Κατά την επίσκεψή της στην Αμφίπολη, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μίλησε για το έργο στην Αμφίπολη και παρέδωσε στο κοινό δύο σημαντικά έργα: την αποκατεστημένη Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα στον Στρυμόνα και τις νέες υποδομές προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία στην Ακρόπολη, το Αρχαίο Γυμνάσιο και το Βόρειο Τείχος.

Οι παρεμβάσεις αυτές, όπως εξήγησε, αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου επενδυτικού σχεδίου που ξεπερνά τα 20 εκατομμύρια ευρώ και στοχεύει στην προστασία, ανάδειξη και καλύτερη αξιοποίηση των μνημείων της Αμφίπολης.

Ο Τύμβος Καστά αποκτά ξανά τη μορφή που του αξίζει

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον παγκοσμίως γνωστό Τύμβο Καστά, όπου οι εργασίες έχουν πλέον φτάσει σε κρίσιμο στάδιο. Έχει ολοκληρωθεί η αποκάλυψη του μαρμάρινου περιβόλου μήκους 497 μέτρων, ενώ αποκαθίσταται σταδιακά η αρχική γεωμετρία του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου. Παράλληλα, ολοκληρώθηκαν οι βασικές εργασίες στερέωσης στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου, επιτρέποντας πλέον την πλήρη ανάγνωση της αρχιτεκτονικής του.

Κατά την υπουργό Πολιτισμού, ξεχωριστή σημασία έχει η επανατοποθέτηση της μνημειακής μαρμάρινης θύρας του μακεδονικού τάφου, ένα έργο υψηλών τεχνικών απαιτήσεων που χαρακτηρίζεται ως σημαντικό επιστημονικό επίτευγμα.

Το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν εργασίες διαμόρφωσης του δαπέδου, συμπληρώσεων στην τοιχοποιία και ολοκλήρωσης της μελέτης για την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών, χωρίς να αλλοιώνεται η αυθεντικότητα του μνημείου. Παράλληλα, στις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται να ξεκινήσει η κατασκευή του νέου μουσειακού κελύφους, το οποίο θα φιλοξενεί τη μόνιμη έκθεση και σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές, με στόχο ο Τύμβος Καστά να ανοίξει τις πύλες του στο κοινό το 2028.

«Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ο Τύμβος Καστά»

Η ανάδειξη της Αμφίπολης δεν περιορίζεται στο παγκοσμίως γνωστό ταφικό μνημείο. Σημαντική θέση στο πρόγραμμα αποκατάστασης κατέχει και η Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα στον Στρυμόνα, ένα μοναδικό σωζόμενο δείγμα αρχαίας ξύλινης μηχανικής, με ιστορία που ξεκινά ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Η γέφυρα συνδεόταν άμεσα με τις οχυρώσεις της πόλης και, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, από εκεί πέρασε ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας κατά την κατάληψη της Αμφίπολης το 424 π.Χ. Σήμερα προστατεύεται από νέο στέγαστρο, ενώ ψηφιακές εφαρμογές επιτρέπουν στους επισκέπτες να γνωρίσουν την ιστορία και τη λειτουργία της μέσα στους αιώνες.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, ολοκληρώθηκαν έργα που καθιστούν τον αρχαιολογικό χώρο περισσότερο προσβάσιμο σε όλους. Δημιουργήθηκαν νέες διαδρομές για άτομα με κινητικές δυσκολίες και προβλήματα όρασης, εγκαταστάθηκαν αναβατόρια, υποδομές εξυπηρέτησης, πινακίδες Braille και χώροι στάθμευσης για ΑμεΑ, επιτρέποντας την ισότιμη πρόσβαση στα σημαντικότερα μνημεία της Αμφίπολης.

Η συνολική παρέμβαση, κατά την υπουργό Πολιτισμού, φιλοδοξεί να αναδείξει την Αμφίπολη ως έναν ενιαίο αρχαιολογικό προορισμό διεθνούς κύρους. Έναν τόπο με αδιάλειπτη ιστορική παρουσία από τους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους έως τη βυζαντινή περίοδο, που συνδέθηκε με κορυφαίες προσωπικότητες της αρχαιότητας και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ιστορία του ελληνικού κόσμου. Με την ολοκλήρωση των έργων, η Αμφίπολη αναμένεται να αποκτήσει τη θέση που της αρμόζει στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εμπειρία που συνδυάζει την ιστορία, την επιστημονική γνώση και τις σύγχρονες υποδομές.

Αυτοψία στο μνημείο

Στις αυτοψίες και στην απόδοση των μνημείων στο κοινό, την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συνόδευσαν ο Αντιπεριφερειάρχης Σερρών Παναγιώτης Σπυρόπουλος, ο Δήμαρχος Αμφίπολης Στέργιος Φραστανλής και, από πλευράς Υπουργείου Πολιτισμού, η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, η αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Κρυσταλλία Μαντζανά, ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θεμιστοκλής Βλαχούλης, η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων Μαρία Μερτζάνη, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Δημητρία Μαλαμίδου, ο Τμηματάρχης της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και βασικός μελετητής του Τύμβου Μιχάλης Λεφαντζής, καθώς και λοιπά υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ειδικότερα, η Λίνα Μενδώνη παρέθεσε λεπτομερή στοιχεία για την πορεία των εργασιών και τη χρηματοδότηση του έργου. Το έργο την τετραετία 2019-2023 μπήκε στη σωστή του βάση. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, το έργο είχε ενταχθεί στο ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας, το Νοέμβριο 2017, με εντελώς ανώριμες μελέτες και χωρίς σωστό σχεδιασμό, με το ποσόν του 1,5 εκατ. ευρώ και έως τον Ιούλιο 2019 η απορρόφηση ήταν μόλις 17.800 ευρώ, ενώ ουσιαστικά το έργο ξεκίνησε να υλοποιείται από τον Ιούλιο του 2019 έως σήμερα. Σύμφωνα με την υπουργό:

-Έχουν ήδη υλοποιηθεί τα σημαντικότερα έργα που αφορούν στην αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας του Τύμβου και στην προστασία του Ταφικού Μνημείου από τις ωθήσεις των εδαφών που το περιβάλλουν. Έχουν ήδη εξασφαλισθεί, συνολικά, οι συνθήκες προστασίας του μνημείου και αντιμετώπισης των κινδύνων, ώστε να είναι εγγυημένη η απρόσκοπτη πρόοδος των εργασιών.

-Έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εργασίες της συντήρησης του τοιχογραφικού και του γλυπτού διακόσμου, που προηγούνται των αναστηλωτικών εργασιών.

-Από το 2019 έως σήμερα, έχουν ολοκληρωθεί τα 4 από τα 7 υποέργα που αφορούν την στερέωση, συντήρηση και αποκατάσταση του μνημείου, ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

-Ολοκληρώθηκαν οι υπηρεσίες τεχνικού συμβούλου, οι χωματουργικές-υδραυλικές εργασίες, οι γεωτεχνικές επεμβάσεις εξωτερικής προστασίας του ταφικού μνημείου και οι ανασκαφικές εργασίες.

-Στο στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας βρίσκεται το έργο για την κατασκευή κελύφους προστασίας και ανάδειξης μέρους του αρχαιολογικού χώρου.

-Το σημαντικό έργο της διδακτικής αποκατάστασης του περιβόλου προχωρεί κανονικότατα. Έχουν ταυτιστεί 25 από τους μεγάλους λίθους του μαρμάρινου περιβόλου και τοποθετήθηκε γερανογέφυρα. Ήδη έχουν τοποθετηθεί οι 9 λίθοι και τις επόμενες ημέρες άλλοι 10.

– Συνεχίζεται η μελέτη του ίδιου του Τύμβου, καθώς και οι έρευνες στις γειτνιάζουσες περιοχές, ξεκινώντας από τον Λόφο 133, για να υπάρχει πληρέστατη τεκμηρίωση των αρχαιολογικών δεδομένων.

Κατά την απάντησή της, η υπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε επίσης στο σύνολο των υπολοίπων έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή της Αμφίπολης, ύψους περίπου 3 εκατ. ευρώ. Όπως ανέφερε, το 2020 εντάχθηκε στο τρέχον ΕΣΠΑ το έργο «Αρχαιολογικό Πάρκο Αμφίπολης-Υποδομές-Εξυπηρέτηση Επισκεπτών-Ενοποίηση των Μνημείων», το οποίο έχει ήδη υλοποιηθεί κατά 75%, ενώ το 2022 εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το έργο για την προσβασιμότητα ΑΜΕΑ και τη βελτίωση υποδομών υποδοχής επισκεπτών σε Μνημεία της Αμφίπολης. Επίσης, το 2022 εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης η συντήρηση της μοναδικής ξύλινης γέφυρας του 5ου αι. π.Χ.

Επιστήμονες, ερευνητές, εκπαιδευτικοί, τουριστικοί πράκτορες και άνθρωποι της αυτοδιοίκησης της περιφερειακής ενότητας Σερρών, χωρισμένοι σε ομάδες των πέντε ατόμων, συνοδεία ενός φύλακα ή αρχαιολόγου, έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν το εσωτερικό του τύμβου και να θαυμάσουν από κοντά ένα μέρος από τον διάκοσμό του.

Σύμφωνα με τα όσα είχε δηλώσει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τη Μ.Τετάρτη από την περιοχή, όπου επιθεώρησε την εξέλιξη των εργασιών, οι επισκέπτες θα έχουν μια ικανοποιητική εικόνα του μνημείου, καθώς θα μπορούν να δουν τη μαρμάρινη ύλη που έχει συγκολληθεί, τις σφίγγες στην είσοδο και τις Καρυάτιδες που έχουν συντηρηθεί. Επίσης, αυτοί οι πρώτοι επισκέπτες θα μπορούν να δουν από μια σχετική απόσταση και το εντυπωσιακό σε μέγεθος και κατασκευή ταφικό όρυγμα.

Οι επισκέψεις θα διαρκούν λίγα λεπτά της ώρας και θα γίνονται κατόπιν συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών έως και τις αρχές Ιουνίου, οπότε και θα διακοπούν προσωρινά για να ξεκινήσουν οι εργασίες για την απομάκρυνση των ικριωμάτων από το εσωτερικό του μνημείου και θα συνεχιστούν αμέσως μετά. Πάντως, το ταφικό μνημείο θα αποδοθεί στο σύνολό του στο ευρύ κοινό το 2027, μετά την ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων έργων υποδομής, αποκατάστασης και ανάπλασης του περιβάλλοντα χώρου.

Η είσοδος στην παρούσα φάση γίνεται κατόπιν ραντεβού και χωρίς εισιτήριο.