Αντίθετα, σύμφωνα επίσης με την ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων των υπηρεσιών εστίασης ανήλθε σε 10.734.747 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση 3,4% σε σχέση με το 2024, όπου είχε ανέλθει σε 11.117.232 χιλ. ευρώ.

Για τις επιχειρήσεις των καταλυμάτων των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών το 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών μεταξύ των ετών 2025 και 2024 παρατηρήθηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης (6,8%), Κέρκυρας και Ηρακλείου (6,6%). Ενώ μείωση καταγράφηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Θήρας (17,2%) και Μυκόνου (0,5%).

Για τις επιχειρήσεις των υπηρεσιών εστίασης των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών το 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών μεταξύ των ετών 2025 και 2024 παρατηρήθηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Θήρας (15,5%) και Μεσσηνίας (8,1%). Ενώ η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Κέρκυρας (3,7%) και Ηρακλείου (1,1%).

Τριμηνιαία στοιχεία σε επίπεδο χώρας:

Στο σύνολο των επιχειρήσεων των καταλυμάτων, ο κύκλος εργασιών το δ’ τρίμηνο του 2025 ανήλθε σε 1.698.231 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 3,8% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2024, όπου είχε ανέλθει σε 1.635.980 χιλ. ευρώ. Για τις επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών το 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, αύξηση στον κύκλο εργασιών παρατηρήθηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Κεφαλληνίας (15,7%) και Κω (14,6%). Ενώ μείωση καταγράφηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Θήρας (17,3%) και Ζακύνθου (1,6%).

Στο σύνολο των επιχειρήσεων των υπηρεσιών εστίασης, ο κύκλος εργασιών το δ’ τρίμηνο του 2025 ανήλθε σε 2.184.281 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση 3,8% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2024, όπου είχε ανέλθει σε 2.271.034 χιλ. ευρώ. Για τις επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών το 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών παρατηρήθηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Μυκόνου (15,7%) και Μεσσηνίας (15,1%). Ενώ αύξηση καταγράφηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Κορινθίας (8,7%) και Εύβοιας (0,4%).

Άνοδος 1,7% στις αφίξεις σε καταλύματα ξενοδοχειακού τύπου τον Δεκέμβριο πέρυσι

Σε 966.703 ανήλθαν τον Δεκέμβριο πέρυσι οι αφίξεις στα καταλύματα ξενοδοχειακού τύπου, κάμπινγκ και συλλογικά καταλύματα σύντομης διαμονής (ενοικιαζόμενα δωμάτια) της χώρας, και οι διανυκτερεύσεις σε 2.261.248, σημειώνοντας αύξηση σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024, κατά 1,7% στις αφίξεις και 1,2% στις διανυκτερεύσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, παρατηρήθηκε αύξηση 3,3% στις αφίξεις και 2,4% στις διανυκτερεύσεις των αλλοδαπών. Αντίστοιχα για τους ημεδαπούς, παρατηρήθηκε αύξηση στις αφίξεις και στις διανυκτερεύσεις κατά 1% και 0,6%, αντίστοιχα.

Μεγαλύτερη συμβολή στις αφίξεις και στις διανυκτερεύσεις παρατηρήθηκε από τους ημεδαπούς με 68% και 64,1% αντίστοιχα, στο σύνολο των καταλυμάτων. Ενώ, η μέση συνολική διανυκτέρευση ανήλθε σε 2,3 ημέρες.

Η δεύτερη φάση τον Οκτώβριο, οπότε η υποχρέωση θα επεκταθεί και στις υπόλοιπες με μικρότερα ακαθάριστα έσοδα.

Σταδιακά, ο τρόπος έκδοσης τιμολογίων από επιχειρήσεις και επαγγελματίες αλλάζει ριζικά από φέτος για όλους, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της έκδοσης εικονικών τιμολογίων.

Η εισαγωγή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης αναμένεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως:

• μείωση της απώλειας ΦΠΑ και περιορισμό της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων.
• σημαντική διευκόλυνση των επιχειρήσεων κατά την εκπλήρωση των δηλωτικών τους υποχρεώσεων, χάρη στην προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ και του εντύπου Ε3.
• ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μείωση του διαχειριστικού κόστους των ελληνικών επιχειρήσεων (κόστος έκδοσης, αποστολής & αποθήκευσης τιμολογίων, μείωση απωλειών τιμολογίων, λάθη χειροκίνητης καταχώρισης, διενέξεις με αντισυμβαλλόμενους).

Με το νέο σύστημα, οι επιχειρήσεις αποστέλλουν τα στοιχεία των συναλλαγών τους σε πιστοποιημένο πάροχο, ο οποίος εκδίδει το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το διαβιβάζει ταυτόχρονα στον εκδότη, στον παραλήπτη και στο myDATA της ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.

Συγκεκριμένα:

• μέχρι Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου οι επιχειρήσεις με τζίρο άνω του 1 εκατ. ευρώ, πρέπει να έχουν συνάψει σύμβαση με Πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, προκειμένου να εγκαταστήσουν τα συστήματα ηλεκτρονικής έκδοσης τιμολογίων.
• μέχρι 12 Φεβρουαρίου πρέπει να υποβάλουν στο myDATA τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων». Αυτή η δήλωση υποβάλλεται είτε από τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης με τον οποίο έχει συμβληθεί η επιχείρηση, είτε από την ίδια την επιχείρηση εφόσον επιλέξει να χρησιμοποιεί τη δωρεάν εφαρμογή timologio της ΑΑΔΕ.
• έως 31 Μαρτίου προβλέπεται μεταβατική περίοδος σταδιακής προσαρμογής. Κατά το διάστημα αυτό, θα μπορούν να λειτουργούν παράλληλα τα υφιστάμενα εμπορικά ή λογιστικά συστήματα και οι ειδικές φόρμες καταχώρησης με το νέο σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Από 1η Απριλίου καταργούνται τα «παραδοσιακά» συστήματα και εφαρμόζεται πλήρως ηλεκτρονική έκδοση τιμολογίων.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 της απόφασης Α.1112/2025, ο πάροχος υποβάλλει τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων» μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE το αργότερο εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης με την επιχείρηση. Η Οντότητα-Εκδότης (η επιχείρηση) λαμβάνει γνώση μέσω ανάρτησης στην εφαρμογή e-κοινοποιήσεις και ηλεκτρονικής ειδοποίησης, και δύναται να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη δήλωση εντός δέκα ημερών. Εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, τεκμαίρεται η αποδοχή.

Το δεκαήμερο αυτό τελειώνει, πρακτικά, για όλους στις 12 Φεβρουαρίου (10 ημέρες μετά την Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου).

• Ωστόσο, σύμφωνα με ενημέρωση από την ΑΑΔΕ, από τις 38.000 επιχειρήσεις που οφείλουν να συμμορφωθούν, μόλις 19.961 (53% του συνόλου) έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία.

Οι υπόλοιπες 18.000 επιχειρήσεις έχουν λιγότερο από δέκα ημέρες για να ελέγξουν αν και τι έχει δηλώσει για αυτές ο Πάροχος με τον οποίο θα έχουν συμβληθεί. Στις επιχειρήσεις αυτές η ΑΑΔΕ απέστειλε ήδη και ειδοποίηση για την εκκρεμότητα.

Μεταξύ αυτών, μάλιστα, 3.300 επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη πάροχο ή το timologio ή το myDATAapp, αλλά δεν έχουν προβεί στην απαραίτητη δήλωση.

Πάντως, η διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 6 προβλέπει ότι σε περίπτωση που ο πάροχος δεν υποβάλει εντός του διαστήματος των δέκα ημερών την απαιτούμενη δήλωση, η ευθύνη μεταφέρεται στη συμβαλλόμενη Οντότητα-Εκδότη (δηλαδή στην ίδια την επιχείρηση) η οποία φέρει η ίδια την υποχρέωση να υποβάλει τη δήλωση εντός δέκα ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας του παρόχου να υποβάλει δήλωση.

• Η δήλωση είναι υποχρεωτική, ασχέτως και εάν έχει ήδη ξεκινήσει να εκδίδει ηλεκτρονικά τιμολόγια νωρίτερα. Τυχόν παράλειψη συνεπάγεται σοβαρό κίνδυνο.

Από 13 Φεβρουαρίου και μετά, τα τιμολόγια που θα εκδοθούν χωρίς πάροχο ή εκτός των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp μπορεί να μη θεωρούνται νόμιμα. Βάσει νόμου, η μη έκδοση με έναν από τους παραπάνω δύο νόμιμους τρόπους ισοδυναμεί με μη έκδοση παραστατικού.

Αυτό σημαίνει πρόστιμο ίσο με 50% του ΦΠΑ για κάθε παραστατικό που θα εντοπιστεί από τον έλεγχο της φορολογικής διοίκησης ότι δεν εκδόθηκε νόμιμα. Συνεπώς η υποχρέωση δήλωσης μόνο «τυπική» δεν είναι, αφού τυχόν παράλειψη μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, ιδίως όσων έχουν υψηλό όγκο συναλλαγών.

• Από την 1η Οκτωβρίου 2026 ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις (με τζίρο κάτω του 1 εκατ. ευρώ), με μεταβατική περίοδο έως και τις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Η σταδιακή μετάβαση στοχεύει στην ομαλή προσαρμογή του επιχειρηματικού κόσμου στο νέο καθεστώς.

Για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες αυτής της κατηγορίας, προβλέπονται επίσης σημαντικά φορολογικά κίνητρα πρόωρης ένταξης.

Συγκεκριμένα, για τις επιχειρήσεις της δεύτερης φάσης που θα επιλέξουν να συνάψουν από τις πρώτες σύμβαση με Πάροχο και να ενταχθούν στην ηλεκτρονική τιμολόγηση τουλάχιστον δύο μήνες πριν την υποχρεωτική ημερομηνία (πρακτικά δηλαδή μέχρι 3 Αυγούστου) θα κερδίσουν 100% προσαυξημένη απόσβεση για την αγορά εξοπλισμού και λογισμικού, και 100% προσαύξηση της δαπάνης για την υπηρεσία τιμολόγησης τον πρώτο χρόνο.

Δηλαδή κάθε τέτοια δαπάνη θα εκπίπτει κατά 200%.

Τα φρέσκα και χύμα προϊόντα (κρέας, ψάρια, φρούτα, λαχανικά κτλ.) σημείωσαν την μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο, με +10,1% σε αξία, ενώ ακολούθησαν οι κατηγορίες Bazaar, που περιλαμβάνουν μη τρόφιμα όπως ρούχα, παιχνίδια και ηλεκτρικές συσκευές, καταγράφοντας ποσοστιαία αύξηση της τάξης του 9,6%.

Καθοριστική σε αυτή την ανάπτυξη ήταν η συνεισφορά και απόδοση των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων, τα οποία πραγματοποίησαν το 75% των πωλήσεων του οργανωμένου λιανεμπορίου και αναπτύχθηκαν με 5,9%. Αποδομώντας αυτή την θετική τάση σε εξέλιξη πωλούμενων όγκων και μέσης τιμής, είναι εμφανές ότι η ζήτηση είναι αυτή που οδηγεί την ανάπτυξή των FMCGs (4,2%), καθώς η μέση τιμή καλαθιού αυξήθηκε πιο μετριοπαθώς, κατά 1,7%. 

Αναλύοντας τα δεδομένα της αγοράς περαιτέρω, ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι μόνο στις υπερ-κατηγορίες των τυποποιημένων τροφίμων & ποτών υπάρχει ανάπτυξη της μέσης τιμής τους (+2,6%), ενώ στις υπερ-κατηγορίες των μη τροφίμων εξακολουθούμε να έχουμε αποπληθωριστικές τάσεις, όπως συνέβαινε και το 2024, με τα Προϊόντα Φροντίδας του Σπιτιού να μείωσαν περαιτέρω τη μέση τιμή τους κατά-1,0%, καθώς και τα Προϊόντα Προσωπικής Υγιεινής και Ομορφιάς κατά -2,2%.

Οι κατηγορίες που είδαν τους τζίρους τους να αυξάνονται με τους μεγαλύτερους ρυθμούς ήταν οι ευρύτερες κατηγορίες του Snacking (+10,9%), τα Γαλακτοκομικά προϊόντα (+9,5%), ενώ ακολούθησαν τα Προϊόντα Φροντίδας για τα Κατοικίδια (+8,7%), καθώς και τα Μη Αλκοολούχα Ροφήματα (+8,0%), στα οποία συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το κακάο και ο καφές.

Σε επίπεδο τυπολογιών καταστημάτων, όλα οι τύποι εμφάνισαν θετική πορεία, με τα Hyper markets να καταγράφουν αύξηση +8,8%, ενώ τα μικρά Super Markets (καταστήματα μεταξύ 401-1000 τ.μ.) και οι Superettes (καταστήματα μεταξύ 100-400 τ.μ.) παρουσίασαν ακόμη πιο έντονη θετική τάση στο +8,9% και 9,0% αντίστοιχα, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την αναδιάρθρωση του δικτύου των αλυσίδων, αλλά και την στροφή τους προς τα «καταστήματα ευκολίας/γειτονιάς». Το τελευταίο μάλιστα φαίνεται να έχει επηρεάσει και την απόδοση των καταστημάτων του λεγόμενου «παραδοσιακού λιανεμπορίου» (Περίπτερα &Ψιλικά), καθώς επίσης βάσει των πιο ανανεωμένων στοιχείων της NielsenIQ, για το κλείσιμο του 2025, η τάση του καναλιού αυτού(για συγκεκριμένο καλάθι κατηγοριών, που απογράφει η NielsenIQ ) είναι αρνητική, στο -2,8%.

Τέλος, η γεωγραφική ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι η ανάπτυξη είναι ευρέως διασκορπισμένη, με τα νησιά του Ιονίου & του Αιγαίου (+10,0%) και την Κρήτη(+9,6%) να ξεχωρίζουν για τις υψηλότερες ποσοστιαίες αυξήσεις στις πωλήσεις τους, ενώ η Αττική, η οποία συγκεντρώνει το 41% της αξίας της κατανάλωσης, παρουσιάζει την πιο μετριοπαθή τάση στο +5,9%. Το προαναφερθέν επιβεβαιώνει για μια ακόμη χρονιά την σημασία του τουρισμού για τον κλάδο, ειδικά για τις περιοχές που συγκεντρώνουν υψηλό αριθμό επισκεπτών, ενώ ενδεχομένως από μια άλλη οπτική ενισχύει την άποψη ότι η τάση του “Airbnb” και του “in-house meal preparation” συνεχίζει να επηρεάζει την αγοραστική συμπεριφορά όσον αφορά στο λιανεμπόριο τροφίμων.

Ο τομέας των Παιχνιδιών και αυτός αυξημένος, άγγιξε τα 270 εκατ. ευρώ από 260 εκατ. το προηγούμενο έτος.

Στα καλλυντικά ο τζίρος υπολογίζεται σε περίπου 230 εκατ. ευρώ, ο οικιακός εξοπλισμός στα 270 εκατ. ευρώ, στα βιβλία και πολιτιστικά είδη σε περίπου 140 εκατ. ευρώ, στα κοσμήματα και τα ρολόγια σε περίπου 180 εκατ. ευρώ και τέλος για τα υπόλοιπα, εποχικά δώρα και είδη διακόσμησης περίπου 260 εκατ. ευρώ.

Για να γίνει μία σύγκριση υπενθυμίζεται, ότι σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών για τις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου τον περυσινό Δεκέμβριο ήταν 4,3 δισ. ευρώ για επιχειρήσεις με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων σημειώνοντας αύξηση 5,5-5,8% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2023.

Για τις επιχειρήσεις χωρίς τους κλάδους οχημάτων, τροφίμων και καυσίμων, ο τζίρος τον Δεκέμβριο 2024 ήταν περίπου 1,39 δις ευρώ. Ο τζίρος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου τον Δεκέμβριο 2024 ανερχόταν σε περίπου 1,42 δις ευρώ, ενώ χωρίς οχήματα-τρόφιμα-καύσιμα, ήταν περίπου 0,65 δις ευρώ.

Γενικότερα πάντως η εικόνα δείχνει πώς οι καταναλωτές προσπάθησαν να μην κόψουν φέτος από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι παρά τις ανατιμήσεις που καταγράφονται στα τρόφιμα, ενώ τα ρούχα και τα δώρα δεν έχασαν σε σχέση με την περυσινή αντίστοιχη περίοδο.

Σίγουρα όμως μία πιο αντιπροσωπευτική και «καθαρή» εικόνα για την αγορά θα έχουμε, όπως αναφέρουν οι ειδικοί, μετά τα Θεοφάνεια.

Σε κάθε περίπτωση, και δεδομένης της σχετικά αναιμικής εικόνας που έδειξε, στο πρώτο τουλάχιστον κομμάτι της, η Χριστουγεννιάτικη περίοδος και δεν υπάρξει κάποια σημαντική διαφοροποίηση μέχρι τα Φώτα, η αγορά αναμένει τις χειμερινές εκπτώσεις 2026 που ξεκινούν στις 12 Ιανουαρίου για να καλύψει έστω ένα ποσοστό από το χαμένο έδαφος και να μαζέψει «ρευστότητα» ώστε να καλύψει κάποιες από τις υποχρεώσεις της.

Αυτό πάντως που προκάλεσε εντύπωση είναι ότι σε πολλά καταστήματα υπήρχαν προσφορές και εκπτώσεις ακόμα και μέσα στα Χριστούγεννα κάτι που αποδεικνύει και την σχετικά αδύναμη εικόνα που είχαν μέχρι στιγμής, εμπορικά, οι γιορτές.

Με τα νέα δεδομένα, το δημόσιο χάνει πλέον έως και 7 δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερα έσοδα από ΦΠΑ κάθε χρόνο, σε σχέση με το κοντινό παρελθόν, σύμφωνα με τα στοιχεία έκθεσης που έδωσε προ ημερών στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το «κενό» στην είσπραξη του ΦΠΑ (Vat Gap 2025).

Τα άλματα ήταν συνεχή: μέσα σε μία μόλις χρονιά (το 2024) ένα και μόνο νέο μέτρο -η καθολική επέκταση αποδοχής των πληρωμών με κάρτες- εκτιμάται ότι απέδωσε επιπλέον 400 εκατομμύρια ευρώ στα έσοδα του Δημοσίου από ΦΠΑ το 2024, με βάση νέα μελέτη του ΙΟΒΕ. 

Το όφελος αναμένεται να αποδειχθεί όμως πως ήταν ακόμα μεγαλύτερο το 2025 (στις δηλώσεις εισοδήματος του 2026) καθώς η εφετινή χρονιά ήταν η πρώτη όπου το μέτρο εφαρμόστηκε πλήρως σε όλους τους επαγγελματίες και σε ολόκληρη τη διάρκεια του έτους, από την Πρωτοχρονιά και μετά. 

Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: οι φορολογικές δηλώσεις του 2025 έδειξαν ρεκόρ αύξησης στα ακαθάριστα έσοδα (τζίρους) που δήλωσαν οι ελεύθεροι επαγγελματίες για το 2024.

Αυτομάτως ολόκληροι κλάδοι επιχειρήσεων -ιδίως επαγγέλματα της “νύχτας” και της οικοδομής- εμφάνισαν 10% έως 15% υψηλότερους.

Για παράδειγμα:

– οι ιδιοκτήτες μπαρ (ΚΑΔ 56.30) κατέγραψαν αύξηση τζίρου 15,2% (μέσα ακαθάριστα έσοδα 43.525 ευρώ το 2024, έναντι 37.777 ευρώ το 2023),

– εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ (ΚΑΔ 49.32) εμφάνισαν μέση είσπραξη 14,2% υψηλότερη από τον προηγούμενο χρόνο (18.595 ευρώ, έναντι 16.281 ευρώ)

– ηλεκτρολόγοι (ΚΑΔ 43.21) είχαν αύξηση 11,2% σε ένα χρόνο (36.301 ευρώ από 32.635 το 2023)

– υδραυλικοί (ΚΑΔ 43.22) δήλωσαν αύξηση 9,8% (32.354 ευρώ αντί 29.463)

– μαραγκοί (ΚΑΔ 43.32) με αύξηση 8,1% (35.593Euro από 32.913Euro).

Το «θαύμα» της Τεχνολογίας

Σε σχέση με μόλις ένα έτος πριν, τα μέτρα και οι αλλαγές εκτιμάται πως το 2025 απέδωσαν επιπλέον έσοδα 2,7 δισ. ευρώ, από φόρους οι οποίοι «χάνονταν» για το Κράτος τα προηγούμενα χρόνια λόγω φοροδιαφυγής.

Σε σχέση με το παρελθόν όμως, πριν καν επινοηθούν και εισαχθούν όλα τα νέα ψηφιακά εργαλεία και έλεγχοι, στην 15ετία της κρίσης (2010-2024) η χώρα μας έχασε συνολικά πάνω από 73 δισεκατομμύρια ευρώ, μόνο από την φοροδιαφυγή στον ΦΠΑ.

Από τα στοιχεία της Κομισιόν για το «κενό ΦΠΑ» στην Ελλάδα προκύπτει ότι:

– το 2009 πριν ξεσπάσει η ελληνική κρίση, το δημόσιο έχασε 7,5 δισ. από ΦΠΑ.

– το 2010 η απώλεια μειώθηκε σε 6,9 δισ. ευρώ

– το 2011 εκτοξεύθηκε πάνω από 9,2 δισ. ευρώ

– από 2012-2018 το κράτος έχανε περίπου 5 ως 7 δισ. κάθε χρόνο.

– από το 2019 οι απώλειες πέφτουν σταθερά κάθε χρόνο, κάτω από 5 δισ. το 2019, κάτω από 4 δισ. το 2020, κάτω από 3 δισ. το 2021, μέχρι να φτάσουν 2,1 δισ. το 2024.

Το αποτέλεσμα ήταν Μνημόνια, περικοπές μισθών και συντάξεων, μεγαλύτερη πίεση στους νομοταγείς φορολογούμενους, αθέμιτος ανταγωνισμός και οικονομική «ασφυξία» για τις συνεπείς επιχειρήσεις της χώρας.

Όλα άλλαξαν όμως μετά το 2019. Τότε ξεκίνησε η πιο μεγάλη αλλαγή, με την ενεργοποίηση των myDATA και με ένα συντονισμένο πλέγμα μέτρων που στόχευαν την καρδιά της φοροδιαφυγής.

Συγκεκριμένα:

1. τα ηλεκτρονικά βιβλία (myDATA): ξεκίνησαν πιλοτικά το 2019 και επεκτάθηκαν σε όλες τις επιχειρήσεις το 2020-2021. Καθολικά υποχρεωτική έγινε όμως η ισχύς τους μόλις στα τέλη του 2023. Από το 2024 διαμορφώνουν αυτομάτως πλέον τις δηλώσεις ΦΠΑ που εισπράττει το κράτος από τις επιχειρήσεις. Όλα τα τιμολόγια και οι αποδείξεις λιανικής καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο και διασταυρώνονται αυτόματα. Η ΑΑΔΕ δεν αναμένει πλέον τις ετήσιες φορολογικές δηλώσεις για να γνωρίζει τον τζίρο των επαγγελματιών, αφού τον παρακολουθεί και τον υπολογίζει “ζωντανά” κάθε στιγμή.

2. “POS παντού”: το 2024 επεκτάθηκε σε όλους τους κλάδους λιανικής και υπηρεσιών, η υποχρέωση εγκατάστασης τερματικών αποδοχής πληρωμών POS: από μπαρ και εστιατόρια έως τεχνικούς (υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, μαραγκούς) καθώς και στα ΤΑΞΙ. Ταυτόχρονα έγινε τεχνική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και με κάθε πληρωμή εκδίδεται απόδειξη που φαίνεται “online” στην ΑΑΔΕ αλλά και στο smartphone κάθε πελάτη-καταναλωτή. Πρακτικά εξάλειψε τα «κενά» μεταξύ φορολογικών δηλώσεων και ταμειακών εισπράξεων.

3. IRIS: το 2024 και 2025 μπήκαν δυναμικά στη ζωή καταναλωτών και επιχειρήσεων οι άμεσες τραπεζικές μεταφορές (IRIS). Επεκτάθηκαν ραγδαία, αφήνοντας ψηφιακό αποτύπωμα που καταγράφεται αυτόματα στα myDATA. Από τον Δεκέμβριο εφέτος το IRIS γίνεται αποδεκτό και σε σούπερ μάρκετ και πολυκαταστήματα, ενώ τα χρηματικά όρια αλλάζουν ξανά (διπλασιάζονται) από τις 15 Ιανουαρίου 2026.

Από το 2025 πλέον τα μέτρα επεκτείνονται ήδη στο Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και από το 2026 στο Ψηφιακό Τιμολόγιο, ενώ οι έλεγχοι ενισχύονται με ΑΙ και άλλες ψηφιακές τεχνολογίες.

Κλειδί η … «αυτοσυμμόρφωση»

Τέτοιες κινήσεις -ή και άλλες που έρχονται από το 2026- αυξάνουν τον «αυτοέλεγχο» και την φορολογική συμμόρφωση ολόκληρων επαγγελματικών κλάδων συνολικά, ανακόπτοντας την «φόρα» που είχαν πάρει πολλοί τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό ενισχύεται και για ένα ακόμα λόγο παραπάνω όμως: από το 2024, όλα αυτά τα ψηφιακά στοιχεία και δεδομένα, οδήγησαν σε νέο σύστημα προσδιορισμού και περιορισμού της φοροδιαφυγής, το οποίο «αυτοδεσμεύει» τις επιχειρήσεις στο τι θα δηλώσουν στην εφορία.

Κάθε χρόνο πλέον, η ΑΑΔΕ υπολογίζει και ανακοινώνει επισήμως τον μέσο ετήσιο τζίρο που εμφανίζει κάθε κλάδος της αγοράς, ανά Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητος -ΚΑΔ. Το σύστημα αυτό ενσωματώθηκε επίσημα και στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος, μαζί με τα έτη δραστηριότητας και τη μισθοδοσία.

Έτσι πλέον όμως, επιχειρήσεις και επαγγελματίες με σημαντικά χαμηλότερες δηλώσεις από τον πανελλαδικό μέσο όρο του κλάδου τους, γνωρίζουν εκ των προτέρων αν έχουν μεγάλες αποκλίσεις από όσα δείχνουν τα “ηλεκτρονικά βιβλία” όλου του κλάδου τους και ότι ίσως μπουν εξ αιτίας τους στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ για μελλοντικούς ελέγχους.

Αυτό σημειώνει σε δήλωσή του ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Θάνος Τσαγγάρηςμε αφορμή τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για την πορεία των θερινών εκπτώσεων.

Όπως τονίζει ο πρόεδρος, «παρά τις μεγάλες εκπτώσεις που έκαναν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό, η ζήτηση δεν ενισχύθηκε, επιβεβαιώνοντας ότι το 79,7% των επιχειρήσεων βιώνει την απορρύθμιση της αγοράς από τον Νόμο 4965/2022, ο οποίος απελευθέρωσε τις προσφορές. Η εκρηκτική αύξηση των λειτουργικών εξόδων των ΜμΕ την τελευταία τριετία από 26% στο 50% που καταγράφεται από το 70% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων σε συνδυασμό με τη διαρκή μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, δημιουργεί ένα καθεστώς οικονομικής ασφυξίας που οδηγεί τις περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε αδιέξοδο βιωσιμότητας». 
Ο ίδιος πρόσθεσε: «Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν ίδιους κανόνες, ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στα εργαλεία επιβίωσης. Αν η κυβέρνηση δεν δράσει τώρα, το 50% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα κλείσει μέσα στην επόμενη τριετία».

Κύρια ευρήματα της έρευνας

• Μείωση του τζίρου κατά τις θερινές εκπτώσεις παρουσίασαν σχεδόν οι 8 στις 10 εμπορικές επιχειρήσεις (ποσοστό 77,4%)
• Το 88,8% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι υπήρξε απορρύθμιση της αγορά από τον Νόμο 4965/2022, ο οποίος απελευθέρωσε τις προσφορές.
• Το 84% των επιχειρήσεων ζητάει νέο θεσμικό πλαίσιο το οποίο να περιορίζει τις προσφορές και να θέτει κανόνες που να απαγορεύουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό από τους μεγάλους παίκτες της αγοράς.
• Συνεχής μεταφορά τζίρου από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προς τις πολυεθνικές, τα πολυκαταστήματα και τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες (ευρωπαϊκές και ασιατικές).
• Τα e-shop των μικρών επιχειρήσεων είναι ανενεργά, καθώς τα έσοδά τους δεν καλύπτουν τα λειτουργικά τους έξοδα (ισχύει για το 58,5% των ερωτηθέντων).
• Αύξηση λειτουργικών εξόδων, από 26% έως 50% την τελευταία τριετία, δήλωσε το 54,1% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων. Ενοίκια – ενέργεια – ασφαλιστικές εισφορές – τραπεζικές χρεώσεις κ.λπ. αποτελούν βάρος αβάστακτο για τις μικρές επιχειρήσεις.
• Η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών έχει υποχωρήσει ενώ το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος καταλήγει στις πολυεθνικές, στις μεγάλες επιχειρήσεις και στα παντοδύναμα πολυεθνικά e-shop.
• Οι τράπεζες είναι ουσιαστικά κλειστές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ υπάρχει ανυπαρξία στήριξης από τα ευρωπαϊκά προγράμματα από την εποχή των Μνημονίων.

Τι ζητά ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών

• Έλεγχο και ρύθμιση του ανταγωνισμού με νέο θεσμικό πλαίσιο προσφορών/εκπτώσεων, προκειμένου να σταματήσει το άναρχο περιβάλλον των διαρκών προσφορών/εκπτώσεων και επιβολή υψηλού εθνικού τέλους στα μικροδέματα από τις ασιατικές πλατφόρμες.
• Ριζική ρύθμιση χρεών:
  • α) ρύθμιση χρεών σε 150 δόσεις
  • β) λειτουργικό εξωδικαστικό μηχανισμό
  • γ) ειδική ρύθμιση για τους επαγγελματίες οι οποίοι θέλουν να τερματίσουν τον επαγγελματικό τους βίο με αξιοπρέπεια
  • δ) κατάργηση του προστίμου 15% για απώλεια δόσης ρύθμισης ή επιβολή του συνολικά μετά την απώλεια της τρίτης δόσης.
• Μείωση φορολογίας και άμεση πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω τραπεζών ή μιας ενισχυμένης Αναπτυξιακής Τράπεζας.
• Συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης με περισσότερο απλοποιημένα κριτήρια για να μην αποκλείονται.
• Επαναφορά της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης 9 ετών για τις επαγγελματικές μισθώσεις και
• Τριετή παράταση στα μισθωτήρια τα οποία λήγουν εντός της επόμενης τριετίας με προσαύξηση 3%.

Όπως αναφέρει η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, «οι θερινές εκπτώσεις του 2024 ολοκληρώθηκαν εν μέσω πολλαπλών αντιφάσεων. Η ανάκαμψη δεν φαίνεται να εδραιώνεται στην αγορά εξαιτίας της διατήρησης των ανοδικών πιέσεων στο λειτουργικό κόστος και στις φορολογικές υποχρεώσεις.

Παράλληλα, η σωρευτικά διαβρωτική επίδραση του πληθωρισμού έχει συρρικνώσει το διαθέσιμο εισόδημα, καθιστώντας τους καταναλωτές ιδιαίτερα επιφυλακτικούς, με την αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον να παραμένει. Στα θετικά περιλαμβάνονται τα μεγέθη του τουρισμού για το πρώτο εξάμηνο του έτους, σε επίπεδο εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης και ταξιδιωτικών εισπράξεων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα περιορίζονται στις τουριστικές περιοχές, ενώ η αδύναμη εγχώρια παραγωγική βάση συνεπάγεται επιβάρυνση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, συρρικνώνοντας τον ήδη περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο».

Σύμφωνα με την εκτίμηση των εμπόρων, συντριπτικό είναι το ποσοστό των επιχειρήσεων (85%) που θεωρεί πως φέτος οι καταναλωτές ήταν περισσότερο συγκρατημένοι στις αγορές τους συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, παρά τη σχετική συζήτηση, μόνο 4 στις 10 επιχειρήσεις (42%) στην έρευνα της ΕΣΕΕ φάνηκε να μπορούν να πραγματοποιούν πωλήσεις και εκτός φυσικού καταστήματος. Το εύρημα αυτό εκτιμάται από τους εμπόρους σημαντικό, όχι διότι φαίνεται να αντιστέκεται η μικρομεσαία εμπορική δραστηριότητα το διαδίκτυο και τις νέες τεχνολογίες αλλά κυρίως λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών που επιβάλει το κόστος του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Στο μεταξύ σύμφωνα και με τα αποτελέσματα της εξαμηνιαίας έρευνας του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, οι 8 στις 10 επιχειρήσεις κατέγραψαν χαμηλότερο ή ίδιο τζίρο σε σχέση με πέρυσι κατά τη διάρκεια της θερινής εκπτωτικής περιόδου ενώ εκτιμάται ότι στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο η έλλειψη διαθέσιμου οικογενειακού εισοδήματος, η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη παγκόσμια οικονομική αβεβαιότητα, κάνουν δύσκολα προβλέψιμη τη συμπεριφορά του καταναλωτικού κοινού για το επόμενο εξάμηνο.

Ο προβληματισμός των εμπόρων, ως προς τις δυνατότητες ανάκαμψης της εμπορικής αγοράς καταγράφεται και στην έρευνα της ΕΣΕΕ. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει η ΕΣΕΕ, δεν πρέπει να λησμονούνται δύο παράμετροι:

• Αφενός, το γεγονός ότι πλέον έχει εδραιωθεί η κουλτούρα των πωλήσεων εκτός φυσικού καταστήματος.
• Αφετέρου, η κόπωση που παρατηρείται στην αγορά εξαιτίας του σωρευτικού αποτελέσματος των πολλαπλών κρίσεων και κυρίως της συρρίκνωσης της αγοραστικής δύναμης ως συνέπεια της ακρίβειας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου ο κύκλος εργασιών ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων, η αύξηση αυτή δεν υπερέβη το 10% για περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις ενώ αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου ο κύκλος εργασιών υποχώρησε κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων, η μείωση για το 69% των επιχειρήσεων ήταν ισχυρότερη και υπερέβη το 20%.

Από την πλευρά του το υπουργείο Ανάπτυξης, στο πεδίο ευθύνης του, έχει εντείνει, περαιτέρω, τους ελέγχους σε όλο το εύρος της αγοράς ενώ επιδιώκει, σταδιακά, να ενδυναμωθεί ο ρόλος των καταναλωτών στη μάχη κατά της ακρίβειας με την επιλογή της συμφερότερης τιμής και κατ’ επέκταση να ενισχυθεί ο ρόλος του στη λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, ήδη διερευνώνται οι δυνατότητες ώστε να αυξηθεί περαιτέρω η χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-katanalotis και να γίνει «φιλικότερη» στους χρήστες.

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα οι καταναλωτές μπορούν να κάνουν σύγκριση τιμών σε περισσότερους από 3.000 κωδικούς βασικών καταναλωτικών προϊόντων σε διάφορες αλυσίδες σούπερ μάρκετ καθώς και να συγκρίνουν «καλάθια» προϊόντων αλλά σκοπός είναι, στο προσεχές διάστημα, να μπορούν να βλέπουν και ένα ιστορικό τιμών ανά προϊόν και ανά σούπερ μάρκετ, ώστε να έχουν άποψη για την πορεία διαμόρφωσης των τιμών.Επιπλέον, οι καταναλωτές θα βλέπουν στην εφαρμογή και τις τιμές των καυσίμων ανά περιοχή και ανά πρατήριο, που σήμερα αναρτώνται σε άλλη πλατφόρμα και δίπλα στις τρέχουσες τιμές θα προστεθούν και οι μέσες τιμές ανά νομό, με σκοπό να έχουν οι καταναλωτές μια ολοκληρωμένη άποψη και να πιέζονται εταιρίες και πρατηριούχοι να κρατούν όσο το δυνατόν χαμηλότερα το κόστος των καυσίμων.

Σε ισχύ το καλάθι με τα σχολικά είδη

Στο μεταξύ για το επόμενο δίμηνο, ο τζίρος στο λιανεμπόριο θα συγκεντρωθεί στα είδη που σχετίζονται με τη νέα σχολική χρονιά.

Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την έναρξη της σχολικής χρονιάς, τέθηκε σε ισχύ από την Τετάρτη  28 Αυγούστου έως και τις 15 Οκτωβρίου, το καλάθι με τα σχολικά είδη για το οποίο ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έχει ζητήσει από τις επιχειρήσεις να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια  μείωσης του κέρδους και οι τιμές να είναι καλύτερες από πέρυσι.

Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησαν αυστηροί έλεγχοι από την πλευρά της πολιτείας για το περιθώριο κέρδους και τις ανατιμήσεις στα σχολικά είδη. Υπενθυμίζεται ότι το πρόστιμο για σχετικές παραβάσεις έχει πενταπλαστιαστεί και έχει ανέλθει στα 5 εκατ. ευρώ μετά από νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης.Στο καλάθι του μαθητή εντάσσονται: σχολικές τσάντες, κασετίνες. τετράδια / μπλοκ (και ετικέτες τετραδίων και καλύμματα), μολύβια ξύλινα ή μηχανικά, χρωματιστοί μαρκαδόροι / ξυλομπογιές, στυλό, γόμες, ξύστρες, διαβήτες, χάρακες (σετ γεωμετρικών οργάνων) και φωτοτυπικό χαρτί.Η ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού για τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία γίνεται υποχρεωτικά: α) Μέσω ειδικού σήματος που τοποθετείται επί των προϊόντων ή στο φυσικό ή στον ηλεκτρονικό χώρο πώλησής τους ή σε κάθε μέσο με το οποίο τα προϊόντα διαφημίζονται στον καταναλωτή, β) μέσω ανάρτησης, στην είσοδο κάθε καταστήματος, ευκρινούς λίστας/καταλόγου των προϊόντων που συνθέτουν το καλάθι του νοικοκυριού καθώς και των τιμών στις οποίες προσφέρονται τα προϊόντα και γ) μέσω ενός τουλάχιστον ξεχωριστού σημείου πώλησης, σε περίοπτη θέση του καταστήματος, στο οποίο τοποθετούνται και διατίθενται στο καταναλωτικό κοινό συγκεντρωμένα τα προϊόντα.Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι αν τα αποθέματα προϊόντος που συμμετέχει στην πρωτοβουλία εξαντληθούν σε ένα ή περισσότερα καταστήματα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να αντικαθιστούν προσωρινά το προϊόν που εξαντλήθηκε με αντίστοιχο προϊόν που διατίθεται στην ίδια ή χαμηλότερη τιμή και στην ίδια ή μεγαλύτερη ποσότητα.Αν δεν υπάρχει τέτοιο προϊόν στο κατάστημα, οι υπόχρεοι μεριμνούν για την τροφοδοσία του καταστήματος στο οποίο εξαντλήθηκε το προϊόν εντός δύο ημερών με επαρκή ποσότητα του προϊόντος που εξαντλήθηκε ή ενημερώνουν το υπουργείο Ανάπτυξης και την ψηφιακή πλατφόρμα e-katanalotis για την οριστική αντικατάσταση του προϊόντος στο σύνολο των καταστημάτων τους. Το νέο προϊόν θα πρέπει επίσης να βρίσκεται σε επάρκεια. Η οριστική αντικατάσταση προϊόντος επιτρέπεται για μία μόνο φορά μέχρι την νέα τακτική υποβολή καταλόγου προϊόντων.«Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατό, ώστε να ελαφρύνουμε τον οικογενειακό προϋπολογισμό ενόψει της φετινής σχολικής χρονιάς» έχει δηλώσει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος Κώστας Γεράρδος

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλης Κορκίδης εξέφρασε την πεποίθησή του ότι το καλάθι του μαθητή έρχεται για να συγκρατήσει τις τιμές των βασικών σχολικών ειδών. Πέρυσι, οι τιμές στα σχολικά αναλώσιμα είδη εμφάνισαν αύξηση άνω του 10%, ενώ, σύμφωνα με την ετήσια μείωση 6% των τιμών στα χαρτικά τον Ιούλιο, εκτιμάται πως φέτος δεν θα έχουμε αυξήσεις, παρά τον τετραπλασιασμό του μεταφορικού κόστος των εισαγωγών από Κίνα το 2024. Έτσι, υπολογίζεται, πως το μέσο κόστος της σχολικής λίστας θα κυμαίνεται, ανάλογα την σχολική ηλικία από 20 έως 50 ευρώ. Βεβαίως, προσθέτει ο ίδιος, πρέπει να επισημανθεί, ότι η σχολική λίστα δεν εξαντλείται στη γραφική ύλη και στα αναλώσιμα, αφού συνήθως περιλαμβάνει και άλλα είδη, όπως σχολικά βοηθήματα, είδη ζωγραφικής και χειροτεχνίας, ξενόγλωσσα βιβλία, φόρμες γυμναστικής και άλλα συμπληρωματικά προϊόντα και δραστηριότητες, οι τιμές των οποίων δεν συμπεριλαμβάνονται στο καλάθι.

Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη: «Οι εισαγωγείς, οι ελληνικές επιχειρήσεις κατασκευής σχολικών και χαρτικών ειδών και, βεβαίως, εμπορικά και βιβλιοχαρτοπωλεία, καλούνται, για άλλη μια φορά, να βάλουν πλάτη και να κρατήσουν τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα, καθώς είναι απόλυτη ανάγκη να στηριχθεί η ελληνική οικογένεια, ώστε τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε όλα τα απαραίτητα εφόδια. Επίσης, εάν θέλουμε να σταματήσουμε την απώλεια των περίπου 9 δις. ευρώ ετήσιων πωλήσεων από e-shops τρίτων χωρών στην ελληνική αγορά, είμαστε υποχρεωμένοι να γίνουμε, όσο το δυνατόν πιο ανταγωνιστικοί. Πρέπει λοιπόν να δώσουμε κίνητρα με προσιτές τιμές, όλο τον χρόνο στους εγχώριους διαχρονικούς πελάτες μας, ώστε να επιλέγουν να κάνουν τις αγορές τους, είτε φυσικά, είτε ψηφιακά από τα ράφια ελληνικών καταστημάτων. Ο συνδυασμός εκπτώσεων, προσφορών και καλαθιών λειτουργεί υπέρ των καταναλωτών».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η αγορά «ζεστάθηκε» με το δώρο των Χριστουγέννων

Ο ίδιος προσθέτει ότι είναι σαφές πως η αγορά «ζεστάθηκε» με το δώρο των Χριστουγέννων, αλλά και με το επιπρόσθετο βοήθημα που η κυβέρνηση έδωσε στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες. «Το ποσό των 800 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκε αθροιστικά πέρυσι αναμένεται να αυξηθεί σε πάνω από 1 δις ευρώ από την μείωση της ανεργίας και την αύξηση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα» εκτιμά ο κ. Κορκίδης και προσθέτει: «Αναμένουμε λοιπόν να καλύψει τις οικογενειακές και κοινωνικές ανάγκες των εορτών, ενώ θα ενισχύσει εξίσου ουσιαστικά την καταναλωτική δαπάνη τις τελευταίες εργάσιμες μέρες της χρονιάς, ώστε να κλείσει με ισχυρό θετικό πρόσημο το ταμείο του 2023».

Με ανοικτά τα μαγαζιά και αυτή την Κυριακή, και με σύμμαχο τον καιρό, ο κόσμος θα βγει για τα ψώνια του, όπως σημείωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Σταύρος Καφούνης.

Γενικότερα για τις τιμές ο κ. Κορκίδης σημείωσε: «Μακάρι στην ελληνική αγορά να συνδυαστούν και φέτος, τόσο η καλή αρχή της εμπορικής κίνησης από τις «Black Friday» προσφορές, όσο και η συνέχεια στις γιορτές, έως και τις χειμερινές εκπτώσεις. Με τη σκέψη στις πληθωριστικές δυσκολίες και το ενεργειακό κόστος, που δημιουργούν ένα αβέβαιο οικονομικό σκηνικό, πρέπει να καταλάβουμε ότι η διατήρηση χαμηλών τιμών στο λιανεμπόριο είναι προς το συμφέρον όλων μας. Τα τελευταία στοιχεία της λιανικής από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα δείχνουν μια «πληθωριστική» μεν, αλλά ενθαρρυντική δε, αύξηση του τζίρου κατά τουλάχιστον 10% η οποία σε μια περίοδο παρατεταμένης ακρίβειας είναι ικανοποιητική. Ο εμπορικός κόσμος της χώρας ευελπιστεί ότι η φετινή εορταστική περίοδος μπορεί να «συμπληρώσει» σε κίνηση και τζίρο τους στόχους της φετινής χρονιάς. Παρά το γεγονός ότι το διάστημα μέχρι τέλος του έτους είναι μικρό, η ένταση της αγοραστικής κίνησης των εορτών πιστεύουμε να είναι ικανή, ώστε να ικανοποιήσει εκτός από τους μεγάλους και τους μικρούς της αγοράς».

Σχετικά με τις τιμές ο κ. Καφούνης ανέφερε ότι όπως φαίνεται από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όχι για τρόφιμα, αλλά για τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, την ένδυση και την υπόδηση ο δείκτης κινείται σε μονοψήφια χαμηλά ποσοστά αύξησης 1, 2 ή 3%. Άρα, συνέχισε ο ίδιος, η αγορά έχει πολύ καλές τιμές και καταδεικνύεται, ξεκάθαρα, η προσπάθεια που καταβάλουν οι εμπορικές επιχειρήσεις.

Συγκρατημένη αισιοδοξία επικρατεί στον εμπορικό κόσμο για την μέχρι τώρα πορεία των θερινών εκπτώσεων που ξεκίνησαν στις 10 Ιουλίου καθώς ο παρατεταμένος καύσωνας περιόρισε την αγοραστική κίνηση με αποτέλεσμα οι απώλειες στον τζίρο να αγγίζουν το 30%, σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Την ίδια ώρα το υπουργείο Ανάπτυξης εντείνει τους ελέγχους στην αγορά προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα παραπλανητικών εκπτώσεων έχοντας ως προτεραιότητα την προστασία των καταναλωτών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, η Διϋπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους 1,44 εκατ. ευρώ σε τρεις μεγάλες αλυσίδες πώλησης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών (Πλαίσιο Computers, Public και Praktiker) καθώς σε ελέγχους της διαπιστώθηκε ότι παραβίαζαν το άρθρο 15 του νόμου 4177/2013, όπως ισχύει, και σε εφαρμογή της ΥΑ 35935/2023 “Κώδικας δεοντολογίας περί ανακοίνωσης μειωμένης τιμής σε περίοδο εκπτώσεων”.

“Παραπλανητικές πρακτικές εις βάρος των καταναλωτών δεν γίνονται ανεκτές” ανέφερε σε δήλωσή του ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας και προανήγγειλε ότι “το επόμενο διάστημα οι έλεγχοι θα ενταθούν”. Ο υπουργός τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι “η επιβολή των προστίμων αποδεικνύει στους πολίτες και στην κοινωνία ότι η αγορά δεν είναι ανεξέλεγκτη, ότι η αγορά ελέγχεται. Ότι η δική μας κυβέρνηση είναι υπέρ της ελεύθερης αγοράς αλλά όχι της ασύδοτης αγοράς”. Ο ίδιος ανέφερε ότι σκοπός “δεν είναι να τιμωρήσουμε ή να κάνουμε κακό στις αλυσίδες. Σκοπός μας είναι να τηρήσουν το νόμο και να προστατεύσουμε τον καταναλωτή. Και θέλω να σας πω ότι αυτό είχε αποτέλεσμα, γιατί αμέσως με το που επιβλήθηκαν τα πρόστιμα εξαφανίστηκαν και οι εικονικές εκπτώσεις”. Ο κ. Σκρέκας σημείωσε: “Δεν θα επιτρέψουμε την αναρχία στην αγορά, θα είμαστε αμείλικτοι με τους παραβάτες του νόμου”.

Προβληματισμός στον εμπορικό κόσμο

Εστιάζοντας στον νέο κώδικα δεοντολογίας περί ανακοίνωσης μειωμένης τιμής σε περίοδο εκπτώσεων, ο Μάκης Σαββίδης, αντιπρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας και αντιπρόεδρος GRECA μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ επεσήμανε: “σωστά πράττει η κυβέρνηση και επιβάλλει πρόστιμα σε επιχειρήσεις για πλασματικές εκπτώσεις”. Ο ίδιος τόνισε ότι “κύριο μέλημα του εμπορίου είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν υπάρχουν αθέμιτες πρακτικές από κάποιους που παίρνουν τη δουλειά από αυτούς που λειτουργούν νόμιμα και σωστά. Οι έλεγχοι του υπουργείου είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και στόχο έχουν να διασφαλίσουν τη σωστή λειτουργία της αγοράς. Όσες επιχειρήσεις κάνουν παρατυπίες θα πρέπει να σταματήσουν γιατί το μόνο που πετυχαίνουν είναι να λειτουργούν εις βάρος των υγιών επιχειρήσεων που αποτελούν την συντριπτική πλειονότητα”.

Αναφορικά με τα πρόστιμα 1,44 εκατ. ευρώ της ΔΙΜΕΑ στις τρεις μεγάλες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου για παραπλανητικές εκπτώσεις, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλης Κορκίδης δήλωσε: “εφόσον επιβεβαιώνονται, καλώς επιβλήθηκαν, ανεξάρτητα εάν οφείλονται σε παράλειψη ή λάθος, αφού τέτοιου μεγέθους και φήμης επιχειρήσεις πρέπει να δίνουν το καλό παράδειγμα στην εφαρμογή του νόμου και βεβαίως στη προστασία του καταναλωτή. Οφείλω πάντως να αναφέρω πως η παραβατικότητα στην ελληνική αγορά τα τελευταία χρόνια δεν ξεπερνά το 5%, δείχνοντας επαγγελματική ωριμότητα, αλλά και τον απαραίτητο σεβασμό στον πελάτη, που είναι και ο αυστηρότερος τιμωρός”.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας περί ανακοίνωσης μειωμένης τιμής σε περίοδο εκπτώσεων ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Απρίλιο και ενσωματώνει σχετική κοινοτική οδηγία, προβλέπεται ότι σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο έμπορος για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος που το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά. Όταν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια των 30 ημερών, πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών.

Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν τον τζίρο

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Μάκης Σαββίδης, αντιπρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας και αντιπρόεδρος GRECA επεσήμανε ότι “οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τις πρώτες εβδομάδες των θερινών εκπτώσεων αλλά και την Κυριακή 16 Ιουλίου που ήταν τα καταστήματα ανοικτά, λειτούργησαν αποτρεπτικά. Η μειωμένη επισκεψιμότητα, σε συνδυασμό με τις πληθωριστικές πιέσεις και το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών οδήγησαν τις εμπορικές επιχειρήσεις σε απώλεια τζίρου που εκτιμάται ότι αγγίζει το 30%”.

“Τα εμπορικά κέντρα, τα υπερκαταστήματα και τα πολυκαταστήματα, ήταν ίσως οι πιο κερδισμένοι των πρώτων ημερών των εκπτώσεων, λόγω των μεγάλων κλιματιζόμενων κοινόχρηστων χώρων, που φαίνεται να προσέλκυσαν περισσότερους καταναλωτές για τις αγορές τους”, δήλωσε ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλης Κορκίδης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πρώτες δύο εβδομάδες των εκπτώσεων, που παραδοσιακά είναι οι καλύτερες σε αγοραστική κίνηση, ”κάηκαν” από τις υψηλές θερμοκρασίες του Ιουλίου, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

“Το λιανικό εμπόριο για μια ακόμη φορά καλείται να ξεπεράσει τα εμπόδια του επίμονου πληθωρισμού, αλλά και τα προβλήματα του φετινού καύσωνα. Το βέβαιο είναι πως, οι θερινές εκπτώσεις έχουν ακόμα πολύ δρόμο μέχρι το τέλος Αυγούστου, ενώ το λιανικό εμπόριο θα κληθεί τον Σεπτέμβριο να κάνει το τελικό ταμείο των αποτελεσμάτων του τζίρου και του όγκου πωλήσεων του φετινού καλοκαιριού” υπογράμμισε ο κ. Κορκίδης.

Στόχος του λιανικού εμπορίου το φετινό καλοκαίρι είναι ο συνολικός τζίρος του διμήνου Ιουλίου-Αυγούστου να κινηθεί πάνω από τον περυσινό πήχη των 6,6 δισ. ευρώ και να ξεπεράσει φέτος τα 7 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, στο λιανικό εμπόριο, οι τρέχουσες πωλήσεις ενισχύθηκαν από την αρχή του έτους σημειώνοντας ετήσια αύξηση 12,7%. Συγκεκριμένα, από τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι η Περιφέρεια Αττικής παρουσιάζει, μετά την Περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου με 15%, την μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών με 13,3%. Παράλληλα το ύψος των αποθεμάτων αποκλιμακώνεται, ενώ η εξέλιξη των πωλήσεων το τελευταίο διάστημα δείχνει πως κυμαίνονται μηνιαίως σταθερά στα 3,55 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι από τα 3,55 δισ. ευρώ τα 1,24 δισ. ευρώ αναλογούν στις μικρομεσαίες του λιανικού εμπορίου, ενώ εάν εξαιρέσουμε τρόφιμα και καύσιμα, τότε ο μηνιαίος τζίρος δεν ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ. Η αύξηση του τζίρου το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου στηρίζεται και στις αυξημένες τουριστικές ροές, κατά την περίοδο των θερινών εκπτώσεων, όπου οι ξένοι επισκέπτες μπαίνουν στο άθροισμα του τζίρου με την “εισαγόμενη κατανάλωση”. Αυτό εξηγεί συγκριτικά με άλλες αγορές της Αττικής, σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, την αυξημένη κίνηση στο κέντρο της Αθήνας, καθώς και τις περιοχές με μεγαλύτερες τουριστικές ροές, τουλάχιστον πριν ξεσπάσουν οι μεγάλες καταστροφικές πυρκαγιές.

Προσφορές σε ψηφιακά και φυσικά καταστήματα

Με προκρατήσεις αλλά και προσφορές τόσο στα ψηφιακά όσο και στα φυσικά καταστήματα, οι έμποροι έχουν στόχο να ρευστοποιήσουν εποχικά προϊόντα και να δουν τον τζίρο τους να ανεβαίνει σημαντικά.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων & Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος, Αντώνης Μακρής «οι εμπορικές επιχειρήσεις προσβλέπουν σε πολύ καλούς τζίρους κατά τις θερινές εκπτώσεις ώστε να ανακτηθούν οι χαμένες πωλήσεις λόγω των βουλευτικών εκλογών και περιμένουν να εξυπηρετήσουν τους Έλληνες καταναλωτές αλλά και τους τουρίστες με γεμάτα ράφια και δελεαστικές τιμές».

Ο ίδιος προσθέτει ότι τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας του ΣΕΛΠΕ, με την επιστημονική υποστήριξη του εργαστηρίου ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, καταγράφουν ένα καταναλωτικό κοινό πιεσμένο, σε ένα μεταβατικό στάδιο, με βασική ανησυχία τις πληθωριστικές πιέσεις σε προϊόντα και ένα αρνητικό, αλλά βελτιούμενο καταναλωτικό κλίμα στην αγορά της λιανικής στην Ελλάδα:

«Το καταναλωτικό κλίμα βελτιώνεται και αισιοδοξούμε ότι, παρά την πίεση του διαθέσιμου εισοδήματος, το κοινό θα αξιοποιήσει τις ευκαιρίες και θα πραγματοποιήσει συμφέρουσες αγορές ικανοποιώντας βασικές ανάγκες του» επισημαίνει ο κ. Μακρής και συμπληρώνει ότι «καθοριστικό ρόλο στην περαιτέρω ώθηση των πωλήσεων των εμπορικών επιχειρήσεων θα διαδραματίσει ο τουρισμός που κινείται σε πολύ καλά επίπεδα».

Κορκίδης: Ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ε.Β.Ε.Π. και Π.Ε.Σ.Α., Βασίλη Κορκίδη, αισιόδοξοι παρουσιάζονται και οι έμποροι της Αττικής: «Ο εμπορικός κόσμος διατηρεί την αισιοδοξία του και έχει εναποθέσει τις ελπίδες του για μεγαλύτερη κατανάλωση από πέρυσι στις αυξημένες τουριστικές ροές, κατά την περίοδο των θερινών εκπτώσεων, όπου και οι τουρίστες θα μπουν στο άθροισμα του τζίρου με την «εισαγόμενη κατανάλωση. Η ένδυση και η υπόδηση, έχουν την πρωτοκαθεδρία στις προτιμήσεις των καταναλωτών στις τακτικές εκπτώσεις και διατηρούν, από την αρχή του έτους, διπλό θετικό πρόσημο με +2% σε κύκλο εργασιών και +4% σε όγκο πωλήσεων, επιβεβαιώνοντας ένα συγκριτικά χαμηλότερο ρυθμό αύξησης τιμών. Το επιθυμητό είναι η σημαντική ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην αγορά να συνεχιστεί τη θερινή περίοδο των εκπτώσεων, ώστε όλοι οι καταναλωτές να ”εκμεταλλευτούν” τις συμφέρουσες τιμές και οι επιχειρήσεις λιανικής να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών και τον όγκο πωλήσεών τους» επισημαίνει ο κ. Κροκίδης.

Τι ορίζει ο νόμος για τις παραπλανητικές τιμές

Σύμφωνα με τον ΕΣΑ, οι εμπορικές επιχειρήσεις καλούνται να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή καθώς σύμφωνα με την παράγραφο 2α άρθρου 15 ν. 4177/2013, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 5039/2023, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο έμπορος για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής.

Επίσης, πρέπει να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των διατάξεων περί εκπτώσεων και μειωμένων τιμών, καθώς οι κυρώσεις είναι βαριές. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 21 ν. 4177/2013, σε όσους παραβαίνουν το νόμο επιβάλλεται πρόστιμο ποσού ίσου με το 1% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι κατώτερο από 10.000 ευρώ. Στην επιβαρυντική περίπτωση που οι εκπτώσεις αποδειχτεί ότι είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο των 20.000 ευρώ.

Τι να προσέξουν οι καταναλωτές

Ιδιαίτερα προσεκτικοί στις αγορές τους κατά την περίοδο των εκπτώσεων θα πρέπει να είναι οι καταναλωτές. Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς, στα σημεία όπου πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα, η αρχική και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων, με αναφορά στην κατάλληλη μονάδα μέτρησης ανά προϊόν.

Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή που εφάρμοζε ο έμπορος για καθορισμένο χρονικό διάστημα πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Επίσης, κατά τη διενέργεια εκπτώσεων, εκτός από την αναγραφή της παλαιάς και της νέας μειωμένης τιμής των αγαθών και υπηρεσιών που πωλούνται με έκπτωση, επιτρέπεται και η αναγραφή και εμπορική επικοινωνία ποσοστού έκπτωσης. Τα καταστήματα Stock ή Outlet υποχρεούνται να αναγράφουν την παλαιά τιμή πώλησης, διαγραμμένη και τη νέα μειωμένη τιμή πώλησης, με τρόπο που να επικοινωνεί στον καταναλωτή τη σαφή διάκριση μεταξύ των δύο αυτών τιμών.