Σπύρος Σιδέρης

Αρθρογράφοι σε έντυπα όπως η Τζουμχουριέτ (Cumhuriyet) και η Μπιργκιούν (BirGün) υποστηρίζουν ότι η νίκη του Ερχιουρμάν εκφράζει «την κόπωση της τουρκοκυπριακής κοινωνίας από τον αυταρχισμό, την εξάρτηση και την απορρόφηση από την τουρκική πολιτική».

Κατά τις ίδιες αναλύσεις, πρόκειται για «μια ψήφο αξιοπρέπειας» και επιθυμίας «επιστροφής στη θεσμική κανονικότητα», μετά από μια πενταετία όπου η γραμμή των «δύο κρατών» του Τατάρ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απομόνωσε την τ/κ πλευρά διεθνώς και περιόρισε δραματικά το πολιτικό της εύρος.

Αντίθετα με τον προκάτοχό του, ο Ερχιουρμάν —καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, πρώην «πρωθυπουργός» της «ΤΔΒΚ» και επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP)— δεν εμφανίζεται ως «αντι-Άγκυρα», αλλά ως εκπρόσωπος ενός ρεαλιστικού πατριωτισμού. Ο λόγος του κινείται στο όριο: προβάλλει τον σεβασμό στις «αδελφικές σχέσεις» με την Τουρκία, αλλά απορρίπτει την πλήρη πολιτική εξάρτηση. «Η προεδρία δεν είναι γραφείο εντολών, αλλά χώρος συλλογικής σκέψης», τόνισε το βράδυ της νίκης του στη Λευκωσία.

Οι πρώτες αντιδράσεις στην Τουρκία

Η στάση της τουρκικής κυβέρνησης είναι, μέχρι στιγμής, προσεκτικά ουδέτερη. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας περιορίστηκε σε τυπικά συγχαρητήρια, ενώ το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) απέφυγε ενθουσιώδεις δηλώσεις. Ωστόσο, ο κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, ο ηγέτης του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (ΜΗΡ) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, έσπευσε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, κάνοντας λόγο για «εκλογή με πολύ χαμηλή συμμετοχή» και καλώντας το «κοινοβούλιο» της «ΤΔΒΚ» να «απορρίψει τη λύση της ομοσπονδίας και να ζητήσει προσάρτηση στην Τουρκία».

Η τοποθέτηση αυτή, όσο ακραία κι αν φαίνεται, αντικατοπτρίζει τις εσωτερικές αντιφάσεις της τουρκικής πολιτικής στο Κυπριακό: από τη μία, η κυβέρνηση Ερντογάν θέλει να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο στα κατεχόμενα· από την άλλη, δεν επιθυμεί να φανεί ότι πνίγει μια εκλεγμένη ηγεσία που απολαμβάνει σαφή λαϊκή νομιμοποίηση.

Αναλυτές όπως ο Τζενγκίζ Ακτάρ και η Νουράι Μερτ επισημαίνουν ότι ο Ερντογάν «δεν έχει την πολυτέλεια μιας νέας σύγκρουσης με τον τουρκοκυπριακό πολιτικό κόσμο». Η Τουρκία βρίσκεται σε δύσκολη οικονομική φάση, επιδιώκει εξομάλυνση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, και το Κυπριακό αποτελεί πεδίο όπου μια πιο συναινετική στάση μπορεί να αξιοποιηθεί διπλωματικά.

Από τον Ακιντζί στον Ερχιουρμάν: déjà vu ή νέα αρχή;

Η σύγκριση με τον Μουσταφά Ακιντζί είναι αναπόφευκτη. Όπως και εκείνος, ο Ερχιουρμάν προέρχεται από το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP), πρεσβεύει τον διάλογο και τη λύση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, και δηλώνει ότι «ο ρόλος του δεν είναι να εκπροσωπεί την Άγκυρα, αλλά την τουρκοκυπριακή κοινωνία».

Το 2015, όμως, η στάση αυτή οδήγησε σε σύγκρουση: ο Ακιντζί είχε δηλώσει ότι η σχέση Άγκυρας–Λευκωσίας πρέπει να είναι «όχι σχέση μητέρας–κόρης, αλλά δύο ίσων αδελφών χωρών», προκαλώντας την οργή του Ερντογάν και το περίφημο «τα λόγια του με πλήγωσαν».

Σήμερα, πολλοί στην Τουρκία διερωτώνται αν ο Ερχιουρμάν θα αντιμετωπίσει το ίδιο τελετουργικό «καψόνι» της Άγκυρας: μια επίσημη πρόσκληση, μια φωτογραφία δίπλα στον Πρόεδρο της Τουρκίας, μια επίδειξη ιεραρχίας. Όπως σημείωσε η T24, «ο Ερντογάν δύσκολα θα επιτρέψει σε κάποιον στα κατεχόμενα να μονοπωλήσει τον ρόλο της πολιτικής νομιμοποίησης». Ωστόσο, ο Ερχιουρμάν δεν είναι αφελής: γνωρίζει ότι η πραγματική του επιρροή θα κριθεί όχι από τις δηλώσεις, αλλά από την ικανότητά του να κινηθεί εντός των ορίων και να τα επεκτείνει σιωπηρά.

Μια νέα ισορροπία εξουσίας

Οι πιο νηφάλιοι αναλυτές, όπως ο Σερχάτ Ιντζιρλί και η Ασλί Αϊντίντασμπας, βλέπουν τη νίκη Ερχιουρμάν ως «αρχή ενός εσωτερικού επαναπροσδιορισμού» στην τουρκοκυπριακή πολιτική. «Η κοινωνία στα κατεχόμενα έχει αλλάξει — δεν είναι πια δεδομένη. Θέλει φωνή, όχι καθοδήγηση», σημειώνει η Αϊντίντασμπας. Το CTP, με κοινωνικές ρίζες στα συνδικάτα και στην εκπαιδευτική ελίτ, ενσαρκώνει ακριβώς αυτό το αίτημα για συλλογική πολιτική ωριμότητα.

Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η νέα ηγεσία μπορεί να αποκαταστήσει τις διακοινοτικές γέφυρες χωρίς να συγκρουστεί με την Άγκυρα. Η Λευκωσία έχει ήδη εκφράσει προθυμία επαναπροσέγγισης· ο Νίκος Χριστοδουλίδης συνεχάρη τον Ερχιουρμάν και δήλωσε έτοιμος για συνάντηση. Αλλά χωρίς τουρκική συναίνεση, καμία διαδικασία υπό τον ΟΗΕ δεν μπορεί να προχωρήσει ουσιαστικά.

Εδώ βρίσκεται και το παράδοξο: η εκλογή Ερχιουρμάν δημιουργεί προοπτική, αλλά η υλοποίησή της εξαρτάται από τον πολιτικό χώρο που θα του επιτρέψει η Άγκυρα. Αν ο Ερντογάν τον στηρίξει διακριτικά, μπορεί να εμφανιστεί διεθνώς ως ηγέτης που «αφήνει την τουρκοκυπριακή δημοκρατία να λειτουργήσει». Αν, αντιθέτως, επιλέξει τον έλεγχο, τότε η ιστορία του Ακιντζί θα επαναληφθεί — με λιγότερο δράμα, αλλά με το ίδιο αποτέλεσμα.

Ο ρόλος της διεθνούς συγκυρίας

Το διεθνές περιβάλλον παίζει κρίσιμο ρόλο. Η Ουάσιγκτον πιέζει για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να επαναφέρει το Κυπριακό στην ατζέντα ως προϋπόθεση για την ευρωτουρκική επαναπροσέγγιση, και τα Ηνωμένα Έθνη αναζητούν μια νέα «ενεργειακή φόρμουλα» συνεργασίας στην περιοχή. Ο Ερχιουρμάν μπορεί να αποδειχθεί ο ιδανικός συνομιλητής για αυτή τη συγκυρία: ευρωπαϊκός στη σκέψη, θεσμικός στον λόγο, ρεαλιστής στην πολιτική.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι θα είναι εύκολο. Οι μηχανισμοί εξάρτησης των κατεχομένων από την Τουρκία —οικονομικοί, διοικητικοί, επικοινωνιακοί— παραμένουν πανίσχυροι. Η πραγματική πρόκληση για τον Ερχιουρμάν θα είναι να αποδείξει ότι μπορεί να συνεργάζεται χωρίς να υποτάσσεται, να διαπραγματεύεται χωρίς να συγκρούεται.

Η εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν δεν αλλάζει αυτομάτως το Κυπριακό, αλλά αλλάζει το πολιτικό κλίμα. Αντιπροσωπεύει μια επιστροφή στον ρεαλισμό μετά από χρόνια ιδεολογικής σκλήρυνσης. Επαναφέρει την πολιτική ευπρέπεια στη δημόσια σφαίρα των Τουρκοκυπρίων και δημιουργεί προϋποθέσεις για νέα αρχή στις δικοινοτικές επαφές.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει το ίδιο όπως και πριν από μια δεκαετία: θα αφήσει η Άγκυρα τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων να μιλήσει ως εκπρόσωπος του λαού του, ή θα επιμείνει να τον αντιμετωπίζει ως διοικητή επαρχίας;

Αυτό —και μόνο αυτό— θα καθορίσει αν το 2025 θα γραφτεί ως αρχή μιας λύσης ή ως επανάληψη ενός ακόμη χαμένου κύκλου.

Σύμφωνα με τα «ανεπίσημα» τελικά αποτελέσματα, όπως ανακοινώθηκαν από τον «πρόεδρο» της «ανώτατης εκλογικής επιτροπής», Μπερτάν Όζερνταγ, μετά την καταμέτρηση και των 777 καλπών, ο Τουφάν Έρχιουρμαν έλαβε ποσοστό 62,76%, ο Ερσίν Τατάρ 35,81%, ο Αρίφ Σαλίχ Κιρντάγ 0,33%, ο Οσμάν Ζορμπά 0,32%, ο Ιμπραχίμ Γιαζιτζί 0,24%, ο Μεχμέτ Χάσγκιουλερ 0,22%, ο Αχμέτ Μποράν 0,14% και ο Χιουσεγίν Γκιουρλέκ 0,19%.

Το τελικό ποσοστό συμμετοχής στις σημερινές «εκλογές» ανήλθε στο 64,87%.

Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, υποστηρικτές του κ. Έρχιουρμαν άρχισαν να πανηγυρίζουν στα κεντρικά γραφεία του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ) ενώ στις 21:30 είναι προγραμματισμένη η νικητήρια ομιλία του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη και συγκέντρωση οπαδών του στην κατεχόμενη Λευκωσία.

Στην πρώτη του δήλωση, ο νέος ηγέτης των Τουρκοκυπρίων ευχαρίστησε όσους συμμετείχαν στην «εκλογική» διαδικασία, ανεξαρτήτως της «ψήφου» τους.

«Ο λαός μας πρέπει να γνωρίζει το εξής: Αυτή η εκλογή δεν έχει ηττημένο. Ως τουρκοκυπριακός λαός, κερδίσαμε όλοι μαζί», δήλωσε. «Είπαμε ότι θα πορευτούμε μαζί, θα κερδίσουμε μαζί και θα κυβερνήσουμε μαζί. Τηρήσαμε τις δύο πρώτες υποσχέσεις μας. Θα τηρήσουμε και την τρίτη υπόσχεσή μας όλοι μαζί» πρόσθεσε.

Ο κ. Έρχιουρμαν ευχαρίστησε τα στελέχη του ΡΤΚ, τους εταίρους του από το Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας (ΚΚΔ), τους ανεξάρτητους «βουλευτές» που τον στήριξαν, καθώς και προσωπικά τον Σερντάρ Ντενκτάς. Σημείωσε, μάλιστα, πως έλαβε «ψήφους» και από υποστηρικτές άλλων κομμάτων, ερμηνεύοντας το αποτέλεσμα ως εντολή για ευρύτερη συναίνεση.

Δεσμευόμενος για αμεροληψία, ανακοίνωσε συμβολικά την αποχώρησή του από την ηγεσία του κόμματός του. «Από αυτή τη στιγμή, δεν είμαι πλέον ο Πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος. Δίνω τον λόγο μου ότι θα είμαι ο πρόεδρος όλων των πολιτών μου με απόλυτη αμεροληψία», ανέφερε.

Κλείνοντας, κάλεσε όλους τους Τουρκοκύπριους σε μια κοινή γιορτή «για να γιορτάσουμε όλοι μαζί την αδελφοσύνη μας». Αναφορικά με τις σχέσεις με την Τουρκία, διαβεβαίωσε πως θα ασκήσει τα καθήκοντά του, ιδίως στην εξωτερική πολιτική, σε στενή διαβούλευση με την Άγκυρα.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν συνεχάρη, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ τον Τουφάν Ερχιουμάν για την εκλογή του.

«Ως Τουρκία, θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, στο πλευρό των αδελφών Τουρκοκυπρίων, σε όλα τα μέτωπα», έγραψε σε ανάρτησή του στο Χ ο τούρκος πρόεδρος.

Οι τέσσερις, οι οποίοι αναμενόταν να προσαχθούν ενώπιον «Δικαστηρίου» το μεσημέρι, συνελήφθησαν με την κατηγορία ότι συνέλεγαν πληροφορίες σχετικά με εργοτάξια που βρίσκονται σε «τουρκικές ιδιοκτησίες».

Η περιοχή Τρικώμου είναι πρώτη σε παράνομες αναπτύξεις σφετεριστών Ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα. Η Κυπριακή Δημοκρατία, προσπαθώντας να βάλει ένα φρένο στο φαινόμενο αυτό προέβη στις συλλήψεις ενός Τουρκοκυπρίου δικηγόρου και τεσσάρων ξένων εμπλεκομένων «επιχειρηματιών» και αυτό εκτιμάται ότι ίσως να είναι πράξη αντιποίνων.

Δεν έχει υπάρξει επίσημη αντίδραση από τις Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέχρι στιγμής.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων το θέμα θα συζητηθεί σε προγραμματισμένη κλειστή συνεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα ώρα Νέας Υόρκης (αργά το βράδυ ώρα Κύπρου). Η συνεδρία ξεκινά στις 15:00 τοπική ώρα (22:00 Κύπρου). Στην ατζέντα περιλαμβάνονται διαβουλεύσεις για τη Μέση Ανατολή (Συρία) και για άλλα θέματα. Ένα από αυτά θα είναι η κατάσταση στην περιοχή της νεκρής ζώνης στην Πύλα.

Για το θέμα που προέκυψε στη νεκρή ζώνη και τους σχεδιασμούς της τουρκικής πλευράς για κατασκευή δρόμου που θα ενώνει το κατεχόμενο χωριό Άρσος με προκεχωρημένο παράνομο στρατιωτικό φυλάκιο του κατοχικού καθεστώτος βρίσκονται σε εξέλιξη έντονη διπλωματική κινητικότητα και διεργασίες.

Ο ΟΗΕ, η ΕΕ και πολλές χώρες έχουν καταδικάσει τις επιθέσεις κατά των μελών της ειρηνευτικής δύναμης που προσπάθησαν να παρεμποδίσουν την εκτέλεση των παράνομων εργασιών από το κατοχικό καθεστώς.

Οι Τουρκοκύπριοι επιτέθηκαν, όταν οι κυανόκρανοι προσπάθησαν να εμποδίσουν την κατασκευή παράνομου δρόμου.

Yiğitler-Pile yolu projesinde KKTC güçleri ve BM arasında gerginlik yaşandı pic.twitter.com/GP0jma85K8

— kibrishakikat (@kibrishakikat) August 18, 2023

Τρία στελέχη του διεθνούς Οργανισμού νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση, αλλά εκτός κινδύνου.

Τα γεγονότα προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις διεθνώς, με μια σειρά από κράτη, οργανισμούς και φορείς να καταδικάζουν την επίθεση.

«Καταδικάζουμε απερίφραστα τις απαράδεκτες σημερινές επιθέσεις Τουρκοκύπριων εναντίων των μελών της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP), τα οποία επιχείρησαν να παρεμποδίσουν μη εξουσιοδοτημένες εργασίες κατασκευής δρόμου εντός της νεκρής ζώνης πλησίον της Πύλας.

Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την επίθεση κατά των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ #UNFICYP στην #Κύπρο και την απόπειρα των κατοχικών δυνάμεων να δημιουργήσουν τετελεσμένα επί του πεδίου

🔗https://t.co/h0tcocazcq pic.twitter.com/Ly0PlchiDt

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) August 18, 2023

Η απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων εντός της νεκρής ζώνης αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του status quo, ενώ η επίθεση σε μέλη ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ συνιστά πράξη περιφρόνησης της διεθνούς νομιμότητας.

Οι παράνομες εργασίες πρέπει να σταματήσουν άμεσα και είναι ανάγκη να αποφευχθεί κάθε είδους δραστηριότητα που θα προκαλέσει περαιτέρω κλιμάκωση.

Ανάλογες ενέργειες δεν συμβάλλουν καθόλου στις προσπάθειες του ΟΗΕ για αναβίωση των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία και θα προβεί σε όλες τις δέουσες ενέργειες προς διεθνείς οργανισμούς και κυβερνήσεις».

«Οι οριοθετήσεις ΑΟΖ προσδίδουν ισχύ και κύρος στα κράτη που οριοθετούν. Είναι αξιοσημείωτο να αναφέρω ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα σε μια θαλάσσια περιοχή που είναι σχεδόν 11 φορές το χερσαίο έδαφος της πατρίδας μας» ανέφερε.

Στην ομιλία του, μεταξύ άλλων, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι η προσδοκία ανακάλυψης υδρογονανθράκων στο υπέδαφος του βυθού των θαλασσών μας, οδήγησε την Κυπριακή Δημοκρατία στη συνομολόγηση συμφωνιών οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο το 2003 και με το Ισραήλ το 2010 και στην υπογραφή το 2007 της ακόμα ανεπικύρωτης συμφωνίας από πλευράς Βηρυτού οριοθέτησης με τον Λίβανο.

«Η πρόσφατη συμφωνία, με μεσολάβηση των ΗΠΑ μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ για την οριοθέτηση του πλευρικού τους θαλάσσιου συνόρου και για την εκμετάλλευση διασυνοριακού κοιτάσματος, φαίνεται να δημιουργεί δυναμική για νέες οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών στην περιοχή της Λεβαντίνης και την ευρύτερη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Η συμφωνία οριοθέτησης της Κύπρου με το Ισραήλ και η όμοια της συμφωνία με τον Λίβανο, πρέπει τώρα να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που έφερε η συμφωνία Ισραήλ – Λιβάνου» σημείωσε.

Αναφερόμενος στην Τουρκία, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι η συνομολόγηση συμφωνίας με τη χώρα είναι πρακτικά και πολιτικά πολύ δύσκολη έως αδύνατη, εξηγώντας πως: «αν γίνονταν δεκτές οι αξιώσεις της Τουρκίας έναντι της Κύπρου στη θάλασσα, η πατρίδα μας θα έχανε προς όφελος της Τουρκίας ποσοστό 44% της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας της».

«Η επιθετικά παράνομη δραστηριότητα της Τουρκίας μας οδήγησε τον Μάιο του 2019 στην κατάθεση μονομερώς στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών συντεταγμένων και σχετικού χάρτη για τα εξωτερικά όρια της κυπριακής ΑΟΖ, με τους υπολογισμούς να γίνονται στη βάση της αρχής της Μέσης Γραμμής. Η Κύπρος έχει έτσι καθορίσει τα όρια της δικαιοδοσίας της έναντι της Τουρκίας, όρια που γίνονται σεβαστά από τη διεθνή κοινότητα» προσέθεσε.

Αναφερόμενος στην παρούσα συγκυρία και την ενεργειακή κρίση που περνάει η Ευρώπη, ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε με έμφαση πως: «η ανάγκη για εκμετάλλευση των ενεργειακών αποθεμάτων της Ανατολικής Μεσογείου είναι επιτακτική τόσο για την Κύπρο και τα κράτη της περιοχής. Η ολοκλήρωση των θαλασσίων οριοθετήσεων και η ενεργητική συνέχιση του προγράμματος των υδρογονανθράκων πρέπει να είναι από τις πρώτες προτεραιότητες της νέας Κυπριακής κυβέρνησης».

Όπως αναφέρουν τουρκοκυπριακά μέσα, οι Τουρκοκύπριοι οι οποίοι διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, ύψωσαν τη σημαία του ψευδοκράτους σε κυβερνητικό κτίριο και συγκεκριμένα στο Δημαρχείο του Waltham Forest. 
 
Οι Τουρκοκύπριοι, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, «τραγούδησαν τον «εθνικό ύμνο» και ύψωσαν τη σημαία της ΤΔΒΚ για πρώτη φορά σε κυβερνητικό κτίριο».

Η καταμέτρηση των ψηφοδελτίων ολοκληρώθηκε και τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν αφορούν το 100% των εκλογικών τμημάτων.

Η απόφαση αυτή της τουρκοκυπριακής κοινότητας εκτιμάται ως μία αρνητική εξέλιξη από την ελληνοκυπριακή πλευρά που καθώς προβλέπουν ότι θα δημιουργήσει προβλήματα στην διαπραγμάτευση που πρόκειται να εξελιχθεί το επόμενο διάστημα στο πλαίσιο του ΟΗΕ και με ορίζοντα την επανένωση του νησιού.

Σε διαφορετικό μήκος κύμματος είναι φυσικά, η ανακοίνωση του Τουρκικού υπουργείου Εξωτερικού που χαιρέτησε την επιλογή του τουρκοκυπριακού λαού, ενώ δεν έχασε την ευκαιρία να καταλογίσει ευθύνες στην ελληνοκυπριακή πλευρά -αλλά και στην Ελλάδα- για την ένταση στην αντολική Μεσόγειο.

Η ανακοίνωση του νικητή των εκλογών:

Σε γραπτή δήλωσή προχώρησε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο εκλεκτός του Ερντογάν, Ερσίν Τατάρ έστειλε μήνυμα ενότητας τονίζοντας ότι θα είναι «πρόεδρος» όλων των Τουρκοκυπρίων.

Τόνισε ότι θα εργαστεί σκληρά προκειμένου να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων και για να ενισχύσει την «ΤΔΒΚ» αναπτύσσοντας την οικονομία της και κάνοντας κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.

Προσθέτει ότι θα δώσει ιδιαίτερη σημασία προς την κατεύθυνση περαιτέρω ενίσχυσης των σχέσεων με την Τουρκία, ως επίσης και στη διαφύλαξη των δικαιωμάτων των Τ/Κ στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Τείνω από απόψε χέρι φιλίας και ειρήνης προς τον Ε/Κ λαό», αναφέρει στη δήλωση του ο νέος κατοχικός ηγέτης, προσθέτοντας ότι είναι έτοιμος να παρακαθίσει σε διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη λύσης στη βάση των πραγματικοτήτων στο νησί. Λύση στο Κυπριακό θα επιφέρει σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή ενώ θα συμβάλει και στη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σημειώνει ο Τατάρ, τονίζοντας ότι «εάν το δίδυμο Ε/Κ – Ελλαδιτών αναγνώσουν ορθά τις στρατηγικές, οικονομικές και κοινωνικές ισορροπίες στην περιοχή μας, τότε πιστεύω ότι μια λύση δεν είναι δύσκολο να επιτευχθεί».

Απευθυνόμενος στα ΗΕ και στην ΕΕ τους καλεί να είναι δίκαιοι έναντι του Τ/Κ λαού επισημαίνοντας ότι «…ο δρόμος που ακολουθούσατε δεν οδήγησε στη λύση. Αντιθέτως, την παρεμπόδισε. Εγώ και η οι συνεργάτες μου είμαστε έτοιμοι να δουλέψουμε μαζί σας. Φτάνει, δεν μπορείτε να παραβλέπετε τον Τ/Κ λαό άλλο».

Αναλυτικά η δήλωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ:

«Η αιτία της έντασης στην ανατολική Μεσόγειο είναι η Ελλάδα και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου, με τις μαξιμαλιστικές και κατά του διεθνούς δικαίου ενέργειες και απαιτήσεις τους. Η άνευ όρων υποστήριξη της ΕΕ, με το πρόσχημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, σε αυτούς τους δύο, που προσπαθούν να αγνοήσουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της χώρας μας και των Τουρκοκυπρίων στην ανατολική Μεσόγειο, αυξάνει την ένταση.

Η Ε.Ε. υπερβαίνει τα όριά της με το να επικρίνει τις δραστηριότητες για έρευνα υδρογονανθράκων της χώρας μας στην υφαλοκρηπίδα μας και με το να απαιτεί να τις σταματήσουμε. H Ε.Ε. δεν έχει καμία αρμοδιότητα σε αυτό το θέμα, σύμφωνα και με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αυτή η απαίτηση αντιβαίνει τόσο στο κεκτημένο της Ε.Ε. όσο και στο διεθνές δίκαιο.

Καλούμε την Ε.Ε. και τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να μην υποστηρίζουν τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ελλάδας ενάντια στο διεθνές δίκαιο, με το πρόσχημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Η Ελλάδα δεν είναι ένα κράτος αρχιπέλαγος. Δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο και τη νομολογία τα ελληνικά νησιά, και ειδικά το Καστελόριζο, να έχουν υφαλοκρηπίδα.

Η Τουρκία δίνει πάντα έμφαση στο διάλογο και τη διπλωματία, αλλά όταν η Ε.Ε. προσφεύγει στη γλώσσα των κυρώσεων δεν βοηθά στην επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων, ίσα ίσα αυξάνει την αποφασιστικότητα της χώρας μας. Η Τουρκία, παρά το ότι βρίσκεται αντιμέτωπη με παράνομες συμμαχίες, θα συνεχίσει να προστατεύει με αποφασιστικότητα τα δικά της συμφέροντα και των Τουρκοκυπρίων.

Εάν υπάρχει βούληση για μια ειλικρινή λύση, η Ελλάδα και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση Νότιας Κύπρου πρέπει να αντιληφθούν ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να προχωρήσει και ότι όσοι βρίσκονται πίσω από αυτούς δεν πρέπει να κάνουν λάθος υπολογισμούς. Κατά συνέπεια, εάν η Ε.Ε. θέλει λύση στην ανατολική Μεσόγειο, θα πρέπει να ενεργήσει αμερόληπτα και να γίνει ένας ειλικρινής διαμεσολαβητής». 

Παράλληλα, αντίδραση είχαμε και από το ΑΚΕΛ όπου χαρακτήρισε την εκλογή Τατάρ ως μία αρνητική εξέλιξη για την πρόοδο των συνομιλιών μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Η ανακοίνωση του ΑΚΕΛ:

“Η εκλογή Τατάρ στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας συνιστά αρνητική εξέλιξη, έχοντας υπόψη τις θέσεις του στο Κυπριακό. Ανεξαρτήτως τούτου, ενόψει του γεγονότος ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ αρκετές φορές έχει επαναλάβει την πρόθεσή του να αναλάβει προσπάθεια για αναζωογόνηση των διαπραγματεύσεων, η ελληνοκυπριακή πλευρά πρέπει να μείνει προσηλωμένη και συνεπής στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.

Το ΑΚΕΛ θα προβεί σε συνολική εκτίμηση της κατάστασης όπως έχει διαμορφωθεί μετά το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στα κατεχόμενα.”