Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στα ατυχήματα αυτά καταγράφηκαν 40 νεκροί (μείωση 39,4%), 43 βαριά τραυματίες (μείωση 15,7%) και 1.016 ελαφρά τραυματίες (μείωση 8,6%).

Όσον αφορά τις μηχανές, το ποσοστό των τροχαίων ατυχημάτων κοντά στο σπίτι είναι μεγαλύτερο. Περισσότερα από τέσσερα στα δέκα ατυχήματα γίνονται σε απόσταση έως 2,5 χιλιομέτρων από το σπίτι του οδηγού και σχεδόν έξι στα δέκα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ασφαλιστικής εταιρείας Hellas Direct, συμβαίνουν σε απόσταση έως 5 χιλιομέτρων.

Όταν ένας οδηγός πραγματοποιεί καθημερινά μια διαδρομή, τότε νιώθει ότι την ξέρει καλά. Ξέρει κάθε κακοτεχνία του οδοστρώματος, γνωρίζει που υπάρχουν τα σήματα του ΚΟΚ, τα σχολεία, τις διαβάσεις. Έτσι η διαδρομή είναι οικεία, γεγονός που χαλαρώνει τον οδηγό, με αποτέλεσμα να αυξάνουν οι πιθανότητες ατυχήματος.

Τα στοιχεία από τα ατυχήματα δείχνουν πως τα περισσότερα πρόκειται για συμβάντα με υλικές ζημιές. Τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα σε αυτή την περίπτωση την πληρώνουν σε μεγάλο ποσοστό, αφού το 37,3% των αυτοκινήτων και το 34,4% των μηχανών εμπλέκονται σε ένα ατύχημα ενώ είναι παρκαρισμένα. Αξίζει να σημειώσουμε ότι από τις βασικές αιτίες σύγκρουσης στα αυτοκίνητα αποτελεί η έλλειψη τήρησης αποστάσεων, ενώ για τις μηχανές είναι η αναστροφή.

Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί κριτήριο για την ικανότητα οδήγησης. Υπάρχουν πολλοί ηλικιωμένοι οδηγοί που είναι εξαιρετικά προσεκτικοί και υπεύθυνοι, ενώ αντίθετα, υπάρχουν αρκετοί νεότεροι οδηγοί που μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνοι. Επιπλέον, η αυτονομία και η κινητικότητα είναι ζωτικής σημασίας για την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Πολλοί ηλικιωμένοι βασίζονται στο αυτοκίνητο για τις καθημερινές τους μετακινήσεις, ειδικά όταν δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εκπαιδευτών Οδήγησης προτείνει πως πρέπει οι ηλικιωμένοι οδηγοί να έχουν την ευκαιρία να αξιολογηθούν εξατομικευμένα ως προς τις οδηγικές τους ικανότητες, λαμβάνοντας υπόψη την υγεία, τη φυσική κατάσταση και τις γνωστικές τους λειτουργίες. Θα πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης για τους ίδιους, όπως η βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών, η δημιουργία υπηρεσιών μεταφοράς για ηλικιωμένους και η υποστήριξη της χρήσης ταξί ή άλλων μέσων, προκειμένου ένας ηλικιωμένος να μπορεί να μετακινηθεί απρόσκοπτα. Παράλληλα ο Σύλλογος προτείνει να υπάρξει εκπαίδευση και ενημέρωση μέσα από τα Κέντρα Εκπαίδευσης Κινητικότητας σε όλους τους οδηγούς σχετικά με την σύγχρονη κινητικότητα, την οδική ασφάλεια και τις αλλαγές που μπορεί να επέλθουν στις ικανότητές τους με την πάροδο του χρόνου.

«Το ζήτημα της ασφάλειας των ηλικιωμένων οδηγών δεν μπορεί να περιοριστεί σε απλές γενικεύσεις. Χρειάζεται μια διεπιστημονική θεώρηση, που θα συνδυάζει την ιατρική, την ψυχολογία, την κοινωνιολογία και την τεχνολογία, για να διαμορφώσει σύγχρονα πρωτόκολλα αξιολόγησης. Αυτά τα πρωτόκολλα θα πρέπει να ελέγχουν όχι μόνο τις φυσικές και γνωστικές ικανότητες των οδηγών, αλλά και την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης», τονίζει ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης, Αρης Ζωγράφος και συνεχίζει: «Θα πρέπει να υπάρχουν επαναλαμβανόμενα μαθήματα σε Κέντρα Εκπαίδευσης Κινητικότητας και μέχρι την ίδρυσή τους σε πιστοποιημένα ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο., τα οποία θα ενημερώνουν τους οδηγούς για τους νέους κανόνες κυκλοφορίας και θα αξιολογούν τις δεξιότητες τους, ενώ μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, θα χορηγείται πιστοποιητικό που θα συνδυάζεται με τις ιατρικές, ή άλλες εξετάσεις για την ανανέωση του διπλώματος οδήγησης. Αυτή η διαδικασία δεν θα πρέπει να γίνεται χωρίς την κατάλληλη οικονομική υποστήριξη. Σε μια εποχή οικονομικής κρίσης, η δια βίου μάθηση και οι αξιολογήσεις δεν πρέπει να γίνονται επιβάρυνση για τους ηλικιωμένους. Γι’ αυτό προτείνουμε η χρηματοδότηση να γίνεται μέσω ενός Ταμείου Εκπαίδευσης Κινητικότητας, το οποίο θα εξασφαλίζει ότι η πρόσβαση στην εκπαίδευση θα είναι δίκαιη και ισότιμη για όλους».

Τα πρωτεία έχουν η Κρήτη η Ρόδος και η Αττική. Η Κρήτη φαίνεται ότι θα είναι εφέτος στις πέντε χειρότερες περιοχές της Ευρώπης, καθώς το 2023 κατέγραψε με 100 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκων. Για τα αίτια αυτής της εικόνας αλλά και για τους τρόπους αντιμετώπισής της μιλά, σε συνέντευξη του στο ΑΠΕ -ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια9 ο κ. Γιάννης Λιονάκης:

Ε: Κύριε Λιονάκη είδαμε αυτές τις μέρες μία πρωτοβουλία από κάποια πρατήρια βενζίνης που αποφάσισαν να μη βάζουν βενζίνη σε μοτοσικλετιστές που δε φορούν κράνος πρωτοβουλία που στηρίχθηκε από τον υπουργό υγείας Αδωνη Γεωργιάδη. Πώς το σχολιάζετε;

A: Κάθε πρωτοβουλία από οποιοδήποτε πολίτη ή χώρο που έρχεται να βοηθήσει στη περιστολή των τροχαίων συγκρούσεων στη χώρα μας είναι καλοδεχούμενη. Κανένας δεν πρέπει να μένει απαθής στο τροχαίο θάνατο. Υπ’ αυτή την έννοια η πρόθεση των πρατηριούχων άσχετα από τη νομιμότητα της, αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα μηνυματική ενέργεια.

Ε:Σας βλέπουμε καθημερινά να κρούετε τον κώδωνα του κινδύνου για τα τροχαία στην Ελλάδα πόσο έχουν αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο και που βρισκόμαστε σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο;

Α: Στη χώρα μας στη μετά covid εποχή όπου εξαιτίας του περιορισμού της κυκλοφορίας είχαμε μια αισθητή μείωση των τροχαίων, σιγά σιγά επανερχόμαστε στις προ της οικονομικής κρίσης εποχές, στην πρώτη δεκαετία του 2000. Ο μέσος όρος των τροχαίων στη χώρα μας το 2023 ήταν 68 νεκροί ανά εκατομμύριο κατοίκων τη στιγμή που ο μέσος Ευρωπαϊκός όρος ήταν 51. Αυτό δείχνει -και με την αυξητική τάση που υπάρχει φέτος- ότι θα ξεπεράσουμε τους 70 νεκρούς ανά εκατομμύριο και ότι κινούμαστε ολοταχώς προς ένα θλιβερό πισωγύρισμα.

Ε: Ποιες περιοχές της Ελλάδας παρουσιάζουν τα περισσότερα ατυχήματα στην άσφαλτο;

Ε: Τα Χανιά, το Ρέθυμνο, η Ρόδος και η Αττική είναι οι περιοχές με τα περισσότερα τροχαία στη χώρα μας. Η Κρήτη φέτος όπως εξελίσσονται τα πράγματα θα είναι στις πέντε χειρότερες περιοχές της Ευρώπης.

Ε: Γιατί στην πατρίδα σας στην Κρήτη έχουμε τόσα πολλά τροχαία κυρία Λιονάκη;

Α: Δυστυχώς μια κακώς εννοούμενη μαγκιά, η υψηλή χρήση οινοπνεύματος κατά την οδήγηση και οι υψηλές ταχύτητες στο χειρότερο οδικό δίκτυο της χώρας μας φέρνουν τραγικά αποτελέσματα. Ήδη το νησί μας μετράει 100 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκων.

Ε: Ποιες είναι οι βασικές αιτίες για τα τροχαία ατυχήματα στην χώρα μας; Η υπερβολική ταχύτητα; Η μέθη; Τα οχήματα που δεν είναι συντηρημένα; Το κακό οδικό δίκτυο;

Α: Η πρόκληση ενός τροχαίου συμβάντος είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Κατά κύριο όμως λόγο και σε ποσοστό πάνω από 90% ευθύνεται η ανθρώπινη οδηγική συμπεριφορά. Τα τροχαία είναι ένα βαθιά συμπεριφορικό ζήτημα του οποίου η περιστολή πρέπει να ξεκινήσει από το μαιευτήριο. Οι ανθρώπινες οντότητες διαμορφώνονται στην ηλικία των 2 με 6 ετών. Εμείς εκεί το μόνο που κάνουμε είναι οι οικογένειες να αποτελούν το κακό παράδειγμα όντας έτσι οι αδύναμοι κρίκοι στην απαίτηση για μια ασφαλή οδηγική συμπεριφορά στο μέλλον με την καλύτερη εκπαίδευση και τις καλύτερες παραστάσεις και ύστερα έχουμε μια αδυναμία να υιοθετήσουμε στο ωρολόγιο πρόγραμμα της εκπαίδευσης από το νηπιαγωγείο ακόμα του μαθήματος της κυκλοφοριακής αγωγής. Αν θέλουμε να αλλάξουμε το κακό που μας συμβαίνει πρέπει να υιοθετήσουμε κατά κύριο λόγο καλές οικογενειακές και εκπαιδευτικές πρακτικές.

Ε: Βρισκόμαστε μερικές μέρες πριν από τα Χριστούγεννα και η έξοδος για τις γιορτές θα είναι αρκετά μεγάλη τι πρέπει να προσέχουν οι οδηγοί για να μην θρηνήσουμε θύματα στην άσφαλτο;

Α: Πάντα κατά την περίοδο των εορτών συμβαίνει να διανύουμε περισσότερα χιλιόμετρα. Αυτό από την μια, οι καιρικές συνθήκες, μεγαλύτερη κατανάλωση οινοπνεύματος, η υπερβολική κατανάλωση φαγητού και η παράσυρση από το γιορτινό κλίμα των ημερών από την άλλη, φέρνουν συνήθως άσχημα αποτελέσματα. Δεν εφησυχάζουμε στις πόλεις, δεν τρέχουμε με υψηλές ταχύτητες, δεν μιλάμε στο κινητό, δεν παραβιάζουμε την προτεραιότητα των άλλων, ξεκινάμε για τον προορισμό μας μισή ώρα νωρίτερα για να μην πιεζόμαστε από το χρόνο. Φοράμε ζωνη, κράνος και δένουμε τα παιδιά μας στο σωστό κάθισμα. Αν αυτά τα βασικά τηρήσουμε θα είναι καλύτερες οι μέρες μας από πλευράς τροχαίων.

Όπως αναφέρει ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας «το αυτοκινητιστικό δυστύχημα στη Θάσο που κόστισε τη ζωή του εποχικού πυροσβέστη μας, Ανδρέα Ανδρεάδη, ως απεδείχθη έγινε εν ώρα υπηρεσίας.

Ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος διέταξε ΕΔΕ, προκειμένου να διερευνηθούν πλήρως και σε βάθος οι συνθήκες, όπως και να καταλογιστούν οι ευθύνες όπου αναλογούν».

Παράλληλα ο κ. Κικίλιας εκφράζει ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους του εκλιπόντος.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Μεσάνυχτα Δευτέρας. Περιοχή, Μαρκόπουλο. Ένας νεκρός και μια σοβαρά τραυματίας είναι ο απολογισμός τροχαίου δυστυχήματος, του πιο πρόσφατου που καταγράφηκε κι έφερε πάλι στην επιφάνεια το τεράστιο ζήτημα της οδικής ασφάλειας και παιδείας στη χώρα. Η ώρα ήταν 23:30, μεσάνυχτα Δευτέρας, όταν αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν ένας 27χρονος και μια 23χρονη και κινείτο στη Λεωφόρο Πόρτο Ράφτη, εξετράπη της πορείας του και προσέκρουσε σε κολώνα. Το ΙΧ όχημα φαίνεται, σε βίντεο, να κινείται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και να προσκρούει, αρχικά σε μία στάση, και στη συνέχεια σε δύο κολώνες. Για τον απεγκλωβισμό των δύο ατόμων χρειάστηκε η επέμβαση της Πυροσβεστικής. Οι πυροσβέστες απεγκλώβισαν έναν άνδρα χωρίς τις αισθήσεις και μία γυναίκα σοβαρά τραυματισμένη όπου με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.

Τα περιστατικά πολλά. Είχε προηγηθεί τροχαίο ατύχημα, το μεσημέρι της Δευτέρας 8/4, που είχε σαν αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό ενός 18χρονου,στο Ηράκλειο. Δυο μέρες νωρίτερα, τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε στην Αγία Παρασκευή, όπου έπεσε νεκρός μοτοσικλετιστής έπειτα από σύγκρουση με ΙΧ.

Το 2023, αυξητικά κινήθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ο αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων στους ελληνικούς δρόμους. Σε όλη τη χώρα καταγράφηκαν 11.201 τροχαία ατυχήματα, αριθμός αυξημένος κατά +6,8% σε σχέση με το 2022. Οι νεκροί έφτασαν τους 621, οι βαριά τραυματίες ήταν 657 και οι ελαφρά τραυματίες 12.644.

Τι συμβαίνει και η άσφαλτος γίνεται σκοτώστρα; Ο σύμβουλος Οδικής Ασφάλειας στην Περιφέρεια Αττικής, Κωνσταντίνος Ιαβέρης, μιλά στο libre για τα τροχαία που ολοένα και πληθαίνουν, εξηγώντας πως «δεν είναι ένα φαινόμενο των τελευταίων ετών, αλλά πηγαίνει έως και 60-70 χρόνια πίσω».

«Είναι λιγότερα από παλιά τα τροχαία, αλλά τώρα τα μαθαίνουμε. Έχει βελτιωθεί κατά πολύ το οδικό δίκτυο, για παράδειγμα δεν υπάρχει το πέταλο του Μαλθακού, τα Τέμπη, το παλιό Πάτρα-Αθήνα που σκότωναν. Έχουν βελτιωθεί και τα αυτοκίνητα και με υποβοηθήματα είναι ακόμα πιο ασφαλή». Ωστόσο, μιλάμε για ένα φαινόμενο με βαθιές ρίζες, ένα φαινόμενο με διαστάσεις «γενοκτονίας», όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Ιαβέρης.

«Κανείς δε θεωρεί ότι είναι το επόμενο θύμα. Κάθε μέρα σκοτώνονται στην Ελλάδα 3 με 4 άτομα και 3 μένουν παραπληγικοί, σε αμαξίδιο, σε κρεβάτι, άλλοι ακρωτηριάζονται… Γι’ αυτό μιλάμε για γενοκτονία. Κανείς δεν πίστευε το προηγούμενο βράδυ ότι την επόμενη μέρα θα είναι θύμα… 650 σπίτια κλείνουν κάθε χρόνο».

Όπως αναφέρει, «το μεγαλύτερο ποσοστό των τροχαίων δυστυχημάτων, το 87%, γίνεται στον αστικό ιστό. Παρασύρσεις ανθρώπων γίνονται σε  στενάκια, που το όριο είναι 50 χμλ/ώρα και πρέπει να γίνει 30».

«Το αλκοόλ, το τηλέφωνο, η παραβάσεις σε ΛΕΑ και τη διπλή διαχωριστική γραμμή, η αδιαφορία για τον ερυθρό σηματοδότη και το stop είναι τα συμπτώματα του φαινομένου. Η αιτία είναι ότι δεν έχουμε το νου μας στο πολυτιμότερο: την υγείας μας, την αρτιμέλειά μας, την ελευθερία μας. Όταν δεν προσέχεις αυτά που είναι τα πάντα για εσένα, είναι βέβαιο ότι θα εμπλακείς σε τροχαίο» υπογραμμίζει ο κ. Ιαβέρης, τονίζοντας πως «η οδήγηση είναι η πιο δύσκολη δραστηριότητα όλων μας καθημερινά. Είμαστε σε έναν εμφύλιο στον δρόμο και κανείς δε θεωρεί ότι είναι μέρος αυτού. Όλοι φέρουμε τον εαυτό μας προ τετελεσμένου γεγονότος».

Τι φταίει; «Κανείς δε μας τα έμαθε ποτέ σωστά. Ακόμα και στα ΜΜΕ τα σποτάκια για την οδική ασφάλεια παίζουν μετά τις 12 το βράδυ με το 090» λέει χαρακτηριστικά.

Τα παραδείγματα κακής οδικής συμπεριφοράς που έχει να παραθέσει είναι πολλά. «Έχω δει δίπλα μου οδηγό να βλέπει σίριαλ και μόνο που δε με έβριζε κιόλας που πήγαινα αργά σε στενό δρομάκι… Πηγαίνετε έξω από ένα σχολείο και δείτε πόσοι γονείς βάζουν τα παιδιά τους στο αυτοκίνητο χωρίς ζώνη, βάζουν βρέφη πάνω στα μηχανάκια. Πώς είναι δυνατόν να το κάνουν αυτό; Είναι εγκληματίες. Για παράδειγμα, αν δώσω ένα πολύ δυνατό χαστούκι στο παιδί μου μπροστά στον κόσμο, θα πέσουν όλοι να με φάνε και καλά θα κάνουν. Αν το παιδί δε φοράει ζώνη, κανείς δεν ασχολείται, κανείς δε νοιάζεται. Μικρά παιδιά, 16 χρονών οδηγούν το πιο επικίνδυνο μέσο, παπάκι, εννοείται χωρίς κράνος. Στην περιφέρεια οδηγούν από τα 12-13 και οι πατεράδες καμαρώνουν…».

Ο ίδιος έχει να προτείνει τρόπους βελτιστοποίησης της κατάστασης στους δρόμους. «Τώρα είμαστε ξέφραγο αμπέλι. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα σκανδιναβικό μοντέλο προσαρμοσμένο στον δικό μας χαρακτήρα, με πιο επιείκεια δηλαδή. Το πρώτο είναι η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση, να γίνουν καμπάνιες, από τα σχολεία, μέχρι τα ΜΜΕ συνεχώς. Το δεύτερο είναι να βελτιώνονται συνέχεια οι υποδομές. Και το τρίτο που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι η αστυνόμευση. Αυτό να γίνει όχι με έναν αστυνομικό ανά όχημα προφανώς, αλλά να τοποθετηθούν έξυπνα συστήματα και ενδεχομένως να αξιοποιήσουμε και το ΑΙ. Να έχουμε συστήματα να καταγράφουν τα πάντα σε πραγματικό χρόνο και, για παράδειγμα, να στέλνουν κατευθείαν στον Κωνσταντίνο Ιαβέρη το πρόστιμο που πέρασε κόκκινο σηματοδότη. Είναι πολύ απλό».

Αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα

Ο νέος Ποινικός Κώδικας προβλέπει αλλαγές και στον Κ.Ο.Κ. και φυλάκιση ενός έτους για όποιον θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή παραβιάζοντας το κόκκινο στο δρόμο, ενώ οι ποινές γίνονται σημαντικά αυστηρότερες όταν υπάρχει βαριά σωματική βλάβη ή απλά μετά την απώλεια ελέγχου του οχήματος, προκύψει σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις. Για την περίπτωση αυτή, ο νέος Ποινικός Κώδικας προβλέπει ακόμα και κάθειρξη διάρκειας έως και 10 ετών.

Στην περίπτωση που απόρροια της παραβίασης του κόκκινου, επέλθει θάνατος ανθρώπου, η κάθειρξη είναι από 10 χρόνια και πάνω, ενώ μπορεί να φτάσει και ισόβια σε περιπτώσεις που οι θάνατοι είναι περισσότεροι. Τέτοιες περιπτώσεις όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, δεν είναι μόνο η παραβίαση του κόκκινου φαναριού αλλά γενικότερα, όταν επέρχεται θάνατος περισσότερων του ενός ανθρώπων από απροσεξία ή αμέλεια του οδηγού.

Ζητήσαμε το σχόλιο του κ. Ιαβέρη για το κατά πόσο μπορούν οι αλλαγές αυτές να φέρουν αποτελέσματα.

«Εφόσον τιμωρηθεί ο πρώτος, πάει φυλακή, τότε θα αρχίσει να δουλεύει, και θεωρώ ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά. Έχουν υπάρξει πολλά δυστυχήματα με αθώα θύματα και οι εγκληματίες που πήγαιναν για παράδειγμα εν γνώσει τους με 120 χλμ/ώρα ενώ το όριο ήταν 40, πλήρωναν 5 χιλιάρικα και ήταν ελεύθεροι με το δίπλωμά τους κανονικά. Θεωρούταν πλημμέλημα εξ αμελείας. Ναι, δεν το κάνεις επίτηδες. Δεν ξύπνησες το πρωί και σκέφτηκες να πας να σκοτώσεις. Κανείς δεν το κάνει εσκεμμένα. Είναι απόρροια κακής νοοτροπίας που έρχεται από γενιά σε γενιά. Κανείς δεν πιστεύει ότι είναι αυτός που αύριο θα κλείσει δύο σπίτια».

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Μόλις πριν έναν μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε προκαταρκτικά στοιχεία σχετικά με τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα για το 2023. Πέρυσι σκοτώθηκαν περίπου 20,400 άτομα σε τροχαία ατυχήματα στην ΕΕ. Τα στοιχεία και οι αριθμοί μιλούν και τελικώς μπορούμε να πούμε πως λίγα κράτη μέλη βρίσκονται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ και του ΟΗΕ για μείωση κατά το ήμισυ του αριθμού των θανάτων από τροχαία ατυχήματα έως το 2030.

Σε επίπεδο ΕΕ, οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα το 2023 μειώθηκαν κατά 1 % σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ενώ αυτό αντιπροσωπεύει περίπου 2,360 λιγότερους θανάτους (-10 %) σε σύγκριση με το 2019, η πτωτική τάση έχει περιοριστεί σε αρκετά κράτη μέλη.

Από το 2019, ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα έχει μειωθεί ελάχιστα στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, ενώ έχει αυξηθεί στην Ιρλανδία, τη Λετονία, τις Κάτω Χώρες, τη Σλοβακία και τη Σουηδία. Αντιθέτως, κατά την τελευταία τετραετία, το Βέλγιο, η Τσεχία, η Δανία, η Ουγγαρία και η Πολωνία βρίσκονται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου μείωσης κατά 50 % των θανάτων από τροχαία ατυχήματα και των σοβαρών τραυματισμών έως το 2030.

Η συνολική κατάταξη των ποσοστών θανάτων των χωρών δεν έχει αλλάξει σημαντικά, καθώς οι ασφαλέστεροι δρόμοι εξακολουθούν να βρίσκονται στη Σουηδία (22 θάνατοι ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους) και στη Δανία (27/million). Η Βουλγαρία (82/million) και η Ρουμανία (81/million) ανέφεραν τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων το 2023. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 46 θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκων.

Τα διαθέσιμα στοιχεία σε επίπεδο ΕΕ για το 2022 δείχνουν ότι το 52 % των θανάτων από τροχαία ατυχήματα σημειώθηκαν σε αγροτικές οδούς, έναντι 38 % σε αστικές περιοχές και 9 % σε αυτοκινητόδρομους.

Οι άνδρες ευθύνονταν για τρεις στους τέσσερις θανάτους από τροχαία ατυχήματα (77 %). Τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς αντιπροσώπευαν το 29 % του συνόλου των θανάτων από τροχαία ατυχήματα. Ομοίως, οι νέοι ηλικίας 18-24 ετών αντιπροσώπευαν το 12 % των θανάτων από τροχαία ατυχήματα.

Αν και αρκετοί θα περίμεναν την Κυριακή ως την ημέρα με τα περισσότερα ατυχήματα, επειδή έχει μεγάλη κίνηση στους δρόμους και οι περισσότεροι κυκλοφορούν με τα αυτοκίνητά τους για να βγουν εκτός πόλεων, εντούτοις αυτή την ημέρα σημειώνονται τα λιγότερα ατυχήματα με μόλις 7%. Ημέρες με τα λιγότερα ατυχήματα είναι και το Σάββατο όπου συγκεντρώνει το 11,3% του συνόλου των εβδομαδιαίων ατυχημάτων.

Όσον αφορά τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας, αυτές συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά ατυχημάτων. Συγκεκριμένα, την Τετάρτη γίνονται το 16% των ατυχημάτων, όπως και με το ίδιο ποσοστό την Πέμπτη, ενώ την Παρασκευή πραγματοποιούνται το 15,6% του συνόλου των ατυχημάτων.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι μήνες με τα περισσότερα ατυχήματα ήταν πέρσι ο Μάιος και ο Νοέμβριος, δηλαδή οι τελευταίοι μήνες της άνοιξης και του φθινοπώρου. Από την άλλη, ενώ ο Αύγουστος είναι μήνας με πολύ μεγάλη κίνηση στους δρόμους, κυρίως εκτός πόλεων, εντούτοις είναι ο μήνας με τα λιγότερα ατυχήματα. Οι υπόλοιποι μήνες έχουν την ίδια επικινδυνότητα, με τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο να συγκεντρώνουν τα μικρότερα ποσοστά τροχαίων ατυχημάτων.

Από την άλλη, κατά τη διάρκεια της ημέρας το πιο επικίνδυνο τρίωρο είναι 12:00-15:00. Τότε οι δρόμοι των πόλεων είναι ασφυκτικά γεμάτοι και τα νεύρα των οδηγών πολλά, με αποτέλεσα η απροσεξία να έχει τον πρώτο λόγο. Εξίσου επικίνδυνο είναι και το επόμενο τρίωρο (15:00-18:00). Είναι η ώρα που οι περισσότεροι έχουν σχολάσει από τις δουλειές τους και γυρίζουν στο σπίτι τους. Η κούραση της ημέρας αποτελεί την βασική αιτία τροχαίων ατυχημάτων.

Αυξημένα ποσοστά ατυχημάτων σημειώνονται και τα τρίωρα 09:00-12:00 και 18:00-21:00, όπου η κυκλοφορία στους δρόμους είναι περιορισμένη. Η εργαζόμενοι έχουν πάει ήδη στις δουλειές τους, ενώ το απόγευμα ετοιμάζονται για την βραδινή τους έξοδο.

Από την άλλη, τα ξημερώματα 00:00-3:00 και το αμέσως επόμενο τρίωρο σημειώνονται τα λιγότερα ατυχήματα. Όμως αυτά τα ατυχήματα είναι συνήθως και τα πιο σοβαρά.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στα ατυχήματα αυτά καταγράφηκαν 46 νεκροί (μείωση 14,8%), 24 βαριά τραυματίες (μείωση 51%) και 886 ελαφρά τραυματίες (αύξηση 27,7%).

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στα ατυχήματα αυτά καταγράφηκαν 51 νεκροί (μείωση 17,7%), 48 βαριά τραυματίες (αύξηση 11,6%) και 1.077 ελαφρά τραυματίες (αύξηση 7,1%).

Μείωση άνω του 37% πέτυχαν η Πορτογαλία, η Κροατία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Σλοβενία, η Ιταλία, η Λιθουανία, η Βουλγαρία, η Δανία, η Αυστρία και η Ουγγαρία, ενώ η Ολλανδία είχε τη χαμηλότερη μείωση στους θανάτους κατά 5% και το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 14% τα τελευταία 10 χρόνια.

Ελλάδα: Η 5η πιο ακριβή βενζίνη στην Ευρώπη

Πέρσι στους δρόμους της ΕΕ έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία συμβάντα 18.844 άνθρωποι, δηλαδή 10.847 λιγότεροι σε σύγκριση με το 2010. Η εξοικονόμηση κόστους χάρη στη μείωση του αριθμού των θανάτων εκτιμάται σε περίπου 156 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με έρευνα της ΕΕ.

Το 2020 οι θάνατοι από τροχαία συμβάντα στην ΕΕ αριθμούσαν 4.000 λιγότερους από την προηγούμενη χρονιά, σύμφωνα με τη νέα έκθεση που δημοσιεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών. Η πρωτόγνωρη ετήσια μείωση των εν λόγω θανάτων κατά 17% οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στους ταξιδιωτικούς περιορισμούς λόγω του Covid-19.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας για την Ελλάδα, η οικονομική κρίση μπορεί να διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη μείωση της κυκλοφορίας στους δρόμους, αλλά οι θάνατοι από τροχαία συνέχισαν να μειώνονται ακόμη και όταν η οικονομία ανέκαμψε ξανά και αυξήθηκε σταδιακά η κίνηση των αυτοκινήτων.

«Η Ελλάδα έχει καταφέρει την τελευταία δεκαετία σημαντικά επιτεύγματα στην οδική ασφάλεια παράλληλα με την επέκταση ενός σύγχρονου δικτύου αυτοκινητοδρόμων. Η σημαντική ευρωπαϊκή πρωτιά και η επίτευξη του στόχου μείωσης των τροχαίων θανάτων κατά 50% για τη δεκαετία 2010-2020, αποτελεί συλλογική προσπάθεια της Πολιτείας, των θεσμών και της κοινωνίας. Το ΙΟΑΣ «Πάνος Μυλωνάς» σταθερός συνεργάτης της πολιτείας όλα τα χρόνια από την ίδρυσή του, με τις δράσεις και πρωτοβουλίες του, έχει αδιαμφισβήτητα συμβάλει στην προσπάθεια της χώρας να βελτιώσει τα επίπεδα της οδικής ασφάλειας», δήλωσε η πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» και Μέλος του ETSC, Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά.