Ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Αντωνίου, μιλώντας το πρωί της Τρίτης (10.03.2026) στο ΡΙΚ, ανέφερε ότι υπάρχουν αντιδράσεις από την πλευρά των κατεχομένων για την παρουσία ξένων δυνάμεων στην Κύπρο, σημειώνοντας ωστόσο ότι η κυβέρνηση δεν επιθυμεί να προσδώσει περαιτέρω υπόσταση σε αυτά τα ζητήματα.

Όπως είπε, η Κυπριακή Δημοκρατία, ως το μόνο νόμιμο κράτος στο νησί, ζήτησε βοήθεια από ευρωπαϊκές χώρες με στόχο την προστασία των πολιτών και των κρίσιμων υποδομών της, σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών κινδύνων. «Οτιδήποτε διακινείται στο κατεχόμενο μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπου δεν ασκούν έλεγχο οι Αρχές μας, είναι κάτι που δεν μας βρίσκει σύμφωνους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Γιάννης Αντωνίου υπογράμμισε ακόμη ότι η Λευκωσία δεν επιθυμεί να δημιουργήσει περαιτέρω ένταση, επισημαίνοντας πως «η Τουρκία δεν ήρθε εδώ ως εγγυήτρια δύναμη» και προσθέτοντας ότι δεν πρέπει να εκπέμπονται λανθασμένα μηνύματα. Σημείωσε δε ότι οι δυνάμεις που βρίσκονται στην Κύπρο κατόπιν αιτήματος της Δημοκρατίας έχουν προληπτικό χαρακτήρα και αποστολή ειδικού σκοπού.

Αναφερόμενος στο κλίμα που επικράτησε το προηγούμενο διάστημα, ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος έκανε λόγο για μια δύσκολη εβδομάδα, υπενθυμίζοντας την επίθεση που σημειώθηκε στις Βρετανικές Βάσεις. Όπως είπε, το περιστατικό αυτό προκάλεσε ανησυχία και οδήγησε στη λήψη μέτρων για την ενίσχυση της αμυντικής και κατασταλτικής επάρκειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, με στόχο να διασφαλιστεί τόσο η ουσιαστική ασφάλεια όσο και το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών.

Ο Κύπριος Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, σχολίασε: «Ό,τι και να φέρουν στην Κύπρο, (…) η Τουρκία δεν παύει να είναι κατοχική δύναμη». Παράλληλα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνομιλιών Ισραήλ – Λιβάνου να πραγματοποιηθούν στην Κύπρο, αναφέροντας ότι είχε το πρωί τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρωθυπουργό του Λιβάνου, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συνομιλίας.

Η κίνηση αυτή δεν προκάλεσε πλήρη έκπληξη, καθώς ήδη από χθες υπήρχαν πληροφορίες από τουρκοκυπριακές και άλλες πηγές ότι η αρχική πρόβλεψη για τέσσερα αεροσκάφη αυξήθηκε σε έξι, με προορισμό το αεροδρόμιο της κατεχόμενης Τύμπου (Ερτζιάν). Τις πληροφορίες αυτές είχε μεταφέρει και ο υπηρεσιακός διευθυντής της λεγόμενης πολιτικής αεροπορίας στα κατεχόμενα, πριν ακολουθήσει η επίσημη επιβεβαίωση από την Άγκυρα.

Η ανάπτυξη των F-16 και των αντιαεροπορικών συστημάτων έχει σαφώς στρατιωτική διάσταση, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και πολιτικό μήνυμα από την Τουρκία, η οποία θέλει να δείξει ότι διατηρεί τον πρώτο και τελευταίο λόγο στα κατεχόμενα και μπορεί να αυξάνει το στρατιωτικό της αποτύπωμα στην Κύπρο όποτε το κρίνει αναγκαίο. Το επιχειρηματολόγιο της Άγκυρας βασίζεται στην περιφερειακή αστάθεια και στις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Türkiye’nin gönderdiği F-16’lar Ercan’da pic.twitter.com/JfJHnqTSPC

— Mustafa Baflı (@BafliMustafa) March 9, 2026

Στην ανακοίνωσή του, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναφέρει:

«Η σημερινή ανακοίνωση του Γερουσιαστή Μενέντεζ, με την οποία ασκεί κριτική στην Αμερικανική Κυβέρνηση επειδή δεν κατοχύρωσε ουσιαστικούς όρους για την πώληση F-16 στην Τουρκία, ειδικότερα δε ως προς την χρήση τους για παράνομες επιθετικές ενέργειες σε βάρος της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σε ένα μείζον θέμα, απέναντι στο σιωπητήριο που έχει επιβάλει ο κ. Μητσοτάκης.

Στηρίζουμε σταθερά τον αγώνα που δίνουν οι ελληνοαμερικανικές οργανώσεις σε αυτό το θέμα και την ίδια στιγμή απαιτούμε απόλυτη ειλικρίνεια αντί για επικοινωνιακά παιχνίδια και συγκάλυψη από τον κ Μητσοτάκη. Η απομάκρυνσή της κυβέρνησης από την ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της Ελλάδας και η επικοινωνιακή μικροπολιτική διαχείριση των ελληνοτουρκικών από τον κ. Μητσοτάκη, όχι μόνο δεν ωφέλησε την χώρα, αλλά προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στα εθνικά μας συμφέροντα».

Ειδικότερα, η Κουμουνδούρου κάνει λόγο, βασισμένη στο άρθρο της εφημερίδας, για «σοβαρά ερωτηματικά ως προς τις “προϋποθέσεις” που τίθενται για την πώληση, στην επιστολή που εστάλη από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τις Επιτροπές Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, την Παρασκευή 26 Ιανουαρίου» και τονίζει ότι «οι ελληνοαμερικανικές οργανώσεις έχουν δώσει και συνεχίζουν να δίνουν έναν εξαιρετικά σημαντικό αγώνα- που ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στηρίζει απόλυτα- για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων, μεταξύ άλλων και για την πώληση των F16 στην Τουρκία», υπογραμμίζοντας, ωστόσο ότι «η Κυβέρνηση αντί να επαναπαύεται σε αυτήν την προσπάθεια και στον ρόλο του “δεδομένου συμμάχου” που ικανοποιεί κάθε αμερικανικό αίτημα, οφείλει να διεκδικεί συγκεκριμένα μέτρα από τις ΗΠΑ για την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων και να απαντάει με ειλικρίνεια εάν εξασφαλίζονται ή όχι».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ:

«Άρθρο που δημοσιεύεται στην εφημερίδα “Καθημερινή” δεν  επιβεβαιώνει μόνο ότι ολοκληρώνεται με σταθερά βήματα η διαδικασία πώλησης F16 από τις ΗΠΑ στην Τουρκία- σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις που έδινε ο κ Μητσοτάκης στη Βουλή- αλλά οδηγεί σε σοβαρά ερωτηματικά ως προς τις “προϋποθέσεις” που τίθενται για την πώληση, στην επιστολή που εστάλη από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τις Επιτροπές Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, την Παρασκευή 26 Ιανουαρίου.

Υπογραμμίζουμε ότι οι ελληνοαμερικανικές οργανώσεις έχουν δώσει και συνεχίζουν να δίνουν έναν εξαιρετικά σημαντικό αγώνα- που ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στηρίζει απόλυτα- για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων, μεταξύ άλλων και για την πώληση των F16 στην Τουρκία. Η Κυβέρνηση αντί να επαναπαύεται σε αυτήν την προσπάθεια και στον ρόλο του “δεδομένου συμμάχου” που ικανοποιεί κάθε αμερικανικό αίτημα, οφείλει να διεκδικεί συγκεκριμένα μέτρα από τις ΗΠΑ για την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων και να απαντάει με ειλικρίνεια εάν εξασφαλίζονται ή όχι.

Στο πλαίσιο αυτό αναμένουμε άμεση ενημέρωση από την Κυβέρνηση για την επιστολή:

Πρώτον, η γενική και αόριστη αναφορά στην ανάγκη να μην χρησιμοποιείται αμερικανικό αμυντικό υλικό “για τη διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων εναντίον άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ” δεν σημαίνει τίποτα χωρίς αναφορά στις διαδικασίες που θα κινηθούν αν χρησιμοποιηθεί. Αναφέρεται ότι εάν υπάρξουν “επανειλημμένες εισβολές εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων ενός άλλου συμμάχου του ΝΑΤΟ”, οι ΗΠΑ “θα προσπαθούσαν να επιλύσουν διπλωματικά την κατάσταση”.  

“Εάν η κατάσταση δεν μπορούσε να επιλυθεί μέσω της κανονικής διπλωματικής οδού… θα χρησιμοποιήσουν πρόσθετα πολιτικά και οικονομικά εργαλεία για την επίλυση της κατάστασης- συμπεριλαμβανομένης εάν είναι απαραίτητο- της εφαρμογής διατάξεων σε σχετικές συμφωνίες μεταφοράς αμυντικού υλικού με την εμπλεκόμενη χώρα, για την αναστολή ή την ακύρωση του συνόλου ή μέρους της παράδοσης του σχετικού αμυντικού υλικού, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των εν λόγω συμφωνιών.” 

Είναι άγνωστο πόσες και ποιες παραβιάσεις της κυριαρχίας και των κυριαρχικών  δικαιωμάτων της Ελλάδας συνιστούν “επανειλημμένες εισβολές”. Είναι επίσης άγνωστο αν θα υπάρξουν διατάξεις που θα επιβάλλουν οι ΗΠΑ και θα δεχτεί η Τουρκία στην αμερικανοτουρκική συμφωνία για τα F16 με τις οποίες θα προβλέπεται αναβολή ή  αναστολή πώλησης εάν υπάρξουν παραβιάσεις εις βάρος της Ελλάδας. Τέλος είναι άγνωστο τι σημαίνει “συνετή” χρήση αυτών των μέτρων στη βάση των αμερικανικών συμφερόντων, όπως αναφέρει η επιστολή. Το μόνο που είναι γνωστό είναι ότι η τουρκική πλευρά διαψεύδει κατηγορηματικά ότι έχει αποδεχθεί οποιουσδήποτε όρους.

Δεύτερον, υπενθυμίζεται ότι προηγούμενη έκθεση του State Department του 2020 προς το Κογκρέσο τόνιζε πως “Η έλλειψη οριοθέτησης συνόρων Ελλάδας-Τουρκίας σημαίνει ότι δεν υπάρχει σαφήνεια ως προς την έκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας και του αντίστοιχου εναέριου χώρου σε αυτές τις περιοχές, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε αξιολόγηση των συνολικών παραβιάσεων του εναέριου χώρου της Ελλάδας». Εξαιρετικά σημαντικό για να αξιολογηθεί η επιστολή της 26ης Ιανουαρίου και τι σημαίνει “εισβολή” για τις ΗΠΑ, είναι το ερώτημα αν το State Department συνεχίζει να υποστηρίζει τις ανωτέρω θέσεις για την ελληνική κυριαρχία.

Τρίτον, η επιστολή δεν περιορίζεται στην Τουρκία αλλά καλεί και την Ελλάδα να μην προβαίνει “σε προκλητικές στρατιωτικές δραστηριότητες εναντίον άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ,” με τη χρήση F35, τονίζοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα εξετάσει “σθεναρά το πλήρες φάσμα των επιλογών που έχουμε στη διάθεσή μας….και συμπερίληψη πρόσθετων διατάξεων σε μελλοντικές πωλήσεις”. Είναι σαφές ότι θα πρέπει να υπάρξει ενημέρωση για το τι συνεπάγεται αυτό για την ελληνική άμυνα και την αγορά των F35.

Τέλος, το ανωτέρω άρθρο δεν αναφέρεται σε προϋποθέσεις που να συνδέονται με τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αναμένουμε ενημέρωση αν υπάρχουν σχετικές προϋποθέσεις».

Ειδικότερα, αναφέρεται ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση πτήσεις πάνω από νησιά –υπερπτήσεις (overflights)– δεν είναι συμβατές με αυτόν τον όρο. Οι ίδιες πηγές υπογράμμιζαν ότι η επιστολή έχει χαρακτηριστεί εμπιστευτική και δεν μπορεί να δοθεί στη δημοσιότητα ούτε και στην ελληνική κυβέρνηση, η οποία είναι προφανές ότι έχει κάθε λόγο να θέλει να την έχει υπόψη.

• Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, υπογραμμίζεται ότι σε περίπτωση που παραβιαστεί ο συγκεκριμένος όρος, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεσμεύεται να αναλάβει διπλωματική πρωτοβουλία για την επίλυση του θέματος. Σε περίπτωση που ο συγκεκριμένος όρος συνεχίσει να παραβιάζεται, η αμερικανική κυβέρνηση δεσμεύεται να προχωρήσει σε διακοπή της υλοποίησης του προγράμματος προμήθειας των F-16 στην Άγκυρα, με βάση τις πολύ λεπτομερείς προβλέψεις της νομοθεσίας για τον έλεγχο στην παροχή εξοπλισμών από τις ΗΠΑ.

Πάντως, είναι σαφές πως η διατύπωση που χρησιμοποιείται έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς είναι διαφορετικό να αναφέρεται σε μέτρα που το Στέιτ Ντιπάρτμεντ «μπορεί να λάβει» σε περίπτωση παραβίασης των όρων και άλλο εάν προβλέπεται ότι «θα λάβει» συγκεκριμένα μέτρα. Οι συγκεκριμένες διατυπώσεις προσφέρουν κάποια ευελιξία στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ωστόσο είναι και ενδεικτικές.

Είναι εξίσου προφανές ότι οι όροι που τίθενται από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατ’ αυτό τον τρόπο έχουν κυρίως έναν εσωτερικό πολιτικό στόχο, που δεν είναι άλλος από την έγκριση του προγράμματος εξαγωγής των F-16 προς την Τουρκία, έναντι ενός Κογκρέσου που τα προηγούμενα χρόνια παρουσιαζόταν ιδιαίτερα σκεπτικό για τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και στο Ουκρανικό, η Άγκυρα.

Στην Τουρκία η Νούλαντ

Η επίσκεψη Νούλαντ στην Τουρκία έγινε ενώ στην Άγκυρα και στην Μόσχα έχουν αρχίσει οι τελικές διευθετήσεις για την επίσκεψη του Ρώσου προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν και την συνάντηση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επίσκεψη που εκτιμάται ότι θα επαναβεβαιώσει την στενή σχέση των δυο χωρών αλλά και την πρόθεση της Τουρκίας να δείξει με κάθε τρόπο ότι επιμένει στην αυτονομία της στην άσκηση εξωτερικής επιλογής.

Σε συνέντευξη της όμως στο CNN Turk η κυρία Νούλαντ άνοιξε ένα κεφάλαιο, αυτό της αποβολής από το πρόγραμμα των F-35, που αποτελεί μόνιμο σημείο τριβής για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και το οποίο δεν μπορεί να «απαλύνει» η πρόταση για την έγκριση από το Κογκρέσο του πακέτου των F-16.

Η υπηρεσιακή αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ δήλωσε ότι, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία μπορέσουν να επιλύσουν το θέμα των S-400, «οι ΗΠΑ θα ήταν ευτυχείς να καλωσορίσουν την Τουρκία πίσω στην οικογένεια των F-35».

Η Αμερικανίδα αξιωματούχος, που βρέθηκε τις προηγούμενες δύο ημέρες στην Άγκυρα για διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του Στρατηγικού Μηχανισμού των δύο χωρών, υπενθύμισε ότι οι κυρώσεις CAATSA (Πράξη Αντιμετώπισης των Εχθρών της Αμερικής μέσω Κυρώσεων) σχετίζονταν με την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησής να αγοράσει συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας S-400 από τη Ρωσία και τόνισε πως, «αν μπορέσουμε να τακτοποιήσουμε το θέμα των S-400, κάτι που θέλουμε να κάνουμε, οι ΗΠΑ θα ήταν ικανοποιημένες να δεχτούν την Τουρκία πίσω στην οικογένεια των F-35».

Η ίδια προσέθεσε επίσης ότι «πρώτα πρέπει να επιλύσουμε αυτό το άλλο ζήτημα και ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Τουρκία θα έχει ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα».

Η Βικτόρια Νούλαντ, στη συνέντευξή της στο CNN Turk, παραδέχτηκε ότι δεν είναι σύμπτωση ότι βρέθηκε στην Άγκυρα αμέσως μετά την έγκριση της Τουρκίας για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που η Τουρκία είπε “ναι” στη Σουηδία προσχωρώντας σε εμάς. Όπως γνωρίζεις, όσο περιμέναμε να συμβεί αυτό, δεν θα πω ότι υπήρξε στασιμότητα, αλλά αυτό ήταν το πλέον κυρίαρχο θέμα στις σχέσεις μας. Έτσι, ένα από τα πράγματα, που μου ζήτησε ο υπουργός Εξωτερικών Μπλίνκεν, ήταν να αναζωογονήσουμε τις υπόλοιπες σχέσεις μας και να επιστρέψουμε στη συζήτηση για το τι πρέπει να κάνουμε το 2024, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσινγκτον τον Ιούλιο. Έτσι, ήταν μια πολύ αισιόδοξη επίσκεψη για να σχεδιάσουμε τα πάντα όσον αφορά την οικονομία, την ασφάλεια και τις ανθρώπινες σχέσεις, καθώς όλοι μαζί επιστρέφουμε σε πλήρη συνεργασία σε αυτή την πολύ σημαντική σχέση», ανέφερε η κ. Νούλαντ.

Η ίδια είπε ακόμη ότι «ενώ εσείς (σ.σ. η Τουρκία) δουλεύατε στο δικό σας Κοινοβούλιο, εμείς προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε στο Κογκρέσο μας ότι είναι πολύ σημαντικό για την αμερικανική ασφάλεια να αναπτύξει η Τουρκία τον στόλο των F-16, ότι είναι σημαντικό για την κατανομή των βαρών μεταξύ των συμμάχων να είναι (η Τουρκία) πλήρως ενεργή και να συμμετέχει σε αυτό το επίπεδο».

Καταλήγοντας η Νούλαντ επιβεβαίωσε ότι το έγγραφο με την υπογραφή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μεταφέρθηκε με αγγελιοφόρο στην Ουάσινγκτον, προκειμένου να υποβληθεί το επίσημο αίτημα της αμερικανικής κυβέρνησης στο Κογκρέσο για την πώληση των F-16 στην Τουρκία: «Στην πραγματικότητα, ο πρόεδρός σας ήταν αρκετά ενθουσιασμένος τη στιγμή που υπέγραφε.

Ο κούριερ ανέβηκε στο αεροπλάνο, το παρέδωσε στο υπουργείο Εξωτερικών και εμείς διαβιβάσαμε την κοινοποίησή μας στο Κογκρέσο. Σε 15 ημέρες από την Παρασκευή, η περίοδος κοινοποίησης θα λήξει και τότε θα ξεκινήσουμε την εφαρμογή».

Επίσης, σημείωσε πως η Τουρκία ήταν σε ένα συνεχές παζάρι με ΝΑΤΟ και ΗΠΑ για την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία με στόχο να αποκομίσει τα μέγιστα οφέλη.

Ο κ. Μάντζος ανέφερε πως η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στην Κοινή Εξωτερική και Αμυντική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει και επικείμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

Αναφερόμενος στο επικείμενο νομοσχέδιο για μη κρατικά πανεπιστήμια αλλά και τις κινητοποιήσεις-καταλήψεις, επεσήμανε πως οι κινητοποιήσεις των φοιτητών είναι συνταγματικό δικαίωμα όταν μάλιστα υπάρχει αίσθηση ότι πλήττονται τα δημόσια ΑΕΙ.

Τόνισε πως ο Υπουργός Παιδείας δεν έχει κάνει κανένα δημόσιο διάλογο για την Πανεπιστημιακή εκπαίδευση και αναστέλλει την συζήτηση για το άρθρο 16 του Συντάγματος και προχωράει σε ένα πείραμα με παραρτήματα ξένων Πανεπιστημίων και σε μια νέα αγορά εργασίας με δημιουργία μη κρατικών Πανεπιστημίων πολλών ταχυτήτων.

Επίσης, επεσήμανε την ανάγκη να υπάρξει εκτεταμένος διάλογος για την Παιδεία, την αναβάθμιση και την επαρκή χρηματοδότηση των ΑΕΙ.

Μάλιστα, στην επιστολή γίνεται αναφορά και στο νέο υπουργό Άμυνας της Τουρκίας, ο οποίος ορκίστηκε να προστατεύσει τα συμφέροντα της χώρας του και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, πρόκειται για ένα αναθεωρητικό δόγμα που εκφράζει τις επεκτατικές φιλοδοξίες της Άγκυρας στο Αιγαίο.

Υπενθυμίζεται ότι σε πρόσφατη συνέντευξη του στο δίκτυο CNN, ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Τζέικ Σάλιβαν, είχε αναφέρει για την Τουρκία ότι «διαμορφώνει μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, αλλά μια (πολιτική) που μας επιτρέπει να έχουμε εποικοδομητική σχέση μαζί της, ακόμη και στον αμυντικό τομέα, όπου το κύριο αίτημα του προέδρου Ερντογάν προς τον πρόεδρο Μπάιντεν είναι να παράσχουν οι ΗΠΑ μαχητικά F-16, τα οποία ο πρόεδρος Μπάιντεν έχει πει ότι θα ήθελε να τα δώσει».

Η Επιστολή των Μελών του HALC στα Μέλη του Κογκρέσου

Η Τουρκία εντείνει τις προσπάθειές της να αγοράσει αεροσκάφη F-16 και κιτ αναβάθμισης από τις Ηνωμένες Πολιτείες – και χρειαζόμαστε να αναλάβετε δράση.

Η Τουρκία συνεχίζει να απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο. Στην πραγματικότητα, ο νέος υπουργός ‘Αμυνας της Τουρκίας μόλις «ορκίστηκε να προστατεύσει τα συμφέροντα της χώρας του και τη “Γαλάζια Πατρίδα”», ένα αναθεωρητικό δόγμα που εκφράζει τις επεκτατικές φιλοδοξίες της Άγκυρας στο Αιγαίο.

Από χάρτες που απεικονίζουν ελληνικά νησιά ως τουρκικά μέχρι τις απειλές του προέδρου Ερντογάν για εισβολή στην Ελλάδα, είναι σαφές ότι η Τουρκία δεν έχει καμία πρόθεση να συμμορφωθεί με το Διεθνές Δίκαιο ή να διατηρήσει τα πρότυπα συμπεριφοράς που αναμένονται από έναν νατοϊκό σύμμαχο.

Το Κογκρέσο έχει τη δυνατότητα να σταματήσει την πώληση. Χρειαζόμαστε τα μέλη του Κογκρέσου να αναλάβουν δράση και να απαιτήσουν ότι όσο η Τουρκία συνεχίζει να απειλεί με πόλεμο με την Ελλάδα, δεν πρέπει και δεν μπορεί να αγοράσει F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Βλέπουμε το πρόγραμμα F-16 ως μια πολύτιμη εναλλακτική λύση για την ενίσχυση της αεροπορικής μας ισχύος. Εάν οι ΗΠΑ επιβάλλουν προϋποθέσεις και ταυτόχρονα απαντήσουν θετικά στο αίτημα της Ελλάδας για τα F-35, χάνουν την ουδετερότητα τους. Συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε νέες τεχνολογίες με τις δικές μας εθνικές δυνατότητες. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί τεράστια πρόοδος στον τομέα των UCAV. Με αυτές τις ευκαιρίες και δυνατότητες, η Τουρκία έχει φτάσει σε ένα πολύ προχωρημένο σημείο. Συνεχίζουμε να αναπτυσσόμαστε για να διασφαλίσουμε την εθνική μας ασφάλεια και την ασφάλεια των συνόρων. Όλα εξαρτώνται από το τι όρους θα φέρουν, αλλά δεν θέλουμε να τερματιστεί το πρόγραμμα των F-16. Και αν το πρόγραμμα F-16 εξαρτηθεί από την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, θα ήταν προτιμότερο να μην το βάλουν καθόλου στην ατζέντα τους. Αν το θέμα αυτό κολλήσει στο Κογκρέσο, θα προβούμε σε ανάλογη αξιολόγηση», δήλωσε ο Καλίν.

Σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον εξοπλισμό της από δυτικούς συμμάχους της, ο Καλίν είπε: «Είναι το πιο φυσικό δικαίωμα της Ουκρανίας να ενεργεί αμυντικά. Έτσι πρέπει να αξιολογείται ο αγώνας τους. Από την αρχή, δώσαμε έναν διπλωματικό αγώνα για να φέρουμε τις δύο πλευρές κοντά, και συνεχίζουμε να το κάνουμε. Οι πρωτοβουλίες μας συνεχίζονται και σήμερα. Εργαζόμαστε για να οδηγήσουμε τα μέρη σε διευθέτηση με διαπραγμάτευση το συντομότερο δυνατό».

Επίσης, αναφορικά με την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, υποστήριξε: «Όπως γνωρίζετε, η Σουηδία προχώρησε πέρυσι σε συνταγματική αλλαγή. Έχουν δηλώσει ότι χρειάζονται χρόνο μέχρι τον Ιούνιο για να οριστικοποιήσουν τον νέο αντιτρομοκρατικό νόμο. Θέλουν οι χώρες αυτές να γίνουν μέλη πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο. Η σουηδική πλευρά δηλώνει ότι μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Τουρκίας μετά τη σύνταξη και την εφαρμογή αυτού του νόμου. Κατά συνέπεια, είπαμε ότι θα ξανακοιτάξουμε και θα κάνουμε μια αξιολόγηση. Στη Φινλανδία δεν υπήρχε μια κατάσταση όπως στη Σουηδία.

Πρέπει η τρομοκρατία να εξαλειφθεί. Είπαμε ότι θα προβούμε σε θετικά βήματα, εάν ληφθούν μέτρα στο πλαίσιο των αρχών που έχουν τεθεί από τη δική μας πλευρά και εάν αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της Τουρκίας, αλλά εάν συμβεί το αντίθετο, αυτό είναι απαράδεκτο για εμάς. Αναβάλαμε τις συνομιλίες για αργότερα. Είμαστε σε συζητήσεις μαζί τους, ίσως ξεκαθαριστεί τι θα γίνει τις επόμενες εβδομάδες. Θα έχω συναντήσεις με τους ομολόγους μου. Ως αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων, θα επανεκτιμήσουμε την κατάσταση αναλόγως και θα λάβουμε απόφαση».

Ενώ το Σαββατοκύριακο ήταν σχετικά ήσυχο από άποψης τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο, και ενώ η Πολεμική Αεροπορία παρακολουθεί με αγώνια την επιχείρηση εντοπισμού των δύο πιλότων του Phantom που κατέπεσε στο Ιόνιο, οι Τούρκοι προβαίνουν σε νέες παραβιάσεις στο Αιγαίο.

Τη Δευτέρα 30/1 στις 13:37, ενά ζεύγος τουρκικών αεροσκαφών F-16 πραγματοποίησε υπερπτήση πάνω από τις Οινούσσες, στα 25.000 πόδια. Στις 13:45 το ίδιο ζεύγος πραγματοποίησε υπερπτήσεις πάνω από τη νήσο Παναγιά και πάλι από τις Οινούσσες, στα 22.000 πόδια, και ένα λεπτό αργότερα πάνω από τις βορειοανατολικές ακτές της Χίου στα 28.000 πόδια.

Όπως αναφέρεται, η πιθανή πώληση των F-16 στην Τουρκία θα αναβάθμιζε την παγκόσμια επιρροή της Άγκυρας καθώς ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί να επιδείξει τον ρόλο του ως διαπραγματευτής στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.

Σχολιάζεται ότι η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είναι απίθανο να καταφύγει στο ασυνήθιστο μέτρο που έλαβε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ το 2019 όταν ο τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών επικαλέστηκε την εξουσία που του δίνεται να κηρύξει μια πώληση ως έκτακτη ανάγκη, προκειμένου να παρακάμψει το Κογκρέσο και να προχωρήσει με τις 22 συμφωνίες πώλησης όπλων προς τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και άλλες χώρες.

Ορισμένοι Αμερικανοί νομοθέτες αναμένεται να απαιτήσουν από την Τουρκία να δεσμευτεί ότι θα επικυρώσει την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας ως προϋπόθεση για την πώληση των F-16.

Ο Γερουσιαστής και πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ, δήλωσε την Παρασκευή ότι εναντιώνεται σε οποιαδήποτε πώληση των F-16 εκτός αν ο Ερντογάν κάνει ορισμένα βήματα.

«Ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να υπονομεύει το διεθνές δίκαιο, να αγνοεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους δημοκρατικούς κανόνες και επιδίδεται σε μια ανησυχητική και αποσταθεροποιητική συμπεριφορά στην Τουρκία και εναντίων των γειτονικών συμμάχων στο ΝΑΤΟ.

Έως ότου ο Ερντογάν σταματήσει τις απειλές, βελτιώσει το επίπεδο των  ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό – συμπεριλαμβανομένης και της απελευθέρωσης δημοσιογράφων και των μελών της αντιπολίτευσης – και ξεκινήσει να λειτουργεί ως ένας αξιόπιστος σύμμαχος δεν θα εγκρίνω αυτήν την πώληση», δήλωσε σε σχετική ανακοίνωση.

Στο δημοσίευμα σχολιάζεται ότι η σχετική πώληση μπορεί να ωφεληθεί από το γεωπολιτικό σκηνικό που διαμορφώνεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Από την εισβολή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία, ο Ερντογάν έχει διατηρήσει τον διάλογο τόσο με τον Ρώσο όσο και με τον Ουκρανό Πρόεδρο.

Η ξεχωριστή πώληση των F-35 στην Αθήνα θα βοηθούσε ως προς την ανακούφιση των ανησυχιών των Ελλήνων ηγετών και των υποστηριχτών τους στο Κογκρέσο δεδομένης της μακράς έντασης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία οι οποίες ανάμεσα σε άλλα διαφωνούν και για το νησί της Κύπρου.

Σύμφωνα με πηγές οι λεπτομέρειες της πώλησης έχουν ήδη υποβληθεί στην αντίστοιχη επιτροπή του Κογκρέσου για ανεπίσημη εξέταση.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκε να σχολιάσει λέγοντας ότι δεν θα συζητήσει προτεινόμενες συμφωνίες έως ότου αυτές υποβληθούν επίσημα στο Κογκρέσο.

Σημειώνεται ότι τυπικά υποβάλλονται από την Διοίκηση τέτοιου είδους πληροφορίες προς το Κογκρέσο προκειμένου για έναν άτυπο έλεγχο προτού επισήμως ειδοποιηθούν οι βουλευτές για την συμφωνία, δίνοντας τους την ευκαιρία με αυτόν τον τρόπο να κάνουν ερωτήσεις και να εγείρουν αντιρρήσεις.

Έπειτα από την επίσημη ειδοποίηση, το Κογκρέσο έχει 30 ημέρες να ψηφίσει ένα κοινό ψήφισμα απόρριψης της πρότασης.