Στον χαιρετισμό που απηύθυνε, ο υφυπουργός συνεχάρη όλους τους επαγγελματίες που συμβάλλουν διαρκώς στην πρόοδο του ελληνικού τουρισμού και της ελληνικής γαστρονομίας.

Ο κ. Ανδριανός υπογράμμισε ότι η PHILOXENIA–HOTELIA αποτελεί έναν ιστορικό θεσμό εξωστρέφειας και δημιουργίας που, εδώ και 40 χρόνια, φέρνει στη Θεσσαλονίκη επαγγελματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αναδεικνύοντας την αποφασιστικότητα του κλάδου να βρίσκεται στην πρωτοπορία των εξελίξεων.

Ο υφυπουργός υπογράμμισε την άρρηκτη σύνδεση του τουρισμού και της γαστρονομίας τονίζοντας ότι «η ποιότητα των καταλυμάτων και των υποδομών, το μεράκι των ανθρώπων του τουρισμού και η μοναδική ελληνική διατροφική παράδοση δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο σύνολο αυθεντικών εμπειριών που αναζητά ο σύγχρονος επισκέπτης».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προτεραιότητες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ενίσχυση της γαστρονομικής ταυτότητας της Ελλάδας:

• Στήριξη και ενίσχυση προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ,
• Προώθηση της τυποποίησης και της μεταποίησης που δημιουργούν υψηλή προστιθέμενη αξία,
• Ενίσχυση της εξωστρέφειας και άνοιγμα σε νέες αγορές,
• Στήριξη των παραγωγών απέναντι στις προκλήσεις και ταυτόχρονα σχεδιασμός της επόμενης μέρας του αγροδιατροφικού τομέα.

«Οι δύο διοργανώσεις που εγκαινιάζουμε σήμερα υπογραμμίζουν τη συλλογική μας αποφασιστικότητα να συνδέσουμε ακόμη πιο αποτελεσματικά τον τουρισμό και τον αγροδιατροφικό κλάδο με την ποιότητα, την εξωστρέφεια και την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας», σημείωσε ο Υφυπουργός, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι «οι συνεργασίες, οι ιδέες και τα νέα εγχειρήματα που θα γεννηθούν εδώ θα αποδώσουν σημαντικά οφέλη σε επιχειρήσεις, τοπικές κοινωνίες και στην ελληνική οικονομία συνολικά», κατέληξε ο κ. Ανδριανός.

«Συνεχίζουμε να είμαστε κάτω από αυτό που χρειαζόμαστε, αλλά πλησιάζουμε… Η εκεχειρία έχει ανοίξει ένα μικρό παράθυρο ευκαιρίας και το WFP κινείται πολύ γρήγορα για να αυξήσει την επισιτιστική βοήθεια», δήλωσε η Αμπίρ Ετέφα, εκπρόσωπος του WFP, σε δημοσιογράφους στη Γενεύη.

Η αντιμετώπιση της κατάστασης λιμού στη Λωρίδα της Γάζας «θα πάρει χρόνο», εκτίμησε το WFP, ζητώντας παράλληλα το άνοιγμα όλων των σημείων διέλευσης προς τον θύλακα για να «κατακλυστεί με τρόφιμα».

«Θα χρειαστεί χρόνος για να περιοριστεί ο λιμός» που παρατηρείται από τα τέλη Αυγούστου από τον ΟΗΕ σε τμήμα του παλαιστινιακού θύλακα, δήλωσε η Ετέφα.

«Αυτή τη στιγμή έχουμε στη διάθεσή μας πέντε σημεία διανομής εν λειτουργία, πιο κοντά στον πληθυσμό…Ο στόχος μας είναι να αναπτύξουμε 145» για να «κατακλύσουμε τη Γάζα με τρόφιμα», πρόσθεσε η ίδια.

Όπως είναι προφανές, τα φρέσκα λαχανικά και φρούτα, οι αμυλούχες ρίζες, το παστεριωμένο γάλα και το νωπό κρέας δεν είναι υπερεπεξεργασμένα. Το ίδιο ισχύει και για φυτικά έλαια, ζάχαρη ή αλάτι, που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική σε συνδυασμό με μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Η δυσκολία ξεκινά με πιο σύνθετα παραδείγματα, όπως το ψωμί και τα δημητριακά πρωινού. Ένα βιομηχανικό ψωμί που περιέχει μόνο αλεύρι, νερό, αλάτι και μαγιά θεωρείται απλώς επεξεργασμένο. Αν όμως περιλαμβάνει πρόσθετα όπως γαλακτωματοποιητές ή χρωστικές, τότε κατατάσσεται ως υπερεπεξεργασμένο. Αντίστοιχα, η βρώμη ή τα απλά corn flakes είναι ελάχιστα επεξεργασμένα, αλλά αν προστεθεί ζάχαρη, θεωρούνται επεξεργασμένα· αν προστεθούν και αρώματα ή χρωστικές, τότε είναι υπερεπεξεργασμένα.

Ο πιο πρακτικός τρόπος αναγνώρισης είναι η εξέταση της λίστας συστατικών. Αν υπάρχει τουλάχιστον ένα στοιχείο που δεν χρησιμοποιείται στην οικιακή μαγειρική ή αν περιλαμβάνονται πρόσθετα με καθαρά «καλλωπιστικό» ρόλο (τα λεγόμενα cosmetic additives), τότε το προϊόν θεωρείται υπερεπεξεργασμένο.

Τέτοια συστατικά εμφανίζονται συνήθως στην αρχή ή στη μέση της λίστας και περιλαμβάνουν υδρολυμένες πρωτεΐνες, απομονωμένη πρωτεΐνη σόγιας, γλουτένη, καζεΐνη, ορό γάλακτος, «μηχανικώς διαχωρισμένο κρέας», φρουκτόζη, σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης, συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων, μαλτοδεξτρίνη, δεξτρόζη, λακτόζη, φυτικές ίνες ή υδρογονωμένα έλαια. Η ύπαρξη ενός ή περισσότερων από αυτά αρκεί για να καταταγεί ένα προϊόν ως υπερεπεξεργασμένο.

Τα «καλλωπιστικά πρόσθετα» εμφανίζονται συχνά στο τέλος της λίστας. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται αρώματα, ενισχυτικά γεύσης, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικά, πηκτικά, αντι-αφριστικοί, διογκωτικοί, ανθρακούχοι, ζελατινοποιητικοί και γυαλιστικοί παράγοντες. Η παρουσία ενός ή περισσότερων τέτοιων προσθέτων είναι επίσης σαφής ένδειξη υπερεπεξεργασίας.

Παρά το γεγονός ότι οι ετικέτες δεν είναι πλήρως τυποποιημένες σε όλες τις χώρες, αρκετά πρόσθετα, όπως τα αρώματα, τα χρώματα ή οι γαλακτωματοποιητές, είναι εύκολο να αναγνωριστούν. Μπορεί να εμφανίζονται με γενικές ονομασίες («φυσικά αρώματα», «τεχνητά αρώματα») ή σε συνδυασμό με την κατηγορία τους («μονονατριούχο γλουταμινικό – ενισχυτικό γεύσης», «καραμελόχρωμα», «λεκιθίνη σόγιας – γαλακτωματοποιητής»). Ορισμένα, όπως η ασπαρτάμη ή η στέβια, είναι ήδη γνωστά στους καταναλωτές. Ο Οδηγός Codex Alimentarius του ΟΗΕ προσφέρει πλήρη και επικαιροποιημένη λίστα με τα πρόσθετα και τις κατηγορίες τους.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα δεν είναι «πραγματικό φαγητό» αλλά φόρμουλες βιομηχανικών συστατικών, συχνά χημικά τροποποιημένων, που συνδυάζονται σε έτοιμα, εύγευστα προϊόντα με πρόσθετα, αρώματα και χρωστικές. Παράγονται και προωθούνται κυρίως από πολυεθνικές εταιρείες, είναι ιδιαίτερα κερδοφόρα αλλά εγγενώς ανθυγιεινά.

Ήδη υπάρχουν εφαρμογές κινητών που σαρώνουν γραμμωτούς κώδικες και ενημερώνουν αν ένα προϊόν είναι υπερεπεξεργασμένο· ενδεικτικά, η γαλλική μη κερδοσκοπική οργάνωση  Open  Food  Facts παρέχει δωρεάν εφαρμογή που αναγνωρίζει πάνω από 75.000 υπερεπεξεργασμένα προϊόντα σε μια βάση δεδομένων άνω των 145.000 τροφίμων.

Πηγή: cambridge.org

Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ δήλωσε σήμερα Πέμπτη 7/8 σε συνέντευξή του στο Fox Business Network πως η χώρα του πρόκειται να εισπράξει έσοδα 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων από δασμούς τον μήνα, καθώς ήδη έχουν τεθεί σε εφαρμογή υψηλοί φόροι στις εισαγωγές από δεκάδες χώρες. Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει πως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να μπουν στο στόχαστρο για αντιεμπορική πολιτική, από τους διεθνείς οργανισμούς.

Ερωτώμενος εάν η προθεσμία της 12ης Αυγούστου για τη σύναψη μιας δασμολογικής συμφωνίας με την Κίνα θα μπορούσε να παραταθεί εκ νέου, ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου ΄σημείωσε πως θα ήταν πιθανό.

«Νομίζω ότι θα το αφήσουμε αυτό στην ομάδα που ασχολείται με το εμπόριο και στον Πρόεδρο για να λάβουν αυτές τις αποφάσεις, όμως έχω την αίσθηση ότι θα καταλήξουν σε μία συμφωνία και ότι θα το παρατείνουν αυτό για επιπλέον 90 ημέρες, όμως θα το αφήσω στην ομάδα», τόνισε.

«Απελπισμένοι, πεινασμένοι άνθρωποι στη Γάζα εξακολουθούν να είναι αντιμέτωποι με την απάνθρωπη επιλογή είτε να πεθάνουν από την πείνα είτε να σκοτωθούν καθώς προσπαθούν να βρουν τροφή», κατήγγειλε ο Θαμίν αλ Χιτάν εκπρόσωπος του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων στη Γενεύη, αναφερόμενος στα επεισόδια με πυροβολισμούς που έχουν σημειωθεί κοντά σε κέντρα διανομής του Ανθρωπιστικού Ιδρύματος για τη Γάζα (GHF).

«Η χρήση της τροφής για τους αμάχους ως όπλου, επιπλέον του περιορισμού ή της παρεμπόδισης της πρόσβασής τους σε υπηρεσίες που τους προσφέρουν βοήθεια απαραίτητη για την επιβίωσή τους, αποτελεί έγκλημα πολέμου και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ενδέχεται να συνιστά και άλλα εγκλήματα με βάση το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε ο ίδιος.

«Περισσότεροι από 410 Παλαιστίνοι έχουν σκοτωθεί» από σφαίρες ή βλήματα όλμου που έριξε ο ισραηλινός στρατός την ώρα που προσπαθούσαν να φτάσουν στα κέντρα διανομής βοήθειας του GHF από τα τέλη Μαΐου, όταν άρχισε να διανέμει βοήθεια στη Γάζα, επεσήμανε ο αλ Χιτάν.

Παράλληλα πρόσθεσε ότι «τουλάχιστον 39 άλλοι έχουν σκοτωθεί από τον ισραηλινό στρατό την ώρα που προσπαθούσαν να πλησιάσουν στα ελάχιστα κομβόι βοήθειας του ΟΗΕ και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων».

«Τουλάχιστον 3.000 Παλαιστίνοι έχουν τραυματιστεί σε αυτά τα επεισόδια», υπογράμμισε ο αλ Χιτάν.

Όπως εξήγησε, ο απολογισμός αυτός έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από το γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Ο αλ Χιτάν προειδοποίησε ότι το σύστημα που ακολουθεί το GHF «θέτει σε κίνδυνο τους αμάχους και συμβάλλει στην καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα».

Το γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ζήτησε να ληφθούν αμέσως μέτρα για να διορθωθεί η κατάσταση.

«Ο ισραηλινός στρατός πρέπει να σταματήσει να πυροβολεί εναντίον ανθρώπων που προσπαθούν να προμηθευτούν τρόφιμα», τόνισε ο αλ Χιτάν, ζητώντας επίσης από το Ισραήλ «να επιτρέψει την είσοδο τροφίμων και άλλης μορφής ανθρωπιστική βοήθεια απαραίτητη για την επιβίωση των Παλαιστίνιων της Γάζας».

«Οι παράνομοι περιορισμοί στο έργο του ΟΗΕ και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων θα πρέπει να αρθούν αμέσως», κατέληξε, ενώ ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα «να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το Ισραήλ – η δύναμη κατοχής στη Γάζα- σέβεται την υποχρέωσή του να φροντίζει ότι ο πληθυσμός λαμβάνει επαρκή τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης».

«Βδέλυγμα»

Από την πλευρά της η υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες (UNRWA) χαρακτήρισε «βδέλυγμα» τον τρέχοντα τρόπο διανομής βοήθειας από το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ GHF.

«Ο λεγόμενος ‘μηχανισμός’ βοήθειας που δημιουργήθηκε πρόσφατα αποτελεί ένα βδέλυγμα που ταπεινώνει και εξευτελίζει απελπισμένους ανθρώπους. Είναι μια φονική παγίδα που κοστίζει περισσότερες ζωές από όσες σώζει», τόνισε ο επικεφαλής της UNRWA Φιλίπ Λαζαρινί στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου από το Βερολίνο.

Στον παλαιστινιακό θύλακα το Ανθρωπιστικό Ίδρυμα για τη Γάζα (Gaza Humanitarian Fund) ονομάζεται Ταπεινωτικό Ίδρυμα για τη Γάζα (Gaza Humiliation Fund), διότι έτσι «αισθάνονται αυτή τη στιγμή» οι κάτοικοι, σημείωσε ο Λαζαρινί.

Το GHF ξεκίνησε να διανέμει τρόφιμα στη Γάζα στις 26 Μαΐου, έπειτα από περισσότερους από δύο μήνες στη διάρκεια των οποίων το Ισραήλ είχε επιβάλει πλήρη αποκλεισμό στον παλαιστινιακό θύλακα, απαγορεύοντας την είσοδο τροφίμων, νερού και ιατρικών εφοδίων.

Ο ΟΗΕ είχε ανακοινώσει τον Μάιο ότι «το 100% του πληθυσμού» «απειλείται από λιμό».

Τόσο ο ΟΗΕ όσο και άλλες ανθρωπιστικές μη κυβερνητικές οργανώσεις αρνούνται να συνεργαστούν με το GHF λόγω των ανησυχιών τους για τις διαδικασίες που ακολουθεί και την ουδετερότητά του.

Χθες Δευτέρα πολλές οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάλεσαν το GHF να διακόψει τις επιχειρήσεις του, προειδοποιώντας ότι κινδυνεύει να γίνει συνεργός «σε εγκλήματα πολέμου».

Το Ισραήλ, από τα μέσα Μαρτίου, έχει ανανεώσει την χερσαία εκστρατεία του, καταλαμβάνοντας μεγάλες εκτάσεις και δίνοντας εντολή στους κατοίκους να απομακρυνθούν από τις «ουδέτερες ζώνες», περιλαμβανομένου του συνόλου της Ράφα, η οποία καλύπτει περίπου το 20% της Λωρίδας.

Το ισραηλινό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο Kan μετέδωσε το Σάββατο ότι ο στρατός στήνει μια νέα «ανθρωπιστική ζώνη» στη Ράφα, στην οποία θα μεταφερθούν άμαχοι ύστερα από ελέγχους ασφαλείας για να κρατηθούν μακριά μαχητές της Χαμάς. Η βοήθεια θα διανεμηθεί μέσω ιδιωτικών εταιριών.

Ο ισραηλινός στρατός δεν έχει ακόμα σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές και δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχόλιο. Κάτοικοι λένε ότι τεράστιες εκρήξεις ακούγονται ολοένα και περισσότερο από τη νεκρή ζώνη, όπου κάποτε βρισκόταν η Ράφα, μια πόλη 300.000 κατοίκων.

«Οι εκρήξεις δεν σταματούν ποτέ, μέρα και νύχτα, κάθε φορά που σείεται το έδαφος, γνωρίζουμε ότι καταστρέφουν περισσότερα σπίτια στη Ράφα. Η Ράφα χάθηκε», δήλωσε στο Reuters μέσω γραπτού μηνύματος, ο Ταμέρ, από την Πόλη της Γάζας που έχει εκτοπιστεί στο Ντέιρ Αλ-Μπάλαχ, που είναι βορειότερα. Ο ίδιος δήλωσε ότι λαμβάνει τηλεφωνήματα από φίλους ακόμα και από την Αίγυπτο, των οποίων τα παιδιά μένουν ξύπνια λόγω των εκρήξεων.

Ο Αμπού Μοχάμεντ, ένας ακόμα από τους εκτοπισμένους της Γάζας, δήλωσε στο Reuters μέσω μηνύματος: «Τρέμουμε ότι μπορούν να μας αναγκάσουν να πάμε στη Ράφα, που θα είναι σαν ένα κλουβί ενός καταυλισμού, εντελώς αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο».

Το Ισραήλ, που επέβαλε τον πλήρη αποκλεισμό της Γάζας στις 2 Μαρτίου, λέει ότι στις προηγούμενες έξι εβδομάδες της εκεχειρίας στον θύλακα έφθασαν τόσες προμήθειες που δεν θεωρεί ότι ο πληθυσμός κινδυνεύει. Λέει ότι δεν μπορεί να επιτρέψει την είσοδο τροφίμων ή φαρμάκων διότι οι μαχητές της Χαμάς θα τα εκμεταλλευτούν.

Υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών δηλώνουν ότι οι κάτοικοι της Γάζας είναι στο όριο μαζικού λιμού και ασθενειών, με τις συνθήκες να είναι τώρα στο χειρότερο επίπεδό τους από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν ένοπλοι της Χαμάς επιτέθηκαν σε ισραηλινές κοινότητες.

Υγειονομικοί αξιωματούχοι της Γάζας δήλωσαν σήμερα ότι τουλάχιστον 23 άνθρωποι σκοτώθηκαν στα τελευταία ισραηλινά πλήγματα στον παράκτιο θύλακα.

Τουλάχιστον 10 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων παιδιά, σκοτώθηκαν σε ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα σε σπίτι στην Τζαμπάλια στα βόρεια και 6 σκοτώθηκαν σε αεροπορική επίθεση σε καφετέρια στα νότια. Εικόνες που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν κάποια θύματα, γύρω από ένα τραπέζι στην καφετέρια, να έχουν τραυματιστεί σοβαρά.

Εξαντλήθηκαν τα αποθέματα του σε τρόφιμα

Οι συνομιλίες με τη μεσολάβηση του Κατάρ και της Αιγύπτου δεν έχουν καταφέρει έως τώρα να παρατείνουν την κατάπαυση πυρός, κατά την οποία η Χαμάς απελευθέρωσε 38 ομήρους και το Ισραήλ άφησε ελεύθερους εκατοντάδες φυλακισμένους και κρατούμενους.

Πενήντα εννέα Ισραηλινοί όμηροι συνεχίζουν να κρατούνται στη Γάζα, και λιγότεροι από τους μισούς εξ αυτών θεωρείται ότι είναι ζωντανοί. Η Χαμάς δηλώνει ότι θα τους απελευθερώσει μόνο με βάση μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Το Ισραήλ δηλώνει ότι θα συμφωνήσει μόνο σε προσωρινές παύσεις στις εχθροπραξίες εκτός κι αν αφοπλιστεί πλήρως η Χαμάς, κάτι που οι μαχητές απορρίπτουν.

Στην Ντόχα, ο πρωθυπουργός του Κατάρ δήλωσε χθες ότι οι προσπάθειες για την επίτευξη μιας νέας κατάπαυσης πυρός στη Γάζα έχουν σημειώσει κάποια πρόοδο.

Την Παρασκευή, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα δήλωσε ότι εξαντλήθηκαν τα αποθέματα του σε τρόφιμα στη Γάζα μετά τον μεγαλύτερο σε διάρκεια αποκλεισμό που έχει αντιμετωπίσει η Λωρίδα της Γάζας.

Κάποιοι κάτοικοι τριγυρνούσαν στους δρόμους αναζητώντας χόρτα που έχουν φυτρώσει στο χώμα άλλοι κόβοντας ξερά φύλλα από τα δέντρα. Οι απεγνωσμένοι ψαράδες πιάνουν χελώνες και πωλούν το κρέας τους.

«Πήγα στον γιατρό τις προάλλες και είπε ότι έχω πέτρες στα νεφρά και ότι χρειάζομαι χειρουργείο που θα μου κοστίσει περίπου 300 δολάρια. Του είπα ότι καλύτερα να πάρω παυσίπονα και να χρησιμοποιήσω τα χρήματα για να αγοράσω φαγητό για τα παιδιά μου», δήλωσε στο Reuters μια γυναίκα από την Πόλη της Γάζας, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της υπό τον φόβο αντιποίνων.

«Δεν υπάρχει κρέας, δεν υπάρχει αέριο για το μαγείρεμα, δεν υπάρχει αλεύρι και δεν υπάρχει ζωή, αυτή είναι η Γάζα με απλούς αλλά δύσκολους όρους».

Ο πόλεμος στη Γάζα ξέσπασε όταν ένοπλοι υπό τη Χαμάς σκότωσαν 1.200 ανθρώπους και άρπαξαν 251 ομήρους στη Γάζα σε επιθέσεις τον Οκτώβριο του 2023, σύμφωνα με τον απολογισμό των ισραηλινών αρχών. Έκτοτε, η επίθεση του Ισραήλ στον θύλακα έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 52.000 ανθρώπους, σύμφωνα με Παλαιστίνιους υγειονομικούς αξιωματούχους.

ΑΠΕ

Στην έρευνα εξετάστηκε η πορεία των τιμών την τελευταία 15ετία σε σχέση με τον μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αξιοποιώντας τα στοιχεία της Eurostat.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η Ελλάδα παρουσίασε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης τιμών 2,59% ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση 3,74%. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της αύξησης καταγράφηκε από το 2021 και μετά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συγκεκριμένα από το 2010 έως το 2011 η Ελλάδα κατέγραψε αύξηση τιμών 8,14% με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 0,67% ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση 21,11% με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 1,75%, δηλαδή τριπλάσιο αυτού της Ελλάδας. Από το 2021 έως το 2024 οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 28,50% με μέση ετήσια αύξηση 9,50% ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 28,94% με μέση ετήσια αύξηση 9,64%.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι την δεκαετία 2010-2020 οι τιμές στην Ελλάδα παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα σταθερές με σημαντικά χαμηλότερους ρυθμούς από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όσον αφορά τις επιμέρους κατηγορίες, από τις 9 κατηγορίες που εξετάζονται στις 8 η Ελλάδα είχε χαμηλότερη εξέλιξη τιμών σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση την τελευταία 15ετία. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στα αρτοποιήματα και δημητριακά με την Ελλάδα να έχει κατά 54% μικρότερη αύξηση τιμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στα γλυκά και ζαχαρώδη με την Ελλάδα να έχει 50% μικρότερη αύξηση και στα Φρούτα με την Ελλάδα να έχει 45% μικρότερη αύξηση. Η μόνη κατηγορία στην οποία η Ελλάδα είχε μεγαλύτερη αύξηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν τα λίπη και έλαια εξαιτίας της αύξησης του ελαιόλαδου την τελευταία διετία και της βαρύτητας του στο ελληνικό καλάθι.

Όσον αφορά τις κατηγορίες εκτός τροφίμων που βρίσκουν οι καταναλωτές στα σούπερ μάρκετ, οι διαφορές είναι ακόμα μεγαλύτερες σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την κατηγορία των ειδών φροντίδας για το σπίτι (απορρυπαντικά, καθαριστικά κλπ), η αύξηση που καταγράφεται στην Ελλάδα είναι 7,7% την τελευταία 15ετία έναντι 35,9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με αρκετά έτη να καταγράφεται μείωση. Όσον αφορά την κατηγορία ειδών προσωπικής φροντίδας υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από το 2016 και μετά. Την περίοδο αυτή καταγράφεται μείωση των τιμών στην Ελλάδα κατά -3,3% και αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 19,7%.

Η κύρια διαφορά είναι στο διαθέσιμο εισόδημα. Συγκεκριμένα, την εξεταζόμενη περίοδο οι τιμές τροφίμων στην Ελλάδα (2010-2023 καθώς για το 2024 δεν υπάρχουν ακόμα διαθέσιμα στοιχεία για το εισόδημα) αυξήθηκαν κατά 34,81%, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα 2010-2023 κατά μόλις 14,79%, από 17.005 ευρώ σε 19.520 ευρώ κατά κεφαλήν. Την ίδια περίοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν μεν κατά 52,64%, κατά 51% δηλαδή περισσότερο από την Ελλάδα, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα την περίοδο 2010-2023 αυξήθηκε κατά 46,29%, από 19.174 ευρώ σε 28.050 ευρώ κατά κεφαλήν και 214% περισσότερο από ό,τι στην Ελλάδα.

Από τα συμπεράσματα της έρευνας του ΙΕΛΚΑ προκύπτει ότι ο μέσος ρυθμός αύξησης των τιμών τροφίμων στην Ελλάδα είναι χαμηλότερος αυτού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, ο μέσος πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα από 2011 μέχρι το 2021 ήταν σχεδόν μηδενικός με σταθερές τιμές. Οι αυξήσεις της τελευταίας 3ετίας 2022-2024 ήταν σε πλήρη αναλογία με τις αυξήσεις του μέσου όρου των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι σαφώς μικρότερες αυξήσεις στην Ελλάδα επηρεάζουν πολύ περισσότερο τα Ελληνικά νοικοκυριά σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω του πολύ μικρότερου ρυθμού αύξησης εισοδημάτων μέχρι το 2021. Την περίοδο 2021- 2023 τα εισοδήματα ακολουθούν την τάση του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά υπολείπονται σημαντικά σε βάθος χρόνου και απαιτούνται γρηγορότεροι ρυθμοί σύγκλησης.

Η ακρίβεια στα τρόφιμα επιμένει με πείσμα, ενώ και οι δείκτες του πληθωρισμού δείχνουν ότι έχει ξεκινήσει μια νέα ανοδική πορεία των τιμών. «Πικρός» αναμένεται ότι θα είναι από τον Σεπτέμβριο ο καφές καθώς έρχονται μεγάλες ανατιμήσεις.

Ήδη στην χονδρική καταγράφεται άνοδος κατά 40 -45% στην ποικιλία Arabica και κατά 65% στην ποικιλία Robusta όπως δήλωσε στην ΕΡΤ ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ, Τάσος Γιαγκόγλου.

«Εάν συνεχιστεί αυτό το φαινόμενο των ανοδικών τάσεων στα χρηματιστήρια προφανώς και θα ακριβύνει ο καφές» ανέφερε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ.

Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, μεγάλες αυξήσεις θα δουν οι καταναλωτές και στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ο εσπρέσο σε κάψουλες από τα 5 ευρώ αναμένεται να σκαρφαλώσει στα 6 ευρώ και ο αλεσμένος εσπρέσο από τα 6 στα 7,2 ευρώ. Αντίστοιχα, ο ελληνικός καφές από τα 3,9 εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 4,7 ευρώ.

Από την πλευρά τους, ιδιοκτήτες καταστημάτων εστίασης, μετά και την επαναφορά του ΦΠΑ στον σερβιριζόμενο καφέ στο 24%, προαναγγέλλουν νέες αυξήσεις σε περίπτωση που ανατιμηθεί η πρώτη ύλη.

• Η πορεία των τιμών αποτελεί το βασικό πρόβλημα των νοικοκυριών, ωστόσο από τη ΔΕΘ δεν αναμένονται θεαματικές κινήσεις.

Όπως φαίνεται θα ανακοινωθεί εκ νέου ότι οι θα πάρουν έκτακτη ενίσχυση στο τέλος του χρόνου οι συνταξιούχοι που έχουν προσωπική διαφορά. Παράλληλα νέα αύξηση συντάξεων έρχεται το 2025, με το τελικό ποσό να υπολογίζεται σε συνάρτηση με την πορεία της ανάπτυξης της οικονομίας και από τον πληθωρισμό (οι πρώτες εκτιμήσεις μιλούν για μια αύξηση που θα είναι μεταξύ 2,5% με 3%).

Νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα θα υπάρξει το 2025, ενώ τη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανακοινώσει στοχευμένες αλλαγές στο φορολογικό των ελευθέρων επαγγελματιών, χωρίς ωστόσο να αλλάζει η βασική φιλοσοφία του νόμου.

Παράλληλα, με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το 2025 πρόκειται να υπάρξει κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.

Αύξηση κατά 7,1 μονάδες σημείωσαν τα δημητριακά, καθώς οι τιμές εξαγωγών τους αυξήθηκαν παγκοσμίως. Το πρόβλημα που προκάλεσε την ραγδαία αύξηση ήταν το σιτάρι, καθώς πλέον αυξάνονται οι ανησυχίες για μία κακή χρονιά σε ότι αφορά τη σοδιά σε περιοχές της Ευρώπης, της βορείου Αμερικής και της Μαύρης Θάλασσας. Ένας ακόμη παράγοντας που προκαλεί την άνοδο των τιμών είναι οι καταστροφές στις υποδομές στην Ουκρανία που δεν επιτρέπουν πλέον την αποθήκευση ούτε την μεταφορά του.

Ακόμη, αύξηση παρατηρήθηκε και στις τιμές του καλαμποκιού. Στην Αργεντινή η ασθένεια Spiroplasma προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στα σπαρτά ενώ στη Βραζιλία η παραγωγή είναι μειωμένη λόγω κακών καιρικών συνθηκών. Μικρότερες αυξήσεις έχουν γίνει στο ρύζι λόγω αυξημένης ζήτησης σε Βραζιλία και Ινδονησία.

• Αύξηση κατά 2,3 μονάδες παρατηρήθηκε το Μάιο στον δείκτη των γαλακτοκομικών, ο οποίος είναι 4,3 μονάδες υψηλότερος από ότι πέρσι. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και στην ελληνική αγορά, όπου ο πληθωρισμός του γιαουρτιού ήταν στο 3,4%.

Υπάρχουν φόβοι ότι η παραγωγή γάλακτος στη Δυτική Ευρώπη θα υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά ενώ και η παραγωγή στην Ωκεανία είναι λόγω εποχής χαμηλότερη. Ταυτόχρονα όμως η ζήτηση στην αρχή της τουριστικής περιόδου αυξάνεται όπως αυξημένη ήταν και η ζήτηση από την Νοτιανατολική Αφρική.

• Στα ίδια επίπεδα έμεινε ο δείκτης στα κρέατα. Οι τιμές σε χοιρινό και αρνί αυξήθηκαν καθώς η ζήτηση αυξάνεται με μεγαλύτερους ρυθμούς από την προσφορά. Στον αντίποδα οι τιμές σε μοσχαρίσιο κρέας και πουλερικά υποχώρησαν καθώς και η προσφορά είναι ικανοποιητική ενώ και η ζήτηση δεν είναι ισχυρή.

Παρόλα αυτά, τα μόνα καλά νέα έρχονται από την ζάχαρη που υποχώρησε για τρίτο συνεχή μήνα και πλέον βρίσκεται στο 25,5% πιο χαμηλά από τον περσινό Μάιο. Οι δυνατοί ρυθμοί παραγωγής στη Βραζιλία και οι μειώσεις στην τιμή του πετρελαίου λειτούργησαν υπέρ των καταναλωτών.

Μία από τις συνέπειες που οδήγησαν στην αύξηση των τιμών, είναι και ότι ο Μάιος ήταν ο πιο θερμότερος μήνας στην ιστορία, με αποτέλεσμα οι αναλυτές να παρατηρούν πως μερικές τιμές ανεβαίνουν λόγω του φαινομένου Heatflation, της αύξησης των τιμών λόγω της ζέστης.

Για παράδειγμα, στο Ιράκ ο κόσμος διαμαρτύρεται στα social media καθώς παρατηρεί απότομες αυξήσεις τιμών κυρίως με την τομάτα ενώ στο Μαρόκο, η κυβέρνηση περιόρισε τις εξαγωγές λόγω χαμηλής παραγωγής. Στην Αίγυπτο η ζέστη εκτόξευσε τις τιμές των κρεμμυδιών.

• Την ίδια ώρα η Ελλάδα είναι μία από τις πρωταθλήτριες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην κρίση επιπέδου διαβίωσης, καθώς ο ένας στους τέσσερις ανθρώπους που ζουν στη χώρα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, η Ελλάδα εμφανίζεται ως η τέταρτη φτωχότερη χώρα της Ευρώπης, με το 26% του πληθυσμού να βιώνει τους παρακάτω κινδύνους:

Ακόμη, ο μέσος όρος του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ των 27 είναι 21,4%, ποσοστό που αντιστοιχεί 94,6 εκατομμύρια πολίτες. Το ποσοστό είναι ελαφρά μειωμένο σε σύγκριση με το 2022, όταν έφτανε στο 22% και στα 95,3 εκατομμύρια.

Τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή/και κοινωνικό αποκλεισμό έχουν η Ρουμανία και η Βουλγαρία, με 32% και 30% αντίστοιχα, ενώ στην Τρίτη θέση βρίσκεται η Ισπανία, σε μικρή απόσταση από την Ελλάδα με 26%.

Στον αντίποδα τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Τσεχία (12%), τη Σλοβενία (14%), τη Φινλανδία και την Πολωνία (16% αμφότερες).

Αυξήσεις και στο ρεύμα

Οι εκτιμήσεις και για το ρεύμα εν μέσω υψηλών θερμοκρασιών ανεβάζουν την τιμή στα πράσινα τιμολόγια στα 18 λεπτά ανά κιλοβατώρα ή και ακόμη πιο ψηλά. Δηλαδή αυξήσεις 30% έναντι μέσης τιμής 15 σεντς τον Ιούνιο, εφόσον φυσικά η ΔΕΗ, δεν απορροφήσει σημαντικό μέρος του κόστους, όπως έκανε και στις αρχές του μήνα. Οι σημερινές τάσεις και η κλιμάκωση στις χονδρεμπορικές τιμές δείχνουν Αυξήσεις στο ρεύμα και μάλιστα σημαντικές προοιωνίζεται η κλιμάκωση των χονδρεμπορικών τιμών για τα κυμαινόμενα τιμολόγια του Ιουλίου, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αύξηση της ζήτησης.

Ακόμη όμως και σε αυτή τη περίπτωση, όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ακριβό καλοκαίρι, με κίνδυνο οι αυξήσεις να ακυρώσουν τα θετικά οφέλη από τις πτωτικές τιμές τους πρώτους μήνες της χρονιάς.

Στο μέτωπο της ζήτησης, τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας δείχνουν ότι στις αρχές Ιουνίου η αιχμή κυμαίνονταν γύρω στις 7.500 MWh, όταν σήμερα θα φτάσει τις 9.200 MWh, δηλαδή καταγράφεται μια αύξηση άνω του 20%.

Στο μέτωπο της χονδρεμπορικής τιμής, το Μάιο έκλεισε κατά μέσο όρο στα επίπεδα των 80 ευρώ / MWh, όταν στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου κινείται στα 102 ευρώ, γεγονός που συνδέεται τόσο με το φυσικό αέριο, όσο και με τη χαμηλή συμμετοχή των αιολικών. Σήμερα για παράδειγμα, παρά τις συνθήκες καύσωνα, το καύσιμο που κρατά τα ηνία στο ενεργειακό μείγμα είναι το φυσικό αέριο, με δεύτερες τις ΑΠΕ, καθώς επικρατούν συνθήκες άπνοιας. Συμμετέχουν με ποσοστό 60% το μεσημέρι με την πληθώρα των φωτοβολταϊκών, αλλά πέφτουν στο 17% τις βραδυνές ώρες, λόγω της απουσίας των αιολικών. Και προφανώς όσο περισσότερες ώρες μπαίνουν στο σύστημα οι θερμικές μονάδες, τόσο επηρεάζονται ανοδικά οι χονδρεμπορικές τιμές.

• Εκείνο όμως που είναι ακόμη πιο ανησυχητικό αφορά την επανάκαμψη μιας σταθερής νευρικότητας στην αγορά φυσικού αέριου που υπεραντιδρά σε κάθε είδηση διακοπής της προσφοράς, ανεξαρτήτως της έκτασης που έχει, ακόμη και όταν δεν αφορά κάτι το σημαντικό.

Το πρόβλημα πάντως των υψηλών θερμοκρασιών είναι πανευρωπαϊκό με τις προβλέψεις της Montel’s Energy Quantified να μιλούν για 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από το κανονικό μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας και τον υδράργυρο στους 35-40 βαθμούς Κελσίου στην Ιταλία και όλη τη ΝΑ Ευρώπη.

Όσο για τα επίπεδα στα οποία βρίσκονται οι ευρωπαϊκές αποθήκες, η πληρότητα κινείται λίγο κάτω από το 72%, ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με την ίδια εποχή πέρυσι, σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, με τον πληθωρισμό Απριλίου στο 3,2% στην Ελλάδα, έναντι 2,4% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη, ενισχύεται η ανησυχία για τις ελληνικές διαστάσεις του προβλήματος, που υποχωρεί πολύ πιο αργά από την υπόλοιπη Ευρώπη. Και μία από τις διαστάσεις αυτές –όχι πάντως η μοναδική– είναι οι διαφοροποιημένες, υψηλότερες τιμές στην Ελλάδα (και σε ορισμένες άλλες, μικρές συνήθως χώρες) σε σύγκριση με άλλες, για το ίδιο προϊόν, εκ μέρους πολυεθνικών.

Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας Ακη Σκέρτσο, που ασχολήθηκε με το θέμα, ενόψει της πρωτοβουλίας του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη να στείλει άμεσα σχετική επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν, «είναι πράγματι προκλητικό, ενώ τα εισοδήματά μας απέχουν ακόμη από τα ευρωπαϊκά, να υπάρχουν ομοειδή προϊόντα πολυεθνικών εταιρειών που πωλούνται ακριβότερα στα ελληνικά ράφια συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές αγορές όπου οι καταναλωτές έχουν μάλιστα και υψηλότερη αγοραστική δύναμη».

«Το φαινόμενο αυτό», συνεχίζει ο κ. Σκέρτσος, «των διαφοροποιημένων τιμών από την ίδια πολυεθνική εταιρεία πρακτικά για τα ίδια προϊόντα που παράγει και διαθέτει π.χ. στην ελληνική, στη γερμανική ή στην ολλανδική αγορά, έχει όνομα: αποκαλείται “εδαφικοί εφοδιαστικοί περιορισμοί” (territorial supply constraints) και αποτελεί μια εμπορική πρακτική που δεν είναι παράνομη αλλά χρησιμοποιείται καταχρηστικά από πολυεθνικές εταιρείες λόγω της ασύμμετρης δύναμης που έχουν έναντι μεμονωμένων κρατών-μελών αλλά και μεμονωμένων χονδρεμπόρων και λιανεμπόρων».

Ο κ. Σκέρτσος πιστεύει ότι το θέμα έχει και πολιτική διάσταση και συνδέεται με τις ευρωεκλογές. Οπως υποστηρίζει, η ακρίβεια που ροκανίζει τα εισοδήματα, κυρίως τα λαϊκά, οδηγεί και τους πολίτες στα άκρα. Επομένως, λέει, είναι και πολιτικό και υπαρξιακό ζήτημα για την Ευρώπη να εμβαθύνει στην αγορά προς όφελος των καταναλωτών.

Μελέτη της Κομισιόν του 2020, αλλά και δύο παλαιότερες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Μιχάλη Αργυρού, επιβεβαιώνουν ότι οι πολυεθνικές εφαρμόζουν πρακτικές διακρίσεων, ιδίως σε μικρότερες αγορές, όπως η ελληνική, με διάφορες δικαιολογίες, ενώ στην πραγματικότητα «το κάνουν γιατί μπορούν». Γι’ αυτό, επισημαίνει, ο πρωθυπουργός παίρνει την πρωτοβουλία για βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου, ώστε να αποτρέπονται τέτοιες πρακτικές.

Ο κ. Αργυρού σημειώνει ότι το θέμα της κατάτμησης της αγοράς αναδεικνύεται και στην πρόσφατη έκθεση του πρώην Ιταλού πρωθυπουργού Ενρίκο Λέτα για την ανταγωνιστικότητα.

Βεβαίως, το θέμα της ακρίβειας και του πληθωρισμού της απληστίας δεν έχει να κάνει μόνο με τις πολυεθνικές. Οι εγχώριοι παραγωγοί εμπλέκονται επίσης και το λιανεμπόριο αύξησε σημαντικά τα περιθώρια κέρδους του τη διετία της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης (2020-2021). Στην παλαιότερη έκθεση της ΕΚΤ αναφέρονταν εξάλλου ως επιβαρυντικός παράγοντας οι καταναλωτικές συνήθειες των Ελλήνων, που είναι πιστοί στα επώνυμα προϊόντα και δεν στρέφονται εύκολα στα φθηνότερα ιδιωτικής ετικέτας.