Το έργο, θα αποτελέσει ένα ενιαίο και έξυπνο μοντέλο διαχείρισης τουριστικού προορισμού για την Αττική και θα υλοποιηθεί από τον αναπτυξιακό φορέα της Περιφέρειας, Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε, σε συνεργασία με την Cosmote Telekom.

Η επένδυση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της περιφέρειας για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, η οποία τα τελευταία δύο χρόνια υλοποιείται συστηματικά μέσω του Μηχανισμού Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού (DMMO) – ενός μηχανισμού που η Περιφέρεια Αττικής πρώτη στη χώρα δημιούργησε και ενεργοποίησε.

Υπενθυμίζεται ότι ο DMMO, λειτουργεί ως ο κεντρικός κόμβος σχεδιασμού και συντονισμού της τουριστικής πολιτικής, ενισχύοντας τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και διασφαλίζοντας τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο Προηγμένο Σύστημα Διαχείρισης Προορισμού (DMS) έρχεται να λειτουργήσει ως το βασικό ψηφιακό εργαλείο που θα συνδέει τον σχεδιασμό με την καθημερινή εμπειρία του επισκέπτη.

Ειδικότερα, το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει, θα οργανώνει και θα διαχέει το σύνολο της πληροφορίας που αφορά στο τουριστικό προϊόν της Αττικής, δημιουργώντας ένα ενιαίο ενημερωτικό εργαλείο σχετικά με τον προορισμό. Παράλληλα, επιμέρους δράσεις – όπως πολιτιστικές διαδρομές, εκδηλώσεις και θεματικές εμπειρίες – εντάσσονται σε ένα κοινό ψηφιακό περιβάλλον προβολής και διαχείρισης των χρηστικών πληροφοριών.

Την ίδια στιγμή, το DMS υποστηρίζει τη στρατηγική διαφοροποίησης και ενίσχυσης του τουριστικού brand της περιφέρειας, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων για τη χαρτογράφηση της τουριστικής δραστηριότητας και τη στοχευμένη προβολή της Αττικής.

Με αυτόν τον τρόπο, το DMS αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Αττικής ως δημοφιλούς τουριστικού προορισμού σε διεθνές επίπεδο για κάθε εποχή του χρόνου, στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου αιχμής και στη βιώσιμη ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.

Όπως δήλωσε ο περιφερειάρχης, Νίκος Χαρδαλιάς:

«Η Περιφέρεια Αττικής κάνει ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα μπροστά. Με το Destination Management System περνάμε από τη θεωρία στην πράξη. Από τον σχεδιασμό, στην πραγματική εμπειρία του επισκέπτη.

Δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη. Χτίζουμε μια τουριστική πολιτική που βασίζεται σε δεδομένα, σε σύγχρονα εργαλεία και σε ξεκάθαρη στρατηγική. Ήμασταν η πρώτη Περιφέρεια που προχώρησε στη δημιουργία DMMO. Σήμερα, ολοκληρώνουμε αυτό το οικοσύστημα με ένα ισχυρό ψηφιακό εργαλείο που ενοποιεί την εικόνα της Αττικής μας και αναδεικνύει όλα όσα έχει να προσφέρει.

Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: μια Αττική πιο ανταγωνιστική, πιο εξωστρεφής, ένας προορισμός 12 μηνών που δημιουργεί αξία για την οικονομία και ποιότητα για τους πολίτες.

Η στρατηγική συνεργασία μας με τον Όμιλο ΟΤΕ αποτελεί εγγύηση ότι αυτή η μετάβαση θα γίνει με όρους αξιοπιστίας, τεχνογνωσίας και ταχύτητας. Το νέο σύστημα δεν είναι απλώς μια ψηφιακή πλατφόρμα. Είναι ένα εργαλείο που μας επιτρέπει να κατανοούμε καλύτερα τον προορισμό μας, να σχεδιάζουμε πιο στοχευμένα και να ενισχύουμε ουσιαστικά τόσο το τουριστικό brand της Αττικής μας, όσο και την εμπειρία του επισκέπτη.

Γιατί ο τουρισμός για εμάς είναι μοχλός ανάπτυξης, εξωστρέφειας και προοπτικής και για τις 66 γειτονιές μας».

Από την πλευρά του, ο διευθυντής Πωλήσεων του ΟΤΕ, Στάθης Κεχριώτης, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την υπογραφή αυτού του σημαντικού για την Αττική έργου, όπως είπε, τονίζοντας: «Σε μια εποχή όπου οι κορυφαίοι διεθνείς προορισμοί επαναπροσδιορίζονται μέσα από τα δεδομένα και την τεχνογνωσία, η Περιφέρεια Αττικής κάνει ένα ουσιαστικό βήμα μπροστά. Για πρώτη φορά, όλη η τουριστική και πολιτιστική πληροφορία της Αττικής αποκτά ενιαία, δομημένη μορφή.

Και αυτό είναι το θεμέλιο για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Γιατί το έργο αυτό μετατρέπει τα δεδομένα σε στρατηγική, μέσα από τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών. Ταυτόχρονα, αλλάζει ριζικά και η εμπειρία του επισκέπτη, καθώς δεν ψάχνει απλά πληροφορίες, αλλά καθοδηγείται, εμπνέεται και λαμβάνει εξατομικευμένες προτάσεις.

Αυτό είναι το νέο πρότυπο διεθνώς. Και η Αττική το υιοθετεί.

Από την πλευρά μας στον Όμιλο ΟΤΕ, προσεγγίζουμε αυτό το έργο με έναν ξεκάθαρο ρόλο: δεν είμαστε απλώς ο υλοποιητής ενός συστήματος, αλλά στρατηγικός συνεργάτης της Περιφέρειας και καταλύτης του ψηφιακού μετασχηματισμού του τουρισμού.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, ο τουρισμός δεν είναι μόνο αριθμοί. Είναι εμπειρίες, είναι ταυτότητα, είναι ανάπτυξη. Και μέσα από αυτό το έργο, η Αττική εξελίσσεται σε έναν πραγματικά έξυπνο, βιώσιμο και διεθνώς ανταγωνιστικό προορισμό»

Στην υπογραφή της σύμβασης, από πλευράς περιφέρειας, παραβρέθηκαν, ο πρόεδρος και ο διευθύνων σύμβουλος από «Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε.», Δημήτρης Φραγκάκης και Γιώργος Κορμάς, η γενική διευθύντρια Έφη Φιλιοπούλου, καθώς και ο προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του ΠΕΠ «Αττική 2021-2027» Δημήτρης Δρόσης.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η κυρία Κεφαλογιάννη αναφέρθηκε στα νέα ιστορικά ρεκόρ του 2025 για τον ελληνικό τουρισμό, υπογραμμίζοντας ότι τα στοιχεία δείχνουν θεαματική αύξηση των εισπράξεων, με ρυθμό μάλιστα σημαντικά υψηλότερο από εκείνον των αφίξεων, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχή αναβάθμιση της ποιότητας της τουριστικής μας προσφοράς. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας κατά τους χειμερινούς και «πλάγιους» μήνες, που επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα εξελίσσεται πλέον σε προορισμό για όλο τον χρόνο.

Η υπουργός ανέδειξε τη συμβολή του ξενοδοχειακού κλάδου στη διαρκή αναβάθμιση της τουριστικής προσφοράς, επισημαίνοντας ότι η καινοτομία, η δημιουργικότητα και η προσήλωση στην ποιότητα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας στον τουρισμό.

Τόνισε επίσης ότι η επιτυχία έρχεται ως αποτέλεσμα συντεταγμένης κυβερνητικής στρατηγικής, η οποία αναγνωρίζει έμπρακτα τη σημασία του τουρισμού για την πρόοδο της χώρας μας.

Η ίδια, αναφέρθηκε στις νομοθετικές παρεμβάσεις για τη διαμόρφωση ενός πιο ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος και την διασφάλιση των όρων υγιούς ανταγωνισμού στον χώρο της φιλοξενίας με ρυθμίσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις πρωτοβουλίες του υπουργείου Τουρισμού για τον εμπλουτισμό και τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, μέσω της ανάπτυξης των ειδικών μορφών τουρισμού και επενδύσεων σε υποδομές, όπως μαρίνες, χιονοδρομικά κέντρα και κέντρα ιαματικού τουρισμού, με στόχο τον δωδεκάμηνο τουρισμό σε όλη την Ελλάδα και μια γεωγραφικά πιο ισόρροπη ανάπτυξη.

Την ίδια στιγμή, σημείωσε, «προχωρά ο ψηφιακός μετασχηματισμός της τουριστικής προβολής, με τον επανασχεδιασμό του VisitGreece.gr και τη δημιουργία εξειδικευμένων πλατφορμών προβολής θεματικών μορφών τουρισμού».

Η υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του κλάδου, μέσα από την ενίσχυση τη τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Κλείνοντας, επισήμανε ότι η ελληνική φιλοξενία είναι βασικό συστατικό της ισχυρής εικόνας και ταυτότητας του ελληνικού τουρισμού και κύριο συγκριτικό μας πλεονέκτημα διεθνώς. «Θα συνεχίσουμε και τη νέα χρονιά με πνεύμα συνεργασίας και κοινό προσανατολισμό ώστε να πετύχουμε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα για τον ξενοδοχειακό κλάδο και συνολικά για τον ελληνικό τουρισμό. Για να αναδείξουμε την Ελλάδα σε παγκόσμιο πρότυπο ποιοτικής φιλοξενίας και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης».

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2024, οι επισκέπτες που επέλεξαν την Ελλάδα για τις διακοπές τους έμειναν κατά μέσο όρο περίπου εννέα διανυκτερεύσεις, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ΕΕ και κατατάσσοντας τη χώρα στην κορυφή μαζί με τη Ρουμανία.

Η μεγάλη διάρκεια παραμονής συνδέεται άμεσα με το κόστος και την απόσταση μετακίνησης, αλλά και με τον χαρακτήρα της Ελλάδας ως καθαρά τουριστικού προορισμού διακοπών. Για πολλούς Ευρωπαίους, το ταξίδι στη χώρα αποτελεί ετήσιο προγραμματισμένο διάλειμμα ξεκούρασης, γεγονός που ενθαρρύνει πολυήμερη διαμονή, σε αντίθεση με πιο κοντινούς ή διασυνοριακούς προορισμούς.

Μεγάλες αποκλίσεις στη διάρκεια των ταξιδιών

Ενώ η Ελλάδα και η Ρουμανία κατέγραψαν τις μεγαλύτερες μέσες διαμονές, στον αντίποδα βρέθηκαν η Εσθονία και το Βέλγιο. Εκεί, οι επισκέπτες παρέμειναν κατά μέσο όρο μόλις 3,1 και 3,6 νύχτες αντίστοιχα. Οι σύντομες αυτές αποδράσεις αποδίδονται κυρίως στη γεωγραφική εγγύτητα των χωρών με γειτονικά κράτη, που ευνοεί ταξίδια λίγων ημερών, ακόμη και σαββατοκύριακα.

Πόσα χρήματα ξοδεύουν οι Ευρωπαίοι τουρίστες

Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι εντός της ΕΕ διαμορφώθηκε στα 851 ευρώ το 2024. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι έντονες. Η Κύπρος αναδείχθηκε ως ο ακριβότερος προορισμός, με μέση δαπάνη 1.476 ευρώ ανά ταξίδι, ενώ η Σλοβακία βρέθηκε στον αντίποδα, με μόλις 344 ευρώ.

Η πλειονότητα των ταξιδιών πραγματοποιήθηκε τους καλοκαιρινούς μήνες, με τον Αύγουστο (12,8%) και τον Ιούλιο (11,7%) να συγκεντρώνουν σχεδόν το ένα τέταρτο του συνόλου, επιβεβαιώνοντας ότι η θερινή περίοδος παραμένει η «καρδιά» του ευρωπαϊκού τουρισμού.

Πού επιλέγουν να μείνουν οι ταξιδιώτες

Περισσότερες από τις δύο τρίτες διανυκτερεύσεις εντός της ΕΕ πραγματοποιήθηκαν σε ενοικιαζόμενα τουριστικά καταλύματα. Τα ξενοδοχεία και παρόμοιες μονάδες κατέχουν την πρώτη θέση με ποσοστό 39%, ενώ το 25% των διανυκτερεύσεων έγινε σε σπίτια, διαμερίσματα ή βίλες. Οι κατασκηνώσεις παραμένουν περιορισμένη επιλογή, με μόλις 7%.

Η εκτεταμένη χρήση βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει φέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της στέγασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προαναγγείλει νέα νομοθεσία για τις πλατφόρμες τύπου Airbnb, TripAdvisor και Expedia, τις οποίες θεωρεί παράγοντα που επιβαρύνει τη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας, αν και το εύρος των ρυθμίσεων δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.

Μετακινήσεις: αυτοκίνητο ή αεροπλάνο;

Το 2024 οι κάτοικοι της ΕΕ πραγματοποίησαν περίπου 250 εκατομμύρια ταξίδια με τουλάχιστον μία διανυκτέρευση σε άλλη χώρα της Ένωσης. Το αυτοκίνητο παρέμεινε το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο μέσο μεταφοράς, καλύπτοντας το 44% των ταξιδιών. Ακολουθεί το αεροπλάνο με 41%, ενώ σαφώς μικρότερα ποσοστά καταγράφηκαν για το τρένο (7%) και το λεωφορείο (5%).

Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν έναν ευρωπαϊκό τουρισμό με έντονες διαφοροποιήσεις, όπου η Ελλάδα διατηρεί σταθερά τον ρόλο της ως κορυφαίος προορισμός πολυήμερων διακοπών, ιδιαίτερα για τους ταξιδιώτες που αναζητούν ήλιο, θάλασσα και χρόνο μακριά από την καθημερινότητα.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, τόνισε: «Η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη είναι βασικός άξονας του οράματός μας για την Αθήνα. Είμαστε χαρούμενοι για την ανανέωση αυτής της σημαντικής Σύμπραξης στην οποία συμμετέχουν ορισμένοι από τους σημαντικότερους stakeholders του τουρισμού. Μέσα από πολύτιμες συνεργασίες όπως αυτή, χτίζουμε μια πόλη που είναι εξωστρεφής, φιλόξενη και ταυτόχρονα λειτουργική και ανθεκτική για όλους: κατοίκους, επισκέπτες και επενδυτές».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας Α.Ε. Ιωάννης Γεώργιζας, σημείωσε: «Η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας και η “αναζωογόνηση” αυτής της Σύμπραξης, επιβεβαιώνει τον στρατηγικό ρόλο του Αναπτυξιακού Οργανισμού ως συνδετικού κρίκου μεταξύ του Δήμου Αθηναίων και του ιδιωτικού τομέα. Μέσα από τη Σύμπραξη “This is Athens & Partners” διαμορφώνουμε από κοινού ένα δυναμικό πλάνο δράσης που συνδυάζει τουριστική ανάπτυξη, καινοτομία και βιώσιμες πρακτικές, προς όφελος της πόλης και των ανθρώπων της».

Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (Σ.Ε.Τ.Ε.) και Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Γιάννης Παράσχης, ανέφερε: «Από το ξεκίνημα της σύμπραξης για την Αθήνα το 2016, βάλαμε μαζί με τους εταίρους μας, σε μια πρωτοποριακή για τα τότε δεδομένα συνεργασία του Δήμου Αθηναίων και του ιδιωτικού τομέα, κοινούς στόχους, για να καταστεί η πόλη μας ένας κορυφαίος προορισμός παγκοσμίως, με σεβασμό στην ποιότητα ζωής και την καθημερινή εμπειρία των κατοίκων της. Άλλωστε, το όραμα για το μέλλον του τουρισμού ξεπερνά τη μονοδιάστατη καταγραφή αφίξεων και εσόδων. Η χάραξη τουριστικής στρατηγικής οφείλει πλέον να εστιάζει στη δημιουργία στοχευμένου τουριστικού προϊόντος και στη διαχείριση προορισμών, με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη και το αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες. Με την ανανέωση και επικαιροποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας, επιβεβαιώνεται στην πράξη η επιτυχία αυτής της σημαντικής συνέργειας. Καλούμαστε πάλι, όλοι οι συμμέτοχοι στον Τουρισμό και το Ταξίδι, να αναπτύξουμε μαζί την επόμενη σελίδα για την πόλη μας, με το ίδιο θετικό και δημιουργικό πνεύμα».

Η Πρόεδρος ΔΣ της Marketing Greece, Ιωάννα Δρέττα, συμπλήρωσε: «Όλοι όσοι συμμετέχουμε στο “This is Athens & Partners” έχουμε δεσμευτεί να πράττουμε με γνώμονα την υπεύθυνη ανάπτυξης της Αθήνας και την διασφάλιση της ανθεκτικότητας της πόλης. Η Σύμπραξη της Αθήνας αποτελεί ένα πρότυπο συνεργασίας που επιδιώκει να κάνει την Αθήνα ακόμα πιο ελκυστική, τόσο για τους επισκέπτες της όσο και για τους κατοίκους της. Ικανοποιημένους επισκέπτες έχουν οι πόλεις που έχουν και ικανοποιημένους κατοίκους».

Ο Πρόεδρος της Aegean Airlines, Ευτύχης Βασιλάκης, δήλωσε: «Η AEGEAN είναι υπερήφανη που συμμετέχει σε αυτή τη στρατηγική σύμπραξη, από την πρώτη μέρα της σύστασής της. Η ουσιαστική συνεργασία, ο συντονισμός και η σύμπλευση όλων όσοι τη στηρίζουμε από το 2016, σε κοινούς στόχους, έχει ήδη αποφέρει καρπούς, όχι μόνο για την τουριστική ανάπτυξη του προορισμού, αλλά και κατά τη διαχείριση των πολλαπλών προκλήσεων που κληθήκαμε να διαχειριστούμε τα προηγούμενα χρόνια. Η ικανότητά μας να συνεργαζόμαστε αλλά και το όραμά μας για την πόλη αποτελεί τη βάση για το επόμενο στάδιο ανάπτυξης του “This is Athens & Partners” που δεσμευόμαστε να υλοποιήσουμε, και πάλι από κοινού, ανανεώνοντας τη συμμετοχή μας στη Σύμπραξη».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Lamda Development, Οδυσσέας Αθανασίου, υπογράμμισε: «Στη LAMDA Development, εδώ και 20 χρόνια δημιουργούμε πρωτοποριακά έργα, που συμβάλλουν στην ευημερία της κοινωνίας και διασφαλίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Έχοντας πετύχει αξιοσημείωτη επιτυχία με τα εμπορικά μας κέντρα και τις μαρίνες, προχωράμε σε ένα νέο φιλόδοξο εγχείρημα το The Ellinikon, το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη. Η συμμετοχή μας στο «This is Athens and Partners» μας χαροποιεί ιδιαίτερα, καθώς μας δίνει τη δυνατότητα να συνεργαστούμε ακόμα πιο ενεργά με τον Δήμο Αθηναίων και εξέχουσες εταιρείες του ελληνικού τουρισμού, προκειμένου να αναδείξουμε την Αθήνα στον παγκόσμιο επενδυτικό και τουριστικό χάρτη».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ionian Hotel Enterprises, Γιώργος Χατζηιωσήφ, επισήμανε: «Η Ionian Hotel Enterprises –φορέας ανάπτυξης του The Ilisian– συμμετέχει διαχρονικά στη σύμπραξη για την προβολή της Αθήνας, συμβάλλοντας στο κοινό όραμα για μια πόλη που εξελίσσεται σε κορυφαίο ευρωπαϊκό προορισμό για όλη τη διάρκεια του έτους, πάντα με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πιστεύουμε στη δύναμη της συνεργασίας και στηρίζουμε στρατηγικά την τουριστική ανάπτυξη της πόλης μας, με μακροπρόθεσμη προοπτική».

Το Μνημόνιο, το οποίο υπέγραψαν σε κλειστή εκδήλωση στο Ζάππειο οι επικεφαλής των εννέα εταίρων της Σύμπραξης, θέτει τις βάσεις της ανανεωμένης συνεργασίας, μέσα από στρατηγικές κατευθύνσεις για τα επόμενα τρία χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις της νέας εποχής. Αναγνωρίζοντας τη δύναμη της συνεργασίας ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα για την περαιτέρω ενίσχυση της ήδη ισχυρής ταυτότητας της πόλης, οι άξονες δράσης του TIAP για τα επόμενα τρία χρόνια θα επικεντρωθούν:Στη βιώσιμη ανάπτυξη της Αθήνας μέσα από τον σχεδιασμό προϊόντων και υπηρεσιών για το διεθνές και εγχώριο κοινό.

Στην προβολή και προώθηση της ταυτότητας της πόλης, δίνοντας έμφαση στη γεωγραφική και χρονική διασπορά των επισκεπτών, στην προώθηση δράσεων και εκδηλώσεων που ενισχύουν την αναγνωρισιμότητά της ως city-break προορισμού, καθώς και στην προώθηση ενεργειών που αναδεικνύουν βιώσιμες πρακτικές στον αστικό ιστό και γύρω από αυτόν.

Στη διαχείριση του προορισμού μέσα από τον συντονισμό των φορέων για τη δημιουργία μιας ενιαίας εμπειρίας επισκεπτών και κατοίκων.

Οι δράσεις θα οριστούν μέσα από ένα συγκεκριμένο πλάνο που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο του Μνημονίου και θα περιλαμβάνει καμπάνιες, καταγραφή βασικών δεικτών απόδοσης και αποτελεσματικότητας (KPIs) και παρακολούθηση των μετρήσιμων αποτελεσμάτων, με στόχο την μεγιστοποίηση της προβολής της πόλης.

Στους στόχους και την αποστολή του Μνημονίου περιλαμβάνεται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του προορισμού απέναντι στις νέες προκλήσεις που απορρέουν από την κλιματική κρίση, καθώς και η ανάδειξη της Αθήνας ως πόλης που συνδυάζει τουριστική ανάπτυξη, βιωσιμότητα και ποιότητα ζωής.

Η αξία της Σύμπραξης

Η Σύμπραξη «This is Athens & Partners» αποτελεί πρότυπο δημόσιας και ιδιωτικής συνεργασίας στον τομέα της τουριστικής προβολής σε εθνικό επίπεδο. Από την ίδρυσή της το 2016 μέχρι σήμερα, η Σύμπραξη έχει συμβάλλει καθοριστικά στην αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της πόλης και στην εδραίωση της Αθήνας ως city-break προορισμού με παγκόσμια απήχηση. Είναι ενδεικτικό ότι από το 2016 μέχρι σήμερα, οι επισκέψεις στην Αττική παρουσιάζουν συνεχή αύξηση: από 4,5 εκατ. επισκέψεις το 2016, σε 8,8 εκατ. το 2024, το οποίο μεταφράζεται σε αύξηση 93,4%.

Η Σύμπραξη διαχρονικά

Η συνεργασία ανάμεσα στον Δήμο Αθηναίων και τους φορείς του τουρισμού ξεκίνησε με τη συγκρότηση του Athens Tourism Partnership (ATP) μεταξύ του Δήμου Αθηναίων, της AEGEAN και του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (2016), και τη θεσμική συμμετοχή του ΣΕΤΕ και την ανάληψη του ρόλου συντονιστή της Marketing Greece, με στόχο την προβολή της πόλης ως τουριστικού προορισμού όλον τον χρόνο. Το 2018 υπογράφηκε το πρώτο Μνημόνιο Συνεργασίας και κατόπιν προστέθηκαν οι Ionian Hotel Enterprises, Lamda Development και Lampsa Hellenic Hotels.

Σήμερα, τα μέλη της Σύμπραξης ανανεώνουν τη δέσμευσή τους, επιβεβαιώνοντας την κοινή τους πρόθεση να διαμορφώσουν από κοινού το μέλλον του τουρισμού στην πρωτεύουσα, με στρατηγική στόχευση, κοινωνική υπευθυνότητα και προσήλωση στις αρχές της βιωσιμότητας. Η Αθήνα προχωρά μπροστά, προσαρμόζεται στις νέες τάσεις του τουρισμού και χτίζει ένα μέλλον στο οποίο η ανάπτυξη συμβαδίζει με τη βιωσιμότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών της.

Το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 117,3 εκατ. ευρώ το Φεβρουάριο του 2024 και 229,9 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2024.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο το Φεβρουάριο του 2024 εμφάνισε πλεόνασμα 117,3 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 116,2 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2023. Ειδικότερα, αύξηση κατά 22,2% κατέγραψαν το Φεβρουάριο του 2024 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 291,4 εκατ. ευρώ, έναντι 238,5 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2023, ενώ αύξηση κατά 42,3% παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές (Φεβρουάριος 2024: 174,1 εκατ. ευρώ, Φεβρουάριος 2023: 122,4 εκατ. ευρώ). Η αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην άνοδο της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 26,0%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 2,9%. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών αντιστάθμισαν κατά 3,8% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 31,2% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2024, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 229,9 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 170,7 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Αύξηση κατά 112,2 εκατ. ευρώ (24,5%) παρουσίασαν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 569,7 εκατ. ευρώ, ενώ αύξηση κατά 53,0 εκατ. ευρώ (18,5%) παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 339,8 εκατ. ευρώ. Η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 20,7% αλλά και της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι κατά 3,3%. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών αντιστάθμισαν κατά 4,0% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 28,3% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Το Φεβρουάριο του 2024, όπως προαναφέρθηκε, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 22,2% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2023. Αναλυτικότερα, αύξηση κατά 57,3% εμφάνισαν οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 154,8 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών εκτός της ΕΕ-27 μειώθηκαν κατά 2,7% (Φεβρουάριος 2024: 134,3 εκατ. ευρώ, Φεβρουάριος 2023: 138,0 εκατ. ευρώ). Η άνοδος των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 ήταν αποτέλεσμα της αύξησης των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ κατά 48,2% (Φεβρουάριος 2024: 125,1 εκατ. ευρώ, Φεβρουάριος 2023: 84,4 εκατ. ευρώ), καθώς και των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ κατά 111,5%, στα 29,8 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, όσον αφορά τις σημαντικότερες χώρες προέλευσης ταξιδιωτών από τη ζώνη του ευρώ, οι εισπράξεις από τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 65,5% και διαμορφώθηκαν στα 29,7 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τη Γαλλία μειώθηκαν κατά 50,1% και διαμορφώθηκαν στα 14,1 εκατ. ευρώ. Από τις χώρες εκτός της ΕΕ-27, μείωση κατά 30,8% παρουσίασαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 13,2 εκατ. ευρώ, ενώ αυτές από τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 4,3% και διαμορφώθηκαν στα 23,0 εκατ. ευρώ. Τέλος, δεν σημειώθηκαν εισπράξεις από τη Ρωσία.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2024, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις εμφάνισαν αύξηση κατά 24,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 και διαμορφώθηκαν στα 569,7 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 κατά 60,2%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 303,9 εκατ. ευρώ, καθώς οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών εκτός της ΕΕ-27 μειώθηκαν κατά 0,9% και διαμορφώθηκαν στα 260,8 εκατ. ευρώ. Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκαν στα 240,6 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 48,9%, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ σημείωσαν άνοδο κατά 125,1% και διαμορφώθηκαν στα 63,3 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, οι εισπράξεις από τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 48,7% και διαμορφώθηκαν στα 58,7 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τη Γαλλία μειώθηκαν κατά 12,9% και διαμορφώθηκαν στα 34,1 εκατ. ευρώ. Από τις χώρες εκτός της ΕΕ-27, μείωση κατά 11,7% παρουσίασαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 33,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 20,9% και διαμορφώθηκαν στα 46,0 εκατ. ευρώ. Τέλος, δεν σημειώθηκαν εισπράξεις από τη Ρωσία.

Η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση το Φεβρουάριο του 2024 διαμορφώθηκε σε 721,3 χιλ. ταξιδιώτες, αυξημένη κατά 26,0% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2023. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση μέσω αεροδρομίων αυξήθηκε κατά 27,2%, σε σύγκριση με το Φεβρουάριο του 2023, και αυτή μέσω οδικών συνοριακών σταθμών κατά 25,6%. Η αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης προήλθε από την άνοδο της ταξιδιωτικής κίνησης τόσο από τις χώρες της ΕΕ-27 κατά 51,5% όσο και από τις χώρες εκτός της ΕΕ-27 κατά 5,3%. Αναλυτικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκε σε 257,9 χιλ. ταξιδιώτες, αυξημένη κατά 48,2%. Άνοδο κατά 58,6% εμφάνισε και η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ, η οποία διαμορφώθηκε σε 130,4 χιλ. ταξιδιώτες. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε αύξηση κατά 51,6% και διαμορφώθηκε σε 62,5 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τη Γαλλία μειώθηκε κατά 39,8% σε 27,3 χιλ. ταξιδιώτες. Αναφορικά με τις χώρες εκτός της ΕΕ-27, η ταξιδιωτική κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκε κατά 28,1% και διαμορφώθηκε σε 28,4 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 87,8% σε 41,1 χιλ. ταξιδιώτες. Τέλος, δεν σημειώθηκε ταξιδιωτική κίνηση από τη Ρωσία.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2024, η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση αυξήθηκε κατά 20,7% και διαμορφώθηκε σε 1.458,6 χιλ. ταξιδιώτες, έναντι 1.208,1 χιλ. ταξιδιωτών την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση μέσω αεροδρομίων αυξήθηκε κατά 19,0%, ενώ αυτή μέσω οδικών συνοριακών σταθμών κατά 25,2%. Κατά την επισκοπούμενη περίοδο, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε σε 755,8 χιλ. ταξιδιώτες, παρουσιάζοντας άνοδο κατά 37,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες εκτός της ΕΕ-27 αυξήθηκε κατά 6,9% και διαμορφώθηκε σε 702,8 χιλ. ταξιδιώτες. Η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε κατά 33,4%, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε κατά 46,4%. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε αύξηση κατά 25,4% και διαμορφώθηκε σε 132,7 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τη Γαλλία μειώθηκε κατά 9,1% και διαμορφώθηκε σε 69,9 χιλ. ταξιδιώτες. Αναφορικά με τις χώρες εκτός της ΕΕ‑27, η ταξιδιωτική κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκε κατά 34,7% και διαμορφώθηκε σε 64,6 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 158,4% σε 95,7 χιλ. ταξιδιώτες. Τέλος, δεν σημειώθηκε ταξιδιωτική κίνηση από τη Ρωσία.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος, στα ελληνικά ξενοδοχεία μία στις 5 θέσεις εργασίας παρέμεινε κενή το 2023. Η κατάσταση στον επισιτισμό είναι χειρότερη. Σε μία απελπισμένη προσπάθεια να «απαντήσει» σε αυτά τα στοιχεία η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης διοργάνωσε την πρώτη διαδικτυακή ευρωπαϊκή «Ημέρα Καριέρας Τουρισμού, Work in Greece – Fiλoξeniα», μέσω του Εθνικού Γραφείου Συντονισμού EURES. Συμμετείχαν 200 επιχειρήσεις με πάνω από 1.300 προσφερόμενες θέσεις εργασίας. Στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο της διοργάνωσης ήταν περισσότεροι από 1.000 ενδιαφερόμενοι.

Τι φταίει για τις κενές θέσεις, σύμφωνα με τον διοικητή της ΔΥΠΑ, Σπύρο Πρωτοψάλτη;

«Όλα τα μηνύματα που λαμβάνουμε από την αγορά είναι ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για προσωπικό. Η στελέχωση των επιχειρήσεων ξεκινάει ολοένα και πιο νωρίς καθώς η σεζόν έχει μεγαλώσει και σε κάποιες περιοχές φτάνει ακόμα και τους επτά μήνες. Ο αριθμός των επισκεπτών επίσης αυξάνεται. Λείπουν όμως οι εργαζόμενοι με εξειδίκευση και εμπειρία».

«Ο διοικητής της ΔΥΠΑ δεν ξέρει τι του γίνεται. Ξέρει μόνο να κάνει δήθεν Ημέρες Καριέρας που τις λέει και επιτυχημένες. Αν είναι επιτυχημένες, τότε γιατί έχουμε 60.000 κενά;» θα σχολιάσει, μιλώντας στο libre, ο Γιώργος Χότζογλου, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό, απαντώντας του πως «εκτός από τα δημόσια ΙΕΚ και της σχολές, υπάρχουν και πολλά ιδιωτικά στον κλάδο του τουρισμού και κάθε χρόνο βγαίνουν εκατοντάδες εξειδικευμένοι εργαζόμενοι».

«Μετά την πανδημία παρατηρείται το μεγάλο κύμα φυγής των εργαζομένων απ’ τον κλάδο» λέει κι εξηγεί τους λόγους: «πρώτον δεν αντέξαμε τον εμπαιγμό της κυβέρνησης με τα 534 ευρώ της αναστολής σύμβασης που παίρναμε κάθε 40 μέχρι και 50 μέρες. Πολλοί συνάδελφοι δεν μπορούσαν να βιοποριστούν έτσι, στράφηκαν σε άλλους κλάδους. Δεύτερον, μετά την επανεκκίνηση του κλάδου από την πανδημία, ήρθαμε αντιμέτωποι με μία εργοδοτική παραβατικότητα που όμοιά της δε συναντήσαμε ούτε την εποχή των μνημονίων, που σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών (η Επιθεώρηση Εργασίας δεν είναι Ανεξάρτητη Αρχή πια, είναι αόρατη) δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα στις εργασιακές σχέσεις. Χιλιάδες εργαζόμενοι, κυρίως μάγειρες, προτίμησα να μεταναστεύσουν σε χώρες ανταγωνιστικές ως προς τον τουρισμό (Ισπανία, Κύπρος, Πορτογαλία, Κροατία), γιατί οι συνθήκες είναι καλύτερες, πιο ανθρώπινες, καλύτεροι μισθοί και τηρείται το ωράριο. Και τρίτον, υπάρχει πλήρης εγκατάλειψη των εποχικά εργαζομένων τους χειμερινούς μήνες. Το ταμείο ανεργίας έχει παραμείνει με μνημονιακό νόμο στους 3 μήνες. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος από τη Νότια Ελλάδα –που ευνοούν κιόλας οι καιρικές συνθήκες την επιμήκυνση της σεζόν- θα απολυθεί Οκτώβρη, επιδοτείται μέχρι Ιανουάριο και μετά μέχρι Μάιο είναι χωρίς εισόδημα. Αυτό δε λέει να το καταλάβει κανένας υπουργός μετά το 2018. Βγαίνουν και λένε αυτή την αφέλεια –για να το πω ευγενικά- ότι έχει επιμηκυνθεί η τουριστική περίοδος τόσο που δε χρειαζόμαστε επιδότηση. Τότε γιατί όλες οι αιτήσεις για το επίδομα εργασίας γίνονται Σεπτέμβρη και Οκτώβρη, θα μας πουν;».

Τα περισσότερα κενά, όπως επισημαίνει ο κ. Χότζογλου, αφορούν μάγειρες, σεφ, ρεσεψιόν, καμαριέρες και σερβιτόρους. «Ειδικά με τις καμαριέρες, υπάρχει τρομερά μεγάλο θέμα. Δεν μπορείς να ζητάς από μία γυναίκα 40-50 χρονών να καθαρίζει 30 δωμάτια τη μέρα». Όσο για τους μισθούς στον κλάδο, αναφέρει πως «ο μέσος μισθός είναι 1.200 ευρώ και με 5 μήνες δουλειάς, και τρεις του επιδόματος, καλούμαστε να ζήσουμε όλον τον χρόνο».

«Η κατάσταση είναι τραγική και φοβάμαι, είμαι πολύ ανήσυχος, πως πλέον βάζουν σε κίνδυνο την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος της χώρας. Εμείς προσπαθούμε χρόνια να το φτιάξουμε και με τις επιλογές της κυβέρνησης και των εργοδοτών θα τιναχτούν όλα στον αέρα» υπογραμμίζει ο κ. Χότζογλου.

Στις ανησυχίες του θα απαντήσει, άραγε, η αρμόδια υπουργός, Δόμνα Μιχαηλίδου;

«Δυστυχώς, αρνείται να μας δει, επικαλούμενη φόρτο εργασίας, αν και με τους εργοδότες και τον ΣΕΠΕ συναντήθηκε. Εμάς μας παρέπεμψε στον Διευθυντή του υπουργικού γραφείου, που φυσικά ο άνθρωπος δεν ήταν αρμόδιος να μας πει κάτι… Εμείς θα συνεχίσουμε να μιλάμε, ξέρουμε τους τρόπους, συνδικαλιστές είμαστε» σημειώνει και για κλείσιμο θα πει με νόημα «αφού δε ‘γίναν οι αγρότες γκαρσόνια, θα γίνουν τα γκαρσόνια αγρότες». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θυμίζουμε, πως σε συνάντηση που είχε στα τέλη του Ιανουαρίου με αγρότες στη Βόνιτσα τους είχε πει «Ούτε σερβιτόροι θα γίνετε, ούτε στη Γερμανία θα φύγετε».

Αποκαλυπτικές εργασιακές εμπειρίες:

 «Εμπειρία από δουλειά σε ξενοδοχείο 3* ,ρεσεψιόν 7/7 για 600 ευρώ έπρεπε να πηγαίνω κάθε μέρα με λεωφορείο και να ξυπνάω 5 το πρωί. Κανένα γεύμα, ούτε καφές, νερό έπαιρνα από το σπίτι ή αγόραζα (στο νησί δεν πίνεται της βρύσης). Υπήρχε υποχρέωση να είμαι συνεχώς όρθια και να πηγαίνω τους πελάτες εγώ στα δωμάτια (φορώντας τακούνια, κανένα ασανσέρ). Ο πατέρας του ιδιοκτήτη με κοίταζε από πάνω μέχρι κάτω με αηδιαστικό βλέμμα, νιώθω τυχερή που δεν έμεινα ποτέ μόνη μαζί του. Καμία υγιεινή στο μπαρ, πελάτες είχαν παραπονεθεί για τρίχες στον καφέ, κάποια στιγμή είδα ότι ο εργαζόμενος του μπαρ (άντρας, με πολλές τρίχες στα χέρια, που επίσης έκανε συντήρηση κλπ) έβαζε πάγο στα ποτήρια με το χέρι (γι’αυτό και δεν παραπονέθηκα ποτέ για το ότι δεν παρείχαν καφέ). Όταν έγινε η συμφωνία, μου είπαν ότι θα έχω αρκετά ένσημα για ταμείο ανεργίας, όταν τελείωσε η σεζόν προσπάθησαν να με κάνουν να πιστέψω ότι το φαντάστηκα».

«Περιληπτικά, από εποχές προ covid , επικρατούσε ένα “που θα πέσεις”. Σε κάποιες περιπτώσεις υπήρχε κόσμος που τελείωνε τη σεζόν κι ακόμα πάλευε για καιρό να πάρει χρήματα (λίγα μεν αλλά δεν έχει σημασία). Για μισθούς ας μην το πιάσουμε, ήταν λίγο πάνω από το βασικό στην καλύτερη περίπτωση. Συνθήκες εργασίας φωτιά, η πίεση ήταν αφόρητη. Στην εποχική εστίαση ήταν λίγο διαφορετική η κατάσταση, ίσως λίγο καλύτερα λεφτά (όχι πάντα), αρκετά τιπς, για πίεση ας μην το πιάσουμε, χειρότερα κι από τα ξενοδοχεία. Στην εποχική εστίαση υπήρχε όμως κι ένας μεγαλύτερος κίνδυνος, τα λεγόμενα “πιστόλια”. Επειδή τα μαύρα ήταν στην ημερήσια διάταξη, τι ακριβώς να διεκδικήσεις και πώς, αν ο μισός μισθός που είχες συμφωνήσει ήταν σε μαύρα; Δεν είχες καμιά ελπίδα ακόμα κι αν θεωρητικά μπορείς να κάνεις καταγγελία. (Εδώ να πω ότι προφανώς δεν είναι όλοι οι εργοδότες ίδιοι, αλλά είναι λίγοι αυτοί που είναι σωστοί, είναι η εξαίρεση του κανόνα).

Στην ουσία, όλοι μας είχαμε θέματα και με τους μισθούς και με τις συνθήκες εργασίας, με τα ένσημα (μισά, λιγότερες μέρες από τις πραγματικές), διαμονή (στην καλύτερη είχες να μείνεις σε ένα υποφερτό “σπίτι” με 2-3 ακόμα). Κι έρχεται η πανδημία κι ανατινάζει τα πάντα. Κυριολεκτικά. Πολλοί φεύγουν από αυτές τις δουλειές, και κυρίως φεύγουν αυτοί που είχαν εμπειρία, αυτοί που είχαν χρόνια στις πλάτες τους. Γιατί έπρεπε να επιβιώσουν και επειδή ίσως το είδαν σαν ευκαιρία να φύγουν από έναν χώρο που για χρόνια τους “λήστευε” με κάθε τρόπο.

Αφού λοιπόν πολλοί με εμπειρία έχουν λακίσει, οι φανταστικοί αυτοί εργοδότες ψάχνουν άτομα με εμπειρία, αυτούς που είχαν αλλά κοίταζαν πώς να τους “φάνε”. Η κατάσταση δεν έχει αλλάξει και πάρα πολύ… πηγαίνεις να μιλήσεις για δουλειά και η πρώτη κουβέντα που ακούς είναι “έχει πολλά τιπς εδώ”. Δε με νοιάζει φίλε πες μου πόσα δίνεις εσύ!

Έρχεται πέρσι ένα παιδί που δούλευε σε ένα ξενοδοχείο πολύ κοντά στο μπιτσοόμπαρο, ζητάει δουλειά. Ήθελε να φύγει από το ξενοδοχείο. Γιατί; Γιατί τον είχαν να δουλεύει παραλία με μακρύ μαύρο παντελόνι και μαύρο μπλουζάκι με γιακά, με 40 βαθμούς. Για 32 ευρώ τη μέρα. 7 στα 7, γιατί έψαχναν να βρουν προσωπικό αλλά δεν. Και δεν ήταν ο μόνος που είχε θέμα προφανώς. Πρέπει να άλλαξαν οι σερβιτόροι τουλάχιστον δύο φορές μέσα στη σεζόν. Τους βλέπαμε. Δεν άντεχε κανένας».

«Δούλευα στο πιο γνωστό 5άστερο της Μεσσηνίας και μου ανακοίνωσαν μείωση μισθού με αφίσα στη κεντρική είσοδο… 410€ καθαρά και με τον τρόπο που την ανακοίνωναν έπρεπε να τους ζητήσουμε και ευχαριστώ που δε την εφάρμοσαν αναδρομικά να μη πληρωθούμε και καθόλου εκείνο το μήνα…».

«Από προσωπική εμπειρία, μπορώ να πω ότι πάντα στην εστίαση στον τουρισμό ήταν γνωστό ότι μπορεί να πάει οποιοσδήποτε ανεξαρτήτως εμπειρίας γιατί εκεί ήταν που πόνταραν οι εργοδότες ώστε να μην χρειαστεί να δώσουν σωστούς μισθούς, αντίστοιχους του φόρτου εργασίας κατά την διάρκεια της σεζόν, αλλά δίνουν στα νέα παιδιά (γιατί κυρίως για νέα παιδιά μιλάμε), την ψευδαίσθηση ότι “παίρνουν πολλά λεφτά”. Και πολλές φορές προτιμούν τα παιδιά να είναι μικρά ηλικιακά, τύπου 18-22 γιατί τα”1000 ευρώ 7 στα 7 χωρίς ρεπό” ακούγονται πολλά σε ένα παιδί που δεν έχει δουλέψει ποτέ ξανά και που δεν έχει δει τόσα λεφτά δικά του, ενώ από τα 25 κι έπειτα, το πράγμα δυσκολεύει ότι θέλεις να βρεις δουλειά σεζόν, ακόμα και με προϋπηρεσία. Μιλάω πάντα από προσωπική εμπειρία. Ακόμα και αν σε πάρουν τηλέφωνο να πας πίσω στο μέρος που δούλευες το περσινό καλοκαίρι, σου λένε “αύξηση 100-150 ευρώ” που το θεωρώ θράσος όταν ξέρεις ότι θα δουλεύεις 15 ώρες την μέρα, απλήρωτες υπερωρίες, χωρίς ρεπό, χωρίς άδειες».

«2019, σε μεγάλο τουριστικό θέρετρο και ξενοδοχείο στην Κρήτη. Εργαζόμουν σε ένα σπα από αυτά τα υποτιθέμενα πολυτελή δίπλα στην παραλία μέσα στην ξενοδοχειακή μονάδα, αλλά η επιχείρηση ήταν αυτόνομη, είχε και κατάστημα δικό της μέσα στο χωριό-κωμόπολη σε κεντρικό δρόμο. Όταν έφυγα, αρνήθηκε η αφεντικίνα να με πληρώσει και έκανα καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας. Αν κάνεις κάτι τέτοιο στο λένε στα ίσια ότι δε θα ξαναβρεις δουλειά στον κλάδο (που είχε τύχει επίσημα να με απειλεί η λογίστρια άλλης επιχείρησης στο παρελθόν, επειδή ζήτησα να πληρωθώ υπερωρίες που είχα κάνει). Τα χρήματα που μου όφειλαν κάθε φορά ήταν πολύ μικρά ποσά, και ήξερα και τί εισπράξεις κάναμε, οπότε δεν είχε θέμα η επιχείρηση, απλά κλέβουν τους εργαζομένους. Η ίδια επιχείρηση αρνιόταν να πληρώσει εργαζομένους που έμειναν για καιρό μετά από μένα, εγώ το έμαθα από τος ίδιους. Όσο για τη συμπεριφορά της αφεντικίνας… για μέρες με κορόιδευε ότι θα με πληρώσει και με πλήρωσε μόνο μετά την καταγγελία αφού μου τηλεφώνησε και με έβριζε».

«Ασχολούμαι με τον τουρισμό εδώ και 15 χρόνια . 2014, Αμοργός ξενοδοχείο 10 μικρών στούντιο. 15ωρα με μισθό της πλάκας, έκανα σέρβις, μπαρ, ρεσεψιόν , πωλητής λιανικής χωρίς ρεπό εκτός από τα γενέθλια μου, που μου έδωσε η ιδιοκτήτρια μισή μέρα. 2015, Φολέγανδρος εταιρία ενοικίασης αυτοκινήτων, 17ώρα, να μη μας πληρώνει σε σημείο που να μην μπορούμε να πληρώσουμε εισιτήριο να φύγουμε από το νησί. 2016 πάλι Φολέγανδρος, άλλη εταιρία υποτίθεται καλύτερη. Μια από τα ίδια. 2017-2022 στροφή σε τουριστικά γραφεία που κάνουν τράνσφερ για τουρίστες στην Αθήνα. Μέγιστο χάλι και λάθος αλλά αγαπάω την οδήγηση, 18-22 ώρες δουλειά για 800-900 ευρώ , να μην με βλέπει η γυναίκα μου στο σπίτι , ταξίδια εκτός Αθηνών σε ώρες ότι να ‘ναι. Πλέον άνοιξα δική μου εταιρία και ελπίζω να μη γίνω σαν τα μούτρα τους».

«Οδηγός στη Σαντορίνη. 10ωρο, 1.200 ευρώ χωρίς ρεπό. Είχα ασφάλεια, αλλά τα ένσημα ήταν σύμφωνα με τα χαρτιά για 8ωρο πενθήμερο. Γενικά, οι οδηγοί στα τουριστικά κάνουν 12 με 17 ώρες χωρίς ρεπό. Το νησί της Σαντορίνης είναι δύσκολο για να είσαι οδηγός γιατί οι δρόμοι είναι στενοί ,δεν έχει πού να παρκάρεις. Είναι επικίνδυνη δουλειά, λόγω της κακής κατάστασης του οδοστρώματος και του μεγάλου όγκου οχημάτων. Γι’ αυτό και σκοτώνονται δυστυχώς κάθε χρόνο με τις γουρούνες οι άνθρωποι που έρχονται για τουρισμό».

 «Εμπειρία από τουριστικο-ιατρείο. 10 ώρες την ημέρα. Ωράριο 8μμ-6πμ. Κάθε μέρα (και Σαββατοκύριακο). Δύο ρεπό το μήνα, που μου είχε ζητήσει να τα πάρω στο τέλος της σεζόν. Όλη την ώρα στην τσίτα, σε δύο διαφορετικά πόστα ταυτόχρονα. 850 ευρώ. Αυτή ήταν η “συμφωνία” μου με το αφεντικό όταν δούλευα το 2018 σε ιδιωτική κλινική στον Λαγανά Ζακύνθου. 10 σοβαρά περιστατικά κάθε νύχτα. Μεθυσμένοι λίγο πριν τον θάνατο. Και να προσπαθούμε ταυτόχρονα να μάθουμε ποιοι είναι, σε ποιο ξενοδοχείο μένουν και με ποιους, κάποιες φορές χωρίς να ξέρουν αγγλικά οι ασθενείς».

Τελικά η σεζόν «πήρε» μπρος και μάλιστα ο τελευταίος της μήνας, ο Οκτώβριος, ήταν ίσως ο καλύτερος όλων των εποχών.

Οι ξενοδόχοι στην Ελλάδα αύξησαν πολύ τις τιμές τους, που σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων, το οργανωμένο πακέτο πωλήθηκε ακριβότερα ακόμα και μέχρι 40%. Οι ξένοι τουρίστες, έχοντας αφήσει πίσω τα «έξαλα» έξοδα που έκαναν κατά τις διακοπές τους το 2022 και έχοντας περάσει ένα χειμώνα ακρίβειας, περιόρισαν τα χρήματα τους ξοδεύοντας τα απαραίτητα. Οι συνέπειες αυτής της λελογισμένης διαχείρισης των οικονομικών τους, είχαν ως αποδέκτες κυρίως τα καταστήματα εστίασης, τα εμπορικά μαγαζιά αλλά και τις εκδρομές.

• Οι περισσότεροι τουρίστες εκμεταλλεύτηκαν ό,τι τους προσέφερε το πακέτο τους, ειδικά αν αυτό ήταν All Inclusive, αποφεύγοντας τις εξόδους για φαγητό, ή τα ψώνια. Οι ξενοδόχοι ναι μεν εισέπραξαν αρκετά περισσότερα χρήματα, αφού είχαν αυξήσει τιμές και οι πληρότητες ήταν υψηλές, όμως τα επιπλέον αυτά χρήματα μάλλον δεν κατέληξαν στις τσέπες τους. Η αύξηση των επιτοκίων στα δάνεια, η ακρίβεια στα προϊόντα και το αυξημένο κόστος του προσωπικού, ήταν οι βασικές αιτίες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι δειλά – δειλά η τουριστική σεζόν του 2024 θα ξεκινήσει το Μάρτιο. Οι προγραμματισμένες αεροπορικές θέσεις από το εξωτερικό για τη χώρα μας για εκείνο το μήνα, είναι λίγο πάνω από ένα εκατομμύριο, με πρώτη αγορά την Γερμανική, με την Ιταλική και τη Βρετανική να ακολουθούν. Εκτός από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ξένους τουρίστες θα δεχθούν και άλλοι προορισμοί, όμως σε μικρά νούμερα.

• Η Κρήτη αναμένει περίπου 27.000 ξένους τουρίστες το Μάρτιο, οι μισοί από αυτούς θα είναι Γερμανοί. Για τη Ρόδο έχουν προγραμματισθεί μέχρι σήμερα 13.000 αεροπορικές θέσεις κυρίως από Γερμανία και Αγγλία, ενώ και οι Κέρκυρα από τις δύο αυτές αγορές αναμένει περίπου 9.000 τουρίστες.

Ήδη οι μεγαλύτεροι ευρωπαϊκοί tour operators, έχουν ανακοινώσει ότι θα προσθέσουν επιπλέον ελληνικούς προορισμούς για το καλοκαίρι του 2024, στα προγράμματα τους. Ο μεγαλύτερος tour operator της Βρετανίας Jet2, πριν από ένα μήνα ανακοίνωσε ότι θέτει προς πώληση μόλις τέσσερις νέους ευρωπαϊκούς προορισμούς για το καλοκαίρι του 2024, δύο από αυτούς στην Ελλάδα και από ένα στην Πορτογαλία και την Κροατία. Το νησί της Σύμης και η Αθηναϊκή Ριβιέρα είναι οι πιο πρόσφατες προσθήκες στο καλοκαιρινό πρόγραμμα της εταιρείας. Η Jet2 θα εξυπηρετεί τη Σύμη και από τις 11 βάσεις της στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω της Ρόδου, όπου οι επισκέπτες θα περάσουν την πρώτη νύχτα των διακοπών τους προτού πάρουν ένα πλοίο περίπου 90 λεπτών για τη Σύμη την επόμενη μέρα.

Στην ηπειρωτική Ελλάδα, η Jet2 θα προσφέρει μια σειρά από καταλύματα τριών έως πέντε αστέρων σε οκτώ θέρετρα σε παράκτιες περιοχές εντός και γύρω από την Αθήνα, στην αποκαλούμενη Αθηναϊκή Ριβιέρα, σε Γλυφάδα, Βουλιαγμένη, Λαγονήσι, Ανάβυσσο, Σούνιο, Βραυρώνα, Μάτι και Μαραθώνα. Με την προσθήκη της Σύμης και της Αθηναϊκής Ριβιέρας, η Jet2 θα πετά πλέον σε περισσότερα από 100 δρομολόγια σε 14 ελληνικά αεροδρόμια το επόμενο καλοκαίρι, εξυπηρετώντας 19 προορισμούς.

Η TUI ανακοίνωσε ότι οι αυξήσεις στις τιμές των πακέτων για το 2024, θα κυμανθούν μόλις 3-4,5% πάνω από το 2023. Το καλοκαιρινό πρόγραμμα της Tui για το 2024, σημειώνει μεγαλύτερο ρυθμό πωλήσεων σε σχέση με πέρυσι με την εταιρεία να εκτιμά μια δυνατή σεζόν σε όλες τις αγορές της. Ήδη από τις αρχές Δεκεμβρίου η TUI είχε πωλήσει το 14% των πακέτων της, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν γίνει κρατήσεις για το 24% των πακέτων της για το καλοκαίρι του 2024, περίπου 6% μπροστά από τις πωλήσεις στο ίδιο διάστημα πέρυσι.

Ο βρετανός tour operator Olympic Holidays πρόσθεσε ένα νέο ελληνικό νησί καθώς και τη Ριβιέρα του Ολύμπου στο χαρτοφυλάκιό του για την επόμενη χρονιά. Ο μεγάλος σπεσιαλίστας στα ελληνικά νησιά ανακοίνωσε ότι οι κρατήσεις ανά άτομο για επτά διανυκτερεύσεις θα ξεκινούν από 1.439 λίρες και 968 λίρες για τη Μήλο και τη Ριβιέρα του Ολύμπου αντίστοιχα. Ως Ριβιέρα του Ολύμπου η Olympic Holidays αναφέρεται στη συνεχή ακτογραμμή 70 χιλιομέτρων που βρίσκεται στους πρόποδες του Ολύμπου στο νομό Πιερίας. Περιλαμβάνει πολλές γνωστές περιοχές, όπως η Παραλία Κατερίνης, η Ολυμπιακή Ακτή, η Λεπτοκαρυά και ο Πλαταμώνας, αλλά και σημεία με λιγότερο κόσμο.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο άρθρο, «διασκορπισμένα στο γαλαζοπράσινο πέλαγος, τα Ελληνικά νησιά δεν μοιάζουν με τίποτα άλλο στη γη. Είναι τα σκαλοπατάκια προς την ηλιόλουστη ελευθερία, το αεράκι με άρωμα θυμαριού, οι “νυσταγμένοι” ελαιώνες και οι νυχτερινές ρετσίνες, κάτω από μια λαμπρή “ζωφόρο” από αστέρια. Υπάρχει κάτι στοιχειώδες σε αυτά τα νησιά. Μετά από λίγες μέρες, αναπνέετε πιο βαθιά, κινείστε πιο αργά, συντονίζεστε σε ξεχασμένους βιορυθμούς. Γίνεστε τεμπέληδες. Τί πιο συναρπαστικό λοιπόν από το να επιλέξετε ένα ελληνικό νησί με όνομα που ίσως να μην έχετε ακούσει ποτέ ξανά».

The 19 best Greek islands via @Telegraph travel guide http://t.co/kOEYbxdmaY (en) pic.twitter.com/aT2u3vsM8y

— MediaGovGr (@MediaGovGr) July 22, 2015

Η μυθική Ικαρία του θεού Διονύσου και του Ίκαρου, η Αμοργός του «Απέραντου Γαλάζιου» και η «εξωφρενικά όμορφη» Αλόννησος που σε κάνει να τραγουδάς δυνατά, είναι τα τρία νησιά που βρίσκονται στην κορυφή του καταλόγου. Ακολουθούν η αποκάλυψη της Ανάφης, η Νίσυρος που αναδύεται σαν τη χαμένη Ατλαντίδα, τα Κύθηρα που «κρέμονται» από το νότιο άκρο της Πελοποννήσου, η Σαμοθράκη με τα σαγηνευτικά ηλιοβασιλέματα, και η Φολέγανδρος με τη «ληθαργική» ομορφιά της.

What you love is here. Book your holiday in Rhodes!
Enjoy the crystal-clear waters, the beauty, the history, the nightlife and last but not least the local hospitality 💙#AllYouWantIsGreece #VisitGreece #Rhodes #whatyouloveishere pic.twitter.com/VhafeUANQs

— Υπουργείο Τουρισμού (@MinTourGR) August 10, 2023

Τον δεκάλογο των Ελληνικών παραδείσων συμπληρώνουν τα χαλαρά Κουφονήσια με την αρχιτεκτονική που θυμίζει κύβους ζάχαρης και το πάντα γοητευτικό Καστελόριζο που «κλέβει καρδιές».

Μιλώντας στο ΑΠΕ, εκπρόσωποι προορισμών της λίστας αναφέρονται στη εφετινή σεζόν:

«Η Αλόννησος εμφανίζει μια σπουδαία δυναμική. Η ανάπτυξη των καταδύσεων, οι υποβρύχιοι γάμοι και οι αειφόρες πρακτικές μας, έχουν τοποθετήσει το νησί στον “χάρτη” του διεθνούς τουρισμού. Ο Ιούλιος “έκλεισε” με 5% αύξηση αφίξεων σε σχέση με πέρυσι, ο Αύγουστος αναμένεται να έχει πληρότητες 90% έως 100% και ο Σεπτέμβριος προβλέπεται να διευρύνει τη σεζόν. Παράλληλα νέα έργα υποδομής που δρομολογούμε όπως για παράδειγμα ο βιολογικός καθαρισμός, η αντικατάσταση των δικτύων ύδρευσης και ο νέος λιμένας στις Σπαρτίνες, θα σηματοδοτήσουν ένα νέο “δρόμο” βιώσιμης ανάπτυξης για την Αλόννησο», δήλωσε ο Δήμαρχος Αλοννήσου Πέτρος Βαφίνης.

#Tourism: @Telegraph sets sail to discover Greek islands of #Poros, #Hydra & #Spetses https://t.co/I3yzmSMzRw (en) pic.twitter.com/3Gf6JDq2SE

— MediaGovGr (@MediaGovGr) April 12, 2016

«Τα Κουφονήσια, η Δονούσα, η Σχοινούσα και η Ηρακλειά μαζί με τη Νάξο αποτελούν την “πολυνησία” της Ελλάδας και έχουν αναδειχθεί σε πόλο έλξης για ταξιδιώτες από όλο τον πλανήτη. Η επισκεψιμότητα για όλο το καλοκαίρι βρίσκεται σταθερά σε υψηλά επίπεδα με τις αφίξεις να κάνουν ρεκόρ ανά διαστήματα, ενώ οι πληρότητες για τον Αύγουστο θα “αγγίξουν” το 100%. Οι ταξιδιωτικές ροές θα είναι πολύ αξιόλογες και όλο τον Σεπτέμβριο», επισήμανε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Βαγγέλης Κατσαράς.

«Η ελληνική οικονομία φαίνεται τόσο ανθεκτική όσο η Λερναία Ύδρα. Όσα κεφάλια κι αν κόπηκαν από αυτό το γνωστό θηρίο της ελληνικής μυθολογίας με τα πολλά κεφάλια, πάντα κατέληγαν να ξαναμεγαλώνουν. Ομοίως, η Ελλάδα έχει ανακτήσει τα τελευταία χρόνια πολλά από αυτά που είχε χάσει κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους στις αρχές της δεκαετίας του 2010, κάτι το οποίο ανοίγει όλο και περισσότερο τις ορέξεις των επενδυτών», τονίζεται.

Σημειώνει επίσης ότι, το έλλειμμα του ελληνικού προϋπολογισμού εκτινάχθηκε σε περισσότερο από 13% πριν από δέκα χρόνια. Πέρυσι, ήταν μόνο 2,3%, παρά τη βοήθεια που χορηγήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας και παράλληλα σε σχέση με την ανάπτυξη, υπογραμμίζει ότι «ενώ η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά περισσότερο από 9% το 2011 και στη συνέχεια συνέχισε να μειώνεται, σημείωσε ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από 6% τα τελευταία δύο χρόνια». Η Εcho δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον τουρισμό, επισημαίνοντας ότι «τον Μάιο τα έσοδα του ελληνικού τουρισμού έφτασαν το 1,75 δισ. ευρώ, έναντι 1,4 δισ. ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε στα τέλη Ιουλίου η Τράπεζα της Ελλάδος».

Επιπροσθέτως, τονίζεται ότι η οικονομική ανάκαμψη που γνώρισε η Ελλάδα είναι τέτοια που οι οίκοι αξιολόγησης θα μπορούσαν σύντομα να επαναφέρουν τη χώρα σε επενδυτική βαθμίδα. «Το μόνο που θα χρειαζόταν γι’ αυτό είναι οι οίκοι Fitch και S&P να αυξήσουν κατά μία βαθμίδα την αξιολόγηση που αποδίδουν στο ελληνικό κράτος. Οι βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου, που εδραίωσαν τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στην ηγεσία της χώρας, προσδίδουν πολιτική σταθερότητα που θα μπορούσε να ενθαρρύνει αυτούς τους οίκους χρηματοοικονομικής αξιολόγησης να προβούν σε αυτήν την επαναξιολόγηση. Ο αρχηγός του κράτους υπόσχεται να συνεχίσει να πραγματοποιεί μεταρρυθμίσεις ευνοϊκές για την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας», αναφέρει η εφημερίδα.

Τέλος, σημειώνει ότι «μένει να ελπίζουμε, για την ελληνική οικονομία, ότι οι βίαιες πυρκαγιές που πλήττουν αυτή τη στιγμή τη χώρα και το κλείσιμο ορισμένων εμβληματικών τουριστικών τοποθεσιών λόγω υπερβολικής ζέστης δεν θα εμποδίσουν την ανάκαμψή της».

Από την ανάλυση αναδεικνύονται (i) η διατήρηση της υπεροχής της Ελλάδας έναντι των ανταγωνιστών της στη μεσογειακή αγορά, (ii) η θετική εκκίνηση της θερινής περιόδου αλλά και (iii) η ανάδειξη νέων προκλήσεων για τον κλάδο από αναδυόμενες ανταγωνιστικές αγορές και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Επιβεβαιώνοντας τις θετικές προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί στην αρχή του έτους (με +10% προσλήψεις στα ξενοδοχεία έναντι της άνοιξης 2019), οι αφίξεις ξένων τουριστών στη χώρα μας κατά το εαρινό τρίμηνο (Μάρτιος-Μάιος) ξεπέρασαν τα επίπεδα του 2019 κατά 10% και οι εισπράξεις κατά 19% (€2,8 δις). Κομβικό ρόλο διαδραμάτισαν οι «παραδοσιακές» αγορές, με αύξηση του μεριδίου τους στο 42% (από 39% το 2019), και την αγορά των ΗΠΑ να ξεχωρίζει με σχεδόν διπλασιασμό αφίξεων σε σχέση με το 2022 και σταθερά υψηλές δαπάνες ανά άφιξη. Η υγιής ζήτηση αποτυπώθηκε σε ισχυρές πωλήσεις των ξενοδοχείων (+14% το εαρινό τρίμηνο σε αποπληθωρισμένους όρους έναντι 2019), με τις αστικές περιοχές να πρωταγωνιστούν (+18%). 

Αξιοσημείωτο είναι ότι παρά την αργή επαναφορά του οδικού της τουρισμού και τον ισχυρό ανταγωνισμό (από ώριμους προορισμούς όπως η Τουρκία αλλά και αναδυόμενους όπως η Αλβανία), η Ελλάδα καταφέρνει να διατηρεί άθικτο το μερίδιο της στη μεσογειακή αγορά (13% κατά το τελευταίο 12μηνο). Παράλληλα, τα πρώτα σημάδια από την εκκίνηση του φετινού καλοκαιριού ήταν θετικά, φανερώνοντας ελαφρά υπεροπλία της Ελλάδας έναντι ανταγωνιστικών προορισμών σε πτήσεις και σχετικά υψηλή προτίμηση από ανεξάρτητους τουρίστες.

Συνολικά, η δυναμική της άνοιξης, τα πρώτα θετικά σημάδια από τις καλοκαιρινές κρατήσεις και η βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στις κύριες αγορές μας έχουν θέσει τις βάσεις για επίτευξη νέου ρεκόρ αφίξεων το 2023 για τον ελληνικό τουρισμό. Ωστόσο, στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι οι ακραίες συνθήκες καύσωνα και οι εκτεταμένες πυρκαγιές δημιουργούν συνθήκες αβεβαιότητας. Ενδεικτικά, η βαρύτερα πληγείσα Ρόδος, πέρα από τις πιέσεις στην τοπική οικονομία και την περιβαλλοντική καταστροφή, θα μπορούσε να αφαιρέσει ως και 1 ποσοστιαία μονάδα από τις συνολικές αφίξεις τουριστών στην Ελλάδα, λόγω της μεγάλης βαρύτητας της σε εθνικό επίπεδο (16% των διανυκτερεύσεων αλλοδαπών), σύμφωνα με μια πρώτη και με εντονότερη από το σύνηθες αβεβαιότητα εκτίμηση. 

Παρά την εν λόγω πίεση, η περιρρέουσα δυναμική και η εξαιρετική εικόνα φιλοξενίας (με πρωταγωνιστές τους κατοίκους των πληγέντων περιοχών) διαφύλαξαν τη φήμη της Ελλάδας και ταυτόχρονα διατηρούν ψηλά τη πιθανότητα οι φετινές αφίξεις να ξεπεράσουν τα υψηλά του 2019 (κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες). Δεδομένου αυτού και λαμβάνοντας υπόψιν την πληθωριστική πίεση (με την επίδραση των αυξημένων τιμών να αντισταθμίζει τον περιορισμό διάρκειας διαμονής), οι τουριστικές εισπράξεις 2023 θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τα €21 δις. 

Σε πιο διαρθρωτικό επίπεδο, υπογραμμίζουμε τη σημασία των νέων τάσεων που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις προτιμήσεις των τουριστών στη μετά-πανδημική περίοδο για λιγότερους κορεσμένους προορισμούς. Στην πράξη, οι αλλαγές αυτές φαίνεται σταδιακά να οδηγούν σε αναδιάταξη του τουριστικού χάρτη, με μείωση της εποχικότητας και ανάδειξη νέων τουριστικών προορισμών. Σχετικά σημάδια είναι ήδη εμφανή από τη φετινή χρονιά, όπου οι προορισμοί και οι μήνες που θα ξεχωρίσουν με τη δυναμική τους ενδέχεται να μην είναι οι «συνήθεις ύποπτοι».

Η μελέτη μπορεί να ανευρεθεί στην ιστοσελίδα του Ομίλου της ΕΤΕ στην ενότητα Μελέτες και Οικονομικές Αναλύσεις (κατηγορία Ελληνική Επιχειρηματικότητα).