Επιπλέον, εμβαθύνοντας στα δεδομένα, προκύπτει ότι οι φετινές επιδόσεις θα μπορούσαν να είναι ακόμα υψηλότερες αν η χώρα μας δεν είχε πληγεί από πρωτοφανείς αντίξοες συνθήκες τόσο σε εθνικό επίπεδο (κυρίως φυσικές καταστροφές) όσο και σε επίπεδο διεθνούς περιβάλλοντος (κυρίως συσταλτικές επιδράσεις ακρίβειας).

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, ο ελληνικός τουρισμός ήδη κατέρριψε εφέτος το καλοκαίρι το ρεκόρ αφίξεων του 2019 (16,9 εκ. αφίξεις ή +2% έναντι του 2019), ενισχύοντας παράλληλα το μερίδιό του στη μεσογειακή αγορά (25% από 24% το 2019). Βασική κινητήρια δύναμη ήταν οι αεροπορικές αφίξεις (+14% έναντι του 2019), κυρίως από «παραδοσιακές αναπτυγμένες αγορές» (+19% έναντι του 2019), με τις ΗΠΑ να ξεχωρίζουν για τη δυναμική τους (+24% έναντι του 2019). Στον αντίποδα, οι οδικές αφίξεις, που αφορούν κυρίως τις βαλκανικές αγορές, παρέμειναν σε επίπεδα χαμηλότερα του 2019 (-8%). Η καλή πορεία του τουρισμού επηρέασε θετικά την απασχόληση, με τις καθαρές προσλήψεις στο διάστημα Ιανουάριος-Αύγουστος να είναι 9,7% υψηλότερες έναντι αντίστοιχης περιόδου του 2019.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι οικονομικοί αναλυτές της Εθνικής Τράπεζας, η θετική αυτή εικόνα «κρύβει» μια ενδιαφέρουσα πτυχή: Δεν ξεπέρασαν όλοι οι μήνες του καλοκαιριού 2023 τις αφίξεις 2019. Έτσι, ενώ το δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου ήταν 6,5% υψηλότερα του 2019, ο Αύγουστος έκλεισε στο -4% (έναντι 2019). Οι φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές) και οι ακραίες καιρικές συνθήκες – λόγω κλιματικής αλλαγής – θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως η καίρια παράμετρος για την αδύναμη επίδοση του Αυγούστου, η οποία στοίχισε 0,3 εκ. αφίξεις (βάσει της συντηρητικής εκτίμησης ότι ο Αύγουστος μπορούσε να προσεγγίσει το επίπεδο του 2019). 

Όσον αφορά το τελευταίο τρίμηνο 2023, αναμένεται συνέχιση της ανόδου με ρυθμό της τάξης του 11% έναντι 2019 (επιταχύνοντας από το +3% του πρώτου 9μηνου της χρονιάς), με στήριγμα την ισχυρή αεροπορική κίνηση του Οκτωβρίου (+21% έναντι 2019) και την υψηλή επίδοση πτήσεων στο πρώτο 20ήμερο Νοεμβρίου (+11% έναντι 2019). Υπό αυτό το πρίσμα, ο ελληνικός τουρισμός αναμένεται να καταγράψει φέτος νέο ρεκόρ αφίξεων (+4% έναντι 2019), με τις εισπράξεις να ξεπερνούν το επίπεδο των 20 δις ευρώ – επίπεδο συμβατό με την προηγούμενη εκτίμησή μας (τεύχος τρίτου τριμήνου) – καταλήγοντας έτσι 13% υψηλότερα σε σχέση με το 2019. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εξαιρετική αυτή επίδοση επιτυγχάνεται σε μια χρονιά με αντίξοες συνθήκες, οι οποίες στοίχισαν στον ελληνικό τουρισμό εισπράξεις της τάξης του 1,2 δις, ευρώ αφού:

-Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, στοίχισαν 0,5 εκ αφίξεις που αντιστοιχούν σε 0,3 δισ. ευρώ εισπράξεις.

-Η ακρίβεια περιόρισε τον προϋπολογισμό των τουριστών, οδηγώντας σε συρρίκνωση την πραγματική δαπάνη ανά άφιξη (-5% έναντι 2019) – και έτσι η σχετικά περιορισμένη πραγματική κατανάλωση των τουριστών στοίχισε επιπλέον 0,9 δις ευρώ εισπράξεων (υπό τη συντηρητική υπόθεση ότι η φετινή πραγματική δαπάνη ανά τουρίστα θα μπορούσε να είναι στα επίπεδα 2019).

Όσον αφορά το 2024, παραμένουν τα σύννεφα της γεωπολιτικής αβεβαιότητας (με ενδεικτικά το Ισραήλ να καλύπτει 2% των αφίξεων του 2022), της κλιματικής κρίσης και της ακρίβειας (όπως αποτυπώνεται στο χαμηλό δείκτη εμπιστοσύνης στις βασικές αγορές). Ωστόσο, σημειώνουμε δύο θετικές παραμέτρους:

-Τα σημάδια πρώιμης ζήτησης για το 2024 δείχνουν ευνοϊκά, καθώς οι κρατήσεις πτήσεων τον τελευταίο μήνα υπερβαίνουν τόσο τα επίπεδα 2019 (+37%) όσο και τα επίπεδα 2022 (+34%).

-Η φετινή οριακή βελτίωση της εποχικότητας (52% το καλοκαίρι 2023, έναντι 53% το 2019) σε συνδυασμό με την τάση των τουριστών για off-season διακοπές (προς αποφυγή συνωστισμού και ακραίων καιρικών συνθηκών) αφήνει περιθώρια αυξημένης ζήτησης τόσο σε «εναλλακτικούς» μήνες όσο και σε «εναλλακτικούς» προορισμούς.

Επτά ξενοδοχεία πέντε αστέρων, συνολικού ύψους επένδυσης δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, προστέθηκαν στο δυναμικό της Θεσσαλονίκης τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά το 2017. Ως αποτέλεσμα, οι κλίνες των πεντάστερων μονάδων στην πόλη πλησιάζουν πλέον τις 5.000 και νέες επενδύσεις βρίσκονται προ των πυλών, με προοπτική κάποια από τα νέα ξενοδοχεία πολυτελείας να ανοίξουν τις πόρτες τους το 2023.

Τα πολλά «αστέρια» δείχνουν να προσελκύουν κατά κύριο λόγο συγκεκριμένες εθνικότητες και παρουσιάζουν πληρότητες που κυμαίνονται από περίπου 60% έως περίπου 70%, σύμφωνα με στοιχεία που διέθεσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ένωση Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης (ΕΞΘ).

Αναλυτικότερα, σήμερα λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη 21 ξενοδοχεία πέντε αστέρων, τα οποία προσφέρουν περίπου 4.700 κλίνες. Τα τελευταία χρόνια «έκοψαν κορδέλα» συνολικά επτά πεντάστερες μονάδες, οι ANTIGON, NO 15 ERMOU, MONASTY, ONOMA, ON RESIDENCE, S HOTEL και VANORO. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας της ΕΞΘ, Δημήτρης Σιμιακός, τα πεντάστερα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης προτιμούν κατά κύριο λόγο ταξιδιώτες από τις χώρες Ισραήλ, ΗΠΑ, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Η μέση πληρότητα των πολυτελών αυτών μονάδων, προσθέτει, ανήλθε στο φετινό εννιάμηνο στο 59,5%, έναντι 68,4% το προπανδημικό 2019.  Πού αποδίδει ο κ.Σιμιακός την έντονη κινητικότητα που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια ως προς τη δημιουργία ξενοδοχείων με πολλά αστέρια στη Θεσσαλονίκη; «Κυρίως στην αναβάθμιση του διεθνούς αερολιμένα “Μακεδονία”, στο νέο εβραϊκό μουσείο, αλλά και στις επενδύσεις που έχουν ξεκινήσει από διεθνούς εμβέλειας εταιρείες, όπως οι “Pfizer”, “Cisco” και “Deloitte”» εκτιμά.

Σε συζητήσεις του ΑΠΕ-ΜΠΕ με άλλους ανθρώπους της αγοράς, ένας από τους παράγοντες που επίσης τονίζεται ως στοιχείο που ευνοεί την ανάπτυξη πεντάστερων μονάδων στην πόλη είναι η ταυτότητα της Θεσσαλονίκης ως εκθεσιούπολης- συνεδριούπολης. Όπως επισημαίνουν, η Θεσσαλονίκη σημείωσε το 2022 σημαντική άνοδο στη διεθνή κατάταξη για τον συνεδριακό τουρισμό και βρέθηκε στην τεσσαρακοστή έβδομη θέση της παγκόσμιας κατάταξης εκατοντάδων πόλεων από την εβδομηκοστή που κατείχε το 2019, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Συνεδρίων και Συναντήσεων (ICCA). Οι άνθρωποι που επισκέπτονται μια πόλη για ένα συνέδριο συνήθως παρατείνουν τη διαμονή τους σε αυτή έστω για μια- δύο ημέρες μετά τη διοργάνωση και συχνά προτιμούν ξενοδοχεία με περισσότερα αστέρια.

Τα επτά ξενοδοχεία που δημιουργήθηκαν…

Εξερχόμενο από τη «νεκρή» περίοδο της πανδημίας, το κέντρο της Θεσσαλονίκης απέκτησε πρόσφατα -σε υλοποίηση προπανδημικού σχεδιασμού- το πρώτο ξενοδοχείο του με διεθνές εμπορικό σήμα, το πεντάστερο «MonAsty Autograph Collection by Marriott International», το οποίο διαθέτει 100 δωμάτια και σουίτες, όπως ανακοίνωσε η SWOT Hospitality. Το ξενοδοχείο βρίσκεται δίπλα στην Πλατεία Αριστοτέλους, και σε απόσταση αναπνοής από το Θερμαϊκό Κόλπο. Είχαν προηγηθεί -στην παραλιακή Λεωφόρο Νίκης- τα εγκαίνια του «ΟΝ Residence», του νέου boutique ξενοδοχείου πέντε αστέρων της σύμπραξης μεταξύ της «Grivalia Hospitality» και της «TOR Hotel Group», που μαζί του επέστρεψε στον γαστρονομικό χάρτη της πόλης -μετά από 28 χρόνια απουσίας- το ιστορικό εστιατόριο «Όλυμπος Νάουσα». Το ύψος της συνολικής επένδυσης για το «ξύπνημα» του διατηρητέου ακινήτου, τη μετατροπή του σε πεντάστερο ξενοδοχείο με 60 δωμάτια και σουΐτες και την επαναλειτουργία του εστιατορίου (χρειάστηκαν 18.200 ώρες μόνο για τη συντήρηση και αναπαραγωγή των διακοσμητικών στοιχείων), έφτασε τα 20 εκατ. ευρώ.

Επίσης το 2022 εγκαινιάστηκε το «S Hotel» στην Καλαποθάκη, προσφέροντας 28 δωμάτια πέντε αστέρων σε άμεση επαφή με την ιστορία της πόλης, αφού ένα γυάλινο δάπεδο στο ισόγειο της μονάδας επιτρέπει στους επισκέπτες να θαυμάσουν αρχαιολογικά ευρήματα, που χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα μ.Χ. μέχρι τα τέλη της Οθωμανικής κυριαρχίας. Στo πλήρως ανακαινισμένο κτήριο των Καπναποθηκών Γαβριήλογλου (1937), που έχει χαρακτηριστεί από το υπουργείο Πολιτισμού ως «έργο τέχνης» και βρίσκεται στην οδό Δωδεκανήσου, εδρεύει μια από τις επίσης νέες αφίξεις στην αγορά πεντάστερων της πόλης, το «Vanoro Hotel» της Brownfield, με 45 δωμάτια και σουΐτες.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2021-2022 άνοιξαν επίσης το πεντάστερο «No 15 Ermou» με 45 δωμάτια στην ομώνυμη οδό στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και το «ONOMA Hotel» της Anatolia Hospitality, το «smart» ξενοδοχείο με περισσότερα από 80 δωμάτια στην οδό Μοναστηρίου. Λίγα χρόνια νωρίτερα, το καλοκαίρι του 2018, είχε ανοίξει τις πόρτες του στην Αντιγονιδών το «Antigon Urban Chic Hotel», με την υπογραφή της Hotel Brain, που εντάχθηκε στη λίστα των «The Leading Hotels of the World».

…κι αυτά που έρχονται

Πέραν των ολοκαίνουργιων πεντάστερων ξενοδοχείων που ήδη λειτουργούν, πολλές ακόμα κλίνες πέντε αστέρων αναμένεται να προστεθούν στο δυναμικό της πόλης στα επόμενα χρόνια. Ο ισραηλινός όμιλος «Brown» αναμένεται να εγκαινιάσει το 2023 το πρώτο του ξενοδοχείο στην πόλη, στο χτισμένο το 1929-1931 διατηρητέο κτήριο εκλεκτικιστικού ρυθμού «Βιέννη» στην οδό Εγνατία, όπως είχε γνωστοποιήσει πρόσφατα, σε συνέδριο, ο ιδρυτής του, Leon Avigad, επισημαίνοντας ότι ως το τέλος της επόμενης χρονιάς σχεδιάζεται να λειτουργήσει και η έτερη -τετράστερη- μονάδα της Brown, στις παλιές καπναποθήκες «Μιχαηλίδη» (Δωδεκανήσου). Μάλιστα, παρότι το διατηρητέο κτήριο «Βιέννη» ήταν το πρώτο που απέκτησε ο όμιλος στην Ελλάδα, με στόχο τη μετατροπή του σε ξενοδοχείο περίπου 80 δωματίων, η γραφειοκρατία …άφησε την επένδυση πίσω, σε σχέση με εκείνες της Αθήνας. Όπως έχει επισημάνει ο Ισραηλινός επιχειρηματίας, οι ίδιες διαδικασίες, που στην Αθήνα διεκπεραιώνονται σε ένα χρόνο, στη Θεσσαλονίκη απαιτούν έως τριετία.

Ισραηλινό «άρωμα» έχει μια ακόμη από τις πεντάστερες μονάδες, που αναμένονται στη Θεσσαλονίκη, η  «NΥΧ Thessaloniki», που θα τεθεί σε λειτουργία από τον όμιλο Fattal στη συμβολή των οδών Τσιμισκή και Κατούνη. Εξελίξεις ως προς την έναρξη των εργασιών και τη δημιουργία της μονάδας, που θα περιλαμβάνει περίπου 40 δωμάτια, αναμένονται επίσης το 2023, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος του ευρωπαϊκού βραχίονα της Fattal, Roni Aloni, έχει δηλώσει ότι η Θεσσαλονίκη ήταν ένας βασικός λόγος για να έρθει στην Ελλάδα ο όμιλος, που παραδοσιακά επένδυε σε ξενοδοχεία πόλης στην Ευρώπη και κυρίως σε Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ισραήλ. Σε πεντάστερο ξενοδοχείο αναμένεται να μετατραπεί και το δύο αστέρων «Tourist Hotel» στην οδό Μητροπόλεως, από τον επιχειρηματία της Θεσσαλονίκης, Κώστα Αμοιρίδη.

Οι καταιγίδες στα ορεινά της Ηπείρου, της Δ. Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Στερεάς είναι πιθανό να συνοδεύονται από τοπικές χαλαζοπτώσεις μικρού μεγέθους.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί στη Δυτική Μακεδονία από 14 έως 29-30 βαθμούς, στην υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα από 15 έως 35-36, στην Ήπειρο από 14 έως 30-32 βαθμούς, στη Θεσσαλία από 14 έως 33-34, στα υπόλοιπα ηπειρωτικά από 14 έως 32-33 βαθμούς, στα νησιά του Ιονίου από 19 έως 30-32 και στα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη από 18 έως 28-30 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι στο Αιγαίο και στο Ιόνιο θα πνέουν από διάφορες διευθύνσεις με εντάσεις έως 2-4 μποφόρ και στα νότια τμήματα τοπικά έως 5 μποφόρ.

Στην Αττική περιμένουμε αίθριο καιρό με τοπικές νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Οι άνεμοι θα πνέουν από διάφορες διευθύνσεις με εντάσεις έως 2 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 24 έως 32-33 βαθμούς.

Στη Θεσσαλονίκη περιμένουμε αίθριο καιρό με πιθανότητα για αυξημένες νεφώσεις τις απογευματινές ώρες. Οι άνεμοι θα πνέουν από διάφορες διευθύνσεις με εντάσεις έως 2 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 24 έως 32-33 βαθμούς.

Ο καιρός αύριο

Στα δυτικά, τα κεντρικά και τα βόρεια προβλέπονται τοπικές νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες από τις μεσημβρινές ώρες οπότε και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και σποραδικές καταιγίδες. Στην υπόλοιπη χώρα γενικά αίθριος καιρός με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες, οπότε και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και μεμονωμένες καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και πρόσκαιρα το απόγευμα στα πελάγη έως 6 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση κυρίως στα δυτικά και οι μέγιστες τιμές θα φτάσουν τους 30 με 32 και στα ηπειρωτικά τους 33 βαθμούς βαθμούς κελσίου.

Τρίτη

Γενικά αίθριος καιρός. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις στα ηπειρωτικά και τα ορεινά της Κρήτης και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και μεμονωμένες καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

Τετάρτη

Γενικά αίθριος καιρός. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις στα ηπειρωτικά και τα ορεινά της Κρήτης και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και μεμονωμένες καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

Πέμπτη – Παρασκευή

Γενικά αίθριος καιρός. Στα ηπειρωτικά και τα ορεινά της Κρήτης τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και στα βόρεια μεμονωμένες καταιγίδες. Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο την Παρασκευή.

“Σημαίνει πολλά για τον λαό της Σερβίας. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως και οι ίδιοι ανυπομονούν να έρθουν στην Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι”, ανέφερε η κυρία Brnabić. “Αποτελεί για εμάς σημαντική στήριξη και για τη διαδικασία εμβολιασμού. Γιατί οι πολίτες μας θα θέλουν να εμβολιαστούν, ακόμη και για να μπορούν να έρθουν ευκολότερα στην Ελλάδα”, πρόσθεσε.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Σερβίας και οι δυνατότητες περαιτέρω διεύρυνσης της συνεργασίας των δύο χωρών, ιδίως στην οικονομία, με έμφαση στην ενέργεια και στην διασυνδεσιμότητα, καθώς και στην ενίσχυση της προσπάθειας της Σερβίας για ένταξη στην ΕΕ. Ο κ. Μητσοτάκης και η κυρία Brnabić αντάλλαξαν, επίσης, απόψεις για θέματα περιφερειακής συνεργασίας.