Για τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, το κυβερνητικό πλαφόν στα κέρδη των σούπερ μάρκετ αποτελεί ένα μέτρο καθαρά επικοινωνιακό, καθώς οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες μετακυλίονται τελικά στον καταναλωτή. Η δική του πρόταση εστιάζει σε κάθετους ελέγχους σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα —από τον παραγωγό μέχρι το ράφι— ώστε να αποκαλυφθούν πρακτικές, όπως η δημιουργία ενδιάμεσων εταιρειών και τα εικονικά τιμολόγια μάρκετινγκ που στραγγαλίζουν τους μικρούς παραγωγούς.

Απέναντι στην κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών, ο κ. Τσακαλώτος ξεκαθαρίζει ότι οι μετριοπαθείς, κεντρώες λύσεις έχουν αποτύχει, ενώ σε ό,τι αφορά τη Νέα Αριστερά, το μέλλον της ταυτίζεται με την ένωση, της ταξικής με την οικολογική ατζέντα, τη δημιουργία μιας συμμαχίας από τον κόσμο της εργασίας έως τα κινήματα για τα κοινά αγαθά.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Τσακαλώτο, η κυβέρνηση επέβαλε πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των σούπερ μάρκετ και στα καύσιμα. Εσείς χαρακτηρίσατε το μέτρο επικοινωνιακό και τονίσατε ότι οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες αναμένεται να μεταφερθούν σε ολόκληρη την εφοδιαστική και παραγωγική αλυσίδα, με τελικό αποδέκτη τον καταναλωτή. Ποια είναι η δική σας πρόταση στην αντιμετώπιση αυτής της νέας κρίσης;

Οι έλεγχοι και οι ρυθμίσεις οφείλουν να διατρέχουν κάθετα όλη την αλυσίδα, από τον παραγωγό μέχρι τον τελικό πωλητή του προϊόντος στο ράφι. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος να παρακάμπτεται ένα πλαφόν στο περιθώριο κέρδους του τελικού πωλητή είναι η δημιουργία μιας «ενδιάμεσης» εταιρείας (που ανήκει στον ίδιο όμιλο), η οποία πουλάει τα προϊόντα στον τελικό πωλητή σε υψηλές τιμές ώστε να μην παρουσιάζει μεγάλο κέρδος. Παράλληλα, τα σούπερ μάρκετ χρησιμοποιούν μια σειρά και από άλλες πρακτικές για να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους. Αναφέρομαι στα πιστωτικά τιμολόγια για τη δήθεν παροχή υπηρεσιών μάρκετινγκ προς τους προμηθευτές ή το λεγόμενο “κόστος εισόδου”, που ουσιαστικά αποκλείει τους μικρούς παραγωγούς.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, είναι υπόλογοι στην ιστορία και περιθωριοποιούν την ΕΕ. Μπροστά σε μια γενοκτονία και τώρα στην επέμβαση στο Ιράν, αδυνατούν να καταδικάσουν ξεκάθαρα αυτές τις πράξεις ως παράνομες και εγκληματικές

Φυσικά, δεν υπάρχει μία ενιαία συνταγή αντιμετώπισης, καθώς κάθε αγορά απαιτεί εξειδικευμένη ρύθμιση. Στο στεγαστικό, για παράδειγμα, χρειάζεται ταυτόχρονη ρύθμιση των ενοικίων και μια γενναία στρατηγική ενίσχυσης της κοινωνικής κατοικίας, ώστε να αυξηθεί η προσφορά ποιοτικών και αξιοπρεπών κατοικιών. Αντίστοιχα στην αγορά ενέργειας, υπάρχει το πρόβλημα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Σήμερα, λόγω του μοντέλου της “οριακής τιμής”, ο καταναλωτής πληρώνει την ενέργεια από τις φθηνές Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ) σαν να παράχθηκαν από πανάκριβο φυσικό αέριο. Αυτή η στρέβλωση επιτρέπει να δημιουργούνται υπερκέρδη και οι καταναλωτές να πληρώνουν ψηλές τιμές. Ταυτόχρονα, υπάρχει προκλητική έλλειψη πολιτικής βούλησης για την ουσιαστική ρύθμιση της αγοράς.

–Η εξέλιξη του πολέμου εκτός από την οικονομία σε ποιους άλλους τομείς μπορεί να μας επηρεάσει;

 Η βασικότερη επίπτωση των τρεχουσών εξελίξεων είναι η πλήρης αποδόμηση του διεθνούς δικαίου. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν χρειάζεται καν να υπογραμμίσουμε πόσο επικίνδυνη είναι για μια χώρα όπως η Ελλάδα, που στηρίζει την στρατηγική της ακριβώς στην τήρηση των διεθνών κανόνων.

Θα μου πείτε, μήπως το προηγούμενο σύστημα δεν λειτουργούσε υπέρ των ισχυρών; Σαφώς. Όμως, είναι εντελώς διαφορετικό να υπάρχει μια γενική αναγνώριση του διεθνούς δικαίου —όπου οι παραβιάσεις του τίθενται υπό κρίση— και εντελώς άλλο να διολισθαίνουμε σε έναν κόσμο χωρίς κανόνες.

Το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ από τη μία πλευρά αποτελεί συνέχεια του ελληνικού πελατειακού κράτους, αλλά ταυτόχρονα αντανακλά μια νέα, επικίνδυνη τάση που στη διεθνή βιβλιογραφία ονομάζεται Πολιτικός Καπιταλισμός

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που μπροστά σε μια γενοκτονία και τώρα στην επέμβαση στο Ιράν, αδυνατούν να καταδικάσουν ξεκάθαρα αυτές τις πράξεις ως παράνομες και εγκληματικές, δεν είναι μόνο υπόλογοι απέναντι στην ιστορία αλλά με τη στάση τους περιθωριοποιούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως μια δύναμη με τις δικές της αξίες, τις δικές της προτεραιότητες και τη δική της στρατηγική.

Η “επιλεκτική ευαισθησία” της Δύσης, που εφαρμόζει το διεθνές δίκαιο κατά το δοκούν, καταστρέφει κάθε ίχνος ηθικής νομιμοποίησης. Όταν η Ευρώπη σιωπά μπροστά στην κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπονομεύει τελικά τη δική της ασφάλεια και το μέλλον της ως αυτόνομος παγκόσμιος παίκτης.

-Την προηγούμενη εβδομάδα αναδείχθηκαν νέες πτυχές τόσο στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όσο και στο θέμα των παρακολουθήσεων στελεχών της κυβέρνησης. Ένα έγγραφο που ήρθε την δημοσιότητα εμφανίζει τον πρώην υπουργό Μάκη Βορίδη ενήμερο για μια σειρά θεμάτων σχετικά με τα χρήματα που έδινε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, αν και εκείνος αρνήθηκε ότι γνώριζε. Από την άλλη ο ιδιοκτήτης της intelexa Ταλ Ντίλιαν δήλωσε ότι οι υπηρεσίες της εταιρείας του παρέχονται μόνο σε κυβερνήσεις. Ποιο είναι το συμπέρασμά σας και πως πρόκειται να αντιμετωπίσει το κόμμα σας όσα ήρθαν στη δημοσιότητα;

Τα πράγματα είναι αρκετά ξεκάθαρα: καμία ιδιωτική εταιρεία δεν δουλεύει “για την ψυχή της μάνας της”. Γι’ αυτό, η Νέα Αριστερά θα συνεχίσει επίμονα να ερευνά και να αναδεικνύει ποιοι ακριβώς ήταν οι πελάτες των εν λόγω εταιρειών και ποιες υπηρεσίες αγοράστηκαν με δημόσιο χρήμα.

Είναι άλλωστε γνωστό ότι ο ιδρυτής της Palantir, Peter Thiel, όταν δεν συσσωρεύει δισεκατομμύρια, λειτουργεί ως ακροδεξιό τρολ και είναι πνευματικός πατέρας πολιτικών όπως ο J.D. Vance. Υπό αυτή την έννοια, τέτοιου είδους εταιρείες ανάπτυξης και πώλησης τεχνολογιών παρακολούθησης, λογισμικού κατασκοπείας και ψηφιακής ασφάλειας δεν περιμένει κανείς να έχουν κάποια ηθική αναστολή στο να εξυπηρετούν δεξιές και αυταρχικές κυβερνήσεις, προσφέροντας εργαλεία επιτήρησης και ελέγχου.

Η κρίση που παρατηρείται σήμερα στο πολιτικό σύστημα δεν είναι απλώς μια συγκυριακή κάμψη των ποσοστών. Είναι μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης

Το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ από τη μία πλευρά αποτελεί συνέχεια του ελληνικού πελατειακού κράτους, αλλά ταυτόχρονα αντανακλά μια νέα, επικίνδυνη τάση που στη διεθνή βιβλιογραφία ονομάζεται Πολιτικός Καπιταλισμός. Σε περιόδους μειωμένης ανάπτυξης, όπου δεν βρίσκονται λύσεις θετικού αθροίσματος (να κερδίζουν οι εργαζόμενοι και οι πιο εύπορες ομάδες συγχρόνως) οι κυβερνήσεις αναγκάζονται να στηριχθούν σε κρατικές πολιτικές που αναδιανέμουν τους υπάρχοντες πόρους υπέρ της εκλογικής τους βάσης. Αυτό το μοντέλο λειτουργεί ευθέως ενάντια στην κοινωνική ευημερία και, κυρίως, ενάντια στην ίδια τη δημοκρατία, καθώς μετατρέπει το κράτος από εγγυητή του κοινού καλού σε όχημα πλουτισμού των ημετέρων.

–Ανεξάρτητα από τις δημοσκοπήσεις η εικόνα του συστήματος των κομμάτων δεν είναι η καλύτερη. Σ’ αυτό το πλαίσιο τα κεντροαριστερά κόμματα της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζουν προβλήματα καθώς η επιρροή τους παραμένει χαμηλή. Τι μπορεί να γίνει για να αλλάξει αυτή η εικόνα;

Η κρίση που παρατηρείται σήμερα στο πολιτικό σύστημα δεν είναι απλώς μια συγκυριακή κάμψη των ποσοστών. Είναι μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης, όπου οι πολίτες νιώθουν ότι η πολιτική έχει χάσει τα εργαλεία να παρεμβαίνει στις ζωές τους.

Το κόμμα μας στο πρόσφατο προγραμματικό μας συνέδριο ανέδειξε την αντίθεσή του σε προσωποπαγή ή αρχηγοκεντρικά κόμματα, καθώς αυτά αποτελούν τροχοπέδη στον αναγκαίο διάλογο για τις προϋποθέσεις μιας νέας αριστερής διακυβέρνησης

Η διέξοδος, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, βρίσκεται σε λύσεις πιο ριζοσπαστικές και επομένως πιο ριψοκίνδυνες. Πρέπει να οικοδομήσουμε ένα νέο κοινωνικό μπλοκ που θα καταφέρει να ενώσει την ταξική και την πράσινη ατζέντα, προτείνοντας μια εντελώς νέα πολιτική οικονομία. Χρειάζεται μια οικονομική πολιτική στην οποία τα  διαφορετικά κοινωνικά κινήματα – από τον κόσμο της εργασίας και τα οικολογικά κινήματα μέχρι όσους υπερασπίζονται τα κοινά αγαθά – θα αρχίσουν να καταλαβαίνουν ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν έχουν κοινή πηγή (χρηματιστικοποίηση, απορρύθμιση, κλπ) και άρα κοινές απαντήσεις. Πρέπει να αντιστρέψουμε την απογοήτευση των ανθρώπων που θέλει τον χρηματοπιστωτικό τομέα, τις πολυεθνικές και την Big Tech να είναι “πολύ μεγάλες για να ηττηθούν”.

Πολλοί θα σπεύσουν να πουν ότι δεν πρόκειται για μια ρεαλιστική προοπτική. Όμως, ας δούμε την πραγματικότητα: έχει καταφέρει η μετριοπαθής, ρεαλιστική στρατηγική να δώσει λύσεις ή να κερδίσει την κοινωνία; Η ευρύτερη Αριστερά πρέπει να τολμήσει ξανά να συζητήσει το όραμα πέρα από τον καπιταλισμό και, κυρίως, τον οδικό χάρτη για να φτάσουμε εκεί.

-Το μέλλον της Νέας Αριστεράς ποιο είναι;

Θα παραμείνει ένα κόμμα ανοιχτό στο διάλογο και τις συμμαχίες, ένα κόμμα που επιδιώκει να συνθέσει το κόκκινο με το πράσινο, ένα κόμμα που θέτει και αντιμετωπίζει τις νέες προκλήσεις της εποχής μας. Έχουμε πλήρη επίγνωση ότι οι κεντρώες λύσεις δεν δουλεύουν. Γι’ αυτόν τον λόγο, θεωρούμε απαραίτητη την ανασύνθεση της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς ως συμβολή στην κατεύθυνση που σκιαγραφήσαμε στην προηγούμενη ερώτηση.

Η αναβίωση της δημοκρατικής παράταξης μου θυμίζει τη στρατηγική των στρατηγών που θεωρούν ότι το πεδίο μάχης θα είναι όπως ήταν σε μια προηγούμενη περίοδο

Ως γνωστόν, το κόμμα μας στο πρόσφατο προγραμματικό μας συνέδριο ανέδειξε την αντίθεσή του σε προσωποπαγή ή αρχηγοκεντρικά κόμματα, καθώς αυτά αποτελούν τροχοπέδη στον αναγκαίο διάλογο για τις προϋποθέσεις μιας νέας αριστερής διακυβέρνησης.

Η ριζική μας αντίθεση στους εξοπλισμούς, το μέτωπο ενάντια στον πόλεμο, η σοβαρότητα με την οποία βλέπουμε την ανάγκη για ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα – όπου θα πληρώσουν πολύ περισσότερο οι πιο εύπορες κοινωνικές ομάδες – δεν είναι μόνο θέματα ταυτοτικά, αλλά κάποια από τα πιο σημαντικά συστατικά για να δημιουργηθεί το νέο κοινωνικό μπλοκ εξουσίας αλλά και να είναι η Αριστερά αποτελεσματική όταν είναι σε θέση να κυβερνήσει.

-Το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα υπό ποιες προϋποθέσεις πιστεύετε  ότι θα πετύχει;

Η αναβίωση της δημοκρατικής παράταξης μου θυμίζει τη στρατηγική των στρατηγών που θεωρούν ότι το πεδίο μάχης θα είναι όπως ήταν σε μια προηγούμενη περίοδο.

Ειδικότερα, οι ακτιβιστές που μετείχαν στην αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας έφτασαν στο αεροδρόμιο “Ελευθέριος Βενιζέλος” το απόγευμα της Δευτέρας (06/10). Πρόκειται για μέλη του στολίσκου Global Sumud Flotilla που είχαν συλληφθεί και φυλακιστεί στο Ισραήλ. Οι 27 Έλληνες και δεκάδες ακόμη ακτιβιστές άλλων εθνικοτήτων, ανάμεσά τους και η Γκρέτα Τούνμπεργκ, μεταφέρονται με ειδική πτήση τσάρτερ από το διεθνές αεροδρόμιο Eilat-Ramon.

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ ενημέρωσε τη Σουηδική Πρεσβεία ότι υπέφερε από αφυδάτωση και έλλειψη τροφής και νερού, καθώς και εξανθήματα που πιθανώς προκλήθηκαν από κοριούς, ενώ ανέφερε ότι καθόταν για μεγάλα διαστήματα σε σκληρές επιφάνειες.

Οι περισσότεροι ακτιβιστές που αφέθηκαν ελεύθεροι, πέταξαν προς Αθήνα, από όπου θα μπορούν να ταξιδέψουν στις πατρίδες τους, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν οι κυβερνήσεις τους την Κυριακή.

Μετά το μεσημέρι, πλήθος κόσμου μετέβη στο αεροδρόμιο για να τους υποδεχτεί, κρατώντας πανό με συνθήματα υποστήριξης καθώς και παλαιστινιακές σημαίες.

Την άφιξη της πτήσης επαναπατρισμού των ακτιβιστών στην Αθήνα γνωστοποίησε με ανακοίνωσή του από χθες και το Υπουργείο Εξωτερικών. Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ: «Με μέριμνα του Υπουργείου Εξωτερικών σε συντονισμό με την Πρεσβεία της Ελλάδας στο Τελ Αβίβ, αφίχθη στην Αθήνα με ασφάλεια ειδική πτήση επαναπατρισμού των 27 Ελλήνων πολιτών που συμμετείχαν στον στολίσκο «Global Sumud Flotilla». Μέσω της ανωτέρω πτήσης διευκολύνθηκε και η μεταφορά 134 πολιτών από 15 ευρωπαϊκές χώρες».

Σύμφωνα με το news247.gr ανάμεσα σε όσους αναχώρησαν από το Ισραήλ σήμερα Δευτέρα βρίσκονται 28 Γάλλοι, 27 Έλληνες, 15 Ιταλοί και εννέα Σουηδοί. Συνολικά, 21 Ισπανοί επέστρεψαν χωριστά στην χώρα τους την Κυριακή. Ωστόσο, αρκετοί είναι οι ακτιβιστές που παραμένουν στις φυλακές του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων 28 Ισπανών υπηκόων.

Νωρίτερα, σε ανακοίνωσή του το ισραηλινό ΥΠΕΞ ανέφερε πως το αεροπλάνο που ναυλώθηκε από την ελληνική κυβέρνηση απογειώθηκε από το αεροδρόμιο Ραμόν με 161 ακτιβιστές από τον στολίσκο Global Sumud Flotilla. Επιπλέον, ένα αεροπλάνο που ναυλώθηκε από την σλοβακική κυβέρνηση αναχώρησε νωρίτερα από το αεροδρόμιο με 10 Σλοβάκους πολίτες, οι οποίοι συμμετείχαν επίσης στον στολίσκο.

Συνολικά, 170 ακτιβιστές της flotillas έχουν απελαθεί έως τώρα. Όσοι παραμένουν κρατούνται στη φυλακή Κετζιότ, υπό συνθήκες που χαρακτηρίζονται απάνθρωπες.

Η οργάνωση νομικής βοήθειας Adalah ανέφερε ότι οι κρατούμενοι ακτιβιστές αντιμετωπίζονται απάνθρωπα από τους Ισραηλινούς φύλακες, με κάποιους να λένε ότι τους αρνήθηκαν τροφή και νερό και άλλους να δηλώνουν ότι υπέστησαν κακομεταχείριση από την ισραηλινή αστυνομία.

Ακτιβιστές περιέγραψαν συνθήκες στέρησης ύπνου, έλλειψης νερού και φαγητού και ορισμένοι είπαν επίσης ότι χτυπήθηκαν, τους κλώτσησαν και τους κλείδωσαν σε ένα κελί.

Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τους ισχυρισμούς κακομεταχείρισης ως «χονδροειδή ψέματα», ενώ ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δήλωσε υπερήφανος που οι ακτιβιστές αντιμετωπίζονται «σαν τρομοκράτες».

Παναγιώτης Δρίβας

Ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς, πρώην υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος έκανε μια ανάρτηση βάζοντας απέναντί του την κυβερνητική πολιτική για το 13ο – 14ο μισθό. Με το δικό του, ιδιαίτερο στυλ, ο Ε. Τσακαλώτος έγραψε τα εξής:

«Μας λέει η κυβέρνηση ότι οι οριζόντιες αυξήσεις που έχουν δοθεί στους δημοσίους υπαλλήλους ισοδυναμούν με έναν επιπλέον, 13ο μισθό, και συνεπώς δεν χρειάζεται να γίνεται συζήτηση για τον 13ο και τον 14ο μισθό στο Δημόσιο. Θυμάμαι βέβαια την κυβέρνηση να μας λέει ότι οι αυξήσεις έχουν στόχο να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις του πληθωρισμού. Θέλω να ρωτήσω τον Υπουργό Οικονομικών αν θεωρεί ότι υπάρχει ενδεχόμενο να γίνεται διπλομέτρηση (double-counting) του ίδιου ποσού. Αν δεν υπάρχει διπλομέτρηση προτείνω στην κυβέρνηση να μην αυτοπεριορίζεται. Γιατί θα μπορούσαν οι συγκεκριμένες αυξήσεις να είναι η λύση για το πρόβλημα της υπογεννητικότητας, για τη στεγαστική κρίση, για την κάλυψη αναγκών υγείας, για να αυξήσουν την κατανάλωση, αλλά και την αποταμίευση. Οι δυνατότητες είναι απεριόριστες», καταλήγει.

Στην ανάρτηση Τσακαλώτου απάντησε ο Παύλος Πολάκης, επιτιθέμενος κατά του πρώην συντρόφου του:

«Αυτό βρήκες να σχολιάσεις, έρμε και σκοτεινέ;;; Τους τσάκισες στην αντιπολίτευση! Μην τους χτυπάς άλλο ! Θα περίμενα να μετρήσεις εσύ, πως με 3,3 δισεκ. υπερπλεόνασμα το 2024 από την υπερφορολόγηση, θα μπορούσε άνετα να δοθεί 13ος μισθός και η 13η σύνταξη που είχαμε δώσει εμείς (κόστος 1,7 δισεκ. και 0,9 δισεκ. αντίστοιχα). Αλλά πού να το πεις, θα σε παρεξηγήσει ο Στουρνάρας που βγήκε να μας μαλώσει!!».

Ξεκαθάρισε ότι αν η ερώτηση αφορούσε το αν το κίνημα των Τεμπών θα ξεφουσκώσει, θα απαντούσε πως έχει μεγάλη δυναμική και σοβαρή ηγεσία από την κ. Καρυστιανού. Ωστόσο, η ερώτηση αφορούσε το ενδεχόμενο ίδρυσης πολιτικού κόμματος από εκείνη, όπου εξήγησε ότι ένα τέτοιο κόμμα πρέπει να καλύψει ένα ευρύτερο φάσμα ζητημάτων για να είναι αποτελεσματικό.

Τέλος, δημοσίευσε την απομαγνητοφώνηση της ερώτησης και της απάντησής του, για να αποσαφηνίσει τη θέση του.

Η ερώτηση της κ. Καλογεροπούλου ήταν:

-«Το θέμα των ημερών είναι αν η κ. Καρυστιανού θα κάνει δικό της κόμμα ή αν θα πάει με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και θα συνεργαστούν. Δεν σας ζητάω να μαντέψετε τι θα γίνει. Σας ζητάω όμως να μου πείτε τι σημαίνει αυτό πολιτικά για εσάς γενικά, όχι μόνο για τη Νέα Αριστερά.Αν ο κόσμος αισθάνεται την ανάγκη για να δημιουργηθεί ένα νέο κόμμα, προσδοκώντας ότι θα γίνουν πράξη όλα αυτά που αναζητά, δικαιοσύνη. Ότι θα του λύσει τα προβλήματα. Εσάς τι σας δημιουργεί ως πολιτικό; Μήπως γενικά τα κόμματα τα συστημικά κάπου το έχουν χάσει;».

Η απάντηση του Ευκλείδη Τσακαλώτου:

«Μα είναι σίγουρο ότι το έχουν χάσει. Ότι υπάρχει ένα ρεύμα στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες που λέει ότι η πολιτική και οι πολιτικοί συνήθως μας ξεχνάνε, ένας λαϊκός κόσμος λέει ότι δεν ασχολούμαστε με τα προβλήματά τους, αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα.

Αυτό που με ρωτάτε για την κ. Καρυστιανού, δεν θέλω να μειώσω τη σημασία που έχουν στην πολιτική χαρισματικές προσωπικότητες. Μπορούν να παίξουν ρόλο, να ενοποιήσουν κάποια αιτήματα με λαϊκό τρόπο, με έναν κατανοητό τρόπο. Αλλά αυτό συνήθως αν είναι να πετύχει πρέπει να είναι το τέλος μιας διαδικασίας.

Αν δεν ξέρεις τι θέλεις να κάνεις, αν δεν μπορείς να αναλύσεις τα προβλήματα –γιατί είμαστε εδώ, πού είμαστε, πώς φτάσαμε εδώ και πού θέλουμε να πάμε– και πώς τα αντιμετωπίζουμε, φοβάμαι ότι όσο χαρισματική και αν είναι μια γυναίκα, που είναι χαρισματική και δυναμική η κ. Καρυστιανού, αν δεν κουμπώσεις με αναλύσεις και πολιτικές που μπορούν να λύσουν τα προβλήματα μπορεί –ίσως και σίγουρα– να ξεφουσκώσει ή να μην είναι επιτυχημένη μια τέτοια κυβέρνηση».

Απαντάει επίσης στα ερωτήματα με αφορμή την έκδοση του νέου βιβλίου για την Αριστερά και όσα συμβαίνουν διεθνώς. Σ’ ό,τι αφορά τη Νέα Αριστερά, όπως λέει ο ίδιος «έχει ξεκάθαρη γραμμή υπέρ του λαϊκού μετώπου και είναι έτοιμη να συζητήσει είτε προγραμματικά είτε για κοινές κινηματικές πρωτοβουλίες με κόμματα αριστερότερα και δεξιότερα αυτής».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Τσακαλώτο ζούμε πλέον την δυστοπία. Βλέπουμε το «κακό», αλλά δεν έχουμε να προτείνουμε κάτι για να το αντιμετωπίσουμε. Απλά το παρατηρούμε. Όσα συμβαίνουν στον κόσμο που ζούμε σήμερα με τους αυταρχικούς ηγέτες και την άνοδο της ακροδεξιάς υπάρχει τρόπος να τα αντιμετωπίσουμε; Όχι να κάνουμε κρίσεις, αλλά να προτείνουμε λύσεις.

Όπως γράφω στο βιβλίο μου – Μανιφέστο για μια βιώσιμη κοινωνία – Στάσιμες οικονομίες, ασταθής πολιτική από τις εκδόσεις Πόλις -, τα τελευταία 30 χρόνια έχουμε μια συνεχόμενη μεταστροφή ισχύος υπέρ των πλουσίων, με δύο βασικές συνέπειες. Η πρώτη είναι ότι οι ανισότητες αυξήθηκαν αλλά χωρίς αυτό να οδηγήσει σε ενισχυμένη οικονομική απόδοση, σε όρους επενδύσεων – παραγωγικότητας – ανάπτυξης κλπ. Η δεύτερη είναι ότι οι πλούσιοι δεν είναι μόνο πλουσιότεροι αλλά απέκτησαν την ικανότητα να μετατρέπουν τους κανόνες του παιχνιδιού υπέρ τους. Αυτά τα δύο όχι μόνο κρατούν τις οικονομίες σε κατάσταση στασιμότητας αλλά και πυροδοτούν συνεχώς την πολιτική αστάθεια.

Οι πλούσιοι δεν είναι μόνο πλουσιότεροι αλλά απέκτησαν την ικανότητα να μετατρέπουν τους κανόνες του παιχνιδιού υπέρ τους

Παραδόξως, η κλιματική κρίση ανοίγει όλα τα ζητήματα που παραδοσιακά ασχολείται η Αριστερά – θέματα παραγωγής, αναδιανομής και δημοκρατίας. Με λίγα λόγια, δεν είναι πειστικό ότι ο «πράσινος καπιταλισμός» θα αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση, και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι συνεχώς απομακρυνόμαστε από τους στόχους που έχουν τεθεί για την κλιματική αλλαγή.

Για να πάρω μόνο ένα παράδειγμα, δεν γίνεται πιστευτό ότι θα αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο των φυσικών καταστροφών ή άλλα προβλήματα όπως η ερήμωση της χώρας, χωρίς ένα αναπτυξιακό κράτος με δημοκρατική νομιμοποίηση.

–Το έγκλημα των Τεμπών, έχει προκαλέσει τριγμούς στην κυβέρνηση. Οι συγγενείς των θυμάτων αγωνιούν και περιμένουν τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Πιστεύετε ότι θα υπάρξει αποτέλεσμα; Θα βρεθούν οι ένοχοι ή θα δούμε κάτι ανάλογο με αυτό που είδαμε σε άλλες σημαντικές υποθέσεις; 

Όπως λένε και οι διπλωμάτες όταν πάει πολύ καλά το πράγμα, «κάθε αισιοδοξία αυτή τη στιγμή θα ήταν πρόωρη».

Τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση έκανε ότι περνούσε από το χέρι της για να μην μάθουμε ποιος παρακολουθούσε και γιατί παρακολουθούσε, τι ακριβώς έγινε στα Τέμπη, ή πώς πνίγηκαν οι άνθρωποι στην Πύλο. Συγχρόνως δεν έπεισε ότι έπρεπε να γίνει εξεταστική για τον κ. Πέτσα χωρίς να κληθεί ο κ. Πέτσας, ή για τα Τέμπη χωρίς να κληθούν οι άνθρωποι που προειδοποιούσαν για την προβληματική κατάσταση του σιδηροδρόμου. 

Το αφήγημα ότι το πρόβλημα είναι ο λαϊκισμός εναντίον των θεσμών και όχι η αναξιοπιστία των ίδιων των θεσμών, δεν πείθει την μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου

Τα πράγματα όμως δεν μένουν κρυφά για πάντα και αποκαλύπτονται σημαντικά κομμάτια του παζλ. Έτσι, από το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ της Πέμπτης μάθαμε ότι υπήρχε εύφλεκτο υλικό, ότι με το μπάζωμα καταστράφηκαν σημαντικά στοιχεία και ακόμα μια σειρά πράξεων και παραλείψεων όπως η χρόνια υπο-στελέχωση και υπο-χρηματοδότηση του ΟΣΕ.

–Πήγατε στη συγκέντρωση με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών; Πιστεύετε ότι μπορεί να ξεπεράσει τον σκόπελο που έχει μπροστά της η κυβέρνηση;

Νομίζω ότι την Παρασκευή είδαμε μια από τις πιο μαζικές συγκεντρώσεις από τη Μεταπολίτευση και μετά. Δεν ξέρω αν θα πέσει η κυβέρνηση άμεσα ή πότε θα πέσει. Πάντως σίγουρα η θέση της είναι πολύ δύσκολη πλέον.

Στην τελευταία εκδοχή της, η στρατηγική της κυβέρνησης είναι να οξύνει τα πράγματα για να απευθυνθεί στην εκλογική της βάση – στους ευνοημένους οικονομικά από την πολιτική της- στην ουσία λέγοντας τους ότι τα προνόμιά τους κινδυνεύουν από τις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη και ότι, καλό θα ήταν, όποια και να είναι η άποψή τους για τα Τέμπη να μη το διακινδυνεύσουν.

Αλλά μάλλον το αφήγημα ότι το πρόβλημα είναι ο λαϊκισμός εναντίον των θεσμών και όχι η αναξιοπιστία των ίδιων των θεσμών, δεν πείθει την μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου. Με αυτό τον τρόπο διαμορφώνεται εν δυνάμει μια νέα κοινωνική πλειοψηφία που ενδιαφέρεται και για τα δικαιώματα αλλά και για τα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα που δυσκολεύουν τη ζωή τους.

–Στο νέο σας βιβλίο, για την Αριστερά, γράφετε μεταξύ άλλων: «Αν θέλουμε να αποτρέψουμε την άνοδο της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, χρειαζόμαστε λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων προκειμένου να αφαιρέσουμε την καύσιμη ύλη αυτής της τάσης». Αυτά όμως είναι λόγια και στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, από το 2019 έως το 2023, δεν κάνατε απολύτως τίποτα για να πείσετε τους πολίτες που δεν σας είδαν ως κόμμα εξουσίας. Τελικά γιατί δεν έγινε ποτέ μια αυτοκριτική για την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αλλά και το διάστημα που ήταν αξιωματική αντιπολίτευση; Γιατί κατέρρευσε ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ; Μήπως ήταν μια «πολιτική φούσκα», αφού επέβαλε ένα μνημόνιο, επέλεξε να κυβερνήσει μ’ ένα ακροδεξιό κόμμα και έφερε και το υπερταμείο;

Βεβαίως χρειαζόμαστε λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων. Αλλά συγχρόνως λέω ότι αυτό δεν φτάνει. Και δεν φτάνει γιατί οι άμεσες απαντήσεις για να είναι πειστικές πρέπει να συνδέονται με ένα μεσο-μακροπρόθεσμο αφήγημα, που να επαναφέρει την αίσθηση ότι μπορούμε να ξαναβρούμε το νήμα της προόδου.

Δεν συμφωνώ ότι μετά από το 2019 δεν έγινε αυτοκριτική. Υπάρχει και το κείμενο του Απολογισμού που γράφτηκε από τους Δρίτσα, Μπαλτά και Δραγασάκη που ομολογουμένως δεν έγινε κτήμα του ΣΥΡΙΖΑ. Και η Νέα Αριστερά έχει κάνει μια εμπεριστατωμένη ανάλυση αυτοκριτικής για την περίοδο 2015-2019 και 2019-2023.

Κάτι τέτοιο δεν ισχύει για το σημερινό ΣΥΡΙΖΑ. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος τι πιστεύει ο όλος ΣΥΡΙΖΑ για την αποτυχία του 2023. Ήταν υπερβολικός ο αρχηγισμός; Υπήρχε στροφή προς το Κέντρο; Κάτι άλλο; Το θέμα δεν είναι μόνο ιστορικό αλλά αφορά το πώς στη νέα φάση θα ανταποκριθούμε στις πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η κοινωνία. Να αποδείξουμε ότι η πρώτη φορά Αριστερά δεν ήταν πολιτική φούσκα και ότι, στη νέα φάση, η Αριστερά μπορεί να είναι ο κορμός μιας προοδευτικής διεξόδου.

–Σ’ ένα άλλο σημείο του νέου σας βιβλίου γράφετε: «Οι συλλογικές λύσεις δεν είναι άπιαστο όνειρο: αντίθετα, είναι απολύτως αναγκαίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Πρέπει να εστιάσουμε και πάλι σε όλα αυτά που αφορούν όλους μας, σε όλα αυτά που πρέπει να γίνουν αντικείμενο συλλογικής επιθυμίας, συλλογικής βούλησης, συλλογικών αποφάσεων». Συλλογικές λύσεις με πόσα κόμματα της Αριστεράς;

Προφανώς με όλα τα κόμματα της Αριστεράς. Το μεγάλο ερώτημα είναι η πορεία της σοσιαλδημοκρατίας γενικότερα και του ΠΑΣΟΚ πιο συγκεκριμένα. Υπάρχουν ανησυχητικές τάσεις. Θα πρέπει να είναι θέμα προβληματισμού γιατί ο Μπάιντεν δεν απέτρεψε τον Τραμπ, ο Σολτς δεν απέτρεψε την άνοδο της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς και ο Στάρμερ που, με το μετριοπαθέστατο πρόγραμμά του, έχει καταφέρει έξι μήνες μετά την εκλογική του νίκη να τον έχει ξεπεράσει στις δημοσκοπήσεις ο Φάρατζ (δηλαδή ο αρχηγός του κόμματος στα δεξιά των συντηρητικών).

Δεν συμφωνώ ότι μετά από το 2019 δεν έγινε αυτοκριτική. Υπάρχει και το κείμενο του Απολογισμού που γράφτηκε από τους Δρίτσα, Μπαλτά και Δραγασάκη που ομολογουμένως δεν έγινε κτήμα του ΣΥΡΙΖΑ

Στα δικά μας, με ανησυχεί η επιλογή του Τάσου Γιαννίτση για πρόεδρο της δημοκρατίας από το ΠΑΣΟΚ. Όχι ότι δεν είναι σοβαρός άνθρωπος και καταξιωμένος οικονομολόγος αλλά σηματοδοτεί την εποχή που το ΠΑΣΟΚ ήταν πλήρως ενσωματωμένο στη νεοφιλελεύθερη συναίνεση με την κεντροδεξιά. Δεν δικαιούμαστε να ξέρουμε αν το ΠΑΣΟΚ έχει κόψει, έστω και σε ένα βαθμό, τους δεσμούς του με αυτή την περίοδο; Γιατί φαντάζομαι ότι ένα μέτωπο για να είναι λαϊκό, δεν μπορεί να είναι και νεοφιλελεύθερο.

–Το σύστημα των κομμάτων σήμερα στην Ελλάδα φαίνεται ότι ρευστοποιείται. Αν συνεχιστεί αυτό, δύσκολα θα σχηματιστεί κυβέρνηση από δύο ή και τρία κόμματα μετά τις επόμενες εκλογές. Σ’ αυτό το πλαίσιο δεν θα έπρεπε τα κόμματα που απηχούν απόψεις της Αριστεράς να βρουν έναν κοινό πεδίο συνεννόησης;

Η Νέα Αριστερά έχει ξεκάθαρη γραμμή υπέρ του λαϊκού μετώπου και είναι έτοιμη να συζητήσει είτε προγραμματικά είτε για κοινές κινηματικές πρωτοβουλίες με κόμματα αριστερότερα και δεξιότερα αυτής. Στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό θέσαμε κάποια θέματα που νομίζουμε ότι χρήζουν συζήτησης σε βάθος: είτε για τις αμυντικές δαπάνες, είτε για μια φορολογική πολιτική ικανή να στηρίξει ένα προοδευτικό κοινωνικό και οικονομικό πρόγραμμα.

Θα μπορούσαμε να αρχίσουμε με ένα συγκεκριμένο ζήτημα. Για παράδειγμα, στο στεγαστικό, τι παρεμβάσεις μπορούμε να κάνουμε από την πλευρά της ζήτησης ρυθμίζοντας την αγορά, και πόσο πρέπει να παρέμβουμε από την πλευρά της προφοράς, για παράδειγμα για να ξαναμπεί στη συζήτηση η ανάγκη για δημόσια κοινωνική συνεταιριστική κατοικία.

Υπενθυμίζεται πως ότι, στην ταινία, η Τζούλια Ρόμπερτς υποδύεται τη δις διαζευγμένη μητέρα τριών μικρών παιδιών, η οποία αψηφά τα εμπόδια και τα βάζει με μια μεγάλη εταιρεία που προσφέρει υπηρεσίες κοινής ωφελείας. Η νίκη της στο δικαστήριο-απίστευτη για τα δικαστικά χρονικά της Αμερικής- γίνεται ακόμα πιο γλυκιά, επειδή βοηθώντας τους συνανθρώπους της, με το ακλόνητο πάθος και την επιμονή της, η Έριν κατορθώνει τελικά να μεταμορφώσει τον ίδιο της τον εαυτό

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο κ. Τσακαλώτος αναφέρθηκε στη σοβαρή ζημιά που έχει προκαλέσει στην ελληνική κοινωνία το δυστύχημα στα Τέμπη.

“Επειδή η πολιτική σε κάποιες λίγες φορές μετατρέπεται σε ηθικό ζήτημα έχουνε για πρώτη φορά πραγματικό πρόβλημα”, δήλωσε ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς υποστηρίζοντας ότι το κοινωνικό μπλοκ στο οποίο η κυβέρνηση θέλει να κυριαρχήσει δεν μπορεί να έχει ηγεμονία.

Ενώ συνεχίζοντας, ο κ. Τσακαλώτος τόνισε ότι “ένα χρόνο μετά από τα Τέμπη βλέπουμε ότι θα μπορούσαμε να ήμασταν 20 χρόνια πριν όταν ο κ. Σημίτης άρχισε το εγχείρημα του εκσυγχρονισμού”.

Όπως γράφει ο Γιώργος Κύρτσος:

Το πιο γραφικό από τα δυσάρεστα που συμβαίνουν στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν η επίθεση Τσακαλώτου στον Τσίπρα.
Με βάση τη δήλωσή του, του τα χρωστούσε από το 2019.
‘Εχει κι αυτός το πρόβλημά του, που δεν αφορά κανένα…

Το πιο γραφικό από τα δυσάρεστα που συμβαίνουν στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν η επίθεση Τσακαλώτου στον Τσίπρα.
Με βάση τη δήλωσή του,
του τα χρωστούσε από το 2019.
Εχει κι αυτός το πρόβλημά του,
που δεν αφορά κανένα..

— Γιώργος Κύρτσος (@GiorgosKyrtsos) February 22, 2024

«Όχι, Αλέξη, δεν φύγαμε γιατί χάσαμε -Κάνε την αυτοκριτική σου, θα ήταν καλή αρχή»

Απάντηση στη δήλωση-παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα έδωσε με ανάρτησή του ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.

«Δεν φύγαμε γιατί χάσαμε», αλλά γιατί «βλέπαμε την εξαέρωση του κόμματός μας» γράφει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.

Η ανάρτηση Τσακαλώτου για τη δήλωση Τσίπρα:

Όχι, Αλέξη μου, δεν φύγαμε γιατί χάσαμε. Φύγαμε γιατί βλέπαμε την εξαέρωση του κόμματός μας και ποιος μπορεί να υποστηρίξει με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν δικαιωθήκαμε με αυτή την επιλογή.

Και αυτό δεν άρχισε με τον Κασσελάκη, που, σε αυτό τουλάχιστον, έχει δίκιο όταν λέει ότι αν είχαμε ένα στιβαρό κόμμα δεν θα είχε κερδίσει.

Άρχισε το βράδυ των εκλογών του 2019, όπου ανακοίνωσες στο κόμμα μας ότι θα τα αλλάξεις όλα, τη στιγμή που πήραμε 31,5%, ένα εντυπωσιακό ποσοστό μετά από εφαρμογή μνημονίου.
Άρχισε όταν αρνήθηκες να φτιάξουμε ένα πολιτικό σχέδιο για να αντιμετωπίσουμε το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και το έλλειμμα αξιοπιστίας που έδειχναν όλες οι δημοσκοπήσεις μετά το 2017.

Άρχισε όταν ήθελες να φτάσεις τον Μητσοτάκη και τον Ανδρουλάκη με πάνω από 100.000 ψήφους στις εσωκομματικές εκλογές και επέβαλες να ψηφίζουν μέλη με δύο ευρώ την ίδια μέρα.

Άρχισε με την ανοχή σου στις θεωρίες περί εσωτερικών εχθρών, και από ό,τι βλέπουμε οι εσωτερικοί εχθροί όλο και πολλαπλασιάζονται εντός ΣΥΡΙΖΑ.

Άρχισε όταν πρώτα εσύ ήθελες τη αδιαμεσολάβητη σχέση με τη βάση, δηλαδή χωρίς καμία λογοδοσία στα όργανα, δημιουργώντας ένα κόμμα που δεν συζητά πολιτικά και ιδεολογικά.

Άρα πριν μας «αναλύσεις» τους λόγους που φύγαμε κάποιοι, μήπως να αρχίσεις εσύ με μια στοιχειώδη αυτοκριτική; Θα ήταν μια καλή αρχή!

Αναλυτικά η τοποθέτηση του κ. Τσακαλώτου:

«Όχι Αλέξη μου δεν φύγαμε γιατί χάσαμε. Φύγαμε γιατί βλέπαμε την εξαέρωση του κόμματος μας και ποιος μπορεί να υποστηρίξει με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν δικαιωθήκαμε με αυτή την επιλογή.

Και αυτό δεν άρχισε με τον Κασσελάκη, που σε αυτό τουλάχιστον, έχει δίκιο όταν λέει ότι αν είχαμε ένα στιβαρό κόμμα δεν θα είχε κερδίσει.
Άρχισε το βράδυ των εκλογών του 2019, όπου ανακοίνωσες στο κόμμα μας ότι θα τα αλλάξεις όλα, τη στιγμή που πήραμε 31,5%, ένα εντυπωσιακό ποσοστό μετά από εφαρμογή μνημονίου.

Άρχισε όταν αρνήθηκες να φτιάξουμε ένα πολιτικό σχέδιο για να αντιμετωπίσουμε το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και το έλλειμμα αξιοπιστίας που έδειχναν όλες οι δημοσκοπήσεις μετά το 2017.

Άρχισε όταν ήθελες να φτάσεις τον Μητσοτάκη και τον Ανδρουλάκη με πάνω από 100.000 ψήφους στις εσωκομματικές εκλογές και επέβαλες να ψηφίζουν μέλη με δύο ευρώ την ίδια μέρα.

Άρχισε με την ανοχή σου στις θεωρίες περί εσωτερικών εχθρών, και από ότι βλέπουμε οι εσωτερικοί εχθροί όλο και πολλαπλασιάζονται εντός ΣΥΡΙΖΑ.

Άρχισε όταν πρώτα εσύ ήθελες τη αδιαμεσολάβητη σχέση με τη βάση, δηλαδή χωρίς καμία λογοδοσία στα όργανα, δημιουργώντας ένα κόμμα που δεν συζητά πολιτικά και ιδεολογικά.

Άρα πριν μας “αναλύσεις” τους λόγους που φύγαμε κάποιοι, μήπως να αρχίσεις εσύ με μια στοιχειώδη αυτοκριτική; Θα ήταν μια καλή αρχή!»

Του Ευκλείδη Τσακαλώτου, βουλευτή της Νέας Αριστεράς και πρώην υπουργού Οικονομικών.

Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας θα μειώσει το κόστος δανεισμού, και η αποκλιμάκωση των εξωγενών πληθωριστικών πιέσεων θα βοηθήσουν την εγχώρια οικονομία. Το ίδιο ισχύει και για τους πόρους που θα διοχετευθούν στην ελληνική οικονομία από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα υψηλά έσοδα από τον τουρισμό αλλά και την επίδραση του πλούτου που προέρχεται από την αγορά ακινήτων – μεγάλος αριθμός Ελλήνων έχει στην ιδιοκτησία του τουλάχιστον ένα ακίνητο, και συχνά περισσότερα από ένα, οι τιμές των οποίων έχουν αυξηθεί και, κατ’ επέκταση, και ο συνολικός πλούτος των νοικοκυριών οδηγώντας σε αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν προσδοκίες ότι θα έχουμε ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια και θα υπάρξουν ευκαιρίες για τον επιχειρηματικό κόσμο, χωρίς ωστόσο να μπορούμε να προεξοφλήσουμε αν αυτές οι ευκαιρίες θα αφορούν τους παραδοσιακούς τομείς ή θα δούμε σημάδια ανάπτυξης και σε νέους τομείς.

• Το ζήτημα είναι αν αυτή η ανάπτυξη θα είναι βιώσιμη, αν αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο και, τέλος, αν έχουμε ένα πλαίσιο ώστε η επιχειρηματικότητα να βρει πεδίο δράσης σε μια πιο δυναμική οικονομία όπου όλοι οι τομείς – ιδιωτικός, δημόσιος, κοινωνικός – έχουν ρόλο και το κράτος βοηθά στον συντονισμό των δραστηριοτήτων σε σημαντικά έργα π.χ. πτυχές της πράσινης μετάβασης ή της ψηφιακής μετάβασης.

Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχει αυτός ο πλουραλισμός στην ελληνική οικονομία. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τον προϋπολογισμό στη Βουλή, η Αριστερά και η προοδευτική αντιπολίτευση επικεντρώθηκαν σε αυτό το ζήτημα και στον βαθμό στον οποίο οι νέες επενδύσεις, ιδιαίτερα οι άμεσες ξένες επενδύσεις, επικεντρώθηκαν στους τομείς των ακινήτων, των ιδιωτικοποιήσεων και των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σε αυτό το σημείο τουλάχιστον, η κυβέρνηση έδειξε εξαιρετική αδυναμία να παρέχει μια πειστική απάντηση ότι το παραγωγικό μοντέλο μετασχηματίζεται.

Αυτή η αδυναμία αναδεικνύει το γεγονός ότι υπάρχουν διαρκή, δομικά προβλήματα στην ελληνική οικονομία, για τα οποία η κυβέρνηση δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένη να κάνει τίποτα. Όσο και αν προσπαθεί, λοιπόν, να δημιουργήσει την εικόνα μιας εξωστρεφούς οικονομίας, στην πραγματικότητα, τα στοιχεία δείχνουν ότι το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης είναι το ίδιο που μας οδήγησε στην κρίση του 2009. Επενδύσεις που, κατά κύριο λόγο, αφορούν τον κατασκευαστικό κλάδο, υπέρμετρος ρόλος του τουρισμού, έλλειμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ταυτόχρονα, όπως φαίνεται και από τις κινητοποιήσεις των αγροτών, έχουμε ένα πρωτογενή τομέα που λειτουργεί χωρίς σχέδιο και όραμα, με παρεμβάσεις που στόχο έχουν μόνο να λειτουργήσουν πυροσβεστικά, ενώ δεν δίδεται καμία απάντηση προς τους αγρότες πως θα επιβιώσουν στον διεθνή ανταγωνισμό τα επόμενα χρόνια.

Τα παραπάνω σε μεγάλο βαθμό μπορούν να αποδοθούν στον ιδεολογικό πυρήνα της Νέας Δημοκρατίας για την οικονομική πολιτική. Συγκεκριμένα, στην ακλόνητη πεποίθηση ότι η λειτουργία της αγοράς μπορεί να δώσει λύσεις σε όλα και ότι η παρέμβαση του δημοσίου μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει. Μάλιστα ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η εμμονή αυτή της ΝΔ στον νεοφιλελευθερισμό δεν είναι πλέον ευθυγραμμισμένη με τις πολιτικές που εφαρμόζουν κόμματα της δεξιάς στην Ευρώπη και την Αμερική.

• Το αντίθετο μάλιστα, καθώς εκεί πλέον βλέπουμε να ανακάμπτει η πεποίθηση ότι το κράτος πρέπει να έχει ενεργό ρόλο στην οικονομική πολιτική και να επανεμφανίζονται όροι όπως «βιομηχανική πολιτική» που μετά τη δεκαετία του 1980 και, κατά τη διάρκεια της μεγάλης συναίνεσης δεξιάς και σοσιαλδημοκρατίας, ήταν ουσιαστικά απαγορευμένοι.

Όμως ακόμη και αυτή η ιδεολογική μετατόπιση μάλλον δεν θα είναι επαρκής για να διασφαλιστεί βιώσιμη ανάπτυξη, για τις επόμενες δεκαετίες, που θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της πράσινης μετάβασης, της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών αλλά και της μείωσης των ανισοτήτων. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται ένα αναπτυξιακό κράτος που να μπορεί να θέσει προτεραιότητες, να φέρει στο τραπέζι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (εργαζόμενους, επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, επιστημονική κοινότητα, τον κοινωνικό τομέα κ.α.) και να μπορέσει έτσι να χαράξει πρακτικές και εφαρμόσιμες πολιτικές που θα συνδυάζουν τη γνώση που είναι διάσπαρτη στην κοινωνία, θα απαντούν στα προβλήματα της κοινωνίας και θα είναι ικανές να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης για μια τέτοια νέα στρατηγική είναι η Θεσσαλία. Οι τεράστιες καταστροφές του Σεπτεμβρίου, αλλά και οι προβλέψεις ότι στο μέλλον τέτοια φαινόμενα θα είναι πιο συχνά αναδεικνύουν την ανάγκη για έναν πλήρη ανασχεδιασμό των υποδομών. Η τεχνολογική πρόοδος, η πράσινη μετάβαση, η κλιματική κρίση, ο διεθνής ανταγωνισμός αναδεικνύουν την ανάγκη για διαφορετικό παραγωγικό σχεδιασμό. Όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν ούτε από την αγορά, αλλά ούτε και από τους Υπουργούς στην Αθήνα. Χρειάζεται ένας οργανισμός που θα έχει την έδρα του στη Θεσσαλία, θα εμπλέκει όλους τους φορείς στη συζήτηση και θα έχει τη δυνατότητα να σχεδιάζει και να υλοποιεί.

• Απέναντι σε όλα αυτά βλέπουμε μια Νέα Δημοκρατία η οποία, με δογματισμό, προσπαθεί όχι απλά να μην εμπλέξει το κράτος σε κάποιο ρόλο, αλλά να αποδυναμώσει κάθε δυνατότητα που έχει να παρεμβαίνει. Βλέπουμε – όπως έχει γράψει και η Μ. Μαζουκάτο – μια σταδιακή «νηπιοποίηση» του κράτους, το οποίο αντί να ενισχύει το έμψυχό του δυναμικό και τα διαθέσιμα εργαλεία παραχωρεί ρόλους και αρμοδιότητες σε στρατιές εξωτερικών συμβούλων.

Συνοψίζοντας. Το 2024 ίσως αποδειχθεί μια χρονιά καλύτερη από το 2023 για την επιχειρηματικότητα και την οικονομία. Όμως, δυστυχώς, η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πορεία δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση, να θεωρείται βέβαιο ότι θα είναι θετική. Οι κίνδυνοι για μία νέα κρίση είναι αυξημένοι και τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για την πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπισή τους περιορισμένα.

• Αναφέρεται στις προσδοκίες της Νέας Αριστεράς που είναι «η  δημιουργία ενός ευρύτερου πολιτικού υποκείμενου που να το αποτελούν, εκτός από μας, και αυτοί που δεν ήταν στον ΣΥΡΙΖΑ ή που αποστασιοποιήθηκαν σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές και κυρίως αυτοί που συγκροτούν την κοινωνική Αριστερά».

Όπως λέει χαρακτηριστικά «μόνο όταν ξέρεις τι θέλεις να κάνεις μακροπρόθεσμα και ποιες συμμαχίες θα προωθήσουν αυτό το στόχο, μπορείς να κάνεις σοβαρή και συνεκτική αντιπολίτευση στο σήμερα αλλά και σε όλη την πορεία μέχρι τότε».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Τσακαλώτο, που τοποθετείτε τη Νέα Αριστερά. Αριστερά ή δεξιά του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ; Και με ποιο κριτήριο;

Νομίζω ότι αυτό είναι δεδομένο, όχι μόνο για μένα, αλλά σχεδόν για όλους και όλες. Η Νέα Αριστερά τοποθετείται στον πολιτικό χάρτη στην Αριστερά και σίγουρα αριστερότερα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Αλλά το ζήτημα, δεν είναι πως προσδιορίζεις εσύ τον εαυτό σου ή τι λένε οι άλλοι για σένα. Το ζήτημα είναι ποιες είναι οι δικές σου απαντήσεις στα πολιτικά διακυβεύματα στον άξονα Αριστερά-Δεξιά.

Στον πυρήνα της στρατηγικής μας είναι να δημιουργήσουμε μια νέα παραγωγική συμμαχία και μία συμμαχία αναδιανομής υπέρ των λαϊκών και μεσαίων τάξεων

Για παράδειγμα, στην τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα, τι λες για τις ανισότητες και τις ταξικές αντιθέσεις, τι λες για την αναδιανομή των εισοδημάτων υπέρ των εργαζομένων, τι λες για τις εξορύξεις και την κλιματική κρίση, τι λες για τα εξοπλιστικά προγράμματα και τη βιομηχανία του πολέμου. Ή ακόμα, τι λες για τη Γάζα, το μεταναστευτικό, τον ποινικό λαϊκισμό του δόγματος του Νόμου και της Τάξης, τι λες για τις γυναικοκτονίες και το σεξισμό. Σε αυτά κρίνεσαι και από αυτά προσδιορίζεσαι στον άξονα Αριστερά-Δεξιά. Ήδη στον πυκνό πολιτικό χρόνο έχουμε δώσει ένα δείγμα πολιτικής γραφής για πολλά από τα παραπάνω.

-Πως θα εκπροσωπήσετε κάτι διαφορετικό στην πολιτική σκηνή όταν θα καλείστε να απολογείστε για όσα έκανε ή δεν έκανε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση;

 Να διευκρινίσουμε από την αρχή ότι δεν στοχεύουμε στη δημιουργία ενός πολιτικού φορέα μόνο από εκείνους και εκείνες που αποχωρήσαμε από τον ΣΥΡΙΖΑ. Προσδοκούμε στη δημιουργία ενός ευρύτερου πολιτικού υποκείμενου που να το αποτελούν, εκτός από μας, και αυτοί που δεν ήταν στον ΣΥΡΙΖΑ ή που αποστασιοποιήθηκαν σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές και κυρίως αυτοί που συγκροτούν την κοινωνική Αριστερά, δηλαδή αυτοί που συμμετέχουν στα τοπικά κινήματα, στο συνδικαλισμό, σε κινήσεις πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος, σε φεμινιστικές οργανώσεις, στην κοινωνική αλληλεγγύη, στην παραγωγή πολιτισμού από τα κάτω, χωρίς τη διαμεσολάβηση των μηχανισμών προώθησης του πολιτιστικού προϊόντος.

Το ζήτημα είναι ποιες είναι οι δικές σου απαντήσεις στα πολιτικά διακυβεύματα στον άξονα Αριστερά-Δεξιά

Αλλά και σε ομάδες που δημιουργούν ένα εναλλακτικό παραγωγικό παράδειγμα κοινωνικής συμμετοχής. Είναι χαρακτηριστικό όλων των προαναφερθέντων ότι κινητήρια δύναμη είναι οι νέες και οι νέοι. Μια νέα γενιά που κινητοποιείται και ενθουσιάζεται με διαφορετικά κίνητρα από τις προηγούμενες.

Όσον αφορά την αποτίμηση της προηγούμενης περιόδου, της κυβερνητικής συμπεριλαμβανομένης, η σύνθεση δεν εκτιμώ ότι θα είναι δύσκολη, διότι και όσοι από μας συμμετείχαμε έχουμε επίγνωση του τι πετύχαμε, που αποτύχαμε, ποια πράγματα αφήσαμε στη μέση και σε ποια δεν δείξαμε το απαραίτητο πολιτικό θάρρος. Αυτή ακριβώς είναι μια νέα πολιτική στάση, λέμε αυτά που πιστεύουμε και πιστεύουμε αυτά που λέμε, χωρίς πλειοδοσίες και εξωραϊσμούς, χωρίς να επιδιώκουμε να είμαστε αποδεκτοί απ’ όλους, ανεξαιρέτως.

-Οι ευρωεκλογές θα είναι για την Νέα Αριστερά η αφετηρία ή υπάρχει κίνδυνος να είναι το τέλος;

Προφανώς οι ευρωεκλογές θα είναι μια κομβική στιγμή. Για εμάς ωστόσο το μακροπρόθεσμο δεν είναι οι τίτλοι των επόμενων κυριακάτικων εφημερίδων και, αντίστοιχα, το βραχυπρόθεσμο δεν είναι κάποια ανάρτηση στο twitter. Για εμάς στο επίκεντρο είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για τα μεγάλα επίδικα της εποχής μας, όπως η πράσινη μετάβαση, η συρρίκνωση της δημοκρατίας, η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης και των προκλήσεων που αυτή δημιουργεί στην καθημερινότητά μας. Προφανώς, για να ξέρεις τι κάνεις, τι λες, πως αποφασίζεις σήμερα πρέπει να ξέρεις που θέλεις να βρίσκεσαι σε κάποιο κομβικό σημείο του μέλλοντος, όπως τις ευρωεκλογές αλλά και τις επόμενες εθνικές εκλογές. Γιατί, μόνο όταν ξέρεις τι θέλεις να κάνεις μακροπρόθεσμα και ποιες συμμαχίες θα προωθήσουν αυτό το στόχο, μπορείς να κάνεις σοβαρή και συνεκτική αντιπολίτευση στο σήμερα αλλά και σε όλη την πορεία μέχρι τότε.

Στον πυρήνα της στρατηγικής μας είναι να δημιουργήσουμε μια νέα παραγωγική συμμαχία και μία συμμαχία αναδιανομής υπέρ των λαϊκών και μεσαίων τάξεων. Ταυτόχρονα επιδίωξή μας είναι η θωράκιση και επέκταση της δημοκρατίας που θα στηρίξει τους παραπάνω στόχους και θα ανατρέψει τη διαρκή επίθεση στους θεσμούς που βιώνει η χώρα τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

-Με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, έχετε διατηρήσει πολιτικούς δεσμούς; Υπό ποιες προϋποθέσεις θα βρισκόσασταν και πάλι στην ίδια πολιτική στέγη;

 Προφανώς στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχουν μείνει πολλοί σύντροφοι και συντρόφισσες που έχουμε δουλέψει για χρόνια μαζί, μοιραζόμαστε κοινές ανησυχίες και έχουν πολλά να προσφέρουν. Για εμένα είναι ωστόσο αδιαμφισβήτητο ότι χάθηκε το ιδεολογικό στίγμα του κόμματος και ταυτόχρονα σε ένα κομμάτι του έχει επικρατήσει απίστευτη τοξικότητα.

Εμείς θέλουμε η Νέα Αριστερά να έχει ένα σαφές στίγμα και με αυτό να απευθυνθεί στις κοινωνικές ομάδες που μας ενδιαφέρουν. Όταν ωριμάσουν οι συνθήκες θα χρειαστεί να συζητηθεί με σοβαρό τρόπο το θέμα των πολιτικών συμμαχιών.

-Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν το «παρών» ως επιλογή ψήφου στη Βουλή, ειδικά όταν αφορά ενσωμάτωση μιας ευρωπαϊκής οδηγίας, θολώνει την εικόνα για ένα νέο κόμμα;

 Ομολογώ ότι γενικά δεν είμαι φανατικός οπαδός του «παρών». Πιστεύω, επίσης, ότι η ψήφος μιας κοινοβουλευτικής ομάδας πρέπει να αποφασίζεται σε συνάρτηση με το περιεχόμενο, τη στόχευση και το εν γένει πλαίσιο της εκάστοτε νομοθετικής πρωτοβουλίας, κάθε φορά, και να μην είναι προαποφασισμένη σε μια λογική «όχι σε όλα» ή «ναι σε όλα».

Για εμένα είναι αδιαμφισβήτητο ότι χάθηκε το ιδεολογικό στίγμα του ΣΥΡΙΖΑ και ταυτόχρονα σε ένα κομμάτι του έχει επικρατήσει απίστευτη τοξικότητα

Υπάρχουν ορισμένες φορές που το «παρών» είναι μια θεμιτή επιλογή, ειδικά όταν η κυβέρνηση φέρνει στο ίδιο άρθρο πολύ θετικές και πολύ αρνητικές διατάξεις, για να δυσκολέψει τους πολιτικούς της αντιπάλους – κουτοπονηριές δηλαδή. Το παράδειγμα μιας ευρωπαϊκής οδηγίας, που κινείται μεν στη σωστή κατεύθυνση, χωρίς όμως να κάνει ολόκληρο το βήμα ή χωρίς να συνοδεύεται από αναγκαίες αλλαγές σε άλλες διατάξεις, είναι χαρακτηριστικό. Θα συμφωνήσω, πάντως, ότι η ψήφος μιας κοινοβουλευτικής ομάδας θα πρέπει να συνέχεται άρρηκτα με το πολιτικό της στίγμα, το οποίο θα πρέπει να είναι σαφές, επεξεργασμένο και ρεαλιστικό. Θεωρώ ότι η όλη στάση και παρουσία μας στη Βουλή χαρακτηρίζεται διαχρονικά από συνέπεια και ότι παίρνουμε πολύ σοβαρά τον αντιπολιτευτικό μας ρόλο, δυναμικά και αντιπαραθετικά σε μία από τις χειρότερες κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης, εντός και εκτός Βουλής.

–Και κάτι τελευταίο, που σας αφορά προσωπικά. Θα φέρνατε και πάλι στο δημόσιο διάλογο μια συζήτηση για «τοπικά νομίσματα» λίγους μήνες πριν από τις εκλογές;

Η συγκεκριμένη αναφορά ήταν κομμάτι ενός συλλογικού κειμένου συμβολής στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ που δημοσιεύθηκε αρκετά πριν τις εκλογές. Επί της ουσίας, τα τοπικά νομίσματα – community currencies στα αγγλικά δηλαδή της κοινότητας – δεν έχουν καμία σχέση ούτε με το ευρώ αλλά ούτε και με παράλληλα νομίσματα. Αυτό αρκεί ένα γρήγορο ψάξιμο στη Wikipedia για να επιβεβαιωθεί. Είναι λοιπόν και αυτό ένα σημάδι των καιρών ότι οι δημοσιογράφοι που μου έκαναν επίθεση, δεν θεώρησαν ότι είχαν κάποια υποχρέωση να ελέγξουν αυτό για το οποίο μιλούσαν. Βέβαια υπήρχαν και ελάχιστες εξαιρέσεις. Όπως και να έχει όμως, δεν μπορώ να μην πω ότι ένα κόμμα δικαιούται να εξετάζει νέες ιδέες χωρίς τρομοκρατία, ασχέτως ποιες υιοθετεί στο τέλος.