Παράλληλα με την αύξηση της δαπάνης, οι καταναλωτές αγόρασαν και μεγαλύτερες ποσότητες, με τον συνολικό όγκο πωλήσεων να ενισχύεται κατά 3,5%, ενώ η μέση τιμή ανά τεμάχιο σημείωσε ηπιότερη άνοδο κατά 1,6%.

Τα στοιχεία της Circana αποτυπώνουν μια σαφή αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες, με έμφαση στα είδη πρώτης ανάγκης, την ευκολία στην καθημερινότητα και την αναζήτηση οικονομικότερων επιλογών:

• Κατεψυγμένα & Γαλακτοκομικά: Αποτέλεσαν τις δύο κατηγορίες με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη τόσο σε αξία όσο και σε όγκο πωλήσεων, επιβεβαιώνοντας τη στροφή σε βασικά τρόφιμα και έτοιμες λύσεις διατροφής.
• Προϊόντα Ιδιωτικής Ετικέτας: Συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος ως η κύρια οικονομική καταφύγη για τα νοικοκυριά απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις.
• Σνακ & Μη Αλκοολούχα Ποτά: Σημείωσαν αύξηση στην αξία πωλήσεων, η οποία ωστόσο τροφοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από την άνοδο της μέσης τιμής ανά τεμάχιο.
• Εκτός Τροφίμων: Ενισχυμένες ήταν οι αγορές σε είδη προσωπικής φροντίδας (όπου καταγράφηκε οριακή υποχώρηση τιμών κατά 0,2%) και σε προϊόντα καθαρισμού και συντήρησης για το σπίτι.

Ανατιμήσεις ανά κατηγορία και ο ρόλος του τουρισμού

Η μεσοσταθμική αύξηση των τιμών στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 2,1%. Τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις κατέγραψαν τα μη αλκοολούχα ποτά (4,9%), τα σνακ (3,3%) και τα τυποποιημένα τρόφιμα (2%), ενώ τα προϊόντα για το σπίτι αυξήθηκαν οριακά κατά 0,7%.

Παράλληλα, καταλύτης για την ενίσχυση του τζίρου αποδείχθηκε η τουριστική κίνηση. Παρότι τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού (Ιούλιο και Αύγουστο), τα νησιά κατέγραψαν τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης πωλήσεων στη χώρα, αγγίζοντας το 6,3%.

Το υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει την εγκύκλιο, που εξέδωσε πριν 5 ημέρες, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι γυναίκες, που είναι σε κατάσταση εγκυμοσύνης, οι καπνιστές, καθώς και όσοι πάσχουν από άσθμα, χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα.

Μεταφέρονται αιωρούμενα σωματίδια σε μεγάλες αποστάσεις

Σύμφωνα με την εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας, οι ουσίες, που απελευθερώνονται μετά την καύση δέντρων ή άλλων φυτών μπορούν να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις μέσω του ανέμου, επηρεάζοντας όχι μόνο τις περιοχές όπου εκδηλώνεται η πυρκαγιά αλλά και γειτονικές περιοχές.

Η έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στα μάτια και στο αναπνευστικό σύστημα, βήχα, δύσπνοια, επιδείνωση του άσθματος ή άλλων χρόνιων παθήσεων, ενώ σε άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε σοβαρά επεισόδια. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυες, οι καπνιστές και όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα.

Για την προστασία του πληθυσμού, οι αρμόδιες αρχές συστήνουν την αυστηρή τήρηση των οδηγιών της Πολιτικής Προστασίας και την παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες.

Περιορισμός άσκοπων μετακινήσεων

Όπου υπάρχει κλιματισμός, πρέπει να λειτουργεί με ανακύκλωση του εσωτερικού αέρα, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος καπνού. Παράλληλα, συνιστάται ο περιορισμός των άσκοπων μετακινήσεων και, όταν αυτές είναι απαραίτητες, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως Ν95 ή FFP2, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη συγκέντρωση καπνού.

Εξίσου σημαντική είναι η καλή ενυδάτωση του οργανισμού, η αποφυγή καπνίσματος και άλλων πηγών ρύπανσης μέσα στο σπίτι, καθώς και η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, σύγχυση ή απώλεια αισθήσεων.

Μετά την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στην αποκατάσταση των ζημιών και στη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

Έλεγχος για την ποιότητα του νερού

Οι αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να ελέγχουν την ποιότητα του πόσιμου νερού, καθώς ενδέχεται να έχουν προκληθεί βλάβες στο δίκτυο ύδρευσης ή να έχουν εισχωρήσει ξένες ύλες. Εάν εντοπιστούν προβλήματα, είναι απαραίτητη η προσωρινή διακοπή της υδροδότησης, η απολύμανση του δικτύου και η συνεχής εργαστηριακή παρακολούθηση μέχρι να διασφαλιστεί η καταλληλότητα του νερού.

Παράλληλα, η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα πρέπει να παρακολουθείται, ενώ οι ευπαθείς ομάδες οφείλουν ν΄ αποφεύγουν την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους όταν οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων είναι αυξημένες. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην ασφάλεια των τροφίμων που διανέμονται στους πληγέντες, με αυστηρούς ελέγχους στις συνθήκες αποθήκευσης, μεταφοράς και διάθεσής τους, ώστε να προληφθούν τροφιμογενείς λοιμώξεις και άλλοι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία.

Όπως αναφέρει ανάλυση του BBC, ο πόλεμος προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς ουσιαστικά ανέστειλε τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Πιέσεις και αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας

Η προοπτική συμφωνίας οδήγησε σε αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου. Το Brent, που είχε φθάσει κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, υποχώρησε στα περίπου 84 δολάρια.

Ωστόσο, οι αγορές παραμένουν επιφυλακτικές, καθώς η οριστική συμφωνία δεν έχει ακόμη υπογραφεί. Παράλληλα, παραμένει ασαφές τι θα συμβεί μετά τη λήξη της αρχικής περιόδου εφαρμογής της συμφωνίας και αν το Ιράν θα επιδιώξει στο μέλλον να επαναφέρει περιορισμούς ή τέλη διέλευσης.

Οι συνέπειες σε τρόφιμα και επιτόκια

Η ενεργειακή κρίση επηρέασε και την αγορά λιπασμάτων, καθώς σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου και πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το κόστος των λιπασμάτων αυξήθηκε σημαντικά, επιβαρύνοντας τους αγρότες σε πολλές χώρες.

Παρότι η εκεχειρία αναμένεται να μειώσει σταδιακά τις πιέσεις στην αγορά, αναλυτές προειδοποιούν ότι η επανέναρξη των προμηθειών δεν θα είναι άμεση. Σε αρκετές περιοχές του κόσμου η καλλιεργητική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει, γεγονός που σημαίνει ότι οι ελλείψεις και το αυξημένο κόστος ενδέχεται να επηρεάσουν τη φετινή αγροτική παραγωγή και κατ’ επέκταση τις τιμές των τροφίμων τους επόμενους μήνες.

Την ίδια στιγμή, η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πολέμου τροφοδότησε τον πληθωρισμό διεθνώς, ασκώντας πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν υψηλά επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Εφόσον η αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή διατηρηθεί και οι ενεργειακές τιμές σταθεροποιηθούν, οι αγορές εκτιμούν ότι θα περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και σταδιακή ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας προς το τέλος του έτους.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει ανακοίνωση, στην εταιρεία JACOBS DOUWE EGBERTS, που δραστηριοποιείται στην κατηγορία του καφέ, επιβλήθηκε πρόστιμο 248.061 ευρώ για υπέρβαση του επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους σε 20 κωδικούς προϊόντων.

Παράλληλα, στην εταιρεία PEPSICO HELLAS Μ.Α.Β.Ε.Ε. επιβλήθηκε πρόστιμο 328.067 ευρώ για υπέρβαση του επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους σε 12 κωδικούς προϊόντων στις κατηγορίες δημητριακών, σοκολάτας και χυμών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αρχής, οι παραβάσεις αφορούν το διάστημα από 13 Μαρτίου έως 3 Απριλίου 2026 και συνίστανται σε υπέρβαση του επιτρεπόμενου περιθωρίου κέρδους κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.

Η Αρχή επισημαίνει ότι η εξέταση και άλλων φακέλων συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, ενώ αναμένονται νέες αποφάσεις το προσεχές διάστημα. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει τους συστηματικούς ελέγχους στην αγορά, παρεμβαίνοντας όπου εντοπίζονται πρακτικές που παραβιάζουν τη νομοθεσία και θίγουν τα συμφέροντα των καταναλωτών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, 6 στους 10 καταναλωτές προχωρούν σε αναβολή αγορών, ενώ περίπου 4 στους 10 δηλώνουν ότι έχουν ήδη μειώσει τις συνολικές τους αγορές.

Η αναβολή αγορών αφορά κυρίως προϊόντα όπως ένδυση, προσωπικά είδη και δαπάνες για διασκέδαση, όπως η εστίαση και οι διακοπές.

Αντίστοιχα, η μείωση κατανάλωσης επικεντρώνεται στον περιορισμό των αγορών βασικών αγαθών, στη χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στη στροφή προς προσφορές και την αναζήτηση πιο φθηνών προϊόντων.

Αυτά προκύπτουν από έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών) που καταγράφει τις αντιλήψεις, τα συναισθήματα και τις προσαρμοστικές συμπεριφορές των καταναλωτών απέναντι στις τρέχουσες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις και ειδικά σε σχέση με τον πόλεμο στον Περσικό κόλπο.

Στην έρευνα καταγράφεται ένα περιβάλλον υψηλής συναισθηματικής πίεσης στους καταναλωτές, έντονης προσαρμογής της κατανάλωσης με μείωση δαπανών και αυξημένων προσδοκιών για κρατική στήριξη, με το 81% να θεωρεί ότι θα χρειαστεί σημαντική βοήθεια για το ηλεκτρικό ρεύμα, το 77% για τα καύσιμα και το 67% για τρόφιμα.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 55% του κοινού πιέζεται περισσότερο από ανατιμήσεις στην κατηγορία Καύσιμα-Ενέργεια (αθροιστικά) και το 40% από τα τρόφιμα ενώ ο πόλεμος στον Περσικό κόλπο έχει τα μεγαλύτερα επίπεδα αρνητικών συναισθημάτων από τις κρίσεις που ζητήθηκε στο κοινό να αξιολογήσουν.

Η ανησυχία και το άγχος εμφανίζονται, επίσης, σε υψηλά επίπεδα σε όλα τα ζητήματα. Αξιοσημείωτο είναι, σύμφωνα με την έρευνα, ότι η περιβαλλοντική κρίση, ενώ θα ήταν αναμενόμενο να μην έχει τόσο μεγάλη επίδραση στην ψυχοσύνθεση του καταναλωτικού κοινού, προκαλεί πιο έντονη συναισθηματική αντίδραση, σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τα ευρήματα αναδεικνύουν, όπως σημειώνεται, τη συσσωρευμένη ψυχολογική πίεση των νοικοκυριών λόγω πολλαπλών κρίσεων.

Σημαντική πηγή οικονομικής πίεσης τα τρόφιμα

Τα τρόφιμα παραμένουν σημαντική πηγή οικονομικής πίεσης παρά τις πιέσεις των τιμών στα καύσιμα.

Οι καταναλωτές εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση σήμερα είναι από τις τιμές καυσίμων-ενέργειας (αθροιστικά) και τις τιμές τροφίμων.

Σήμερα η σημαντικότερη επιβάρυνση είναι:

• 40%: Τρόφιμα
• 34%: Ενέργεια
• 21%: Καύσιμα

Το επόμενο εξάμηνο η σημαντικότερη επιβάρυνση θα είναι:

• 39%: Τρόφιμα (παραμένουν πρώτη ανησυχία)
• 35%: Καύσιμα (σημαντική αύξηση προσδοκώμενης πίεσης)
• 21%: Ενέργεια (σχετική αποκλιμάκωση ανησυχίας)

Όπως σημειώνεται, παρότι οι τιμές τροφίμων καταγράφουν σχετικά σταθερή πορεία τιμών πριν και μετά την έναρξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, σε αντίθεση με τις τιμές καυσίμων που έχουν αυξηθεί σημαντικά, οι καταναλωτές εξακολουθούν να αντιλαμβάνονται μεγαλύτερη επίδραση από τις τιμές τροφίμων.

Αυτό αποδίδεται, σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, στη μεγαλύτερη δαπάνη για τρόφιμα και στη συσσωρευμένη κόπωση της τελευταίας τετραετίας.

Από πού «κόβουν»

Ως προς την εκτίμηση του μέλλοντος, η εξέλιξη δείχνει ότι οι καταναλωτές αναμένουν μετατόπιση της πίεσης προς τις μεταφορές, καθώς υποχωρεί η ανάγκη για θέρμανση λόγω του καλοκαιριού και αυξάνεται η ανάγκη για μετακινήσεις, διατηρώντας όμως τα τρόφιμα ως βασικό σημείο κόστους.

Οι καταναλωτές προχωρούν σε άμεσες προσαρμογές της καθημερινής συμπεριφοράς τους με κύριες κατευθύνσεις την αναβολή και τη μείωση δαπανών.

Συγκεκριμένα, για την αναβολή δαπανών:

• το 60% δηλώνει ότι έχει αναβάλει αγορές ένδυσης και προσωπικών ειδών,
• το 54% αναβάλει δαπάνες διασκέδασης (εστίαση, διακοπές).

Αναφορικά με τη μείωση δαπανών:

• το 42% αναζητά περισσότερο προσφορές και εκπτώσεις,
• το 40% στρέφεται σε φθηνότερα προϊόντα,
• το 36% περιορίζει αγορές βασικών αγαθών (τρόφιμα, παντοπωλείο),
• το 30% μειώνει την κατανάλωση καυσίμων, και
• το 29% μειώνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Προσδοκίες για κρατική στήριξη

Σε ό,τι αφορά τις ανάγκες οικονομικής ενίσχυσης για το επόμενο εξάμηνο, ποσοστό 81% των καταναλωτών θεωρεί ότι θα χρειαστεί σημαντική βοήθεια για το ηλεκτρικό ρεύμα, 77% για τα καύσιμα, 67% για τρόφιμα και βασικά είδη, 51% για φορολογικές υποχρεώσεις και 38% για ενοίκια και κατοικία.

Ο δείκτης τιμών Μαρτίου 2026 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Φεβρουάριο 2026 είναι μειωμένος κατά 0,15% ενώ συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Απρίλιος 2025-Μάρτιος 2026) καταγράφει αύξηση 1,62%.

Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Μάρτιο 2026 σε σχέση με τον Μάρτιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες: Απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού: -4,47%, Τροφές και είδη για κατοικίδια: -4,07%, Τρόφιμα παντοπωλείου: -1,96%, Κατεψυγμένα: -1,67% και Χαρτικά, καλλυντικά και είδη προσωπική φροντίδας: -1,66%

Σύμφωνα με την έρευνα, οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού και στα τρόφιμα παντοπωλείου (η μείωση προέρχεται από τις κατηγορίες του ξηρού τρόφιμου).

Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Μάρτιο 2026 σε σχέση με τον Μάρτιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες: Ορεκτικά, αλίπαστα και άλλα σερβιριζόμενα είδη: +12,70%, Φρέσκα φρούτα και λαχανικά: +10,45%, Φρέσκα Κρέατα: +9,89%, Αλλαντικά: +5,73% και Βρεφικές και παιδικές τροφές: +5,71%.

Οι αυξήσεις στα αλίπαστα, ελιές, τουρσιά και άλλα σερβιριζόμενα είδη (π.χ. χαλβάδες) αποδίδονται στη διαφορά χρονισμού της εποχικότητας (η Καθαρά Δευτέρα το 2025 ήταν Μάρτιο ενώ το 2026 Φεβρουάριο). Επίσης αποδίδεται στην αυξημένη τιμή του μπακαλιάρου το 2026.

Οι αυξήσεις στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά αποδίδονται κυρίως στις καιρικές συνθήκες του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2025, με τις αυξημένες βροχοπτώσεις και τα πλημμυρικά φαινόμενα να επηρεάζουν τα προϊόντα. Σε σχέση με τις αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα πρόκειται για εξέλιξη η οποία οφείλεται πρώτον στις αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου (σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του μοσχαριού και χοιρινού που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγωγής) και δεύτερον στις ασθένειες ζώων που έπληξαν πολλές περιοχές εκτροφής στην Ελλάδα και ειδικά τα αμνοερίφια. Στη σοκολάτα οι αυξήσεις παρουσιάζουν σημαντική αποκλιμάκωση σε χαμηλότερα ποσοστά σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.

Οι λόγοι στους οποίους αποδίδεται η τάση της ευρύτερης συγκράτησης των τιμών προϊόντων στα σουπερμάρκετ:

–Συγκράτηση πληθωρισμού. Οι τιμές παρουσιάζουν συγκράτηση την τελευταία διετία στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων λόγω των μεγάλων όγκων προϊόντων που διακινούν, των οικονομιών κλίμακας, της οργανωσιακής-τεχνολογικής ετοιμότητας τους και των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.

–Υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων. Η συγκράτηση στις τιμές εμφανίζεται πολύ πιο γρήγορα στα μεγάλα σημεία πώλησης λόγω μεγαλύτερης κυκλοφοριακής ταχύτητας αποθεμάτων. Δηλαδή διακινούν πιο γρήγορα το απόθεμα τους και προβαίνουν πιο σύντομα σε νέες αγορές για αναπλήρωση των αποθεμάτων.

-Επίδραση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα μερίδια πωλήσεων προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας είναι μεγαλύτερα στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ λόγω μεγαλύτερου εύρους κωδικολογίου, ενώ την τελευταία διετία καταγράφουν αύξηση.

   Η έρευνα έγινε στο Περού, που έχει εντατική γεωργία σε ορισμένες περιοχές, μεγάλη ποικιλία κλιματικών συνθηκών και οικοσυστημάτων και σημαντικές κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες. Τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένη έκθεση ορισμένων ομάδων πληθυσμού σε φυτοφάρμακα, ιδίως των αυτόχθονων και των αγροτικών κοινοτήτων. Κατά μέσο όρο, αυτοί οι πληθυσμοί εκτίθενται ταυτόχρονα σε δώδεκα διαφορετικά φυτοφάρμακα που ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις. 

   Οι ερευνητές μελέτησαν 31 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καμία από τις οποίες δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο. Στη συνέχεια, μοντελοποίησαν τη διασπορά των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον κατά την περίοδο 2014-2019 και δημιούργησαν έναν χάρτη υψηλής ανάλυσης με τις περιοχές που διέτρεχαν τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης. Διασταυρώνοντας αυτή τη χαρτογράφηση με δεδομένα από περισσότερους από 150.000 ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 2007 και 2020, οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές, όπου οι άνθρωποι ήταν πιο πιθανό να εκτεθούν σε φυτοφάρμακα στο περιβάλλον και πιο πιθανό να επηρεαστούν από ορισμένους καρκίνους. Διαπίστωσαν ότι σε αυτές τις περιοχές ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% υψηλότερος.

   Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Health», δείχνει ότι ορισμένοι όγκοι αν και σε διαφορετικά όργανα έχουν κοινές βιολογικές ευπάθειες που συνδέονται με την κυτταρική τους προέλευση και επηρεάζονται από την έκθεση σε φυτοφάρμακα. Το συκώτι είναι ένα βασικό όργανο στον μεταβολισμό των χημικών ουσιών και θεωρείται σημείο-φρουρός για την περιβαλλοντική έκθεση. Οι μοριακές αναλύσεις που διεξήχθησαν στο Ινστιτούτο Παστέρ δείχνουν ότι τα φυτοφάρμακα διαταράσσουν τις διαδικασίες που βοηθούν στη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και της κυτταρικής ταυτότητας. Αυτές οι βιολογικές αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη του καρκίνου υποδηλώνοντας πρώιμες, σωρευτικές και σιωπηλές επιπτώσεις. Μπορούν να κάνουν τους ιστούς πιο ευάλωτους και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως λοιμώξεις, φλεγμονές ή περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες.

   Τα αποτελέσματα της έρευνας αμφισβητούν τις συμβατικές τοξικολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες βασίζονται στην αξιολόγηση μεμονωμένων ουσιών και στον καθορισμό ορίων που θεωρούνται ασφαλή. Υπογραμμίζουν τη σημασία της εξέτασης των μειγμάτων φυτοφαρμάκων, της περιβαλλοντικής έκθεσης και των πραγματικών κοινωνικών δεδομένων. Επίσης, εντοπίζουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο, μπορούν να επιδεινώσουν την έκθεση στα φυτοφάρμακα και τη διασπορά τους στο περιβάλλον.

   Οι ερευνητές ζητούν επανεκτίμηση των πολιτικών αξιολόγησης κινδύνου και πρόληψης.

   Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s44360-026-00087-0

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ο συγκεκριμένος ιός, που ονομάζεται βακτηριοφάγος W5, λειτουργεί σαν ένα βλήμα κατευθυνόμενο με ακρίβεια, έχοντας την ικανότητα να εξολοθρεύει την επιβλαβή σαλμονέλα σε διάφορα τρόφιμα και υλικά συσκευασίας. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Χουιτιάν Γκούο, από την Κτηνιατρική Σχολή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Gansu στο Λανζού, το εύρημα αυτό αναδεικνύει τις τεράστιες προοπτικές του ιού ως έναν νέο θεματοφύλακα για την ασφάλεια των τροφίμων.

Η σαλμονέλα αποτελεί μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς ευθύνεται για 1,35 εκατομμύρια λοιμώξεις, 26.500 νοσηλείες και 420 θανάτους μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάθε χρόνο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).

Σε εργαστηριακές δοκιμές, ο βακτηριοφάγος W5 κατάφερε να μειώσει τον πληθυσμό της σαλμονέλας και να διασπάσει τα βιοφίλμ σε γάλα, κρέας, αυγά, καθώς και σε επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα υπό ρεαλιστικές συνθήκες αποθήκευσης, όπως αναφέρεται στην έκθεση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied and Environmental Microbiology*.

Μια πράσινη στρατηγική ενάντια στη μικροβιακή αντοχή

Ως φυσική βιολογική οντότητα, ο βακτηριοφάγος W5 προσφέρει μια «πράσινη» λύση για την απολύμανση, καθώς δεν αφήνει επιβλαβή χημικά υπολείμματα στα τρόφιμα ή στο περιβάλλον. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματά τους ανοίγουν έναν νέο δρόμο για τη χρήση των βακτηριοφάγων στην καταπολέμηση της αντοχής στα αντιβιοτικά και την ενίσχυση της ασφάλειας των τροφίμων. Το όραμά τους περιλαμβάνει διάφορες πιθανές επιλογές απολύμανσης κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, όπως για παράδειγμα τη χρήση του ως πρόσθετο ζωοτροφών στην κτηνοτροφία, ως απολυμαντικό επιφανειών σε εργοστάσια επεξεργασίας κρέατος, ή ακόμη και ως προστατευτικό σπρέι για φρέσκα προϊόντα στο τελικό στάδιο της κατανάλωσης.

Πώς προσβάλλει τον οργανισμό η σαλμονέλα και γιατί είναι επικίνδυνη

Η σαλμονέλα εισέρχεται στον ανθρώπινο οργανισμό κυρίως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού και προσβάλλει άμεσα την επένδυση του εντέρου, προκαλώντας έντονη φλεγμονή. Η επικινδυνότητά της έγκειται στο γεγονός ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αφυδάτωση λόγω της γαστρεντερίτιδας, ενώ σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι ανοσοκατεσταλμένοι, υπάρχει ο κίνδυνος το βακτήριο να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτή η κατάσταση, γνωστή ως βακτηριαιμία, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες επιπλοκές σε όργανα μακριά από το έντερο, καθιστώντας τη μόλυνση απειλητική ακόμη και για τη ζωή αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ειδικά όταν το στέλεχος είναι ανθεκτικό στα κοινά αντιβιοτικά.

* https://journals.asm.org/doi/10.1128/aem.01878-25

Ήδη η βενζίνη έχει ακριβύνει, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν και οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στα καύσιμα. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για πλήθος πρώτων υλών και προϊόντων που τροφοδοτούν τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Σύμφωνα με το BBC, η μείωση της ναυσιπλοΐας -από πάνω από 100 πλοία ημερησίως πριν από τον πόλεμο σε μόλις λίγα- ενδέχεται να επηρεάσει τις τιμές σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών, από τρόφιμα μέχρι smartphones και φάρμακα.

Λιπάσματα και τρόφιμα

Τα πετροχημικά προϊόντα, που παράγονται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο, εξάγονται σε μεγάλες ποσότητες από τις χώρες του Κόλπου. Μεταξύ αυτών, τα λιπάσματα αποτελούν βασικό πυλώνα της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής. Περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων -όπως ουρία, ποτάσα, αμμωνία και φωσφορικά- διέρχεται από το Ορμούζ.

Η μείωση των εξαγωγών έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή, με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου να δείχνουν σημαντική πτώση. Δεδομένου ότι ο Μάρτιος και ο Απρίλιος είναι κρίσιμοι μήνες για τη φύτευση στο βόρειο ημισφαίριο, η περιορισμένη χρήση λιπασμάτων ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τις αποδόσεις αργότερα μέσα στη χρονιά.

Ερευνητές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια σύντομη διακοπή θα μπορούσε να διαταράξει ολόκληρη την καλλιεργητική περίοδο, με μακροχρόνιες συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια. Εκτιμήσεις δείχνουν ότι ένα πλήρες κλείσιμο του Ορμούζ θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του σιταριού κατά 4,2% και των φρούτων και λαχανικών κατά 5,2%, με χώρες όπως η Ζάμπια, η Σρι Λάνκα, η Ταϊβάν και το Πακιστάν να πλήττονται περισσότερο.

Στη λίστα είναι όμως και η Ελλάδα και μάλιστα στην 7η θέση, καθώς το δημοσίευμα προβλέπει αύξηση 9,5% στις τιμές των τροφίμων.

Ήλιο και τεχνολογία

Σημαντικό πλήγμα δέχεται και η αγορά ηλίου, καθώς περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων αποστολών προέρχεται από το Κατάρ και διέρχεται από το Ορμούζ. Το ήλιο, υποπροϊόν της παραγωγής φυσικού αερίου, είναι απαραίτητο για την κατασκευή ημιαγωγών και μικροτσίπ που χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές, οχήματα και ηλεκτρικές συσκευές.

Επιπλέον, χρησιμοποιείται στην ψύξη των μαγνητών σε μηχανήματα μαγνητικής τομογραφίας. Η διακοπή λειτουργίας του μεγάλου εργοστασίου Ras Laffan στο Κατάρ, λόγω επιθέσεων, εντείνει τις ανησυχίες για ελλείψεις, με την αποκατάσταση να εκτιμάται ότι θα απαιτήσει έως και πέντε χρόνια. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών τόσο στην τεχνολογία όσο και στις ιατρικές υπηρεσίες.

Πετροχημικά και φάρμακα

Παράγωγα πετροχημικών, όπως η μεθανόλη και το αιθυλένιο, αποτελούν βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή φαρμάκων, από παυσίπονα μέχρι αντιβιοτικά και εμβόλια. Οι χώρες του Κόλπου καλύπτουν περίπου το 6% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας, με μεγάλο μέρος των εξαγωγών να κατευθύνεται προς την Ασία.

Θείο και βιομηχανία

Το θείο, επίσης υποπροϊόν πετρελαίου και φυσικού αερίου, αποτελεί κρίσιμο υλικό για τη γεωργία αλλά και τη μεταλλουργία. Περίπου το 50% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου θείου περνά από το Ορμούζ.

Χρησιμοποιείται για την παραγωγή θειικού οξέος, απαραίτητου στην επεξεργασία μετάλλων όπως χαλκός, κοβάλτιο και νικέλιο, καθώς και στην εξαγωγή λιθίου. Τα μέταλλα αυτά είναι ζωτικής σημασίας για την κατασκευή μπαταριών που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρονικές συσκευές και στρατιωτικό εξοπλισμό.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Υπουργείου, ο κ. Τσάρας επισήμανε ότι η φετινή διοργάνωση επιβεβαιώνει τη δυναμική του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα και τον αυξανόμενο εξαγωγικό προσανατολισμό του κλάδου. «Με πάνω από 1.300 εκθέτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, περισσότερα από 50.000 προϊόντα τροφίμων και ποτών και πάνω από 45.000 επισκέπτες από περισσότερες από 80 χώρες, η FOOD EXPO αποτελεί μια πραγματική παγκόσμια συνάντηση της αγοράς τροφίμων και ποτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η έκθεση αποτελεί μια σημαντική πλατφόρμα για τη δημιουργία νέων συνεργασιών και εμπορικών συμφωνιών, καθώς και για την ανάδειξη νέων τάσεων στον αγροδιατροφικό τομέα.

Στην ομιλία του, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τόνισε ότι η ελληνική αγροδιατροφή αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς της εθνικής οικονομίας, συνδέοντας την πρωτογενή παραγωγή με τη μεταποίηση, τη γαστρονομία, τον τουρισμό και φυσικά τις εξαγωγές.

Όπως ανέφερε, η χώρα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως είναι το φυσικό περιβάλλον, η ποικιλία ποιοτικών πρώτων υλών, η μεσογειακή διατροφική παράδοση και ένα ολοένα ισχυρότερο επιχειρηματικό οικοσύστημα στον χώρο της μεταποίησης τροφίμων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα πιστοποιημένα ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, τα οποία έχουν φτάσει τα 121, κατατάσσοντας τη χώρα μας στην πρώτη πεντάδα της Ευρώπης. «Η φέτα, οι ελιές Καλαμάτας, ο κρόκος Κοζάνης και δεκάδες ακόμη προϊόντα, αποδεικνύουν ότι η ελληνική παραγωγή μπορεί να συνδυάζει ποιότητα, αυθεντικότητα, πιστοποίηση και υψηλή διατροφική αξία», δήλωσε ο υπουργός.

Όπως είπε, «η δυναμική αυτή αποτυπώνεται και στις εξαγωγικές επιδόσεις του κλάδου. Ενδεικτικά, οι εξαγωγές οπωροκηπευτικών αυξήθηκαν από 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2019 σε 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023, γεγονός που επιβεβαιώνει την ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές».

Ο κ. Τσιάρας παρουσίασε και τις βασικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα και την αύξηση της προστιθέμενης αξίας των ελληνικών προϊόντων.

Όπως σημείωσε, «το 2026 αποτελεί κομβική χρονιά για την ενεργοποίηση σημαντικών δράσεων του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027. Μεταξύ άλλων:

– Προχωρά η αξιολόγηση επενδύσεων για εκσυγχρονισμό και κατασκευή θερμοκηπίων ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ, με αιτήσεις που ξεπέρασαν τα 270 εκατομμύρια ευρώ.

– Στο πρόγραμμα Νέων Γεωργών κατατέθηκαν 6.829 αιτήσεις, συνολικού προϋπολογισμού 241 εκατομμυρίων ευρώ, με ενισχύσεις έως 44.000 ευρώ για κάθε νέο αγρότη.

– Ενεργοποιούνται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, δημόσιας δαπάνης 160 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία μπορούν να κινητοποιήσουν επενδύσεις έως 365 εκατομμύρια ευρώ.

– Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζει και ο τομέας της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, καθώς για επενδύσεις προϋπολογισμού 134,6 εκατομμυρίων ευρώ κατατέθηκαν 546 αιτήσεις συνολικού ύψους 873 εκατομμυρίων ευρώ.

Παράλληλα, προχωρούν σημαντικές παρεμβάσεις για αρδευτικές υποδομές, αγροτική οδοποιία, συνεργασίες παραγωγών με ερευνητικά ιδρύματα και προγράμματα τοπικής ανάπτυξης μέσω LEADER, που αναμένεται να ωφελήσουν έως και 3.000 επενδυτές και επιχειρήσεις στην περιφέρεια».

Στο πλαίσιο της παρουσίας του στη FOOD EXPO, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συμμετείχε επίσης σε εκδήλωση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, όπου ανέδειξε τον ρόλο της αγροδιατροφής ως βασικού πυλώνα της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας.

Όπως υπογράμμισε, η ενίσχυση της εξαγωγικής δυναμικής των ελληνικών προϊόντων αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της κυβερνητικής πολιτικής.

«Η εξωστρέφεια της ελληνικής αγροδιατροφής αποτελεί βασική προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τις ελληνικές επιχειρήσεις», τόνισε.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Τσιάρας ανέφερε ότι στόχος της Πολιτείας είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε τα ελληνικά προϊόντα να κατακτήσουν ακόμη ισχυρότερη θέση στις διεθνείς αγορές. Όπως είπε, η ποιότητα των προϊόντων μας, η καινοτομία των επιχειρήσεων και η ισχυρή διεθνής ζήτηση, δημιουργούν ένα περιβάλλον μεγάλων ευκαιριών για την ελληνική αγροδιατροφή.

Νωρίτερα, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ξεναγήθηκε στα περίπτερα της έκθεσης από τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της FORUM Α.Ε., Θανάση Παναγούλια, συνοδευόμενος από τους υφυπουργούς Χρήστο Κέλλα και Γιάννη Ανδριανό, τους γενικούς γραμματείς Σπύρο Πρωτοψάλτη, Αργυρώ Ζέρβα και Αντώνη Φιλιππή, τον πρόεδρο του ΕΦΕΤ Αντώνη Ζαμπέλα και τον αντιπρόεδρο του ΕΦΕΤ Ιδομενέα Μαρκάκη.