Το φαινόμενο είναι πολύ ανησυχητικό και γίνεται επικίνδυνο επειδή δεν διαφαίνεται διέξοδος. Την περίοδο των μνημονίων, οι συμπράξεις (κυβέρνηση Παπαδήμου, τρικομματική Ν.Δ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ και συγκυβέρνηση Ν.Δ, ΠΑΣΟΚ) επιβλήθηκαν από τις ακραίες συνθήκες της οικονομικής κρίσης και από τις πιέσεις των δανειστών. Σήμερα, δεν υπάρχει κανένας εξωτερικός παράγοντας που θα καθοδηγούσε τα πράγματα σε μία τέτοια κατεύθυνση. Και σωστά δεν υπάρχει διότι δεν χρειάζεται.

Η χώρα υποτίθεται πώς λειτουργεί στο πλαίσιο μιας κανονικότητας, οικονομικά και πολιτικά, δε, θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση από αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Έχουν ανακύψει, όμως, σοβαρά θεσμικά ελλείμματα, ενώ κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν μπορούν να συνεννοηθούν ούτε στα ελάχιστα. Η μεν πρώτη δείχνει ότι λειτουργεί με μοναδικό σκοπό την (τρίτη) ανανέωση της θητείας της εγκλωβισμένη σε μια “ανάδελφη” αυταρέσκεια. Και η δεύτερη δεν μπορεί να υπερβεί τον κατακερματισμό της και να βρει σημεία σύγκλισης. Παγιδεύεται σε αφηγήματα αυτονομίας που δεν υπακούουν στη λογική των δημοσκοπικών ευρημάτων , ή σε τάσεις ιδεολογικού απομονωτισμού.

Το παράδειγμα με τις Ανεξάρτητες Αρχές είναι αποκαλυπτικό και απογοητευτικό (εδώ). Είναι προφανές πώς ή η κυβέρνηση λέει ψέματα ή το ΠΑΣΟΚ σχετικά με το εάν υπήρξαν το προηγούμενο διάστημα επαφές μεταξύ του Νίκου Ανδρουλάκη και Κωστή Χατζηδάκη που κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τα πρόσωπα που θα τις στελεχώσουν. Ο,τιδήποτε κι αν συμβαίνει δρα υπονομευτικά.

Το ρήγμα βαθαίνει πολύ περισσότερο με τις υποθέσεις των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε συνδυασμό με τον τρόπο που λειτουργεί η Δικαιοσύνη και τον τρόπο με τον οποίο αμφισβητείται. Στο πλαίσιο αυτό στενεύουν δραματικά τα περιθώρια να σημειωθεί συνεννόηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Παράλληλα, αντί η δημόσια συζήτηση να εστιάζεται στις συνέπειες της πληθωριστικής και ενεργειακής κρίσης και στην εκτόξευση του κόστους ζωής συνεχίζει να περιστρέφεται γύρω από θέματα προ δεκαετίας, ή και πιό παλιά, τα οποία έχουν κριθεί εκλογικά και έχει γίνει ο σχετικός απολογισμός και έχει διατυπωθεί και κριτική και αυτοκριτική.

Επειδή, όμως, τα πολιτικά πρόσωπα συνηθίζουν να επικαλούνται την (εκλογική) σοφία του λαού και το στερεότυπο πώς στις Δημοκρατίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα, έχουν αναλογιστεί κατά πόσο μπορούν πράγματι να υπηρετήσουν όσα λένε; Εφόσον, για παράδειγμα, η λαϊκή ετυμηγορία απορρίψει λιγότερο ή περισσότερο τους εκλογικούς στόχους που θέτουν, πόσο εύκολο είναι να ανατάξουν την τοξικότητα και τις ιδιότυπες πολιτικές ομηρίες που καλλιεργούν;

Και, εν τέλει, σκέφτονται που οδηγεί αυτό το κλίμα; Προφανώς, σε μία πρωτοφανή στην σύγχρονη πολιτική μας ιστορία αποχή και, ταυτόχρονα, στην ενίσχυση της αποπολιτικοποίησης και του (δήθεν) αντισυστημισμού.

Το ίδιο διάστημα συνέβησαν πολύ σημαντικά γεγονότα. Η “ιστορική” (…) συμφωνία για τη Γάζα, που, αναμφίβολα, μας αφορά άμεσα και έμμεσα, η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για το φόρουμ προς διευθέτηση θαλασσίων ζωνών στην Αν. Μεσόγειο, που μπορεί να κρύβει αρκετούς διαβόλους στις λεπτομέρειες (που δεν γνωρίζουμε), η αντίδραση των συνδικάτων και των κομμάτων στο ψηφισθέν στη Βουλή “13ωρο”, οι μειώσεις σε κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, ενώ ακρίβεια και αισχροκέρδεια βασιλεύουν, μια σειρά δημοσκοπήσεις, ενδεικτικές της ρευστότητας του πολιτικού τοπίου, και αρκετά ακόμα.

Ο Άγνωστος Στρατιώτης, ωστόσο, κερδίζει το βλέμμα από τα επίκαιρα και επιτακτικά, και μετατρέπεται σε μία συμβολική μάχη για τα μάτια των… “νοικοκυραίων”, για ένα δημοσκοπικά και εκλογικά χρήσιμο, δεξιό ή και κεντρώο, ακροατήριο, ως μία προσπάθεια εξισορρόπησης του εικαζόμενου κόμματος Σαμαρά, και άλλα τινά.

Ο χρονισμός της αναφοράς του πρωθυπουργού, προ δέκα ημερών, δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί. Λίγο πριν είχε δικαιωθεί ο Πάνος Ρούτσι για το αίτημα εκταφής της σορού του γιού του, αφού χρειάστηκαν 23 ημέρες για να αντιδράσει η Δικαιοσύνη, κι αφού το πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Αμαλίας, μπροστά από το Μνημείο, είχε μετατραπεί σε τοπόσημο για την τραγωδία των Τεμπών. Κι αφού, υπουργοί και βουλευτές της Ν.Δ δυσκολεύονταν, είναι αλήθεια, να εξηγήσουν στα τηλεοπτικά πάνελ “γιατί τώρα…”, ιδιαίτερα όταν ήταν και είναι σαφές πώς ελάχιστα θα αλλάξουν με την τροπολογία.

Απλώς, θα επιχειρηθεί μία χωροταξική διευθέτηση των ορίων αρμοδιότητας τριών υπουργείων (Άμυνας, Πολιτισμού και Προστασίας του Πολίτη), τα ονόματα των νεκρών δεν θα σβηστούν, ως εκ τούτου δεν θα προκύψει θέμα συνείδησης για τον Νίκο Δένδια (δεν θα έκανε ποτέ, άλλωστε, κάτι τέτοιο), τα ΜΑΤ, δε, μάλλον θα αποφύγουν να εφορμούν κατά διαδηλωτών όταν κάποιος απ΄ αυτούς πατήσει το πόδι του στο πεζοδρόμιο, μέσα από τη νοητή γραμμή (…) που θα ορίζει την …ιερότητα του χώρου. Η μεγαλόστομη, δε, εκφώνηση περί απαγόρευσης συγκεντρώσεων και πορειών μπροστά από το Μνημείο είναι σχεδόν βέβαιο πώς θα καταλήξει μία δήλωση προθέσεων με ελαστική εφαρμογή- μέχρι να ξεχαστεί.

Θα μείνουν, όμως, η ατυχής δήλωση του γραμματέα στρατηγικού σχεδιασμού της Ν.Δ ότι “τα παιδιά των Τεμπών δεν έπεσαν για την πατρίδα”, και η υποψία ότι κάποιοι έφτασαν στα …ιδεολογικά όριά τους όταν επί 23 ημέρες έβλεπαν τον χαροκαμένο πατέρα, τις οικογένειες των θυμάτων, και πολύ κόσμο, να συγκεντρώνονται μπροστά από τη Βουλή. Θα μείνει και η τοξικότητα μιας αχρείαστης πολιτικής αντιπαράθεσης, σε μία εποχή που μας περισσεύει η πολιτική τοξικότητα (η Βουλή έχει μετατραπεί σε πεδίο τέτοιων επεισοδίων- το είδαμε ξανά προ ημερών). Εκείνο που μάλλον δεν θα μείνει είναι κάποια αξιοσημείωτη δημοσκοπική διείσδυση της Ν.Δ στα εδάφη δεξιά της, εκεί όπου ο Κυριάκος Βελόπουλος αυξάνει τα ποσοστά του και σε κάποιες μετρήσεις βρίσκεται μία ανάσα από το ΠΑΣΟΚ, κι εκεί όπου θα στοχεύσει ένα κόμμα Σαμαρά με μοναδικό σκοπό να επιφέρει την χαριστική βολή για την απώλεια της αυτοδυναμίας του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Αυτά συζητάμε επί δέκα ημέρες, και θα συνεχίσουμε, πιθανότατα, να τα συζητάμε μετά την κατάθεση, αύριο, της σχετικής τροπολογίας. Είμαστε άξιοι της μοίρας μας.

Υ.Γ Ενώ ο πρωθυπουργός άνοιξε το θέμα στην ανασκόπηση της περασμένης Κυριακής, χθες απέφυγε να επανέλθει, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση φέρνει τη σχετική τροπολογία στη Βουλή. Είναι, άραγε δείγμα μιας κάποιας αναδίπλωσης; Μακάρι.

Τα δείγματα δηλητηριώδους γραφής έκαναν με ένταση την εμφάνισή τους με το ουκρανικό ως “απόσταγμα” της περιόδου των μνημονίων, της Συμφωνίας των Πρεσπών, και δημιούργησαν ισχυρούς θύλακες εξαλλοσύνης με την πανδημία και τα εμβόλια. Η ρωσική εισβολή και όσα ακολούθησαν διεύρυνε ωστόσο τους γεωπολιτικούς ορίζοντες των εγχώριων σοσιαλμιντιακών λογαριασμών και ξεφύτρωσαν πολλοί μικροί Πούτιν κι΄άλλοι τόσοι μικροί Ζελένσκι. Καθένας απ΄ αυτούς γνώριζε αυτά που δεν ήξεραν οι άλλοι και διηύθυνε την γεωστρατηγική ορχήστρα με μία συγχορδία απίστευτων ανακριβειών.

Τώρα είναι η σειρά της Μέσης Ανατολής. Όσοι δεν στέκονται στο πλευρό του Νετανιάχου είναι φερέφωνα των μουλάδων της Τεχεράνης, κι όσοι καταδικάζουν την εθνοκάθαρση στη Γάζα διακινούν fake news για παιδιά που πεθαίνουν, αλλά …δεν πεθαίνουν, σε καταυλισμούς, νοσοκομεία, και κέντρα διανομής της ελάχιστης ανθρωπιστικής βοήθειας που φθάνει στην περιοχή. Και εκείνοι που στέκονται αλληλέγγυοι στον παλαιστινιακό λαό, αλλά καταδικάζουν τις σφαγές της Χαμάς, εκλαμβάνονται ως “ισαποστάκηδες”. Ακόμα περισσότερο εάν αναγνωρίζουν το δικαίωμα αυτοάμυνας του Ισραήλ, αλλά απορρίπτουν ως εγκληματικό το μακελειό του Νετανιάχου στη Γάζα.

Σ’ αυτό το “σκοτεινό δωμάτιο” δεν υπάρχει μέτρο, δεν επικρατούν δεύτερες σκέψεις, μόνο η αναβλύζουσα μανία του μίσους για τον διαφορετικό, ή την διαφορετική άποψη. Όποιος ομονοεί είναι φίλος, όποιος διαφωνεί, εχθρός.

Το ίδιο και όσοι δεν επικροτούν τη νέα στρατοκρατία του Τραμπ στην Καλιφόρνια και το Χάρβαρντ θεωρούνται αντισημίτες και αναρχικοί, στο ίδιο ακριβώς μοτίβο που πλασάρει στην αμερικανική ενδοχώρα ο τραμπισμός.

Δεν ξέρω σε ποιό βαθμό απηχεί αυτό το σκοτεινό διαδίκτυο τις απόψεις της ελληνικής κοινωνίας, φοβάμαι, όμως, ότι δεν είναι αμελητέο το εύρος της επιρροής αυτών των μισαλλόδοξων αντιλήψεων. Το έρεβος του πληκτρολογίου είναι κολλητικό, είτε μεταδίδεται από την Ουάσιγκτον στη Μινεσότα, είτε στις Βρυξέλλες, είτε στα γερμανικά κρατίδια, είτε στην ελληνική επαρχία…

Η αντιπολίτευση, είτε σήμερα, είτε παλαιότερα, δεν απαρτίζεται από σχολιαστές της επικαιρότητας που διατυπώνουν ακραίους υπαινιγμούς. Το βάρος πέφτει, μάλιστα, μεγαλύτερο στους ώμους εκείνων που έχουν υποστεί παρόμοιες δηλητηριώδεις επιθέσεις στο παρελθόν. Δεν υπάρχει …Πάππας να μοιράσει συγχωροχάρτια, ούτε στους μεν που ασκήθηκαν στις ίδιες μεθόδους στο Μάτι και την Μάνδρα, ούτε στους δε που ερμηνεύουν την ανάρτηση μιας χαροκαμένης μάνας για να διασπείρουν “ερωτηματικά”.

Όσα εννοούσε η προϊσταμένη της εισαγγελίας Λάρισας θα τα εξηγήσει μόνο η ίδια, όταν εκείνη κρίνει πως πρέπει να το πράξει. Σε αυτό τον ανταγωνισμό της τοξικότητας, τον χθεσινό και τον τωρινό, ουδείς είναι αναμάρτητος. Πρέπει, ωστόσο, να σταματήσει τώρα.

Υπάρχουν πολιτικά και κοινοβουλευτικά “εργαλεία” για να αντιδράσει η αντιπολίτευση εφόσον αξιολογεί ότι η κυβέρνηση επιχειρεί συγκάλυψη για τα Τέμπη. Ορθώς κατακεραυνώνει για παραλείψεις και ευθύνες, που μπορεί να είναι από βαρύτατα πολιτικές έως και ποινικές. Το τελευταίο θα το κρίνει η Δικαιοσύνη, ακόμα κι αυτή για την οποία ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης νιώθει να κλονίζεται η εμπιστοσύνη του, ή αμφισβητεί την “ακεραιότητα” της ηγεσίας της ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, κι αν ορισμένοι θεωρούν ότι υπάρχει, ξέρουν που οδηγεί…

Τα hashtag με δεύτερο συνθετικό τη λέξη …δολοφόνοι που έκαναν και κάνουν “καριέρα” στον σκοτεινό κόσμο των τρολ, δεν αρμόζουν στη Βουλή. Δυστυχώς, αυτοί που τώρα τα υφίστανται τα είχαν ανεχθεί πριν, κι όσοι τα είχαν υποστεί παλαιότερα, ας μην τα ανεχθούν σήμερα. Έχει χυθεί βενζίνη στο πάτωμα, μία σπίθα αρκεί.

Είναι κρίσιμη στιγμή: για την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει και πολιτικά τις ευθύνες που, ούτως ή άλλως, φαίνεται να της καταλογίζουν οι πολίτες, ακόμα και οι ψηφοφόροι της (δημοσκοπήσεις), για την σοβαρότερη εκδοχή της αντιπολίτευσης να μην διολισθήσει στον ανταγωνισμό με εκείνους που εισπράττουν και εξαργυρώνουν (δημοσκοπικά) τον “αντισυστημισμό” και τις κραυγές.

Χωρίς να θέλουμε ποτέ να κάνουμε κακό, οι απερίσκεπτες πράξεις μας πληγώνουν τους ανθρώπους που αγαπάμε περισσότερο. Μιλάμε για περιστασιακή σκληρότητα και όχι για εσκεμμένη κακία – αλλά οι συνέπειες είναι επιζήμιες.

Οι «αμφισθενείς σχέσεις» –άνθρωποι που εκπέμπουν ζεστό και κρύο– μπορούν να προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερη βλάβη στην ευημερία από τις καθαρά μοχθηρές φιγούρες που είναι προβλέψιμα δυσάρεστες. Ευτυχώς, τα ευρήματα της έρευνας μπορούν να μας βοηθήσουν να αναπτύξουμε απλές αλλά ισχυρές στρατηγικές για να εντοπίσουμε τις χειρότερες συνήθειές μας και να μετριάσουμε τη ζημιά.

Παρακάτω θα βρείτε πέντε συμβουλές για να αποφύγετε δυσάρεστες καταστάσεις που έχουν προκληθεί από εσάς:

Να είστε συνεπείς

Σε κανέναν δεν αρέσει να βρίσκεται σε κατάσταση αβεβαιότητας – γεγονός που φαίνεται στις αντιδράσεις των ανθρώπων στον σωματικό πόνο. Ο Archy de Berker στο Ινστιτούτο Νευρολογίας του UCL στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι συνάδελφοί του ζήτησαν από τους ανθρώπους να παίξουν ένα παιχνίδι υπολογιστή που προκαλούσε ένα ήπιο ηλεκτροσόκ κάθε φορά που έβρισκαν ένα φίδι να κρύβεται κάτω από έναν εικονικό βράχο. Για να εξετάσουν τις επιπτώσεις της αβεβαιότητας στην απόκριση στο στρες, οι ερευνητές διαφοροποίησαν πόσο πιθανό θα ήταν ένας βράχος να κρύβει ένα φίδι κατά τη διάρκεια του πειράματος και μέτρησαν τα φυσιολογικά σημάδια του άγχους – όπως ο ιδρώτας και η διαστολή της κόρης.

Παραδόξως, οι συμμετέχοντες έτειναν να δείχνουν μια πιο έντονη απόκριση στο στρες όταν υπήρχε μόνο 50% πιθανότητα να πάθουν σοκ, σε σύγκριση με σενάρια όταν ήξεραν με βεβαιότητα ότι ο πόνος ερχόταν.
Η συμπεριφορά σε καλό καιρό μπορεί να φέρει τους ανθρώπους γύρω μας σε παρόμοια κατάσταση αναμονής. Σε μελέτες που διερευνούν απρόβλεπτες φιλίες, οι επιστήμονες ζητούν από τους συμμετέχοντες να φανταστούν ότι πηγαίνουν σε έναν φίλο για συμβουλές, κατανόηση ή χάρη. Τους ζητούν να απαντήσουν στις ακόλουθες ερωτήσεις, σε κλίμακα από το ένα (καθόλου) έως το έξι (εξαιρετικά):

• Πόσο χρήσιμη είναι η σύνδεσή σας;
• Πόσο αναστατωτική είναι η σύνδεσή σας;

Όποιος προκαλεί δύο ή περισσότερες ερωτήσεις και στις δύο ερωτήσεις θεωρείται «αμφισθενής σύνδεση» – και η εγγενής αμφιβολία για την αντίδρασή του μπορεί να είναι μια σοβαρή πηγή άγχους. Σε μια μελέτη, το να γνωρίζουν απλώς ότι οι αμφίθυμοι φίλοι τους κάθονταν στο διπλανό δωμάτιο ήταν αρκετό για να αυξήσει την αρτηριακή πίεση των συμμετεχόντων.

Μπορεί να μην είμαστε πάντα σε θέση να παρέχουμε την υποστήριξη που χρειάζονται οι φίλοι μας, αλλά μπορούμε να προσπαθήσουμε να είμαστε λίγο πιο αξιόπιστοι στις απαντήσεις μας. Μπορεί να μάθουμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα την κακή μας διάθεση, για παράδειγμα, ώστε να μην εκνευριστούμε αν οι φίλοι μας μας πλησιάσουν τη λάθος στιγμή – αντί να τους βάλουμε στην ιδιοτροπία του συναισθηματικού μας καιρού.

Αποφύγετε την ψευδαίσθηση της διαφάνειας

Καθένας από εμάς είναι παγιδευμένος στο μυαλό του, αλλά υπερεκτιμούμε πόσο καλά μπορούν να διαβάσουν οι άλλοι τη συναισθηματική μας κατάσταση – ένα φαινόμενο που μερικές φορές είναι γνωστό ως ψευδαίσθηση της διαφάνειας.

Αυτό μπορεί να είναι εμφανές στις συνεντεύξεις για δουλειά: υποθέτουμε ότι τα νεύρα μας είναι γραμμένα σε όλο το πρόσωπό μας – αλλά τα αγχώδη συναισθήματα είναι συχνά πολύ πιο δύσκολο να διακριθούν από ό,τι φανταζόμαστε. Αυτό το κοινό γνωστικό σφάλμα μπορεί επίσης να μας εμποδίσει να μοιραστούμε την εκτίμησή μας για τους άλλους, δίνοντάς τους την εντύπωση ότι είναι παραμελημένοι και υποτιμημένοι.

Ο Amit Kumar, στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Austin, και ο Nicholas Epley, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ζήτησαν από ομάδες συμμετεχόντων να γράψουν επιστολές ευγνωμοσύνης σε σημαντικά άτομα στη ζωή τους. Χρησιμοποιώντας έρευνες για να μετρήσουν τις προσδοκίες των επιστολογράφων και τις πραγματικές αντιδράσεις των παραληπτών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι υποτιμούσαν σταθερά πόσο έκπληκτος θα ήταν ο άλλος όταν δεχόταν τα καλά του λόγια και πόσο καλά θα τους έκανε να αισθάνονται. Υπέθεσαν ότι το άλλο άτομο ήξερε ήδη πόσο ευγνώμων ήταν.

Είναι, φυσικά, πιθανό η γλώσσα του σώματός μας να μεταφέρει τη ζεστασιά και την εκτίμησή μας στους άλλους, αλλά δεν μπορούμε να βασιστούμε σε αυτό το γεγονός – που σημαίνει ότι συχνά θα κάνουμε πολύ καλύτερα να εκφράσουμε αυτά τα συναισθήματα με λόγια.

Επικυρώστε τα συναισθήματα των άλλων (αλλά ωθήστε τους να εξετάσουν νέες προοπτικές)

Όταν κάποιος περνάει μια δύσκολη στιγμή, συχνά θα αναζητήσει φυσικά κατανόηση από τους άλλους. Μια ανταπόκριση με ενσυναίσθηση μπορεί να επικυρώσει τα συναισθήματά τους, κάτι που μειώνει το άγχος τους. Ένας τοξικός φίλος μπορεί να είναι πολύ περιφρονητικός ή επικριτικός για τα συναισθήματά σας – με αποτέλεσμα μια αίσθηση απόρριψης που προσθέτει μόνο στο συναισθηματικό φορτίο του ατόμου.

Ακριβώς επειδή νιώθουμε συμπάθεια για τον πόνο κάποιου δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνήσουμε ολόψυχα με την ερμηνεία του για την κατάσταση, ωστόσο. Οι πιο αποτελεσματικές προσφορές συναισθηματικής υποστήριξης συχνά περιλαμβάνουν ενθάρρυνση ή συμβουλές που τους βοηθούν να δουν τα προβλήματά τους από μια νέα οπτική γωνία.

Πράγματι, ένας αυξανόμενος όγκος ψυχολογικής έρευνας υποδηλώνει ότι η απλή ενθάρρυνση κάποιου να ξεφύγει, χωρίς καμία προσπάθεια να αναδιατυπώσει τα προβλήματά του, μπορεί μόνο να ενθαρρύνει τον μηρυκασμό και να ενισχύσει την αγωνία του μακροπρόθεσμα. Αυτή η τάση που μοιάζει με γύπα να τρέφεται με τα συναισθήματα του άλλου –χωρίς να τον βοηθάει να αλλάξει την κατάστασή του– είναι επομένως μια άλλη μορφή τοξικότητας στις φιλίες.

Μια εποικοδομητική συνομιλία χρειάζεται πολλή ευαισθησία και διακριτικότητα, αλλά μια εργασία του Ethan Kross από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και των συνεργατών του προσφέρει μερικές ερωτήσεις που μπορεί να βοηθήσουν κάποιον να δει τα προβλήματά του μέσα από ένα ευρύτερο πρίσμα, όπως:

• Εξετάζοντας την κατάσταση, θα μπορούσατε να μου πείτε γιατί αυτό το γεγονός ήταν αγχωτικό για εσάς;
• Έχετε μάθει κάτι από αυτή την εμπειρία και αν ναι, θα σας πείραζε να το μοιραστείτε μαζί μου;
• Στο μεγάλο σχέδιο των πραγμάτων, αν κοιτάξετε τη «μεγάλη εικόνα», σας βοηθάει να κατανοήσετε αυτήν την εμπειρία; Γιατί ή γιατί όχι;

Αφού εξέτασαν αυτές τις διαφορετικές απόψεις, οι συμμετέχοντες στη μελέτη έτειναν να αισθάνονται πιο κλειστοί για ένα επώδυνο γεγονός, σε σύγκριση με εκείνους που είχαν αφηγηθεί τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες της κατάστασης και τα συναισθήματα που είχε προκαλέσει.

Γιορτάστε ο ένας τις επιτυχίες του άλλου (και εξασκηθείτε στη συμφιλίωση)

Η ενσυναίσθηση είναι εξίσου σημαντική στο μοίρασμα θετικών συναισθημάτων. Η συμπόνια, η οποία προέρχεται από τη λατινική λέξη για τον «κοινό πόνο», είναι καλά αποδεκτή ως το θεμέλιο της φιλίας, αλλά η σημασία της «συμφωνίας», που προέρχεται από τη λατινική «κοινή ευτυχία», είναι πολύ λιγότερο γνωστή.

Αυτή η παραμέληση έχει ενσωματωθεί στην επιστημονική έρευνα. Όταν, για παράδειγμα, η Shelly Gable στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στη Σάντα Μπάρμπαρα και ο Χάρι Ρέις στο Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, ερεύνησαν τη βιβλιογραφία ψυχολογίας το 2010, διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των δημοσιευμένων άρθρων που εστιάζουν σε αρνητικά γεγονότα της ζωής ήταν μεγαλύτερος από εκείνους που εστιάζουν σε θετικά γεγονότα ζωής κατά περισσότερα από επτά προς ένα.

Αυτό αλλάζει τώρα, με πολλές μελέτες να αποκαλύπτουν ότι οι συζητήσεις μας για καλά νέα μπορεί να είναι εξίσου σημαντικές με τη συμπόνια για την ανάπτυξη και τη διατήρηση υγιών σχέσεων. Ένας υποστηρικτικός φίλος θα πρέπει να ανταποκρίνεται ενεργά και εποικοδομητικά – ζητώντας περισσότερες πληροφορίες, συζητώντας τις συνέπειες και εκφράζοντας τη δική του χαρά ή υπερηφάνεια. Πολλοί άνθρωποι, ωστόσο, αντιδρούν πολύ παθητικά –αλλάζοντας γρήγορα το θέμα, για παράδειγμα– ενώ λίγοι είναι ενεργά καταστροφικοί, κάνοντας σχόλια που προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία των γεγονότων.

Με τους περισπασμούς της καθημερινής ζωής, μπορεί να ξεχάσουμε να δώσουμε σε αυτές τις στιγμές την προσοχή που τους αξίζει, αλλά αν θέλουμε να είμαστε καλοί φίλοι, θα πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο και προσπάθεια για να γιορτάσουμε τις επιτυχίες των φίλων μας – όσο μικρές ή μεγάλες κι αν είναι.

Μπορεί επίσης να σκεφτούμε πιο προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο μοιραζόμαστε τη δική μας ευτυχία. Μπορεί να ανησυχούμε ότι θα φανούμε υπερήφανοι ή αλαζονικοί, και έτσι επιλέγουμε να κρατάμε μυστικές τις επιτυχίες μας, αλλά αυτή η στρατηγική μπορεί να αποτύχει άσχημα, σύμφωνα με μια σειρά πειραμάτων της Annabelle Roberts στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, της Emma Levine στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και ο Övül Sezer στο Πανεπιστήμιο Cornell. Γενικά, διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι τείνουν να προσβάλλονται ιδιαίτερα όταν κρύβουμε πληροφορίες όπως προαγωγές εργασίας από τους ανθρώπους γύρω μας. Βλέπουν τη συμπεριφορά ως πατερναλιστική, καθιερώνοντας φρουί στη θέση της ζεστασιάς και της σύνδεσης.

Γίνε ο πρώτος που θα πει συγγνώμη

Όλοι κάνουν λάθη, αλλά λίγοι θα ζητήσουν ελεύθερα συγγνώμη, επιτρέποντας στη δυσαρέσκεια να εμπλακεί στους κοινωνικούς μας δεσμούς πολύ μετά τη διάπραξη του αδικήματος.

Η ψυχολογική έρευνα προτείνει ότι υπάρχουν τέσσερα βασικά εμπόδια για να ζητήσουμε συγγνώμη αποτελεσματικά: δεν εκτιμούμε το κακό που έχουμε προκαλέσει. Υποθέτουμε ότι η ίδια η πράξη της συγγνώμης θα είναι πολύ επώδυνη και ντροπιαστική. πιστεύουμε ότι η συγγνώμη θα κάνει λίγα για να επιδιορθώσει τη σχέση. και τέλος, μπορεί απλώς να μην καταλαβαίνουμε τι συνιστά μια καλή συγγνώμη – έτσι δεν μπορούμε να πούμε τα λόγια που θα είναι απαραίτητα για τη θεραπεία.

Το πρώτο σημείο εξαρτάται σαφώς από τις λεπτομέρειες της διαφωνίας. Αλλά οι επόμενες δύο ανησυχίες –όπως πολλές από τις υποθέσεις μας για τις σχέσεις– είναι σε μεγάλο βαθμό αβάσιμες και επομένως παρουσιάζουν περιττά εμπόδια στην κοινωνική σύνδεση. Σε γενικές γραμμές, οι άνθρωποι αισθάνονται ανακούφιση όταν επανορθώνουν τα λάθη τους και μπορεί να είμαστε σε θέση να ξαναχτίσουμε τις σπασμένες γέφυρες καλύτερα από ό,τι περιμένουμε – υπό τον όρο ότι η συγγνώμη μας δοθεί με τον σωστό τρόπο.

Για να διασφαλίσετε ότι η συγγνώμη σας είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να δώσετε στο άλλο άτομο άφθονο χρόνο για να εκφράσει την πληγή του για αυτό που συνέβη. Στη συνέχεια, θα πρέπει να αναγνωρίσετε την ευθύνη για την παράβαση, να εκφράσετε (γνήσια) λύπη ή λύπη, να προσφερθείτε να επιδιορθώσετε τη ζημιά και να εξηγήσετε πώς θα αποφύγετε να κάνετε ξανά ένα παρόμοιο λάθος.

Κάθε σχέση θα έχει τα πάνω και τα κάτω της: αυτή είναι η φύση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και η πολυπλοκότητα της κοινωνικής μας ζωής. Ωστόσο, εφαρμόζοντας αυτές τις πέντε απλές συμβουλές για ισχυρότερη σύνδεση, μπορείτε εύκολα να αποφύγετε τα πιο συνηθισμένα λάθη, διασφαλίζοντας ότι είστε το είδος του φίλου που θα θέλατε να έχετε.

Πηγή: BBC

Όσοι σπεύδουν να απαντήσουν πως οι καταγγελίες σε βάρος του “σελέμπριτι” ευρωβουλευτή για βιασμό, ξυλοδαρμό και εργασιακό εκφοβισμό (που έχουν δει ή θα δουν το φως της δημοσιότητας) θα είναι το βασικό μενού της αντιπαράθεσης μεταξύ Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ, και μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, μάλλον κάνουν λάθος.

Στα πολιτικά και δημοσιογραφικά γραφεία κυκλοφορούν ήδη φήμες πως θα δούμε ακόμα πιο τοξικές εκδοχές αυτής της αντιπαράθεσης. Λέγεται, για παράδειγμα, πως οσονούπω θα υπάρξουν εξελίξεις σχετικά με το έγκλημα της Marfin (αυτό που πριν δύο χρόνια είχε υποσχεθεί πως θα διαλευκάνει ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης χωρίς να υπάρξει έκτοτε η παραμικρή πρόοδος) που θα φέρουν σε δύσκολη θέση κάποιους στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η διασπορά της “είδησης” έχει ξεκινήσει ως τροχιοδεικτική βολή και πιθανότατα έπεται συνέχεια.

Επίσης, κυκλοφορεί έντονα η φήμη πως θα προκύψουν “αποκαλυπτικά” δημοσιεύματα από βρετανικά ταμπλόϊντ που θα προκαλέσουν αναταράξεις στον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Φαίνεται πως κάποιοι έχουν πιάσει δουλειά επ΄ αυτού και το θέμα (εφόσον δεν αποδειχθεί πυροτέχνημα εκφοβισμού) ίσως είναι “ουρά” του σκανδάλου των υποκλοπών.

«Στον κατήφορο της τοξικότητας, την αφήνουμε μόνη», αναφέρει στην ανακοίνωση του ο ΣΥΡΙΖΑ, προσθέτοντας πως «είναι φανερό ότι επιδιώκει τον αποπροσανατολισμό από τις τραγικές ευθύνες τεσσάρων χρόνων διακυβέρνησής της». Η αξιωματική αντιπολίτευση σημειώνει ότι «57 νεκροί, οι οικογένειές τους και η ελληνική κοινωνία, απαιτούν την αλήθεια. Γι’ αυτή θα αγωνιστούμε».

Το στοιχείο, ωστόσο, που βάζει φωτιά στην πορεία προς τις διπλές εκλογές δεν είναι αυτή καθ’ αυτή η απόφαση –σημείωση: παρά την εκ διαμέτρου αντίθεση εισήγηση της εισαγγελέως Όλγας Σμυρλή που πρότεινε την πλήρη απαλλαγή του πρώην υπουργού- του Ειδικού Δικαστηρίου όσο η παραπομπή εκ μέρους του εισαγγελέα της έδρας Δημήτρη Ασπρογέρακα (ο οποίος αντικατέστησε την κ. Σμυρλή που… ασθενεί) στην δικαιοσύνη των καταγγελιών της γραμματέως του επιχειρηματία Χρήστου Καλογρίτσα για τις “βαλίτσες” με μαύρο χρήμα που -κατά τις υποψίες της- κινήθηκαν την περίοδο του διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες προς τα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ στην Κουμουνδούρου.

Η έρευνα που θα διαταχθεί από την εισαγγελία πρωτοδικών είναι βέβαιο πως θα ρίξει λάδι στην προεκλογική φωτιά και θα αποτελέσει αιχμή του δόρατος της ρητορικής της Ν.Δ κατά του ΣΥΡΙΖΑ και προσωπικά του Αλέξη Τσίπρα και θα οξύνει περαιτέρω την ήδη τεταμένη πολιτική ατμόσφαιρα.

Για την κυβέρνηση είναι ένα πρόσθετο επιχείρημα σε μια προσπάθεια να αντισταθμιστούν τόσο οι τεράστιας σημασίας αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών, όσο και οι υπόθεσεις διαφθοράς Πάτση και Χειμάρα, ή οι ενδείξεις για τις απευθείας αναθέσεις της Σοφίας Νικολάου, όσο και η νέα υπόθεση Κοκλώνη.

Ενώ, λοιπόν, η διπλή αναμέτρηση θα κριθεί -όπως διαπιστώνεται και από τις δημοσκοπήσεις- στα θέματα της ακρίβειας, αισχροκέρδειας, και των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, οι δύο μονομάχοι θα μπουν εκ των πραγμάτων σε μία αδυσώπητη σύγκρουση που ήδη παραπέμπει σε “κλίμα ’89”. Με την σφραγίδα της απόφασης του Ειδικού Δικαστηρίου και την εισαγγελική έρευνα για τις “βαλίτσες”, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να φέρει σε δύσκολη θέση τον ΣΥΡΙΖΑ και να αποτρέψει περαιτέρω μείωση της δημοσκοπικής ψαλίδας, αλλά και να επιτύχει συσπείρωση του ακροατηρίου της, ενεργοποίηση των αντι-ΣΥΡΙΖΑ αντανακλαστικών στον λεγόμενο κεντρώο χώρο, ώστε να καταστεί εφικτός ο στόχος της αυτοδυναμίας στις δεύτερες κάλπες.

Νέα ανάφλεξη στην υπόθεση των υποκλοπών αναμένεται να προκαλέσει η κατάθεση στην επιτροπή PEGA του Ευρωκοινοβουλίου των επικεφαλής των δύο αρμόδιων ανεξάρτητων αρχών Χρήστου Ράμμου και Κώστα Μενουδάκου.

Για τον Αλέξη Τσίπρα, βεβαίως, η υπόθεση Παππά αποκτά εκ των πραγμάτων “προσωπικές διαστάσεις” και δεν τίθεται επ’ ουδενί περίπτωση αποκλεισμού του από τα ψηφοδέλτια, όπως μετ΄ επιτάσεως ζητά η Ν.Δ. Σχετική ήταν, άλλωστε, και η δήλωση που έκανε.

Η απάντηση Παππά

«Η απόφαση του ειδικού δικαστηρίου είναι στο πνεύμα των αποφάσεων για τις υποθέσεις NOVARTIS και SIEMENS» αναφέρει ο πρώην υπουργός. «Φαίνεται ότι για κάποιους δικαστές αθώος είναι όποιος ζημιώνει το δημόσιο και ένοχος όποιος με τις ενέργειες του εξασφαλίζει χρήματα για το δημόσιο» τονίζει.

«Η δίκη αυτή έγινε επειδή πλούσιοι συμπολίτες μας πλήρωσαν ψηφισμένους φόρους και αναγκάστηκαν να τηρήσουν το σύνταγμα» εξηγεί ο Νίκος Παππάς.

«Η δίκη αυτή έγινε για να χτυπηθεί η παράταξη μας και να μην ξαναπληρώσουν οι πλούσιοι. Αλλά για αυτό δε θα αποφασίσουν κάποιοι δικαστές. Θα αποφασίσει ο ελληνικός λαός. Ο οποίος με την εντολή του θα φέρει δικαιοσύνη παντού. Έχουμε κάνει το καθήκον μας και θα συνεχίσουμε να υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον» καταλήγει ο πρώην υπουργός.

Αναφορικά με τις εκλογές ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απάντησε πως το σχέδιο είναι να γίνουν δύο εκλογές.

• «Η πιο σταθερή βάση κατά τη δική μας εκτίμηση είναι πως δεν υπάρχει κάτι που να δείχνει πως σε περιβάλλον ενισχυμένης αναλογικής, η ΝΔ δεν θα πάρει την αυτοδυναμία. Εμείς αυτό επιδιώκουμε και αυτό πιστεύουμε πως είναι το πιο αποτελεσματικό σύστημα διακυβέρνησης για την Ελλάδα με το συγκεκριμένο πολιτικό σκηνικό».

“Σφήνα” ΠΑΣΟΚ

Πολιτικά οφέλη από την καταδίκη Παππά επιχειρεί να αποκομίσει το ΠΑΣΟΚ, αξιοποιώντας την συγκυρία και κατηγορώντας τον Αλέξη Τσίπρα.

«Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε σε διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες, ζητήσαμε εξαρχής να τηρηθούν απόλυτα όροι διαφάνειας και νομιμότητας σύμφωνα με το Σύνταγμα. Αντιθέτως, η τότε Κυβέρνηση με την αντισυνταγματική διαδικασία, που ακολούθησε, επέλεξε τα παιχνίδια παρασκηνίου για να μοιράσει άδειες σε φιλικούς επιχειρηματίες.

Σήμερα η Δικαιοσύνη αποφάνθηκε. Το ειδικό δικαστήριο καταδίκασε ομόφωνα τον πρώην υπουργό και κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Παππά, και τον φίλα προσκείμενο στην τότε Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ επιχειρηματία, Χ. Καλογρίτσα, για παρεμβάσεις στον διαγωνισμό των τηλεοπτικών αδειών.

Ο ομόφωνα καταδικασμένος Νίκος Παππάς είναι ο στενότερος συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα και ως εκ τούτου ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είναι εκτεθειμένος για την κάλυψη που του παρείχε.

Αναρωτιόμαστε:

Τι θα πει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ;

Θα βγάλει άραγε ανακοίνωση όπως έκανε προ ημερών πανηγυρίζοντας για την εισαγγελική πρόταση, μιας και παγίως η αξιωματική αντιπολίτευση βλέπει τη Δικαιοσύνη αλά καρτ, όπως έπραξε στο παρελθόν και με τις ανεξάρτητες αρχές;

Ή θα παραδεχτεί και σήμερα «ότι υπάρχουν δικασταί εις τας Αθήνας»;

Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ θα αναβαθμίσει περαιτέρω τις υποθέσεις διαφθοράς που όπως λέει βαρύνουν την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό. Είναι χαρακτηριστικό πως οι πρόσφατες περιπτώσεις που αφορούν την Σοφία Νικολάου και τον τηλεοπτικό παραγωγί Νίκο Κοκλώνη έχουν φέρει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση, η οποία, όμως, τώρα, προχωρά σε αντιπερισπασμό με την απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

«Το Ειδικό Δικαστήριο αποφάσισε αντίθετα από την εισήγηση της εισαγγελίας, αντίθετα από τις αθωωτικές αποφάσεις της τακτικής δικαιοσύνης για την ίδια υπόθεση, αντίθετα από τη λογική. Και δυστυχώς αντίθετα και από την αλήθεια, 
Προφανώς η απόφασή του είναι σεβαστή, αλλά το πόσο δίκαιη είναι κρίνεται από τους πολίτες και από την πραγματικότητα.
 Αν ο υπουργός της μόνης κυβέρνησης που φρόντισε να εφαρμόσει μετά από δεκαετίες ασυδοσίας το Σύνταγμα και να διεξάγει διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες, εισπράττοντας χρήματα για το Δημόσιο Ταμείο, διέπραξε παράβαση καθήκοντος, όλοι όσοι με πράξεις και παραλείψεις τους ζημίωσαν και ζημιώνουν το  δημόσιο ταμείο, τι άραγε έχουν διαπράξει; 
 Όσοι παρακολουθούν τα κινητά τηλέφωνα του μισού πολιτικού συστήματος, όσοι ζημιώνουν το δημόσιο με απευθείας αναθέσεις που ξεπέρασαν τα 9 δις και εκποιούν δημόσιο πλούτο τι ακριβώς διαπράττουν; Και πόσα ειδικά δικαστήρια θα έπρεπε για αυτούς να αποφανθούν;
 Ευτυχώς πολύ σύντομα επ’ αυτού θα αποφανθεί ο ίδιος ο ελληνικός λαός.
 Και η ετυμηγορία του θα είναι  δικαιοσύνη παντού. 
 Και στην κοινωνία και στην οικονομία αλλά και στην απονομή της δικαιοσύνης».

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Πολλοί ομιλούν για την λεγόμενη αντισυστημική ψήφο, κάτι που ενόψει των εκλογών καταγράφεται έντονα και στις δημοσκοπήσεις. Μία από τις αιτίες είναι αυτή που περιλαμβάνεται στην εισαγωγή του άρθρου: η εμπεδωμένη, δηλαδή, γνώμη μεγάλου τμήματος του εκλογικού σώματος ότι “όλοι ίδιοι είναι” και πως φταίει η πολιτική (πολιτικό σύστημα) και όχι μόνο κάποιοι πολιτικοί και κυβερνήσεις.

Σε αυτές τις μετρήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας το λεγόμενο “κόμμα Κασιδιάρη”, για παράδειγμα, καταγράφει στην “εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος” ποσοστά πάνω από 4% και δεν θα αποτελούσε έκπληξη εάν ελάμβανε ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό δεδομένης της υποεκπροσώπησης των δυνητικών ψηφοφόρων του (πολλοί δεν απαντούν ότι σκοπεύουν να το ψηφίσουν). Αντισυστημική ψήφος θεωρείται και ένα μέρος του αυξανόμενου ποσοστού που φέρεται να λαμβάνει και η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, ενώ ένα ποσοστό περίπου 5% κατατάσσεται στα “λοιπά κόμματα”.

Αυτή η εκλογική γεωγραφία της (δήθεν) αντισυστημικότητας δεν αποτελεί, φυσικά, μόνο ελληνικό φαινόμενο. Το ρεύμα σαρώνει πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σε ορισμένες κυβερνά ή συγκυβερνά, σχεδόν παντού, όμως, εντοπίζεται στην υπερδεξιά και την ακροδεξιά (Σκανδιναβία, Ιταλία, ανατολική Ευρώπη κ.ά). Το φαινόμενο έχει αναλυθεί αρκετά και τα αίτια έχουν εντοπιστεί στο μεταναστευτικό, τις ανισότητες, την οικονομική κρίση και πτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού.

Στα καθ’ ημάς προστίθεται καταλυτικά και η επικίνδυνη παράμετρος της απαξίωσης εν γένει του πολιτικού συστήματος. Καθώς οδεύουμε προς μία εξαιρετικά κρίσιμη διπλή εκλογική αναμέτρηση, εν μέσω πόλωσης και τοξικότητας, η αντισυστημική ψήφος μπορεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά ρεύματος, είτε με την στήριξη της ακροδεξιάς, είτε με την αποχή. Στον ανηλεή πόλεμο μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων τμήματα της κοινωνίας δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τι είναι πραγματικό και τι κατασκευασμένο, συγχέει τις φήμες και την προπαγάνδα με την ουσιαστική ανάγκη διερεύνησης υποθέσεων πιθανής διαφθοράς και καταλήγει στην ευκολία της ισοπέδωσης.

Η πραγματικότητα, για παράδειγμα, του μείζονος σκανδάλου των υποκλοπών εξισορροπείται επικοινωνιακά και μιντιακά από τα (αμφιλεγόμενης εγκυρότητας) sms ενός επιχειρηματία σε έναν πρώην υπουργό. Ελάχιστοι υπερασπίζονται τους θεσμούς στην πρώτη περίπτωση, αρκετοί προσχωρούν στην βεβαιότητα ως προς το δεύτερο. Οι ενδείξεις και αποδείξεις για το πρώτο χάνονται μέσα στον θόρυβο μιας υπόθεσης που αφορά την περίοδο του (ατυχούς ως προς τον χειρισμό) διαγωνισμού των τηλεοπτικών αδειών πριν από έξι χρόνια, δίχως να αναδεικνύεται εάν υπάρχει ή όχι διασπάθιση δημοσίου χρήματος- που στην προκειμένη περίπτωση δεν φαίνεται να υπάρχει, αφού το Δημόσιο ωφελήθηκε.

Από την άλλη, οι διαπιστωμένες σκανδαλώδεις περιπτώσεις των βουλευτών Πάτση και Χειμάρα εξισώνονται με τις καταγγελίες της γνωστής γραμματέως για βαλίτσες που έφθαν, όπως είπε, στον ΣΥΡΙΖΑ. Αναμφίβολα το δεύτερο πρέπει να διερευνηθεί και να μην μένουν προεκλογικές σκιές, όπως δεν συνέβη, για παράδειγμα, με τις “πληρωμές” του 2% ανά ανάθεση και έργο από την Siemens στα τότε μεγάλα κόμματα.

Όμως είναι σαφές πως πρέπει κανείς να ξεχωρίζει τι είναι τεκμηριωμένο και τι πρέπει να τεκμηρωθεί. Και πως πρέπει να λειτουργούν οι θεσμοί (Δικαιοσύνη, ανεξάρτητες αρχές) για να οδηγήσουν σε τεκμηρίωση ταχύτατα και όχι να αφήνεται κάθε υπόνοια έρμαιο της προεκλογικής ή άλλης σκοπιμότητας.

Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ έχουν μπει σε αυτόν τον πόλεμο ενόψει των εκλογών και στην πολιτική αρένα θα πέσουν κορμιά. Επί δικαίων και αδίκων θα επιπέσει η (επικοινωνιακή) καταδίκη. Και στην άκρη, θα κρυφογελούν οι …αντισυστημικοί.

Ακόμα, για παράδειγμα, κι αν κριθεί συνταγματική η προωθούμενη από την κυβερνητική πλειοψηφία νομοθετική διάταξη αποκλεισμού του φυλακισμένου (για την εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής) Ηλία Κασιδιάρη δεν φαίνεται πως μπορεί να προκαλέσει και τον αποκλεισμό του κόμματός του. Με άλλο πρόσωπο ως επικεφαλής και με ένα “διαυγές” καταστατικό που θα…σέβεται το πολίτευμα, πόσο πιθανό είναι να αποκλειστεί από τον Άρειο Πάγο. Αλλά κι αυτό να μην είναι θα είναι κάποιο άλλο. Άπαντες θα γνωρίζουν πως αόρατος καθοδηγητής και ιδρυτής θα είναι ο φυλακισμένος χρυσαυγίτης νεοναζί, ηρωοποιημένος, μάλιστα, στα μάτια των ψηφοφόρων από τον αποκλεισμό.

Εδώ που φτάσαμε, η πόλωση και η τοξικότητα, η προπαγάνδα και οι ύβρεις, η απαξίωση των θεσμών και του πολιτικού συστήματος, δεν θα αποφευχθεί. Ο διχασμός υπάρχει και θα βαθύνει, μαζί με τις ανισότητες και την κρίση. Δυστυχώς, πορευόμαστε σε μία σκοτεινή περίοδο…

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Θα σταθώ συνοπτικά στο πολιτικό σκέλος των υποθέσεων που ρίχνουν βαριά σκιά στην πολιτική επικαιρότητα και ανασύρουν βίαια σκοτεινές μνήμες από το παρελθόν.

Πρώτον, και ως επιστέγασμα, δεν νοείται να επαίρεται (δικαίως) η κυβέρνηση για την ψηφιοποίηση των πάντων και πως η Ελλάδα έχει εισέλθει στην τεχνολογική περίοδο πέμπτης γενιάς, ενώ την ίδια ώρα αμφισβητείται εντόνως η ασφάλεια των τηλεπικοινωνιών. Μπράβο στον Κυριάκο Πιερακκάκη, αλλά gov.gr Wallet και υποκλοπές με το λογισμό Predator δεν συνάδουν. Τι να το κάνω να μπορώ να έχω την αστυνομική μου ταυτότητα και το δίπλωμα οδήγησης στο κινητό μου, και την ίδια ώρα να μην διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα των συνομιλιών μου στο whatsapp και το telegram (για τα συμβατικά δίκτυα, ας μην το συζητάμε…).

Δεύτερον, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα με αμηχανία και πολλαπλασιάζει, εξ αυτού, τα ερωτηματικά που εγείρονται εύλογα. Στην περίπτωση της παρακολούθησης του τηλεφώνου του Θανάση Κουκάκη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος “έδειξε” αορίστως κάποιον ιδιώτη. Η δημοσιογραφική έρευνα και οι γνωματεύσεις του (έγκυρου) Citizen Lab αποκάλυψαν, όμως, ένα πλέγμα εταιρειών που κινούνται στο ημίφως των μυστικών υπηρεσιών διεθνώς, και κατέληξαν στο ότι το συγκεκριμένο λογισμικό έχουν προμηθευτεί κυρίως -ή και αποκλειστικά- κυβερνήσεις σε αρκετές χώρες. Μέχρις ώρας τα κυβερνητικά στελέχη αδυνατούν να δηλώσουν καθαρά πως η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει συνεργαστεί με κάποια απ΄ αυτές τις εταιρείες και δεν κάνει χρήση του λογισμικού. Πρέπει να το πράξει άμεσα και να το αποδείξει.

Τρίτον, από κυβερνητικές πηγές ακούγονται γιγαντιαίες ανοησίες. Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει την πολιτική σοβαρότητα του προέδρου του ΠΑΣΟΚ επειδή, όπως είπε, τα σοβαρά πράγματα (εννοούσε αυτά που θεωρεί κανείς πως πρέπει να μείνουν ιδιωτικά) δεν λέγονται από το τηλέφωνο αλλά δια ζώσης. Προφανώς, ο πρώην δημοσιογράφος και νυν βουλευτής της Ν.Δ όταν θέλει να μείνει μυστική μια συνομιλία του δίνει ραντεβού με τον συνομιλητή του σε ερημική περιοχή στην Βραυρώνα, ή, έστω, σε παγκάκι του Εθνικού Κήπου. ‘Αλλα κυβερνητικά στελέχη κάνουν την εξής ανάλυση: Ο Ανδρουλάκης είναι σε δημοσκοπική ελεύθερη πτώση και βρήκε στο συγκεκριμένο θέμα την ευκαιρία να “θυματοποιηθεί” και να αποκομίσει πολιτική δόξα! Ίσως, εφόσον το “κόλπο” -όπως το αποκαλούν- αποδώσει, να δηλώσουν θύματα υποκλοπής ο Φαήλος, ο Μπογδάνος, ο Βελόπουλος, ακόμα και οι “Πειρατές”…

Τέταρτον, τα σκουπιδάκια μπορεί να κρύβονται εύκολα κάτω από το χαλάκι της εξώπορτας, οι σκουπιδότοποι, όμως, όχι μόνο δεν κρύβονται αλλά απειλούν να σε πνίξουν. Εάν το θέμα των παρακολουθήσεων Κουκάκη έλαβε διεθνείς διαστάσεις, παρότι στο εσωτερικό υποβαθμίστηκε, η απόπειρα υποκλοπής των συνδιαλλέξεων αρχηγού κόμματος και ευρωβουλευτή θα απασχολήσει έντονα τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αφενός γιατί δεν θα αφήσει ο ίδιος το θέμα να χαθεί, αφετέρου διότι η Κομισιόν και το Ευρωκοινοβούλιο επιδεικνύουν ιδιαίτερη ζέση σε θέματα Δημοκρατίας. Η Ελλάδα θεωρείται ήδη υπόλογη για τις επαναπροωθήσεις ( λέγεται πως η υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Αναλλένα Μπέρμποκ που φθάνει στην Αθήνα θα θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα), και για θέματα ελευθερίας Τύπου και Δικαιοσύνης (η επίτροπος Βεστάγκερ μετέφερε την ανησυχία των Βρυξελλών κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην χώρα μας). Ακόμα κι αν τίποτε απ΄ όλα αυτά δεν στοιχειοθετείται, ακόμη, ως μομφή στους ελληνικούς θεσμούς, το βάρος της απόδειξης πέφτει, δυστυχώς, σε εμάς, και όσο το παραβλέπουμε τόσο θα εντείνονται οι πιέσεις.

Πέμπτον, το πολιτικό σύστημα της χώρας έχει ταλαιπωρηθεί από ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν. Από τον αλήστου μνήμης Μαυρίκη, μέχρι τις τηλεφωνικές υποκλοπές επί κυβέρνησης Καραμανλή, οι σκιές ήταν έντονες και παραμένουν. Οι Θόδωρος Ρουσσόπουλος και Γιώργος Βουλγαράκης γνωρίζουν πολλά εκτός των όσων δημοσίως είχαν αναγκαστεί να καταγγείλουν στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ο δεύτερος, μάλιστα θεωρεί ακόμα πως “εξαφανίστηκε” από τον πολιτικό βίο επειδή ενόχλησε έντονα τον ξένο παράγοντα. Θυμάμαι, ακόμα, εκείνη την περίοδο, δύο υπουργούς και έναν ακόμα θεσμικό παράγοντα που όταν τους επισκεπτόμουν στα γραφεία τους (για ρεπορτάζ) ένοιγαν στη διαπασών τους τηλεοπτικούς δέκτες και μιλούσαν χαμηλόφωνα. Άλλοι, πάλι, σου ζητούσαν να αφήσεις εκτός γραφείου το κινητό σου τηλέφωνο ή να βγάλεις την μπαταρία του. Μια επανάληψη του παρελθόντος θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο την περιρέουσσα τοξικότητα και θα εγείρει αμφισβητήσεις σχετικά με την αξιοπιστία του πολιτεύματος. Δεν πρέπει να το θέλει κανείς κάτι τέτοιο.

Έκτον, εάν η κυβέρνηση δεν επιληφθεί άμεσα του θέματος θα δημιουργήσει δομική ρήξη στο θεσμικό και κοινοβουλευτικό σύστημα. Θα εξοντώσει την αξιοπιστία της αρμόδιας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και θα πλήξει τον κοινοβουλευτισμό. Γι’ αυτό και πρέπει να συνεδριάσει άμεσα -όπως ζήτησε το ΠΑΣΟΚ- η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας και να κληθούν ο επικεφαλής της ΕΥΠ και ο πρόεδρος της Αρχής, οι οποίοι οφείλουν με αδιαμφισβήτητη τεκμηρίωση να πείσουν πως το κακόβουλο λογισμικό δεν λειτουργεί στην Ελλάδα υπό την ανοχή του κράτους. [Σε πολλά ευνομούμενα κράτη της Δύσης, άλλωστε, οι μυστικές υπηρεσίες τελούν υπό αυστηρό κοινοβουλευτικό έλεγχο, ακριβώς για να μην δρουν ασύδοτες.]

Και να εντοπίσουν ποιός/ποιοί μπορεί να παρακολουθούν ή να επιχειρούν να παρακολουθήσουν τις τηλεφωνικές συνομιλίες πολιτικών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών κ.α. Κι επειδή το άκουσα κι αυτό: είναι άλλο πράγμα το “βαλιτσάκι” πρώην ή και νυν υπαλλήλων της ΕΥΠ που παρέχουν “ιδιωτικές υπηρεσίες” (“εξτραδάκια” τα αποκαλούσαν παλιότερα στο κτίριο της Κατεχάκη), κι άλλο το Predator. Κατανοητό;

Έβδομο, και τελευταίο (προς το παρόν): Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να κινείται προς τις εκλογές με ανοικτό ένα μείζον θέμα Δημοκρατίας που καταρρακώνει τις στοιχειώδεις σχέσεις συνεννόησης που πρέπει να διατηρούν τα πολιτικά κόμματα. Μπορεί η κυβέρνηση να θεωρεί πως έχει την αυτοδυναμία στην τσέπη της στις δεύτερες κάλπες, όμως αυτό δεν σημαίνει πως έχει το δικαίωμα και την πολυτέλεια να διαρρηγνύει το πλαίσιο θεσμικής επικοινωνίας με την αντιπολίτευση. Πώς ακριβώς, για παράδειγμα, θα μπορούσε, εάν χρειαστεί, να συνεργαστούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Ανδρουλάκης εάν ο δεύτερος έχει την υποψία πως παρακολουθείτο με την ανοχή του πρωθυπουργού; Προσωπικά δεν δύναμαι ούτε καν να σκεφτώ κάτι τέτοιο, όμως το σπέρμα της αμφιβολίας είναι εδώ και αυτός που οφείλει να την διαλύσει είναι ο ίδιος ο πρωθυπουργός.