Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια χρονική συγκυρία που αυξάνεται ραγδαία η παγκόσμια κατανάλωση προϊόντων όπως τα πρόχειρα φαγητά και τα αναψυκτικά.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνήθως περιέχουν συστατικά που σπανίως χρησιμοποιούνται στην καθημερινή μαγειρική (π.χ. υδρογονωμένα έλαια, σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη). Μπορεί, επίσης, να περιέχουν χημικά πρόσθετα που βελτιώνουν τη γεύση ή την εμφάνισή τους (π.χ. ενισχυτικά γεύσης, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικά κ.λπ.).

Ουσιαστικά είναι τρόφιμα τα οποία υποβάλλονται σε βιομηχανική επεξεργασία για να παραχθούν. Εκτός από τα χημικά πρόσθετα, συχνά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λιπαρά ή/και αλάτι. Συνήθως έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και βιταμίνες.

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι, λ.χ., οι προσυσκευασμένες σούπες, οι έτοιμες σος, τα δημητριακά με ζάχαρη, οι κατεψυγμένες πίτσες και πίτες, τα αλλαντικά, τα ντόνατς κ.λπ.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι η διατροφή του μέσου κατοίκου της Δύσης αποτελείται κατά 50% από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Ωστόσο το αντίστοιχο ποσοστό στους νέους συχνά φθάνει στο 80%.

Η νέα ανάλυση

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση (BMJ). Προέρχονται από τη συνδυασμένη ανάλυση 45 προγενέστερων ερευνών, με σχεδόν 10 εκατομμύρια συμμετέχοντες.

Την ανάλυση πραγματοποίησαν επιστήμονες από κορυφαία ακαδημαϊκά κέντρα του κόσμου, όπως το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στη Γαλλία και το Τζωνς Χόπκινς στις ΗΠΑ.

Το γενικό συμπέρασμα των επιστημόνων ήταν πως τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα σχετίζονται με 32 αρνητικές εκβάσεις που αφορούν:

• Τον καρκίνο
• Αναπνευστικές παθήσεις
• Καρδιαγγειακά νοσήματα
• Γαστρεντερικές διαταραχές
• Μεταβολικά προβλήματα
• Σχετίζονται, επίσης, με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από τέτοιου είδους και άλλα νοσήματα.

Τα ευρήματα

Ειδικότερα, η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συσχετίσθηκε με αύξηση κατά σχεδόν 40% έως 66% του κινδύνου θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Συσχετίστηκε επίσης, μεταξύ άλλων, με αύξηση:

• Κατά 21% του κινδύνου πρόωρου θανάτου από κάθε αιτία
• Κατά 22% των πιθανοτήτων κατάθλιψης
• Κατά 40% του κινδύνου αναπτύξεως διαβήτη
• Κατά 41% του κινδύνου αναπτύξεως διαταραχών ύπνου
• Κατά 55% του κινδύνου αναπτύξεως παχυσαρκίας
• Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συσχετίστηκαν ακόμα με το άσθμα, τα γαστρεντερικά προβλήματα, ορισμένους καρκίνους, με τις αγχώδεις διαταραχές κ.λπ.

Ωστόσο όλα αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν απλώς μία συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Αυτό σημαίνει πως «υπάρχει σαφής συσχέτιση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με πολλαπλές βλάβες στην υγεία, που αποδίδεται εν μέρει στο φτωχό θρεπτικό προφίλ τους», σχολίασε ο Dr. Chris van Tulleken, αναπληρωτής καθηγητής στο University College του Λονδίνου.

Πηγή: Iatropedia.gr

Συγκεκριμένα, μετά την απόφαση της Σαουδικής Αραβία, αλλά και άλλων κρατών για εθελοντική περικοπή της παραγωγής, η Goldman Sachs προβλέπει υψηλότερες τιμές.

• “Υπολογίζουμε μια μέτρια μηχανική ώθηση από την πρόσθετη μείωση στις τιμές του Brent περίπου 4 $/βαρέλι σε σχέση με τις προηγούμενες υποθέσεις μας στον OPEC+”, ανέφερε η επενδυτική τράπεζα, προσθέτοντας ότι αναμένει ότι ο ΟΠΕΚ “μπορεί να διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου Brent στο εύρος 80 με 100 δολάρια το 2024”.

Εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς

“Θα είναι πληθωριστική και η επόμενη χρονιά, αλλά όχι με αυτή τη δύναμη” ανέφερε η Δέσποινα Κατσίπη, διευθύντρια πωλήσεων της Circana, μιλώντας, πριν λίγα 24ωρα στο 14ο συνέδριο του ΙΕΛΚΑ, ενώ ο Βάιος Δημοράγκας, CEO της NielsenIQ, σημείωσε ότι “οι ακριβές τιμές θα παραμείνουν” αν και “βλέπουμε μια αποκλιμάκωση”. Και ο επικεφαλής της αλυσίδας METRO – MyMarket Αριστοτέλης Παντελιάδης σημείωσε, στο ίδιο συνέδριο, ότι οι ανατιμήσεις θα συνεχιστούν, ενώ και ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, μιλώντας στον Ρ/Σ Real Fm το μεσημέρι της Παρασκευής σημείωσε ότι ειδικά σε προϊόντα που επηρεάζονται από το κλίμα οι ανατιμήσεις θα συνεχιστούν. Πέρα από το λάδι όπως είπε, λόγω μειωμένης παραγωγής, ένεκα των καιρικών συνθηκών, σε πολλές περιοχές του πλανήτη, θα υπάρχουν αυξήσεις σε προϊόντα, όπως οι χυμοί, τα σοκολατοειδή, το κακάό κτλ.

• Αναλυτικά, με βάση τα στοιχεία που κατέθεσε η εταιρεία ερευνών Circana, από το βήμα του 14ου συνεδρίου του ΙΕΛΚΑ, οι ανατιμήσεις για το 2024 εκτιμάται ότι θα κινηθούν στο +4,5% στο σύνολο των ταχυκίνητων προϊόντων (FMCGs) από +7,3% που ήταν οι αυξήσεις το 2023. Ειδικότερα στα τρόφιμα, που αντιπροσωπεύουν το 75% του καλαθιού των καταναλωτών, προβλέπεται ότι αυξήσεις των τιμών θα ανέλθουν στο +4,6% (+7,3% το 2023), στα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας θα είναι χαμηλότερες στο +4% (+7,2% το 2023), ενώ η κατηγορία που θα εμφανίσει την υψηλότερη αύξηση θα είναι τα είδη νοικοκυριού (καθαριστικά, απορρυπαντικά κ.λπ.), καθώς εκτιμάται ότι θα φτάσει στο +5,7% από +9,2% το 2023.

Λόγω πληθωριστικών πιέσεων που θα συνεχιστούν θα αλλάξουν και οι συνήθειες καθώς οι περισσότεροι καταναλωτές «θα μείνουν σπίτι, θα μαγειρέψουν σπίτι, θα καταναλώσουν στο σπίτι» μειώνοντας τις εξόδους τους προς τα καταστήματα εστίασης.

Μιλώντας στην Ertnews, ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Πελαγίδης, εστίασε στο ότι οι μισθοί είναι χαμηλοί και γιαυτό η ακρίβεια απειλεί.

“Δεν θέλω να αξιολογήσω το πρόβλημα της ακρίβειας στην Ελλάδα είναι πρωτίστως θέμα μισθών – και το θέμα των μισθών είναι ζήτημα επενδύσεων και παραγωγικότητας. Πρέπει να καταλάβουμε όλοι, όπως έχουμε ένα αγαθό σαν το κινητό που είναι ένα διεθνές αγαθό και έχει μια αντιμετώπιση προσφοράς και ζήτησης, πολύ συγκεκριμένη. Καθορίζεται η τιμή του από αυτήν την σχέση προσφοράς και ζήτησης. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλά εγχώρια αγαθά. Σε κάθε περίπτωση, ο μισθός εδώ είναι αυτός που είναι. Και δεν μιλάω για τον μισθό των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και τον μισθό της ιδιωτικής οικονομίας που είναι η πλειοψηφία των ανθρώπων πάνω από 85 – 90%. Άρα η ακρίβεια ως σχέση μισθού – τιμών είναι ένα ζήτημα που αφορά τους μισθούς, ιδίως στην Ελλάδα, και οπωσδήποτε μετά αφορά και τις τιμές των αγαθών” ανέφερε ο Υποδιοικητής της ΤτΕ..

Στο μεταξύ, επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των τιμών κατέγραψε ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα τον Νοέμβριο, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat. Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 3% από 3,8% που είχαν επιταχύνει τον Οκτώβριο. Ωστόσο καταγράφηκε για πρώτη φορά μετά από τρεις μήνες συνεχών επιβραδύνσεων.

• Την ίδια ώρα στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός “φρέναρε” στο 2,4% από 2,9% προηγουμένως, προσεγγίζοντας ολοένα περισσότερο την τιμή-στόχο της ΕΚΤ στο 2%.

Πάντως, η αύξηση των τιμών πιέζει το λιανικό εμπόριο όπου για τον μήνα Σεπτέμβριο η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε αύξηση τζίρου κατά 3,3%, αλλά με μείωση όγκου πωλήσεων, που έφτασε το ,3%. Δηλαδή, λιγότερα προϊόντα πουλήθηκαν αλλά σε υψηλότερες τιμές.

Σε σχέση με τα περιθώρια κερδοφορίας, οι τιμές παραγωγού στην βιομηχανία τον Οκτώβριο έπεσαν κατά 13,5%, κάτι που θα φανεί πώς θα αποτυπωθεί προοδευτικά σε επόμενες μετρήσεις στο “ράφι”.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η μείωση στο κόστος παραγωγής των εγχώριων βιομηχανιών οφείλεται στις εξής μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:

• Στη μείωση του δείκτη τιμών παραγωγού εγχώριας αγοράς κατά 14,7% (με τον δείκτη της βιομηχανίας τροφίμων να αυξάνεται 3,5%), και
• Στη μείωση του δείκτη τιμών παραγωγού εξωτερικής αγοράς κατά 9,7% (με τον δείκτη της βιομηχανίας τροφίμων να αυξάνεται 18,3%).

Παράλληλα, ο γενικός δείκτης παρουσίασε μείωση 2,3% τον Οκτώβριο 2023 σε σύγκριση με τον δείκτη του Σεπτεμβρίου 2023, έναντι αύξησης 8,1% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2022.

Σε κείμενο που ανέβασαν στη συνέχεια, σε ιστοσελίδα του αντιεξουσιαστικού χώρου λένε ότι τα προϊόντα θα πάνε στην δοκιμαζόμενη Θεσσαλία, ενώ δεν παραλείπουν να αναφερθούν και στις ανατιμήσεις. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι καλούν σε παρόμοιες ενέργειες και σε άλλες περιοχές το επόμενο διάστημα.

Οι τιμές των καυσίμων είναι ένα από τα βασικά προβλήματα που απασχολούν τους πολίτες, καθώς η τιμή της βενζίνης έχει πάρει την… ανηφόρα και δεν λέει να σταματήσει. Πλέον, η τιμή της αμόλυβδης καθιερώνεται στη ζώνη των 2 ευρώ ενώ δεν είναι λίγοι και αυτοί που θεωρούν πως σύντομα θα τα ξεπεράσει.

Την ίδια ώρα, βασικά τρόφιμα εκτοξεύονται στη… στρατόσφαιρα και κάνουν ακόμα και παραδοσιακά πιάτα απλησίαστα.

Ενδεικτική είναι η τιμή μίας χωριάτικης σαλάτας. Η τιμή της χωριάτης έφτασε να αγγίζει την τιμή μερίδας φαγητού, κάτι που δεν είναι συνηθισμένο. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα ελληνικά νησιά, όπου μία χωριάτικη σαλάτα εκτινάχθηκε ακόμα και στα 20 ευρώ.

Αντίστοιχα υψηλές είναι οι τιμές και σε φαγητά που είναι αγαπημένα για τους Έλληνες, και αποτελούσαν μία εύκολη λύση για την οικογένεια.

Όπως για παράδειγμα η πίτσα, η οποία πλέον δείχνει να είναι… φτιαγμένη από χρυσάφι. Η τελική τιμή του αγαπημένου φαγητού έχει φτάσει στα ύψη, ειδικότερα μετά τις επικείμενης αυξήσεις στα άλευρα. Τα 10 ευρώ είναι η μικρότερη τιμή που μπορεί να βρει κανείς, ενώ όσο αυξάνονται τα υλικά και το μέγεθος, αυξάνεται και η τιμή που φτάνει ακόμα και στα 15 ευρώ ή και περισσότερα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν έως τώρα, είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν νέες ανατιμήσεις σε τρόφιμα, τα οποία συγκαταλέγονται στα βασικά προϊόντα. Κορυφαία στην λίστα είναι η ζάχαρη η οποία από τον Ιούλιο του 2021 μέχρι και τον Ιούλιο του 2023 είχε ανατίμηση της τάξεως του 64%. Επίσης σε υψηλές θέσεις βρίσκονται το ελαιόλαδο (51%), οι πατάτες (46%), το αλεύρι, τα δημητριακά (39%) και το ψωμί (32%). Μάλιστα υπάρχουν φόβοι για το ελαιόλαδο καθώς παρατηρούνται ελλείψεις στην Ευρωπαϊκή αγορά.

Όσον αφορά το market pass, θα υλοποιηθεί το φθινόπωρο και θα είναι η άμεση εισοδηματική ενίσχυση για το διάστημα από τον Ιούλιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Εξετάζεται ωστόσο το ενδεχόμενο να υπάρξει παράταση λόγω των πληροφοριών για περαιτέρω ακρίβεια.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης διαβουλεύεται με εταιρείες του κλάδου ενώ έχουν ενεργοποιηθεί πλαφόν στις τιμές χονδρικής. Το ζητούμενο είναι οι εταιρίες τροφίμων να έχουν εκπτώσεις άνω του 5%.

πηγή: ertnews.gr

Σε ετήσια βάση καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε:

Ψωμί και δημητριακά (13,8%), Κρέατα- γενικά (12%), Ψάρια- γενικά (4,5%), Γαλακτοκομικά και αυγά (19,1%), Έλαια και λίπη (16,2%), Λαχανικά- γενικά (6,2%), Ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά (11%), Λοιπά τρόφιμα (14,6%), Καφέ- κακάο- τσάι (12,1%), Μεταλλικό νερό- αναψυκτικά- χυμούς φρούτων (8,5%) και Αλκοολούχα ποτά- μη σερβιριζόμενα (10,1%).

Ο Πρωθυπουργός, χαρακτήρισε παγκόσμιο το πρόβλημα και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο για νέα έκτακτη στήριξη των νοικοκυριών που δοκιμάζονται με επέκταση του market pass αλλά και αυξήσεις μισθών. “Οι τιμές και των τροφίμων θα βαίνουν μειούμενες γιατί και ο πληθωρισμός στα τρόφιμα θα μειώνεται. Το market pass είναι δοκιμασμένο εργαλείο, θα ήμουν διατεθειμένος να συζητήσω επέκτασή του και για το β ‘ εξάμηνο του έτους. Όπου δοκιμάστηκαν μειώσεις του ΦΠΑ δεν είχαμε ουσιαστικό όφελος για τον καταναλωτή” ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

• Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έχει ακόμα “μεγάλη δυναμική” παρόλο που μετριάζεται, δήλωσε πριν λίγες μέρες ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Φίλιπ Λέιν.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, “έρχεται αρκετός αποπληθωρισμός αργότερα φέτος” αν και σημείωσε ότι “διατηρείται ακόμα δυναμική στα τρόφιμα και τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος τρέχει σε αντίθετη κατεύθυνση από την υποχώρηση του πληθωρισμού στην ενέργεια”.

Οι αυξήσεις των τιμών έχουν υποχωρήσει πλέον από τα διψήφια ποσοστά μηνιαίως, ενώ οι υποκείμενες πιέσεις (δομικός πληθωρισμός) επιβράδυναν τον Απρίλιο για πρώτη φορά μετά από 10 μήνες, επιτρέποντας στην ΕΚΤ να περιορίσει το ρυθμό των αυξήσεων επιτοκίων της την περασμένη εβδομάδα (στις 25 μονάδες βάσης – 0,25%).

• Οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναμένουν πλέον ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε ακόμα δύο αυξήσεις επιτοκίων 25 μονάδων βάσης (0,25%) τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.

Στο μεταξύ, αυξήθηκε για πρώτη φορά μετά το τελευταίο δωδεκάμηνο ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ, αποτυπώνοντας μια νέα ανοδική τάση όσο οι οικονομίες βγαίνουν από συνθήκες επιβράδυνσης και αυξάνεται η ζήτηση, όπως εκτιμά ο οργανισμός. Πρωταθλητές στις αναρτήσεις, πάντως είναι ζάχαρη, κρέας και ρύζι, ενώ μειώθηκαν οι τιμές σε σιτάρι, καλαμπόκι, γαλακτοκομικά προϊόντα και φυτικά έλαια.

• Ο Δείκτης διαμορφώθηκε στις 127,2 μονάδες τον Απρίλιο του 2023, αυξημένος κατά 0,6% έναντι του Μαρτίου. Σε ετήσια βάση ο δείκτη τιμών τροφίμων είναι μειωμένος κατά 19,7%, ωστόσο παραμένει κατά 5,2% υψηλότερα από τα επίπεδα του 2021.

Αναλυτικά οι αυξήσεις στα προϊόντα με βάση τον FAO:

• Ζάχαρη: Σε υψηλό 11,5 ετών εκτοξεύτηκε ο Δείκτης Τιμών του FAO, αυξημένος κατά 17,6% έναντι του προηγούμενου Μαρτίου, λόγω των μειωμένων προσδοκιών παραγωγής στην Ινδία, στην Κίνα, στην Ταϊλάνδη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξαιτίας των ξηρών καιρικών συνθηκών, καθώς και της καθυστερημένης έναρξης συγκομιδής ζαχαροκάλαμου στη Βραζιλία, σε συνδυασμό με τις υψηλότερες διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου, που μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για αιθανόλη με βάση το ζαχαροκάλαμο.
• Κρέας: Ο Δείκτης Τιμών του FAO αυξήθηκε 1,3% τον Απρίλιο, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών χοίρειου κρέατος, καθώς και των πουλερικών εν μέσω αυξημένης ασιατικής ζήτησης και περιορισμών της παραγωγής που προκλήθηκαν από ζωικές ασθένειες. Οι διεθνείς τιμές βοείου κρέατος αυξήθηκαν επίσης λόγω της μείωσης των προμηθειών βοοειδών για σφαγή, ιδίως στις ΗΠΑ.
• Σιτηρά: Ο δείκτης τιμών του FAO υποχώρησε 1,7 % σε μηνιαία βάση, ενώ ήταν μειωμένος κατά 19,8% σε ετήσια βάση. Οι διεθνείς τιμές σιταριού μειώθηκαν κατά 2,3%, κυρίως λόγω της μεγάλης διαθεσιμότητας από την Αυστραλία και τη Ρωσία.
• Καλαμπόκι: Οι παγκόσμιες τιμές καλαμποκιού μειώθηκαν κατά 3,2%, καθώς οι προμήθειες στη Νότια Αμερική αυξήθηκαν εποχιακά με τη συνεχιζόμενη συγκομιδή.
• Ρύζι: Από την άλλη πλευρά, σε ένα πλαίσιο μειωμένης παραγωγής λόγω αυξημένου κόστους εισροών και δυσμενών καιρικών συνθηκών, κυρίως εκτός Ασίας, οι πωλήσεις σε Ασιάτες διατήρησαν υψηλά τις διεθνείς τιμές του ρυζιού.
• Ελαια: Ο δείκτης τιμών φυτικών ελαίων του FAO υποχώρησε κατά 1,3% τον Απρίλιο, σημειώνοντας την πέμπτη συνεχή μηνιαία πτώση του. Οι παγκόσμιες τιμές φοινικέλαιου παρέμειναν σταθερές, ενώ οι τιμές για σογιέλαιο, κραμβέλαιο και ηλιέλαιο μειώθηκαν.
• Γαλακτομικά: Ο Δείκτης Τιμών του FAO μειώθηκε κατά 1,7%, επηρεασμένος από την επίμονη υποτονική παγκόσμια ζήτηση για σκόνη γάλακτος και τις υψηλότερες διαθεσιμότητες τυροκομικών στη Δυτική Ευρώπη.

Με βάση την ΕΛΣΤΑΤ, σε ένα έτος (Ιανουάριος 2023 προς Ιανουάριο 2022) καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε: Ψωμί και δημητριακά 18,6%, Κρέατα- γενικά (19,3%), Ψάρια- γενικά (2,5%), Γαλακτοκομικά και αυγά (25%), Έλαια και λίπη (23,1%), Φρούτα- γενικά (1,2%), Λαχανικά- γενικά (10,9%), Ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά (9,2%), Λοιπά τρόφιμα (15,6%), Καφέ- κακάο- τσάι (10,9%), Μεταλλικό νερό- αναψυκτικά- χυμούς φρούτων (7,8%) και Αλκοολούχα ποτά- μη σερβιριζόμενα (7,6%).

Σε μηνιαία σύγκριση (Ιανουάριος 2023 προς Δεκέμβριο 2022), υπήρξαν νέες αυξήσεις τιμών σε: Ψωμί (0,9%), Πίτσες και πίτες (4,5%), Μοσχάρι (0,9%), Αλλαντικά (2,4%), Ψάρια νωπά (2,2%), Τυριά (2,6%), Αυγά (3,4%), Έλαια και λίπη (0,9%), Λαχανικά νωπά (2,2%), Λαχανικά διατηρημένα ή επεξεργασμένα (2,3%), Ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά (1,7%), Σάλτσες- καρυκεύματα (4,8%), Αλκοολούχα ποτά- μη σερβιριζόμενα (3%), Ενοίκια κατοικιών (0,5%), Ηλεκτρισμό (1%), Φυσικό αέριο (2,5%), Πετρέλαιο θέρμανσης (11%), Οικιακές υπηρεσίες (1,2%), Μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο (2,3%), Εστιατόρια- ζαχαροπλαστεία- καφενεία (0,7%), Άλλα είδη ατομικής φροντίδας (1,5%) και Ασφάλιστρα υγείας (5,7%).

Αντίθετα, μειώσεις τιμών καταγράφηκαν σε: Δημητριακά για πρωινό (5,3%), Φρούτα νωπά (1,1%), Δημοτικά τέλη (2%), Είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού (0,5%) και Πετρέλαιο κίνησης (1,3%).

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή τον Ιανουάριο εφέτος προήλθε κυρίως από τις αυξήσεις στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

• 15,4% στην ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά», λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και δημητριακά, κρέατα (γενικά), ψάρια (γενικά), γαλακτοκομικά και αυγά, έλαια και λίπη, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά, λοιπά τρόφιμα, καφέ- κακάο- τσάι, μεταλλικό νερό- αναψυκτικά- χυμούς φρούτων.
• 3% στην ομάδα «Αλκοολούχα ποτά και καπνός», λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).

Παράγοντες πάντως της αγοράς καταγράφουν, πάντως, με εύγλωττο τρόπο το τι συμβαίνει στα ράφια αυτές τις ημέρες. “Δεν θα ξαναγυρίσουμε εκεί που ήμασταν! Σε κάποια προϊόντα θα μαζευτούν οι τρέλες, πχ στο ηλιέλαιο – αλλά και πάλι δεν ξέρω αν θα ξαναγυρίσει εκεί που ήταν. Τίποτα δεν θα ξαναγυρίσει εκεί που ήταν. Ούτε η ενέργεια, ούτε το μισθολογικό κόστος θα ξαναγυρίσει εκεί που ήταν – και αυτό δεν είναι κακό – άρα λοιπόν δεν υπάρχει περίπτωση να επανέλθουμε, αλλά θα λογικευτούμε. θα έρθει μία ισορροπία” ανέφερε μιλώντας σε “πηγαδάκι” δημοσιογράφων στην έκθεση HORECA 2023, ο Αριστοτέλης Παντελιάδης ιδιοκτήτης της εταιρείας METRO.

Όπως είπε καταγράφεται μια οριακή αποκλιμάκωση των τιμών σε κατηγορίες προϊόντων όπως π.χ. σε επίπεδο παραγωγού στο γάλα, κάτι που θα φανεί σε βάθος κάποιων μηνών, αλλά και στα χαρτικά, στα σπορέλαια και στο χοιρινό, είδη, που τους τελευταίους μήνες είχαν ανατιμηθεί σημαντικά. Ωστόσο, όπως είπε ο επικεφαλής της μεγάλης αλυσίδας, η μείωση των τιμών είναι “σταγόνα στον ωκεανό”, καθώς “ακόμα έρχονται αρκετές ανατιμήσεις και στα τρόφιμα και στα μη τρόφιμα”. “Οι πολυεθνικές σέρνουν τις ανατιμήσεις στα μη τρόφιμα, ενώ στα τρόφιμα οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν έχουν περάσει ακόμη το σύνολο της ανατίμησης του κόστους που έχουν δεχθεί” ανέφερε. “Αυτό όμως κάποια στιγμή θα τελειώσει” συμπλήρωσε και εξειδίκευσει:

“Για τις ελληνικές, για προϊόντα που παράγονται στην Ελλάδα, υπάρχει κατανόηση του τι γίνεται” ανέφερε ο κ. Παντελιάδης. “Εχουν συγκρατήσει τις ανατιμήσεις. Δεν έχουν περάσει το σύνολο της ανατίμησης του κόστους που έχουν δεχθεί. Αρα κάποια στιγμή είναι αναγκασμένοι να το κάνουν. Δε νομίζω ότι αυξάνονται ακόμα τα κόστη τους αλλά βγάζουν στη φόρα αυτά που έχουν συγκρατήσει. Άρα αυτό κάποια στιγμή θα τελειώσει” σημείωσε ο κ. Παντελιάδης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο περιθώριο της εκδήλωσης κοπής πίτας της “Πρωτοβουλίας ΕΛΛΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ” που αφορά ελληνικές παραγωγικές επιχειρήσεις, το Σαββατοκύριακο που πέρασε στην Εύβοια, ετέθη το θέμα εκτίναξης του κόστους παραγωγής λόγω ενέργειας, κυρίως, μετ΄ επιτάσεως.

Χαρακτηριστική η αναφορά του Χρήστου Παπαδημητρίου από την ομώνυμη μπράντα οξοποιίας “Papadimitriou”, που έκανε λόγο για τριπλασιασμό του κόστους ρεύματος, που μαζί με το ράλι των πρώτων υλών έχουν επιφέρει άνοδο 80% στο κόστος παραγωγής το 2022. Επίσης ο ο Νικόλαος Σέρρας από την εταιρεία που παράγει το νερό ΔΙΡΦΥΣ έκανε λόγο για “κούρεμα” 8% του μικτού περιθωρίου κέρδους λόγω του ενεργειακού ράλι.

Πάντως ο επικεφαλής της εταιρείας METRO εκτίμησε ότι μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους θα κοπάσει – πολέμου επιτρέποντος- η κούρσα ανόδου των ανατιμήσεων.

Μέχρι στιγμής πάντως η αγορά συνεχίζει να συρρικνώνεται σε επίπεδο όγκου πωλήσεων. Τον Ιανουάριο η κατανάλωση μειώθηκε 4-5%, σημαντικό ποσοστό. Ωστόσο όπως τόνισε ο κ. Παντελιάδης “ο καταναλωτής έχει φανεί πολύ ανθεκτικός. Με τέτοιο πληθωρισμό στα τρόφιμα που έφτασε στο 14% – 15% θα μπορούσαν τα πράγματα να είναι χειρότερα”.

Παράλληλα ο κ. Παντελιάδης, αναφερόμενος στο “καλάθι του νοικοκυριού” είπε πως έχει αρχίσει να ξεφουσκώνει. “Οι πελάτες δεν του δίνουν τη σημασία που του έδιναν στην αρχή. Δεν ασχολούνται ιδιαίτερα. Πλέον δεν έχει ιδιαίτερο νόημα για μένα”.

Το κόστος παραγωγής έστω και μια μια μικρή αποκλιμάκωση, συνεχίζει να ανεβαίνει, κάτι που θα αποτυπώνεται στις τιμές στο “ράφι” με μια χρονοκαθυστέρηση μηνών. Έτσι, άνοδο 11% σημείωσε ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία τον Δεκέμβριο πέρυσι σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Δεκεμβρίου 2021, έναντι αύξησης 23,6% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων δεικτών το 2021 με το 2020. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η νέα αύξηση στον λεγόμενο «εισαγόμενο πληθωρισμό» οφείλεται:

α. Στην αύξηση του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες εκτός ευρωζώνης κατά 12,7%, και

β. Στην αύξηση του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες ευρωζώνης κατά 7,6%.

Παράλληλα, ο γενικός δείκτης παρουσίασε μείωση 2,6% τον Δεκέμβριο 2022 σε σύγκριση με τον δείκτη του Νοεμβρίου 2022, έναντι αύξησης 1,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2021.

Ενώ, σε μέσα επίπεδα πέρυσι ο γενικός δείκτης παρουσίασε αύξηση 27,7% σε σύγκριση με τον γενικό δείκτη του δωδεκαμήνου Ιανουαρίου 2021- Δεκεμβρίου 2021, έναντι αύξησης 20% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των προηγούμενων δωδεκαμήνων.

Υπενθυμίζεται ότι η αύξηση ήταν στο 15,7% για το γενικό δείκτη τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία τον Νοέμβριο πέρυσι.

Επιπλέον, αύξηση 16,5% σημείωσε ο γενικός δείκτης τιμών παραγωγού στη βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς) τον Δεκέμβριο πέρυσι σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Δεκεμβρίου 2021, έναντι αύξησης 29,4% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2021 με το 2020.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η νέα αύξηση στο κόστος παραγωγής των εγχώριων βιομηχανιών οφείλεται στις εξής μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:

α. Στην αύξηση του δείκτη τιμών παραγωγού εξωτερικής αγοράς κατά 19,5%, και

β. Στην αύξηση του δείκτη τιμών παραγωγού εγχώριας αγοράς κατά 15,6%.

Παράλληλα, ο γενικός δείκτης παρουσίασε μείωση 2,4% τον Δεκέμβριο 2022 σε σύγκριση με τον δείκτη του Νοεμβρίου 2022, έναντι αύξησης 5,7% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2021.

Σε μέσα επίπεδα πέρυσι, ο γενικός δείκτης του παρουσίασε αύξηση 35,1% σε σύγκριση με τον μέσο γενικό δείκτη του δωδεκαμήνου Ιανουαρίου 2021- Δεκεμβρίου 2021, έναντι αύξησης 13,8% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των προηγούμενων δωδεκαμήνων.

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, κατά την παρουσίαση των νέων δράσεων στήριξης των νοικοκυριών από την κυβέρνηση, είπε ότι περί τα 650 εκ ευρώ είναι το “καθαρό” κόστος των παρεμβάσεων. Ουσιαστικά αφέθηκε ένα περιθώριο, ώστε εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις και διασφαλιστεί “δημοσιονομικός χώρος” μπορεί να υπάρξουν και πρόσθετες παρεμβάσεις τους επόμενους μήνες.

“Με βάση αυτά τα στοιχεία, δεν σημαίνει ότι εξαντλείται ο δημοσιονομικός χώρος, που είναι πιθανόν να προκύψει στη διάρκεια του έτους”, σημείωσε ο Θ. Σκυλακάκης τονίζοντας ότι “κρατήθηκε μια εφεδρεία για αντιξοότητες, οι οποίες μπορεί να προκύψουν στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, ιδίως με δεδομένο ότι διανύουμε μια χρονιά στην οποία θα γίνουν και εκλογές, ενώ υπάρχουν, ακόμη, μεγάλες διεθνείς αβεβαιότητες.”

Ουσιαστικά, εάν και εφόσον, δηλαδή κριθεί αναγκαίο, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο για:

• Επιταγή ακρίβειας για το Πάσχα, σε χαμηλοσυνταξιούχους, μακροχρόνια ανέργους, αναπήρους, οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Το κόστος από μια ενίσχυση 250 ευρώ, υπολογίζεται ότι φτάνει στα 350- 400 εκ ευρώ
• Παράταση του Market Pass πέρα από τον Ιούνιο είτε με την ίδια περίμετρο δικαιούχων είτε στοχευμένα σε νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα. Σύμφωνα με αναλυτές, ο κύκλος των δευτερογενών επιπτώσεων στα είδη διατροφής δεν αναμένεται να κλείσει άμεσα, με τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι έχουμε μπροστά μας τουλάχιστον ένα ακόμα εξάμηνο ανατιμήσεων στα τρόφιμα. Για κάθε μήνα παράτασης του Market Pass, το κόστος υπολογίζεται σε περίπου 100 εκ ευρώ.

Πηγή: news247.gr