Κατά τη διακυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη ξέσπασε και το σκάνδαλο με τις “χρυσές βίζες” και τα διαβατήρια δια πάσα χρήση, όμως, παρά τον σάλο, δεν φαίνεται να άνοιξε ρουθούνι, ακόμα περισσότερο ουδείς ασχολήθηκε σοβαρά να θωρακίσει θεσμικά ένα κράτος που από τη μία είναι μέλος του ευρωπαϊκού κλαμπ και από την άλλη “παράδεισος” ανομίας.

Ίσως γι’ αυτό, το “videogate” που συγκλονίζει το πολιτικό σκηνικό και προκαλεί παραιτήσεις στενών συνεργατών του Νίκου Χριστοδουλίδη δεν εξέπληξε κανέναν στη Λευκωσία, την Αθήνα και τις Βρυξέλλες. Ακόμα και η σύζυγος του Κύπριου προέδρου μπήκε στο στόχαστρο για κάποιες “ανεξιχνίαστες” εισφορές στο Ταμείο Πρώτης Κυρίας (!)- διότι η Κύπρος έχει θεσμικά και Πρώτη Κυρία, κάτι σαν την …Μελάνια της νοτιοανατολικής Μεσογείου.

“Αυτή είναι η Κύπρος”, κατά το γνωστό που είπε για την Ελλάδα ο αείμνηστος Κώστας Σημίτης.

Ο Χριστοδουλίδης επιμένει πώς όλα αυτά αποτελούν επέμβαση των Ρώσων, κάτι που είναι ακριβές ότι η Μόσχα έχει αναγάγει σε επιστήμη και το έχει εφαρμόσει με κυβερνοεπιθέσεις και deepfake εφαρμογές και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Μέχρις ώρας δεν έχει αποδείξει ότι υπάρχει “ρωσικός δάκτυλος”, αφήνει μόνο υπονοούμενα ότι ο Πούτιν τον εκδικείται για τις παρεμβάσεις του υπέρ του Ζελένσκι στο ουκρανικό.

Είτε έχει δίκιο, είτε όχι, ο Κύπριος πρόεδρος βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο και η κυβέρνησή του καθίσταται πολιτικά ευάλωτη (κάποιοι υποστηρίζουν πώς κινδυνεύει να πέσει) την ώρα που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει την ευρωπαϊκή προεδρία, κι ενώ εξελίσσονται στην περιοχή μεγάλα γεωπολιτικά σχέδια με την υπογραφή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η συγκυρία είναι κρίσιμη και μία ασταθής κυβέρνηση Χριστοδουλίδη είναι δύσκολο να τα διαχειριστεί όλα αυτά.

Η Αθήνα -και ορθώς- κρατά αποστάσεις απ΄ όλα αυτά μέχρις ότου αποφασίσουν αυτοί που πρέπει να αποφασίσουν στη Λευκωσία. Όμως, η ανησυχία είναι έκδηλη, κι αυτό διότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει πολλά στον άξονα με την Κύπρο.

Πρώτον, είναι σε εξέλιξη η οριστικοποίηση της συμφωνίας για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης που καθυστερεί πολύ με ευθύνη της Λευκωσίας. Υπενθυμίζουμε ότι προ μηνών ο Χριστοδουλίδης είχε προβάλλει έντονες επιφυλάξεις για το έργο και έθεσε σε κίνδυνο όσα είχε συμφωνήσει με την Αθήνα, μετά τις δηλώσεις περί μη βιωσιμότητας του έργου που είχε κάνει ο υπουργός του επί των Οικονομικών.

Όλως τυχαίως στο “videogate” πρωταγωνιστεί μεγαλοεπιχειρηματίας (στον χώρο της ενέργειας και των κατασκευών), στενός φίλος του Κύπριου προέδρου, ο οποίος είναι αρνητικός για τον Great Sea Interconnector: έχει πάρει από την κυβέρνηση μεγάλο έργο για την κατασκευή μονάδας παραγωγής ενέργειας…

Δεύτερον, η ελληνική κυβέρνηση χρειάζεται την Κύπρο για να ενισχυθεί η τριμερής με το Ισραήλ. Για να είμαστε σαφείς, τριμερής χωρίς μία σταθερή κυβέρνηση στη Λευκωσία, δεν προχωράει εύκολα. Παρόμοια ανησυχία έχουν, κατά τις πληροφορίες, και στο Τελ Αβίβ και στα γραφεία των μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών που επενδύουν στην περιοχή.

Ο Χριστοδουλίδης έχει θητεύει στην κυβέρνηση Αναστασιάδη και γνωρίζει πολύ καλά τι συνέβαινε στις νομικές φίρμες του νησιού, όπως και στην τοπική νεόκοπη επιχειρηματική ελίτ που συναλλάσσεται με το κράτος, ενίοτε μιμούμενο τις μεθόδους των ρώσων ολιγαρχών.

Μπορεί να αποδειχθεί πώς δεν έχει σχέση με όλα αυτά, μέχρις ότου συμβεί, ωστόσο, κάτι τέτοιο θα βρίσκεται σε πολιτική ομηρία.

Στο σενάριο, δε, που η πολιτική δίνη στην οποία έπεσε η Κύπρος οδηγήσει σε μακρά κρίση ή ακόμα και εκλογές, τότε ο κρίκος της γεωπολιτικής αλυσίδας στην περιοχή θα σπάσει και θα χρειαστεί χρόνος για αναδιάταξη.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να αξιοποιηθεί το μομέντουμ στο έπακρο ώστε να επιφέρει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Αλλά και να προετοιμαστούμε στρατηγικά και για τους κινδύνους που μπορεί να επιφυλάσσουν όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Δυστυχώς, οι απόψεις που συγκρούονται στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό εφορμούν συχνά από πρόσκαιρες πολιτικές σκοπιμότητες, ιδιαίτερα τώρα που εισερχόμαστε σε (προ)εκλογικό χρόνο και μάλιστα με κοινωνικά και δημοσκοπικά δεδομένα που δεν επιτρέπουν σταθερές προβλέψεις. Η κυβέρνηση θριαμβολογεί για να ενισχύσει το δίλημμα περί σταθερότητας, η αντιπολίτευση υποβαθμίζει τις δυνατότητες που απορρέουν από τις εξελίξεις.

Οι μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες, ο “κάθετος διάδρομος”, το ενδιαφέρον των πολυεθνικών κολοσσών στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης και η στρατηγική αναβάθμιση της αμυντικής ισχύος μας, αποτελούν βάση για την γεωπολιτική επανατοποθέτηση. Δεν μπορούν και δεν πρέπει όμως να συναρτώνται μόνο με τις επιλογές της διοίκησης Τραμπ η οποία έχει αποδείξει ότι υποκινείται από το άμεσο όφελος και, κυρίως, ότι προκρίνει την ευκαιριακή “συναλλαγή” και όχι το διεθνές δίκαιο που επί δεκαετίες θεωρείται η αφετηριακή επιχειρηματολογία στα εθνικά μας θέματα.

Πριν δύο χρόνια η Διακήρυξη των Αθηνών χαιρετίστηκε ως ιστορική στιγμή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και έκτοτε τα “ήρεμα νερά” κατέστησαν δόγμα, ενώ δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μία ευνοϊκή και αμοιβαία συμφέρουσα (και στις δύο χώρες) συγκυρία. Η Άγκυρα ουδέποτε αφαίρεσε από την ρητορική της τις γνωστές αιτιάσεις και επιδιώξεις της και εδώ και καιρό αποδομεί σταδιακά εκείνη τη συμφωνία, μέχρι του σημείου να έχουμε ξανά αερομαχίες πάνω από το Αιγαίο.

Ορισμένοι επισημαίνουν ως αντίφαση το ό,τι, ενώ η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί και προετοιμάζει τη σύγκλιση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας με την Τουρκία και την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Άγκυρα ήταν επισπεύδουσα για την πραγματοποίηση της τριμερούς με την Κύπρο και το Ισραήλ. Ο Νετανιάχου είναι ο μεγάλος εχθρός του Ερντογάν στην περιοχή και οι επιλογές της ελληνικής διπλωματίας προκάλεσαν αναμενόμενα αντιδράσεις και ενίσχυση της τουρκικής προκλητικότητας.

Είναι αυτονόητο πώς η Ελλάδα δεν πρέπει να εξαρτά τον ευρύτερο ρόλο της από το τι κατευνάζει τον Τούρκο πρόεδρο, όμως θα ήταν λάθος να πιστεύει πώς μπορούν να μένουν άθικτα όλα τα αυγά που μπαίνουν στο ίδιο καλάθι. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε πώς βασικός μας στόχος είναι να κλείσει ο κύκλος της έντασης στο Αιγαίο και αυτό αφορά πρωτίστως και κυρίως τις δύο χώρες και όχι αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες κάποιων ευκαιριακών από μηχανής “ειρηνοποιών”.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν όλες αυτές οι κινήσεις είναι αποσπασματικές και εμφορούμενες από την διάθεση μιας προβολής διεθνούς κινητικότητας ή και ισχύος για εσωτερική κατανάλωση, ή ψηφίδες ενός καλά δουλεμένου παζλ εθνικής στρατηγικής. Μακάρι να ισχύει το δεύτερο. Εφόσον ισχύει πρέπει να εμπεδωθεί και στο εσωτερικό της χώρας με πρωτοβουλίες συνεννόησης των πολιτικών δυνάμεων και κατανόησης της κοινής γνώμης…

Σύμφωνα με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, οι τρεις υπουργοί συζήτησαν για την «ενίσχυση των καλών γειτονικών σχέσεων και της περιφερειακής σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή». Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και την ανάπτυξη κοινών δράσεων που θα ωφελήσουν τις χώρες.

Οι υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν να προχωρήσουν σε στενότερη συνεργασία στην οικονομία και στις επενδύσεις, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία του συντονισμού στο πλαίσιο διεθνών και περιφερειακών οργανισμών. Υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Ο κ. Γεραπετρίτης επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας. Παράλληλα, σημείωσε πως απαιτείται μια διακυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς, η οποία θα εκπροσωπεί όλες τις κοινότητες της χώρας, «συμπεριλαμβανομένων των χριστιανών».

Όπως υπογράμμισε, στηρίζουμε «την ενεργοποίηση της Μόνιμης Γραμματείας του Τριμερούς Σχήματος Συνεργασίας με έδρα τη Λευκωσία για τον καλύτερο συντονισμό μας».

Ακόμη, «προσβλέπουμε στη διεύρυνση του σχήματος με την επανενεργοποίηση του ”3+1” και τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών», ενώ προσέθεσε πως το θέμα έθεσε ο ίδιος στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την πρόσφατη συνάντησή τους στην Ουάσιγκτον, από τον οποίο μάλιστα είχε «καταρχήν θετική ανταπόκριση».

«Προωθούμε την ενίσχυση της συνεργασίας και των κοινών μας δράσεων στον τομέα του εμπορίου, της οικονομίας, της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της πολιτικής προστασίας και της κυβερνοασφάλειας», επισήμανε και προσέθεσε: «Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στη μεταξύ μας ενεργειακή συνεργασία και διασυνδεσιμότητα, η οποία αναγνωρίζεται και ενθαρρύνεται από το Διεθνές Δίκαιο».

Σπύρος Σιδέρης

Βέβαια από τότε έχουν περάσει πάνω από τρία χρόνια, κάτι που προκαλεί ερωτηματικά βέβαια, και η γεωπολιτική κατάσταση έχει διαμορφωθεί σε ένα νέο πλαίσιο. Από τη μια πλευρά ο πόλεμος στην Ουκρανία, όπου η Αίγυπτος συνεχίζει να έχει καλές σχέσεις με την Ρωσία, σε αντίθεση με την Αθήνα και τη Λευκωσία που έχουν διακόψει τις σχέσεις τους με τη Μόσχα.

Από την άλλη ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο ρόλος του Καΐρου στην Παλαιστινιακή κρίση στη Λωρίδα της Γάζας, που φέρνει σε αντίθεση την Αίγυπτο με το Ισραήλ, μια χώρα που Ελλάδα και Κύπρος στηρίζουν με όλες τους τις δυνάμεις.

• Όμως δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου με ανταλλαγή επισκέψεων από τον Ερντογάν και τον Σίσι σε Κάιρο και Άγκυρα αντίστοιχα, αναθερμαίνοντας σε σημαντικό ποσοστό τις διμερείς σχέσεις μετά από 11 χρόνια εχθρικών σχέσεων.

Αυτές οι διαφορές, που έχουν προκύψει στα τρία αυτά χρόνια, σίγουρα θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων κι ενδεχομένως να προκαλέσουν ρωγμές σε κάποια ζητήματα, καθώς σύμφωνα με αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης η σύνοδος κορυφής θα ασχοληθεί με τις εξελίξεις στην περιοχή, ιδίως με τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, τις εξελίξεις στη Συρία και τις κρίσεις στη Λιβύη, το Σουδάν και τη Σομαλία.

• Όμως σύμφωνα με τα αιγυπτιακά μέσα υπάρχουν δείκτες προσέγγισης για γόνιμη συνεργασία, ιδιαίτερα στο οικονομικό μέτωπο, όπου η συνάντηση θα στοχεύει στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας μέσω της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αιγύπτου-Ελλάδας και των έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πράσινου υδρογόνου.

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής θα πραγματοποιηθεί Οικονομικό Φόρουμ, με τη συμμετοχή υπουργών των τριών χωρών και εκπροσώπων εταιρειών από τις τρεις χώρες, δήλωσε ο Αχμέντ αλ Γουακεέλ, επικεφαλής της Ομοσπονδίας Αιγυπτιακών Εμπορικών Επιμελητηρίων. Όπως σημείωσε στο φόρουμ θα συζητηθούν τρόποι συνεργασίας μεταξύ περισσότερων από 70 κυπριακών και ελληνικών εταιρειών και 200 αιγυπτιακών εταιρειών στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών, της βιομηχανίας, της γεωργίας, της αλιείας, των μεταφορών και των υπηρεσιών υγείας.

• Όπως σημειώνουν τα αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης, προφανώς από κυβερνητικές διαρροές, τους τελευταίους μήνες, υπήρξαν ορισμένα σημάδια προσέγγισης μεταξύ της Αιγύπτου και της Ελλάδας, τα οποία εκφράστηκαν μέσω πολλαπλών συναντήσεων και συνεργασιών.

Στις 19 Δεκεμβρίου, ο Ομάρ Αμέρ, πρέσβης της Αιγύπτου στην Αθήνα, συζήτησε με τον Έλληνα υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Νικόλαο Παναγιωτόπουλο την εφαρμογή των σταδίων της συμφωνίας για τους εποχικούς εργαζόμενους και τον τρόπο με τον οποίο θα ξεπεραστούν τα εμπόδια για τη βέλτιστη εφαρμογή της με τρόπο που να διασφαλίζει τα δικαιώματα των Αιγυπτίων εργαζομένων, τα οικονομικά τους δικαιώματα και άλλα βασικά δικαιώματα που εξασφαλίζουν την ασφαλή και σταθερή διαμονή τους, και σύμφωνα με τα δικαιώματα και τα οφέλη που απολαμβάνουν οι Έλληνες εργαζόμενοι.

Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Δρ Καλέντ Μουμπάρακ, κυβερνήτης του Νότιου Σινά, πραγματοποίησε εκτενή συνάντηση στην ελληνική πρωτεύουσα Αθήνα με σειρά διακεκριμένων τουριστικών εταιρειών, με τη συμμετοχή του πρέσβη της Αιγύπτου στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της προώθησης των τουριστικών προορισμών του Νότιου Σινά και της ενίσχυσης της συνεργασίας με την ελληνική πλευρά. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της συνεργασίας για την προώθηση των τουριστικών προορισμών του Νότιου Σινά στους Έλληνες τουρίστες και την αύξηση των τουριστικών ροών από την Ελλάδα προς την Αίγυπτο.  

Τον περασμένο Οκτώβριο, ο Έλληνας υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επισκέφθηκε το Κάιρο για να συμμετάσχει στη δεύτερη έκδοση της Παγκόσμιας Διάσκεψης για τον Πληθυσμό, την Υγεία και την Ανθρώπινη Ανάπτυξη, παρουσία του Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι, κατά τη διάρκεια της οποίας δήλωσε ότι η Αίγυπτος είναι ιστορικός φίλος της Ελλάδας και η τεχνογνωσία μας στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης μπορεί να αποτελέσει πεδίο συνεργασίας με το αιγυπτιακό κράτος.

• Τον περασμένο Οκτώβριο, στο πλαίσιο της επέκτασης του σχεδίου του αιγυπτιακού κράτους για την ενίσχυση του ρόλου του ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, ιδίως στο εμπόριο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), μέσω της αύξησης των εμπορικών ανταλλαγών με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, ο υπουργός Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων Καρίμ Μπαντάουι παραβρέθηκε στην υπογραφή συμφωνίας μετόχων για την ίδρυση κοινής εταιρείας με έδρα την Ελλάδα μεταξύ της EGAS και του ελληνικού ομίλου Κοπελούζου για το εμπόριο, τη μεταφορά, την προμήθεια και την επαναεριοποίηση φυσικού αερίου στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και την Ελλάδα, η συμφωνία έρχεται ως ένας από τους καρπούς της συνάντησης του προέδρου Σίσι με τον πρόεδρο του ομίλου Κοπελούζου, η οποία πραγματοποιήθηκε την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου. 

Τον Σεπτέμβριο, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι είχε συνάντηση με τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας και της Κύπρου στο περιθώριο της 79ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Ο Αιγύπτιος Υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Αίγυπτος προσβλέπει στη φιλοξενία της επόμενης συνάντησης του τριμερούς μηχανισμού συνεργασίας, εξαίροντας την ικανότητα του μηχανισμού να συντονίζει τις θέσεις στο υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των τριών χωρών με τρόπο που ενισχύει τη φύση της εταιρικής σχέσης μεταξύ τους, σύμφωνα με ανακοίνωση του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών.

Παρά τις σημαντικές επαφές, με Ελλάδα και Κύπρο, η Αίγυπτος έχει ήδη ξεκινήσει συνεργασία στον αμυντικό αλλά και βιομηχανικό τομέα με την Τουρκία και οι ισορροπίες που πρέπει να κρατήσει ο Αιγύπτιος Πρόεδρος είναι πολύ λεπτές.  

Το πρόγραμμα και το μήνυμα της Συνόδου Κορυφής

Ο Έλληνας πρωθυπουργός στις 11:45 (ώρα Ελλάδας και τοπική) θα έχει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου Abdel Fattah El-Sisi. Στις 12:30 θα πραγματοποιηθεί κατ’ ιδίαν συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών και θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες των αντιπροσωπειών. Τέλος στις 14:20 οι ηγέτες θα κάνουν δηλώσεις στον Τύπο.

Οι τρεις ηγέτες παρά τα προβλήματα στην περιοχή και τις διαφορετικές προσεγγίσεις που προαναφέραμε αναμένεται να στείλουν μήνυμα για τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας Ελλάδας-Αιγύπτου-Κύπρου, ως άξονα σταθερότητας σε μια περίοδο ανακατατάξεων στη Μέση Ανατολή και εν μέσω κρίσεων σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.

• Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να εκπέμψουν μήνυμα ενίσχυσης της συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, με έμφαση στον τομέα της ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας – τομέας στον οποίο κυριαρχεί το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου GREGY, το οποίο θα καταστήσει τη χώρα μας ενεργειακή γέφυρα της Αιγύπτου με την Ευρώπη.

Για τη Συρία σύμφωνα με πληροφορίες ο έλληνας πρωθυπουργός θα επαναλάβει τη θέση της Ελλάδας για την ανάγκη μιας συμπεριληπτικής διαδικασίας με τη συμμετοχή όλων των Σύρων και θα εκπέμψει το μήνυμα ότι η νέα ηγεσία της Συρίας πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και ότι προστατεύονται τα δικαιώματα όλων των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων.

Υπενθυμίζεται ότι η τελευταία επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κάιρο πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2024, στο πλαίσιο κοινής επίσκεψης με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ευρωπαίους ηγέτες για την υπογραφή της Συμφωνίας Στρατηγικής και Εταιρικής Σχέσης ΕΕ – Αιγύπτου, για την οποία η Ελλάδα πρωτοστάτησε τονίζοντας τη στρατηγική σημασία της σταθερότητας της Αιγύπτου για την Ευρώπη, καθώς και τη σημασία του Καΐρου στη συγκράτηση μεταναστευτικών ροών προς ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Αλ Σίσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναμένεται να φτάσουν στη Νέα Υόρκη για να προσφωνήσουν τη Γ.Σ. του ΟΗΕ στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου.

Η τριμερής θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας των τριών χωρών, που δεν επηρεάζεται από την επίσκεψη του Αιγύπτιου προέδρου στην Τουρκία, ούτε από τις όποιες συμφωνίες υπέγραψε με τον ισλαμιστή πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.

Η αιγυπτιακή πλευρά κατέστησε σαφές στην Αθήνα και τη Λευκωσία ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα στις διμερείς σχέσεις λόγω της επίσκεψης του αλ Σίσι στην κατοχική δύναμη.

Σύμφωνα με πληροφορίες αναμένεται επίσης επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών στη Λευκωσία, πιθανότατα και στην Αθήνα.

«Και βεβαίως μόλις χθες πήρα επιστολή από τον Τούρκο ομόλογό μου Υπουργό Εσωτερικών με την οποία απαντάει σε δικιά μου πρόσκληση ότι θα έρθει στην Ελλάδα στις αρχές Φεβρουαρίου. Από τις 19 Σεπτεμβρίου που ξεκινήσαμε αυτή τη συνεννόηση, έχουμε μια πολύ καλύτερη συνεργασία» πρόσθεσε.

«Λέμε όχι στο παράνομο και ναι στο νόμιμο με κανόνες»

Μιλώντας ευρύτερα για τη στρατηγική της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό και στον απόηχο της ψήφισης του σχετικού νομοσχεδίου, τόνισε «Από τη μια λέμε όχι στο παράνομο και λέμε ναι στο νόμιμο με όρους και κανόνες, σύμφωνα με τις δικές μας ανάγκες και προτεραιότητες, όπως το έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία».

«Γι’ αυτό είμαστε πολύ αυστηροί στην προστασία των συνόρων, όπως ξέρετε, αλλά ταυτόχρονα δίνουμε και εναλλακτικές νόμιμης, λελογισμένης, μετανάστευσης».

Επιπλέον σημείωσε πως «υπάρχει ένα παράδοξο ότι δηλαδή ενώ έχουμε, όπως είπε, ένα πολύ καλά οργανωμένο σύστημα ασύλου για τους παράνομα αφιχθέντες, δεν κάνουμε το ίδιο για τους νόμιμους μετανάστες . Το σύστημα χρειάζεται εκσυγχρονισμό και καλύτερο συντονισμό ώστε γρήγορα να διεκπεραιώνει τις αιτήσεις. Σήμερα μπορεί να καθυστερήσει και δύο χρόνια η ανανέωση μιας νόμιμης άδειας διαμονής κι αυτό είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα».

Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι «το θέμα είναι πώς τη διαχειριζόμαστε τη μετανάστευση με όρους και κανόνες, με ευταξία, χωρίς το χάος στην Ειδομένη. Μόρια. Σε αυτή την τόσο ευαίσθητη γωνιά της Ευρώπης στο ζήτημα της παράτυπης μετανάστευσης, γιατί έχουμε το πιο δύσκολο σύνορο, είναι παράδειγμα η Ελλάδα και παίρνει σήμερα τον ευρωπαϊκό έπαινο».

«Η Μανωλάδα έχει τελειώσει»

Αναφερόμενος, δε, στη σχετική τροπολογία τόνισε ότι «όλοι επικεντρώθηκαν στο ένα άρθρο. Η τροπολογία είχε πέντε. Υπάρχει και ο εθνικός συντονιστής απελάσεων, επιστροφών προκειμένου να επιταχύνουμε. Αυτό είναι ένα συνολικό πρόβλημα στην Ευρώπη και αυτό που λέμε εμείς ως ελληνική κυβέρνηση είναι ότι χωρίς επιστροφές δεν μπορεί να υπάρξει σύστημα ασύλου. Για να προστατεύουμε αυτόν που δικαιούται προστασίας θα πρέπει να μπορούμε να επιστρέψουμε αυτόν που δεν δικαιούται προστασίας».

«Η Μανωλάδα -αυτό που λέμε είναι και προς τους εργοδότες- το μοντέλο του τον φέρνω μαύρη εργασία, δεν πληρώνω εισφορές και τον βάζω σε κοτέτσια έχει τελειώσει, δεν μπορεί να υπάρξει. Η ελληνική οικονομία πρέπει να πάει στο επόμενο. Και βλέπω με χαρά, για να είμαι δίκαιος, ότι και οι εργοδοτικές οργανώσεις, για παράδειγμα οι συνεταιρισμοί – χθες είχα στο γραφείο μου την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ελλάδος – το έχουν κατανοήσει απόλυτα».

   Σε κοινές δηλώσεις, ο Νίκος Δένδιας τόνισε πως οι τρεις χώρες έχουν κοινή αντίληψη των περιφερειακών προκλήσεων και της προέλευσής τους και γι’ αυτό τον λόγο πιστεύουν ότι η εταιρική αυτή σχέση έχει μια σημαντική δυναμική.

Ζελένσκι στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ: Οι Ρώσοι σκοτώνουν, βιάζουν, βασανίζουν – Δεν διαφέρουν σε τίποτα από τον ISIS

   Επίσης, υπογραμμίστηκε στη συνάντηση πως ο ρεβιζιονισμός και η παραβίαση των βασικών αρχών του Διεθνούς Δικαίου, όπως η ανεξαρτησία, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα είναι καταδικαστέες. Επιπροσθέτως, σημείωσε πως η άμεση αντίδραση της διεθνούς κοινότητας στη ρωσική εισβολή έστειλε ένα σαφές μήνυμα, ότι αυτές οι πρακτικές δεν είναι αποδεκτές στον 21ο αιώνα. Αυτό, όπως κατέστησε σαφές, «δείχνει ότι έφτασε το τέλος της ανοχής στον ρεβιζιονισμό στον 21ο αιώνα» και υπογράμμισε πως αυτό δεν αφορά μόνο τη Ρωσία. «Οι χώρες και οι ηγέτες που έχουν κατά νου τέτοιου είδους ρεβιζιονισμό θα πρέπει να το ξανασκεφτούν» προσέθεσε.

   Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι τρεις υπουργοί Εξωτερικών συζήτησαν τη διεύρυνση της συνεργασίας των τριών χωρών σε πολλούς τομείς, όπως την ενέργεια, τις μεταφορές, την οικονομία και το εμπόριο.

   Όσον αφορά τα περιφερειακά θέματα, ο Νίκος Δένδιας είπε πως ήταν μια ευκαιρία να ενημερώσει ο ένας τον άλλο, ξεκινώντας από το Κυπριακό που είναι το αποτέλεσμα ξένης εισβολής εδώ και περίπου 5 δεκαετίες. Σε αυτό το πλαίσιο, επαναλαμβάνοντας την καταδίκη του για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σημείωσε πως «μας υπενθυμίζει αυτήν τη χαίνουσα πληγή στην Ευρώπη, την οποία δεν θα πρέπει να ξεχνάμε». Αντίθετα, συνέχισε ο υπουργός Εξωτερικών, όλα τα μέρη θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες έτσι ώστε να εξασφαλιστεί μια δίκαιη, βιώσιμη και μόνιμη λύση στο Κυπριακό, επί τη βάσει των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

   Αναφερόμενος στις συνομιλίες τους, ο Νίκος Δένδιας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία τους σε περαιτέρω συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας και σε μέτρα για την προστασία του τουρισμού στις τρεις χώρες. Ανέφερε ακόμα πως συζήτησαν τη διεύρυνση της τριμερούς συνεργασίας τους, ώστε να συμπεριληφθούν κι άλλες χώρες που έχουν το ίδιο όραμα για το μέλλον, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας του σχήματος «3+1» (Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρος + ΗΠΑ). Μάλιστα, γνωστοποίησε πως η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ, η οποία είναι προγραμματισμένο να συναντηθεί το απόγευμα με τον Νίκο Δένδια, επισκέφτηκε τους τρεις υπουργούς στη διάρκεια του γεύματος.

   Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε πως η εταιρική σχέση της Ελλάδας, του Ισραήλ και της Κύπρου δεν επηρεάζεται από άλλες περιφερειακές εξελίξεις ή σχέσεις με άλλες χώρες.

   Εν συνεχεία, χαρακτήρισε ευπρόσδεκτα τα αποτελέσματα της πρόσφατης υπουργικής στην έρημο Νεγκέβ, την οποία φιλοξένησε το Ισραήλ και έλαβαν μέρος η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο και οι ΗΠΑ. Απευθυνόμενος στον Ισραηλινό ομόλογό του, τον συνεχάρη για τη διοργάνωση της υπουργικής και είπε πως «ήταν μια εξαιρετική συνάντηση, την οποία οργάνωσες, έδειξες τη δυνατότητά σου να επωφελείς από τη νέα αρχιτεκτονική στην περιοχή».

   Περαιτέρω, μεγάλο μέρος των σημερινών συνομιλιών αφιερώθηκε στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ως προς αυτό, ο Νίκος Δένδιας ενημέρωσε τους ομολόγους του για την κατάσταση στη Μαριούπολη, με μεγάλο αριθμό ελληνικού πληθυσμού, «όπου φαίνεται πως έχουν διαπραχθεί εγκλήματα πολέμου», καθώς και για την πρόσφατη επίσκεψή του στην Οδησσό. «Η Οδησσός επλήγη από πυραύλους Κρουζ της Ρωσίας λίγες ώρες πριν φτάσω» σημείωσε. Επίσης, εξέφρασε τις ευχαριστίες του στον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ και στον Ισραηλινό πρέσβη στην Αθήνα για τη βοήθεια που έδωσε η χώρα τους στην προσπάθεια απομάκρυνσης των Ελλήνων πολιτών και της ελληνικής κοινότητας της Μαριούπολης. «Μας φιλοξενήσατε, φιλοξενήσετε τους ανθρώπους μας στη Συναγωγή του Ουμάν, και αυτό δεν θα το ξεχάσουμε».

   Επί τάπητος τέθηκε στην Τριμερή Συνάντηση και η στρατηγική της ΕΕ για τη διαφοροποίηση στον τομέα της ενέργειας, με έμφαση στη διαφοροποίηση της προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου. Επιπλέον, συζητήθηκε η διασυνδεσιμότητα της ηλεκτρικής ενέργειας.

   Σχετικά με τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Ισραήλ, ο Νίκος Δένδιας καταδίκασε κάθε πράξη τρομοκρατίας και εξέφρασε τα συλλυπητήρια του και την αλληλεγγύη του στο Ισραήλ. Υπογράμμισε επίσης ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να στηρίξει οποιαδήποτε προσπάθεια αναβίωσης της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολική και διατράνωσε την ετοιμότητα της Ελλάδας να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο σε πιθανές επαφές μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστίνιων.

   Ο υπουργός Εξωτερικών δεν παρέλειψε να αναφέρει τις «ανησυχητικές εξελίξεις» στη χριστιανική περιοχή της παλιάς πόλης των Ιεροσολύμων μετά την παράνομη κατάληψη του ξενοδοχείου Little Petra, που ανήκει στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων, από μια εποικιστική οργάνωση. «Η προστασία των δικαιωμάτων των χώρων λατρείας, των ιδρυμάτων και της ιδιοκτησίας πρέπει αν διατηρηθεί στο πλαίσιο του status quo και αυτό αποτελεί προτεραιότητα για μας. Φοβόμαστε ότι αυτό το θέμα μπορεί να επιδεινωθεί έτι περαιτέρω» ανέφερε ο Νίκος Δένδιας και προέταξε την ανάγκη να διατηρηθεί ο πλουραλιστικός και πολυδογματικός χαρακτήρας των Ιεροσολύμων.

   Καταληκτικά, ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε πως ο κατάλογος των θεμάτων της τριμερούς συνεργασίας δεν έχει τέλος, αλλά και για τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και είπε πως προσβλέπει στη συνέχιση αυτής της στρατηγικής συνεργασίας.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, σε δηλώσεις τους στα ΜΜΕ, πριν από την έναρξη των εργασιών της τριμερούς Συνόδου που έλαβε χώρα υπό μορφή γεύματος εργασίας, οι τρεις ηγέτες τόνισαν τη σημασία της συνεργασίας των χωρών τους για την ευημερία και την ειρήνη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Τσίπρας: Τραγική η κατάσταση στα μέσα μαζικής μεταφοράς

Στις δηλώσεις του ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, αφού καλωσόρισε τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Έλληνα πρωθυπουργό, είπε, μεταξύ άλλων, ότι η τριμερής συνεργασία είναι επωφελής και για τις τρεις χώρες, τους λαούς τους, αλλά και την περιοχή, σημειώνοντας ότι είμαστε τρεις Δημοκρατίες με γεωγραφική εγγύτητα και έχουμε κοινό όραμα που αφορά το μέλλον και τις προοπτικές για τις χώρες μας.

Προσέθεσε ότι «την ίδια ώρα αναγνωρίζουμε τις απειλές στην περίπλοκη περιοχή μας που προκαλούν κοινή ανησυχία», όπως είναι οι επιπτώσεις από την Κλιματική Αλλαγή, τα θέματα της υγείας, αλλά και της ασφάλειας λόγω της τρομοκρατίας.

Αντιμετωπίζουμε, είπε, τις αρνητικές δυνάμεις της περιοχής νυχθημερόν και δεν θα σταματήσουμε ούτε στιγμή να αντιμετωπίζουμε τις καταστροφικές δυνάμεις μαζί με τους φίλους μας, τις θετικές δυνάμεις, ακούραστα και με επιμονή, και να ενισχύουμε τις σχέσεις με φίλους μας σε όλα τα επίπεδα. Μαζί είμαστε πιο ισχυροί, είπε.

Ανέφερε ακόμα ότι οι τρεις χώρες προωθούν τη διασύνδεση με τον EastMed και τη συνεργασία τους κατά της πανδημίας, αλλά και των επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής, και ενισχύουν τις σχέσεις τους στους τομείς της ασφάλειας, της οικονομίας, της τεχνολογίας, του τουρισμού, και της αντιμετώπισης έκτακτων κρίσεων, φέρνοντας ως παράδειγμα την παροχή αλληλοβοήθειας σε περιπτώσεις πυρκαγιών.

Αναφερόμενος στη συνεργασία στον τομέα της Ενέργειας, είπε ότι συνεχίζεται η συνεργασία για κατασκευή έργων τόσο επί του εδάφους όσο και στη θάλασσα, κάτι που είναι προς όφελος των λαών των τριών χωρών.

Η τριμερής συνεργασία, είπε, είναι επωφελής για τους λαούς και τις χώρες μας, αλλά και για την περιοχή μας και έχει την ισχύ να κάνει καλό. «Δεν είστε μόνο σύμμαχοι αλλά πραγματικοί φίλοι», είπε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ απευθυνόμενος προς τους κ.κ. Αναστασιάδη και Μητσοτάκη.

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις δηλώσεις του είπε, μεταξύ άλλων, ότι η συνεργασία των τριών χωρών σε διάφορους τομείς ενισχύεται συνεχώς.

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο κ. Αναστασιάδης σημείωσε «την επιθετικότητα της Άγκυρας και τους παράνομους σχεδιασμούς και τακτικές της στη θάλασσα με την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της καθώς και επί του εδάφους αψηφώντας πλήρως το ειδικό καθεστώς των Βαρωσίων, όπως αυτό προνοείται από σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ».

Προσέθεσε ότι κατά τις εργασίες της τριμερούς Συνόδου θα ενημερώσει τους πρωθυπουργούς για την παρούσα κατάσταση πραγμάτων στο Κυπριακό, εκφράζοντας ευχαριστίες για τη στάση αρχών που τηρούν Ελλάδα και Ισραήλ στο θέμα αυτό.

Είπε ακόμη ότι θα ενημερώσει για τις πολλές και επίμονες προσπάθειες της πλευράς μας για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, όπως και για τις νέες παράνομες αξιώσεις της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας για λύση δύο κρατών κατά παράβαση της συμφωνηθείσας βάσης λύσης, όπως αυτή έχει τεθεί από τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ.

Τέλος, από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, μεταξύ άλλων, τόνισε την ανάγκη να συνεχιστεί η συνεργασία των τριών χωρών σε τομείς προκλήσεων όπως η αντιμετώπισης της πανδημίας, η ενέργεια και η αντιμετώπιση περιπτώσεων έκτακτων αναγκών, όπως οι πυρκαγιές, καθώς και οι επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής και της μείωσης ρύπων.

Αναφερόμενος στις περιφερειακές προκλήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε τις απαράδεκτες προκλήσεις της Τουρκίας στα Βαρώσια και την απαράδεκτη αξίωση της για λύση δύο κρατών, επισημαίνοντας ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι αυτή που σέβεται πλήρως τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ. Δεν μπορεί να υπάρξει λύση, είπε, χωρίς την κατάργηση του αναχρονιστικού συστήματος των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων, καθώς και χωρίς την αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων από την Κύπρο.

Ειδικότερα, το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας αναφέρει στην ανακοίνωσή του πως: «Η δήλωση, που δημοσιεύθηκε μετά την τριμερή σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021 με τη συμμετοχή των ηγετών της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης, είναι μια νέα εκδήλωση των εχθρικών πολιτικών του ελληνικού δίδυμου απέναντι στην Τουρκία και την ΤΔΒΚ. Η συμπερίληψη της Αιγύπτου σε αυτή τη δήλωση είναι ένδειξη ότι η αιγυπτιακή διοίκηση δεν έχει καταλάβει ακόμη την πραγματική διεύθυνση όπου μπορεί να συνεργαστεί στην Ανατολική Μεσόγειο».

Στη συνέχεια, η Άγκυρα τονίζει ότι: «Έχουμε δείξει σε φίλους και εχθρούς ότι καμία πρωτοβουλία στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ δεν μπορεί να είναι επιτυχής. Η Τουρκία υποστηρίζει ενεργειακά έργα που θα αυξήσουν τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής. Ωστόσο, αυτά τα έργα δεν πρέπει να αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων και πρέπει να είναι χωρίς αποκλεισμούς».

Και συνεχίζει λέγοντας: «Σε αντίθεση με τις δηλώσεις [που αναφέρθηκαν στην Κοινή Διακήρυξη], η κύρια πηγή έντασης στην περιοχή είναι οι μαξιμαλιστικές και παράνομες αξιώσεις [Ελλάδας και Κύπρου] που παραβλέπουν [το ψευδοκράτος]. Η απαραίτητη απάντηση δόθηκε στις προσπάθειες αυτών των δύο να παραβιάσουν την υφαλοκρηπίδα μας, προκειμένου να προκαλέσουν ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε αποφασιστικά τόσο τα δικά μας δικαιώματα όσο και τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων».

Ακόμα, αναφέρεται και στη Λιβύη, όπου υπογραμμίζει: «Επιπλέον, είναι ασέβεια προς τα συμφέροντα και την κυριαρχία της Λιβύης ότι αυτές οι χώρες, που υποστήριξαν ορισμένες παράνομες οργανώσεις και οδήγησαν σε αποσταθεροποίηση της χώρας, να στοχεύουν τώρα το Μνημόνιο Κατανόησης που έχουμε υπογράψει με τη νόμιμη κυβέρνηση της Λιβύης».