Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που εξετάζει τέσσερα μεγάλα γεγονότα στην Ευρώπη, από την πανδημία έως τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ζήτηση για χαρτονομίσματα αυξάνεται σημαντικά κάθε φορά που προκύπτει αναταραχή.

Η έρευνα, όπως μεταφέρει και η ΕΡΤ, της οποίας ο τίτλος προτρέπει το κοινό να «διατηρεί την ψυχραιμία του και να έχει μαζί του μετρητά», υπογραμμίζει ότι το φυσικό χρήμα αποτελεί όχι μόνο αξιόπιστο μέσο πληρωμής σε περιπτώσεις που τα ψηφιακά συστήματα δεν λειτουργούν, αλλά και μια «ψυχολογική ασφάλεια» για τα νοικοκυριά.

«Τα μετρητά λειτουργούν σαν ρεζέρβα για το σύστημα πληρωμών, που καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως», σημειώνουν οι ερευνητές.

Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη δοθεί επίσημες οδηγίες. Στην Ολλανδία, την Αυστρία και τη Φιλανδία συστήνεται να υπάρχουν στο σπίτι περίπου 70 έως 100 ευρώ ανά άτομο, ποσό που καλύπτει βασικές ανάγκες για 72 ώρες. Στη Σουηδία, οι πολίτες ενθαρρύνονται να έχουν μετρητά που να επαρκούν τουλάχιστον μία εβδομάδα, σε μικρές ονομαστικές αξίες, ώστε να διευκολύνονται οι συναλλαγές.

Η ΕΚΤ υπενθυμίζει παραδείγματα πρόσφατων κρίσεων που έδειξαν τη σημασία των μετρητών: από τη διακοπή ρεύματος στην Ισπανία και την Πορτογαλία που έθεσε εκτός λειτουργίας τα τερματικά πληρωμών, έως τη μαζική αποθήκευση μετρητών στην πανδημία Covid-19.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει οδηγία με την οποία ζητά από τα κράτη-μέλη να εξασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα έχουν τρόφιμα, νερό και βασικά αγαθά για τουλάχιστον 72 ώρες. Σουηδία και Φιλανδία, μάλιστα, έχουν εκδώσει αναλυτικά φυλλάδια με οδηγίες επιβίωσης σε περίπτωση πολέμου, φυσικών καταστροφών ή διακοπών ρεύματος.

Το μήνυμα των ειδικών είναι ξεκάθαρο: σε έναν κόσμο αβεβαιότητας, η κατοχή μετρητών στο σπίτι δεν είναι ξεπερασμένη συνήθεια, αλλά ένα βασικό εργαλείο προετοιμασίας για το απρόβλεπτο.
 

   «Το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα είναι σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι το 2008, με βελτιωμένα επίπεδα ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς και βελτιωμένο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο εποπτείας. Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, είναι σήμερα σαφώς σε καλύτερη θέση, ώστε να απορροφήσει τυχόν κλυδωνισμούς από τις διεθνείς αγορές», ανέφερε ο υπουργός, επισημαίνοντας τους τέσσερεις λόγους.

   Την εξυγίανση των ισολογισμών τους, με τη χρήση του προγράμματος «Ηρακλής», που οδήγησε σε μονοψήφιους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων (8,7% το Δεκέμβριο του 2022), στην σημαντική ενίσχυση της της ρευστότητά τους, μέσω αύξησης των καταθέσεων (κατά 30% ή 50 δισ. ευρώ την τετραετία) και της επανάκτησης της πρόσβασή τους στις διεθνείς αγορές (εκδόσεις τίτλων και κεφαλαιακών μέσων ύψους περίπου 12,5 δισ. ευρώ). Επίσης στη διατήρηση δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας αρκετά άνω του ελάχιστου ορίου (17,5% το Δεκέμβριο του 2022) και στην επάνοδο σε κερδοφορία, μετά από σειρά ζημιογόνων χρήσεων. 

   Παρόλα αυτά, δεν χωράει εφησυχασμός. Οι αβεβαιότητες είναι πολλές και οι προκλήσεις νέες και μεγάλες, είπε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση, σε συνεργασία με τις αρμόδιες εποπτικές αρχές, παρακολουθεί τις εξελίξεις, και θα συνεχίσει να μεριμνά για τη διασφάλιση της αναγκαίας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

   Εξάλλου στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Κριστίν Λαγκάρντ διαβεβαίωσε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαθέτουν επαρκή ρευστότητα και ισχυρή κεφαλαιακή βάση. Βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με αυτή που ήταν όταν ξέσπασε η χρηματοοικονομική κρίση μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, ανέφερε, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών και της αμερικανικής SVB που πτώχευσε. Τόνισε ότι η ΕΚΤ διαθέτει αποτελεσματικά εργαλεία στην περίπτωση που οι ευρωπαϊκές τράπεζες χρειαστούν ενίσχυση της ρευστότητας τους.

   Όπως αναφέρεται άλλωστε στην ανακοίνωση της ΕΚΤ: «Το Διοικητικό Συμβούλιο παρακολουθεί στενά τις τρέχουσες αναταράξεις στις αγορές και είναι έτοιμο να αντιδράσει, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο, για τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στη ζώνη του ευρώ. Ο τραπεζικός τομέας της ζώνης του ευρώ είναι ανθεκτικός, με ισχυρή κεφαλαιακή θέση και ρευστότητα. Σε κάθε περίπτωση, η εργαλειοθήκη της ΕΚΤ είναι πλήρως εξοπλισμένη ώστε να παρέχει στήριξη ρευστότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ζώνης του ευρώ, αν χρειαστεί, και να διατηρεί την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής».

   Τα ισχυρά οικονομικά μεγέθη των τραπεζών επιβεβαιώθηκαν και από τα επίσημα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοίνωσαν για το 2022, καθώς δείχνουν ισχυρή κερδοφορία, επαρκή ρευστότητα για την χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας και δραστική μείωση των μην εξυπηρετούμενων δανείων. Επίσης πιστή τήρηση των προγραμμάτων ψηφιακού μετασχηματισμού τους

   Ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας Παύλος Μυλωνάς ανέφερε ότι η Εθνική απέδειξε τη δυναμική της, καταγράφοντας ισχυρές επιδόσεις σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων, αξιοποιώντας το βελτιωμένο μοντέλο λειτουργίας που διαμορφώθηκε κατά την τετραετή πορεία του επιτυχημένου Προγράμματος Μετασχηματισμού της Τράπεζας. H ρευστότητα, η κεφαλαιακή επάρκεια και τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα βρίσκονται σε επίπεδα που παρέχουν στην Εθνική Τράπεζα συγκριτικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα σε αυτό το ευμετάβλητο χρηματοοικονομικό περιβάλλον, ανέφερε μεταξύ άλλων. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, οι ισχυρές βάσεις της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να διατηρήσουν θετικό το πρόσημο της ανάπτυξης της χώρας για το 2023, υπεραποδίδοντας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Σε αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον και αξιοποιώντας τον ισχυρό ισολογισμό και τη θετική δυναμική της κερδοφορίας μας, φιλοδοξούμε να πετύχουμε Απόδοση Ιδίων Κεφαλαίων άνω του 12% το 2025, ενώ η συστηματική δημιουργία κεφαλαίου προσφέρει επιλογές επιστροφής αξίας στους μετόχους μας.πρόσθεσε. Τα επιτεύγματα αυτά συνάδουν με τον στόχο μας να συνεχίσουμε να παρέχουμε στους πελάτες μας τα κατάλληλα προϊόντα και υπηρεσίες, διατηρώντας την εμπιστοσύνη και την πίστη τους στην Εθνική Τράπεζα, την Τράπεζα Πρώτης Επιλογής, ανέφερε ο Παύλος Μυλωνάς.

   Σε δήλωση του με αφορμή τα αποτελέσματα της Alpha Bank ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Βασίλης Ψάλτης ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του 2022, η Alpha Bank ανέκτησε την πρωταγωνιστική της θέση στη χρηματοδότηση της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, αυξάνοντας το χαρτοφυλάκιο Εξυπηρετούμενων Δανείων κατά 10% σε ετήσια βάση. Ο κ. Ψάλτης μιλώντας για το 2023 και τις προοπτικές της τράπεζας επισήμανε ότι η Alpha Bank προχωράει πλέον δυναμικά στο 2023, υλοποιώντας με αποφασιστικότητα και ταχύτητα το σύνολο του επιχειρησιακού της σχεδίου, ενώ πριν το καλοκαίρι, θα παρουσιάσει το επικαιροποιημένο πλάνο και τους νέους στόχους της Τράπεζας. Προτεραιότητά μας είναι η επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και η δημιουργία αξίας, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού των πλέον κερδοφόρων πεδίων δραστηριοποίησης και της αντίστοιχης κατανομής των κεφαλαίων μας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, η επικαιροποιημένη στρατηγική θα επιφέρει αύξηση της τάξεως του 25% στα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη, και, σε συνδυασμό με τη διατήρηση της κεφαλαιακής μας βάση σε επίπεδα σταθερά υψηλότερα από τις κανονιστικές απαιτήσεις, θα ανοίξει το δρόμο για την επανέναρξη της καταβολής μερίσματος στους μετόχους μας, ανέφερε.

   Δίχως να παραγνωρίζουμε τις γεωπολιτικές και μακροοικονομικές προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας, παραμένουμε θετικοί στις εκτιμήσεις μας αναφορικά με την αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα και τη συγκράτηση του πληθωρισμού σε επίπεδα κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Σε αυτό το περιβάλλον, πιστεύουμε ακράδαντα στην ικανότητά μας να αξιοποιήσουμε τις σημαντικές ευκαιρίες να υποστηρίξουμε χρηματοδοτικά την ανάπτυξη της οικονομίας και να παραμείνουμε η Τράπεζα επιλογής, τόσο για τους εγχώριους πελάτες μας όσο και για τους διεθνείς επενδυτές που επιθυμούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην Ελλάδα για πρώτη φορά.»

   Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank Φωκίων Καραβίας ανέφερε ότι παρά τον αρνητικό αντίκτυπο από την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, τη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ισχυρή στην Ελλάδα και στις άλλες βασικές αγορές όπου έχουμε παρουσία. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυναμική του επιχειρηματικού μοντέλου της Eurobank αναδείχθηκε στα οικονομικά της αποτελέσματα, καθώς ξεπέρασε τους στόχους κερδοφορίας, ποιότητας ενεργητικού και κεφαλαίων

   Τα επόμενα τρία χρόνια στοχεύουμε, είπε ο κ.Καραβίας η απόδοση των κεφαλαίων μας να ανέλθει σε 12% – 13%, επεκτείνοντας τις εργασίες μας οργανικά και με την αξιοποίηση ευκαιριών που θα προκύψουν. Οι στόχοι μας βασίζονται στο διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μας μοντέλο, όπου το ένα τρίτο των βασικών εσόδων προέρχεται από τις δραστηριότητες στη Βουλγαρία και την Κύπρο, είπε ο κ.Καραβίας, εκφράζοντας την ικανοποίηση του «που έχουμε ξεπεράσει τους στόχους μας για σειρά ετών. Ο ισχυρός ισολογισμός και το δοκιμασμένο επιχειρηματικό μοντέλο μάς επιτρέπουν να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που παρέχουν οι αναπτυξιακές προοπτικές στην περιοχή μας, να στηρίξουμε την ανάπτυξη μιας οικονομίας χωρίς διακρίσεις, να επιτύχουμε διατηρήσιμες αποδόσεις και να ανταμείψουμε τους μετόχους μας τα επόμενα χρόνια».

   Σε δηλώσεις του ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου στα τέλη Φεβρουαρίου ανέφερε ότι το 2022 ήταν ένα ακόμη έτος ορόσημο για την Τράπεζα Πειραιώς, η οποία συνεχίζει να αναδεικνύει την εμπορική της αξία, υποστηριζόμενη από την ολοκλήρωση της εξυγίανσης του ισολογισμού της. Η Τράπεζα Πειραιώς παρουσίασε ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα, υπερβαίνοντας τους στόχους σε όλους τους τομείς. Ο Όμιλος επέτυχε αύξηση επιχειρηματικών δανείων, κερδοφορία λαμβάνοντας υπόψη τους αναλαμβανόμενους κινδύνους, πειθαρχία στη διαχείριση του λειτουργικού κόστους και επιταχυνόμενη ενίσχυση κεφαλαίων. Η ενισχυμένη οργανική παραγωγή κεφαλαίου οδήγησε τον δείκτη CET1 fully loaded στο 11,5%, αυξημένο κατά περίπου 110 μονάδες βάσης σε τριμηνιαία βάση και κατά περίπου 300 μονάδες βάσης τους τελευταίους 12 μήνες, είπε.

   Στα τέλη Ιανουαρίου 2023, η Τράπεζα Πειραιώς δημοσιοποίησε τους νέους χρηματοοικονομικούς της στόχους για το τρέχον έτος. Τα κύρια σημεία περιλαμβάνουν την επίτευξη βιώσιμης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων 10%, την περαιτέρω ενίσχυση του συνολικού κεφαλαίου σε επίπεδο υψηλότερο του 17,3% είπε ο κ.Μεγάλου.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Η Γέλεν είπε ότι οι συνθήκες δεν είναι ίδιες με την οικονομική κρίση του 2008. «Επιτρέψτε μου να είμαι ξεκάθαρη ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, υπήρχαν επενδυτές και ιδιοκτήτες συστημικών μεγάλων τραπεζών που διασώθηκαν… και οι μεταρρυθμίσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή σημαίνει ότι δεν πρόκειται να το κάνουμε ξανά», δήλωσε στο CBS. «Αλλά ανησυχούμε για τους καταθέτες και επικεντρωνόμαστε στην προσπάθεια να καλύψουμε τις ανάγκες τους», είπε, χωρίς να αναφέρει αρκετές λεπτομέρειες για τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης.

Η ξαφνική κατάρρευση της SVB, μιας τράπεζας στην Καλιφόρνια με περιουσιακά στοιχεία αξίας 212 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία δάνειζε κυρίως νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, τρόμαξε τους επενδυτές και προκάλεσε εκκλήσεις στις ρυθμιστικές αρχές να παρέμβουν. Η Silicon Valley Bank είναι η 16η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πτώχευση τράπεζας στην ιστορία των ΗΠΑ μετά την κατάρρευση της Washington Mutual το 2008.

Με τη Wall Street σε αναταραχή, η Γέλεν προσπάθησε να καθησυχάσει τους Αμερικανούς ότι δεν θα υπάρξει φαινόμενο ντόμινο μετά την κατάρρευση της Silicon Valley Bank. «Το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα είναι πραγματικά ασφαλές και καλά κεφαλαιοποιημένο», είπε. «Είναι ανθεκτικό».

Η Silicon Valley Bank ξεκίνησε να διολισθαίνει στην αφερεγγυότητα όταν οι πελάτες της, κυρίως εταιρείες τεχνολογίας, άρχισαν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους. Η τράπεζα έπρεπε να πουλήσει ομόλογα με ζημία για να καλύψει τις αναλήψεις, οδηγώντας στο μεγαλύτερο «κανόνι» αμερικανικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος από την κορύφωση της οικονομικής κρίσης.

Η Γέλεν περιέγραψε την αύξηση των επιτοκίων, τα οποία έχουν αυξηθεί από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, ως το βασικό πρόβλημα της Silicon Valley Bank. Πολλά από τα περιουσιακά της στοιχεία, όπως ομόλογα ή τίτλοι με υποθήκη, έχασαν την αγοραία αξία τους καθώς ανέβαιναν τα επιτόκια. «Τα προβλήματα με τον τεχνολογικό τομέα δεν βρίσκονται στο επίκεντρο των προβλημάτων αυτής της τράπεζας», είπε.

Η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών είπε ότι αναμένει από τις ρυθμιστικές αρχές να εξετάσουν «ένα ευρύ φάσμα διαθέσιμων επιλογών», συμπεριλαμβανομένης της εξαγοράς της Silicon Valley Bank από άλλο ίδρυμα. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, κανένας υποψήφιος αγοραστής δεν έχει εμφανιστεί, τονίζει το Associated Press.

Στο μεταξύ, η αμερικανική κυβέρνηση αναμένεται να προβεί σε μία «ουσιαστική» ανακοίνωση σήμερα για να στηρίξει τις καταθέσεις στην τράπεζα Silicon Valley Bank, ώστε να αποτρέψει μία γενικότερη κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, όπως δήλωσαν πηγές που έχουν λάβει σχετική ενημέρωση.

Οι ρυθμιστικές αρχές κατέσχεσαν τα περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας την Παρασκευή. Οι καταθέσεις που είναι ασφαλισμένες από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση υποτίθεται ότι θα είναι διαθέσιμες από τη Δευτέρα το πρωί.

«Δουλεύω όλο το Σαββατοκύριακο με τις ρυθμιστικές αρχές των τραπεζών μας για να σχεδιάσουμε κατάλληλες πολιτικές για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης», είπε η Γέλεν. «Δεν μπορώ πραγματικά να δώσω περισσότερες λεπτομέρειες αυτήν τη στιγμή».

Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Κέβιν Μακάρθι δήλωσε σήμερα ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) έχουν ό,τι απαιτείται για την αντιμετώπιση της κατάστασης. «Ουσιαστικά, έχουν τα εργαλεία για τον χειρισμό της παρούσας κατάστασης», δήλωσε ο Μακάρθι στο Fox News. «Γνωρίζουν τη σοβαρότητα της κατάστασης και εργάζονται για να προσπαθήσουν να κάνουν κάποια ανακοίνωση πριν από το άνοιγμα των χρηματαγορών», πρόσθεσε ο ίδιος. Ο Μακάρθι εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η τράπεζα θα εξαγοραστεί.

Νωρίτερα χθες, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν συζήτησε με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ για την κατάρρευση της SVB και τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κατάστασης

Ο Νιούσομ είπε ότι στόχος ήταν να «σταθεροποιηθεί η κατάσταση όσο το δυνατόν γρηγορότερα, να προστατευθούν οι θέσεις εργασίας, τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων και ολόκληρο το οικοσύστημα καινοτομίας που έχει χρησιμεύσει ως σκηνικό για την οικονομία μας».

Φόβοι για ντόμινο

Διευθυντικά στελέχη στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αλλά και επενδυτές ανησυχούσαν όλο και περισσότερο χθες, σχετικά με το ενδεχόμενο η κατάρρευση της τράπεζας Silicon Valley Bank (SVB) να προκαλέσει ένα φαινόμενο ντόμινο συμπαρασύροντας άλλες περιφερειακές αμερικανικές τράπεζες, στην περίπτωση που οι αρμόδιες αρχές, δεν βρουν έναν αγοραστή για την SVB στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ώστε να προστατευτούν οι καταθέσεις που δεν έχουν διασφαλιστεί.

Η βρετανική θυγατρική της SVB αναμένεται επίσης να κηρύξει πτώχευση, ενώ ήδη έχει παγώσει τις συναλλαγές και δεν δέχεται νέους πελάτες.

Το πρακτορείο Bloomberg, άλλωστε, σημειώνει ότι αυτή θα μπορούσε να είναι μόνο η αρχή καθώς η τράπεζα έχει παρουσία σε Κίνα, Δανία, Γερμανία, Ινδία, Ισραήλ, Σουηδία, Καναδά και Σιγκαπούρη και ήδη έχουν αρχίσει οι πιέσεις για κρατικές παρεμβάσεις.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ δήλωσε σήμερα ότι αναγνωρίζει τη “νευρικότητα” γύρω από την κατάρρευση της Silicon Valley Bank, αλλά η κυβέρνησή του εργάζεται για την εξεύρεση μιας λύσης που θα εξασφαλίσει την οικονομική ρευστότητα των πελατών της τράπεζας, αλλά και τις ανάγκες για ρευστό χρήμα.

Ο Σούνακ δήλωσε στους δημοσιογράφους ταξιδεύοντας στις ΗΠΑ ότι ο ίδιος κατανοεί «το άγχος και τις ανησυχίες των πελατών της τράπεζας» και ότι η κυβέρνηση «διασφαλίζει ότι μπορούμε να εργαστούμε για την εξεύρεση μιας λύσης που θα εξασφαλίσει την λειτουργική οικονομική ρευστότητα των πελατών της, αλλά και τις ανάγκες τους σε ρευστό χρήμα».

Πόσο επηρεάζεται το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα από την κατάρρευση της Silicon Valley Bank στις ΗΠΑ;

Με βάση αναλυτές οι περιπτώσεις του 2008 και της πτώσης της SVB είναι διαφορετικές.

Μνήμες 2008 ξύπνησε η κατάρρευση της Silicon Valley Bank (SVB), μιας τράπεζας, με αναφορά στην ψηφιακή και καινοτόμο οικονομία των ΗΠΑ, που αποτελούσε το μεγαλύτερο πιστωτικό ίδρυμα της Silicon Valley, της “πρωτεύουσας” της αμερικανικής και όχι μόνο νεοφυούς επιχειρηματικότητας.

Συνέπεσε, δε, με την παύση εργασιών της τράπεζας της Silvergate Capital, που αποτελούσε βασικό δανειστή της “βιομηχανίας” κρυπτονομισμάτων. Τα δύο αυτά γεγονότα ενέτειναν, πάντως, τον προβληματισμό για τις γενικότερες εξελίξεις σε κλάδους, που συγκέντρωναν και συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον, όπως αυτούς των νεοφυών (startup) επιχειρήσεων, των κρυπτονομισμάτων, των επενδυτικών σχημάτων που επενδύουν σε startup εταιρείες, των λεγόμενων Venture Capital κτλ.

Να σημειωθεί ότι τα χρόνια που προηγήθηκαν, με τα επιτόκια τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη να είναι στο μηδέν, τα Venture Capital γνώρισαν “στιγμές δόξας”, καθώς έχοντας πρόσβαση και σε φθηνό χρήμα είχαν προβεί σε σειρά μεγάλων και φιλόδοξων κινήσεων χρηματοδότησης νεοφυών επιχειρήσεων. Κάτι που ωστόσο τώρα τίθεται σε νέο και πιο “ασφυκτικό πλαίσιο” με προφανή θύματα τις ίδιες τις νεοφυείς επιχειρήσεις που, πλέον, θα δυσκολεύονται να βρουν κεφάλαια, κάτι που αφορά βέβαια και τις ελληνικές start up που σιγά σιγά είχαν αρχίσει να ανοίγουν φτερά.

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις

“Ο αντίκτυπος του περιστατικού SVB στον κλάδο της τεχνολογίας δεν πρέπει να υποτιμηθεί”, ανέφεραν με βάση τα διεθνή ΜΜΕ, αναλυτές με επικεφαλής τον Liu Zhengning της China International Capital Corp. Με βάση τα δημοσιεύματα, οι καταθέσεις είναι ζωτικής σημασίας για τις νεοσύστατες εταιρείες τεχνολογίας, επειδή γενικά απαιτούν πολλά μετρητά για να πληρώσουν βαριές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης και των μισθών του προσωπικού, είπαν.

Η “μοναδική θέση της SVB στον κόσμο της τεχνολογίας είναι ένα πραγματικό όφελος όταν αυτή η επιχείρηση ανθεί, αλλά σημαντικό πρόβλημα όταν δεν ανθεί”, δήλωσε ο επικεφαλής στρατηγικής της Interactive Brokers, Steve Sosnick.

“Η απώλεια καταθέσεων έχει τη δυνατότητα να ακρωτηριάσει τον κλάδο και να φέρει το οικοσύστημα πίσω 20 χρόνια», ανέφερε παράλληλα δημοσίευμα του Bloomberg που βασίζεται σε απόψεις στελεχών της αγοράς “Πολλές επιχειρήσεις θα τεθούν σε ακούσια εκκαθάριση εν μία νυκτί” προσέθετε.

Οι συνειρμοί

Εύλογοι, προφανώς, είναι και οι συνειρμοί με το 2008, χρονιά σταθμός για την παγκόσμια οικονομία, με την κατάρρευση τότε της Lehman Brothers, αλλά και άλλων στεγαστικών τραπεζών των ΗΠΑ.

Παράλληλα εγείρονται ερωτήματα για το κατά πόσο θα πρέπει να υπάρχει κλίμα ανησυχίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. “Νωπές” άλλωστε είναι οι μνήμες με τις κυβερνητικές αναφορές το 2008 για “θωρακισμένο τραπεζικό σύστημα”, που στην πορεία αποδείχθηκε ότι είχε ζητήματα, έστω κι αν δε συνδεόταν άμεσα με την κατάρρευση του τότε αμερικανικού τραπεζικού κολοσσού.

Με βάση, πάντως, αναλυτές οι περιπτώσεις του 2008 και της πτώσης της SVB είναι διαφορετικές, αν και βέβαια η SVB είχε παρουσία σε Μεγάλη Βρετανία, Κίνα, τη Δανία, τη Γερμανία, την Ινδία, το Ισραήλ και τη Σουηδία, κράτη όπου υπάρχει και η σχετική αναστάτωση και ενεργοποίηση των εποπτικών αρχών .

Ηδη, η Goldman Sachs έχει επιχειρηματολογήσει σχετικά σε ανάλυσή της, σημειώνοντας ότι ο κίνδυνος δεν είναι συστημικός. Όπως τονίζει, το ρίσκο μετάδοσης από τις μικρές στις μεγάλες τράπεζες είναι χαμηλό, λαμβάνοντας υπόψη το χαμηλό ποσοστό των περιφερειακών τραπεζών στον αμερικανικό δείκτη τίτλων επενδυτικής βαθμίδας. Επίσης, σημειώνει, ότι ο κίνδυνος οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες να αντιμετωπίσουν ένα πιστωτικό γεγονός ή πρόβλημα ρευστότητας (capital event ή liquidity event), που οφείλεται σε αναντιστοιχίες στοιχείων ενεργητικού – παθητικού ή συγκεντρωμένες θέσεις σε χαρτοφυλάκια τίτλων, είναι εξαιρετικά χαμηλός, λαμβάνοντας υπόψη το ρυθμιστικό περιβάλλον μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Επιπλέον, των όσων αναφέρθηκαν και σε σχέση τώρα με την Ελλάδα:

Δε φαίνεται σε πρώτη φάση, να υπάρχει έκθεση κλίμακας στην εν λόγω τράπεζα καθώς η δράση της ήταν εστιασμένη στην Silicon Valley και συνδεδεμένη με μεγάλα ονόματα της διεθνούς “νέας οικονομίας” (πελάτης της ήταν π.χ. η Pinterest). Κύριά της δουλειά είναι η διακράτηση των καταθέσεων, τόσο των νεοφυών επιχειρήσεων, όσο και των επενδυτών που, μέσω Venture Capital, τοποθετούνται σε αυτού του είδους τις εταιρείες της Silicomn Valley.

Μέσω της Wall Street μπορεί να υπάρχουν σε χαρτοφυλάκιa μετοχές της τράπεζας SVB, ωστόσο, όπως φαίνεται, τόσο μια πιθανή μετοχική έκθεση, όσο και η διακράτηση άλλων προϊόντων της SVB, δεν πρέπει να συγκρίνεται με την ανάλογη που υπήρχε στην περίπτωση της Lehman Brothers, που είχε ενεργητικό άνω των 600 δισ. δολ. και ένα τεράστιο δίχτυ συναλλαγών με ολόκληρο το σύστημα τραπεζών και αγορών. Με βάση τα στοιχεία της FDIC, της ομοσπονδιακής υπηρεσίας ασφάλισης καταθέσεων, που πλέον ελέγχει την τράπεζα και αναζητεί επιτακτικά αναζητά αγοραστή, ο οποίος αναλάβει την τράπεζα και θα προστατεύσει το σύνολο των καταθέσεών της πέρα από την κρατική εγγύηση των 250.000 ευρώ, η SVB είχε περίπου 209 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνολικό ενεργητικό και περίπου 175,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνολικές καταθέσεις στο τέλος του περασμένου έτους. Όμως είναι, όπως αναφέρθηκε εστιασμένη η δράση της στη Silicon Valley, καθώς από το ξεκίνημά της, η τράπεζα ειδικεύεται στην παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας. Βέβαια πρόκειται για την 16η αμερικανική τράπεζα όσον αφορά το μέγεθος του ενεργητικού της.

Ο ρόλος των επιτοκίων

Αναμφισβήτητα η SVB μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί ένα πρώτο μεγάλο “θύμα” της ανόδου των επιτοκίων στις ΗΠΑ. Η ίδια η τράπεζα δεν είχε αναπτύξει δανειακό χαρτοφυλάκιο. αλλά είχε επενδύσει σε ομόλογα στεγαστικών δανείων με “κλειδωμένα” επιτόκια πολύ χαμηλότερα από τα σημερινά. Έτσι η αυστηρότερη νομισματική πολιτική της Fed, αφενός τη στέρησε από πόρους λόγω των “spread” δανείων – καταθέσεων (όπως συμβαίνει π.χ. στην Ελλάδα), αλλά και της έφερε ζημιές από την αξία των ομολόγων όπου είχε επενδύσει.

Ήδη, με βάση αναφορές το “άνοιγμα” ήταν της τάξης των 1,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μετά την ολοκλήρωση της πώλησης 21 δισεκατομμυρίων δολαρίων του χαρτοφυλακίου της σταθερού εισοδήματος. Επίσης, η εταιρεία, που αντιμετώπιζε παράλληλα μαζική εκροή καταθέσεων, το γνωστό στα καθημάς κι από τις μέρες του 2014-15 “bank run”, προσπάθησε και απέτυχε να συγκεντρώσει 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω πωλήσεων μετοχών για να καλύψει τις ζημίες, που είχε από τις επιχειρηματικές της επιλογές.

Απότοκο όλων αυτών ήταν η ανάληψη του ελέγχου από τις εποπτικές αρχές αλλά και η πτώση στα χρηματιστήρια. Υπενθυμίζεται, ότι οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της Wall Street – JPMorgan, Bank of America, Wells Fargo και Morgan Stanley – απώλεσαν 55 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνδυασμένη χρηματιστηριακή αξία την Πέμπτη. Ο δείκτης KBW Bank – ο οποίος παρακολουθεί την τιμή των κορυφαίων τραπεζών που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο των ΗΠΑ – σημείωσε βουτιά 7,7% την Πέμπτη για τη χειρότερη μέρα του εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.

Βέβαια η μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΠΑ και ένας από τους διεθνείς τραπεζικούς κολοσοοσυς η JP Morgan έγραψε άνοδο την Παρασκευή της τάξης του 2,5% στη Νέα Υόρκη λόγω εκτιμήσεων ότι μέσα από την “τρικυμία” αυτοί που θα ωφεληθούν είναι οι μεγάλοι του τραπεζικού συστήματος.

Το κλίμα

Βέβαια μια συνολική αναστάτωση στις αγορές, ειδικά σε μια συγκυρία στην Ελλάδα, που υπάρχουν προβληματισμοί σε σχέση με την πολιτική της εικόνα κι ενδεχόμενους κινδύνους, αλλά και με την επαναφορά της οικονομίας στο δρόμο της “σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας” με στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων άνω του 2% από το 2024, δεν είναι και ό,τι καλύτερο. Κάτι άλλωστε που φάνηκε με την κίνηση του Χρηματιστηρίου που σε επίπεδο Γενικού Δείκτη έχασε την Παρασκευή με πτώση 2,49% και σε εβδομαδιαία βάση κατά -5,24%. Γιαυτό, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η εκκίνηση των διεθνών αγορών από την Δευτέρα αλλά και το τι θα γίνει συνολικά σε επίπεδο ΗΠΑ για τη διαχείριση της κατάστασης.

Βέβαια, γνώση από την τρικυμία του 2008 υπάρχει αλλά σχετικά εργαλεία. Ήδη, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τζάνετ Γέλεν συναντήθηκε με τις τραπεζικές ρυθμιστικές αρχές χθες και εξέφρασε «πλήρη εμπιστοσύνη» στις ικανότητές τους να ανταποκριθούν στην κατάσταση, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών. Επίσης και ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι έχει εμπιστοσύνη στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές, όταν ρωτήθηκε για την κατάρρευση της SVB.