Καθημερινή, αποκάλυψε ότι η ηλεκτρονική αλληλογραφία (e-mails) που εντοπίστηκε ανάμεσα σε στελέχη των δήμων και στις εμπλεκόμενες εταιρείες αποδεικνύει πλήρη προσυνεννόηση. Όλα ήταν «στημένα»: από τις τιμές και το ύψος των οικονομικών προσφορών, μέχρι τα φωτογραφικά τεχνικά χαρακτηριστικά των διαγωνισμών, ώστε να αποκλείονται άλλοι διεκδικητές.

Παρά την ξεκάθαρη εικόνα, οι ποινικές διώξεις καθυστερούν. Η εξέλιξη της υπόθεσης έχει «κολλήσει» στους εξαιρετικά αργούς ρυθμούς με τους οποίους κινείται η παράλληλη έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026.

Ωστόσο, η δικαστική ανατροπή ενδέχεται να έρθει από το εξωτερικό. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ανοίξει τον δικό της κύκλο ανακρίσεων και, σύμφωνα με πληροφορίες, το κατώφλι της πέρασαν πρόσφατα δύο κομβικοί μάρτυρες που γνωρίζουν άριστα το παρασκήνιο των απευθείας συνεννοήσεων, προκειμένου να καταθέσουν όλα τα στοιχεία για τη διασπάθιση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η συνεχής διασφάλιση των απαραίτητων υδατικών πόρων, η εξασφάλιση της επαρκούς επεξεργασίας τους για πόσιμο νερό άριστης ποιότητας και η ικανότητα διανομής αυτού μέσω του δικτύου ύδρευσης στους πελάτες της, αποτελούν την κύρια δραστηριότητα της ΕΥΔΑΠ.

• Η ΕΥΔΑΠ προμηθεύεται ακατέργαστο νερό, μέσω υδραγωγείων και ενωτικών υδραγωγείων συνολικού μήκους 495χλμ., από τις λεκάνες απορροής του Μαραθώνα, της Υλίκης, του Μόρνου και του Εύηνου που κατατάσσονται στην κατηγορία Α2, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 75/440/ΕΟΚ περί της ποιότητας που απαιτείται για το επιφανειακό νερό που προορίζεται για την παραγωγή πόσιμου νερού.

Μετά την επεξεργασία του ακατέργαστου νερού στις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού, γίνεται η διανομή του μέσω του δικτύου ύδρευσης το οποίο αποτελείται από περίπου 14.000 χλμ τροφοδοτικών αγωγών και δικτύου διανομής. Το 2021, η Εταιρεία διένειμε, κατά μέσο ετήσιο όρο, 1.081.334,49κ.μ. πόσιμου νερού ημερησίως σε όλη την περιοχή αρμοδιότητάς της καθώς και σε ορισμένα νησιά της Περιφέρειας του Νοτίου Αιγαίου (Κυκλάδες), αλλά και του Αργοσαρωνικού (Αίγινα, Αγκίστρι), μέσω υδροφόρων πλοίων.

Καθώς η Αττική χαρακτηρίζεται από έντονο εδαφικό ανάγλυφο, η ΕΥΔΑΠ αναγκάζεται να παρέχει νερό σε περιοχές με υψόμετρο εδάφους από 0 έως και 600 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας.

Προκειμένου, λοιπόν, να ελέγχεται καλύτερα η πίεση των αγωγών δημιουργήθηκαν ζώνες πίεσης, δηλαδή εδαφικές περιοχές ανά 30 έως 40 μέτρα υψομετρικής διαφοράς, οι οποίες έχουν συγκεκριμένη πίεση.

• Για τη σωστότερη λειτουργία του, το δίκτυο ύδρευσης παρακολουθείται σε 24ωρη βάση από σύστημα τηλελέγχου – τηλεχειρισμού (SCADA). Ταυτόχρονα, γίνονται καθημερινές δειγματοληψίες και αναλύσεις στην ποιότητα του πόσιμου νερού στο δίκτυο ύδρευσης, για την έγκαιρη αντιμετώπιση ενδεχόμενου προβλήματος.

Η διασφάλιση, σε όλη την έκταση του υδροδοτικού συστήματος, επαρκούς ποσότητας πόσιμου νερού υψηλής ποιότητας, με παράλληλη προστασία του φυσικού πόρου, αποτελούν κύρια προτεραιότητα για την Εταιρεία. Στόχος της ΕΥΔΑΠ αποτελεί η σταθερή και στοχευμένη μετάβαση στις νέες τεχνολογίες με την παρακολούθηση και αξιοποίηση όλων των σύγχρονων τάσεων της προηγμένης τεχνολογικά διεθνούς αγοράς νερού.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΥΔΑΠ διαχειρίζεται τη ζήτηση του νερού αναπτύσσοντας προγράμματα μείωσης των διαρροών, (διαχείριση πίεσης – υδροδοτικές ζώνες, άμεση αποκατάσταση βλαβών –θραύσεων αγωγών του δικτύου ύδρευσης, εξυγιάνσεις και αντικαταστάσεις των δικτύων ύδρευσης) με στόχο όχι μόνο την εξυπηρέτηση των πελατών, αλλά και την προστασία από σπατάλη του φυσικού πόρου.

• Έτσι, με υπευθυνότητα και υψηλή τεχνογνωσία, η ΕΥΔΑΠ συμβάλλει θετικά στη Βιώσιμη Ανάπτυξη και συγκεκριμένα στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, όπως αυτοί έχουν οριστεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, που συντελούν στη σταδιακή βελτίωση της παγκόσμιας αποδοτικότητας των πόρων, τόσο στην κατανάλωση όσο και στην παραγωγή, καθώς και στην προσπάθεια διαχωρισμού της οικονομικής ανάπτυξης από την περιβαλλοντική υποβάθμιση.

Σήμερα η ΕΥΔΑΠ παρέχει άριστης ποιότητας πόσιμο νερό, στην απαραίτητη ποσότητα και πίεση, ανεξάρτητα αν έχει σε όλες τις περιοχές την αρμοδιότητα διαχείρισης του δικτύου ύδρευσης πρωτογενώς,  ή αν σε ορισμένες από αυτές η διαχείριση του τοπικού δικτύου γίνεται από τους οικείους ΟΤΑ. 

Ως ο μεγαλύτερος πάροχος υπηρεσιών ύδρευσης, με συναίσθηση της ευθύνης της απέναντι σε εκατομμύρια καταναλωτές, μεριμνά για την άριστη ποιότητα του πόσιμου νερού. Μέσα από συνεχείς επενδύσεις σε έργα υποδομής, σε τεχνολογία και σε εκπαίδευση του ανθρώπινου κεφαλαίου της, η Εταιρεία διασφαλίζει ποιότητα πόσιμου νερού, από τις υψηλότερες της Ευρώπης, πάντα σε αρμονία με τις κείμενες διατάξεις. 

Σύμφωνα με τη thraki.com.gr οι κάτοικοι του χωριού βρήκαν σπασμένη την κλειδαριά της δεξαμενής, ενώ στις βρύσες τους το νερό μύριζε πετρέλαιο! Οι άνθρωποι της ΔΕΥΑ που πήγαν στο σημείο έκπληκτοι χαρακτήρισαν την ουσία που είχε αναμιχθεί με το νερό ως «πετρελαιοειδή».

Υποβλήθηκε μήνυση κατά αγνώστων στην αστυνομία, ενώ ξεκίνησε και ο καθαρισμός της δεξαμενής, μετά την εκκένωσή της, με όλες τις διαδικασίες και τα υγειονομικά πρωτόκολλα, ώστε να είναι ασφαλές το νερό που θα μπει ξανά.

Άπαντες στο Μυρωδάτο Ξάνθης λένε ότι το περιστατικό είναι πολύ σοβαρό, μάλιστα γίνεται λόγος και για απόπειρα μαζικής δηλητηρίασης! Και πώς να μην το λένε, όταν τέτοιες κρίσιμες εγκαταστάσεις είναι αφύλακτες και ο καθείς μπορεί ανά πάσα στιγμή να ρίξει οτιδήποτε μέσα στο πόσιμο νερό και να σκορπίσει τον όλεθρο…

Απαραβίαστες κλειδαριές, κλειστό κύκλωμα και φύλαξη 24 ώρες το 24ωρο είναι κινήσεις που πρέπει άμεσα να γίνουν ώστε οι υποδομές τέτοιου είδους να είναι προστατευμένες. Αυτό ζητούν και οι κάτοικοι.

Μέσω της thraki.com.gr οι κάτοικοι του οικισμού απεύθυναν μήνυμα–αίτημα προς τον Δήμαρχο Αβδήρων και την Διεύθυνση της ΔΕΥΑ να αποστείλουν εμφιαλωμένο νερό για να διανεμηθεί σε όλους τους κατοίκους.

Αναλυτικά:

«Μετά το περιστατικό που συνέβη στην δεξαμενή ύδρευσης του οικισμού μας και την αδυναμία χρήσης του νερού καθόσον η οσμή πετρελαίου παραμένει έντονη στις βρύσες μας, ζητάμε από την δημοτική αρχή να στείλει ικανές ποσότητες με εμφιαλωμένο πόσιμο νερό ώστε να διανεμηθούν σε όλους τους κατοίκους, καθόσον θα χρειαστεί για αρκετές ημέρες ακόμη να καθαρίσει το δίκτυο εντελώς από τα υπολείμματα και ιδιαίτερα από την μυρωδιά του πετρελαίου. Δεν είναι δυνατόν το κόστος αυτό να το επωμιστούν οι πολίτες. Θα πρέπει ο Δήμος και η ΔΕΥΑ ως αρμόδιοι να πράξουν το στοιχειώδες και αυτονόητο».