Σπύρος Σιδέρης

Σε αυτό το πλαίσιο, ο πόλεμος μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός πολιτικής ανασύνταξης, κοινωνικής κινητοποίησης και ιδεολογικής επανανοηματοδότησης του ιρανικού κράτους. Και ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο είναι που προκαλεί ανησυχία σε δυτικούς αναλυτές και ιδιαίτερα στην Ουάσιγκτον.

Η ιστορία των επαναστάσεων δείχνει ότι οι πόλεμοι συχνά λειτουργούν ως επιταχυντές πολιτικών μετασχηματισμών. Στην περίπτωση του Ιράν, η στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ δημιουργεί συνθήκες «υπαρξιακής απειλής», οι οποίες ενισχύουν την τάση συσπείρωσης γύρω από το κράτος και αναζωπυρώνουν τη ρητορική της επανάστασης.

Η έννοια της σύγκρουσης ανάμεσα στον «φίλο» και τον «εχθρό» επιστρέφει στο επίκεντρο του δημόσιου λόγου, αναγκάζοντας την κοινωνία να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά της απέναντι στη Δύση.

Στο εσωτερικό της ιρανικής πολιτικής σκηνής, αυτή η δυναμική ενισχύει κυρίως τον ριζοσπαστικό ή «αρχών» πυρήνα του καθεστώτος, ο οποίος υποστηρίζει την επιστροφή στις αρχικές αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.

Πρόκειται για ένα ρεύμα που απορρίπτει κάθε συμβιβασμό με τη Δύση και προωθεί ένα μοντέλο «οικονομίας αντίστασης», βασισμένο στην αυτάρκεια και στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Η σύγκρουση «ριζοσπαστών» και «πραγματιστών»

Η πολιτική αντιπαράθεση στο Ιράν εδώ και χρόνια κινείται ανάμεσα σε δύο βασικά στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται το στρατόπεδο των μεταρρυθμιστών και πραγματιστών, που υποστηρίζουν τη διαπραγμάτευση με τη Δύση και την οικονομική ενσωμάτωση της χώρας στο διεθνές σύστημα. Από την άλλη, το στρατόπεδο των ιδεολογικών σκληροπυρηνικών, που θεωρούν ότι η επανάσταση έχει απομακρυνθεί από τις αρχικές της αξίες.

Η περίοδος της προεδρίας του Ιμπραχίμ Ραϊσί (2021–2024) θεωρήθηκε από τους υποστηρικτές του δεύτερου ρεύματος ως μια προσπάθεια επιστροφής στην «καθαρότητα» της επανάστασης. Ωστόσο, ο αιφνίδιος θάνατός του σε ελικόπτερο το 2024 δημιούργησε βαθύ πολιτικό κενό και ανέδειξε τις εσωτερικές αντιθέσεις του καθεστώτος.

Στις εκλογές που ακολούθησαν, ο Σαΐντ Τζαλίλι, εκπρόσωπος της πιο ριζοσπαστικής πτέρυγας, συγκέντρωσε περίπου 13,5 εκατομμύρια ψήφους, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει σημαντική κοινωνική βάση για ένα πιο σκληρό ιδεολογικό μοντέλο. Αυτή η τάση δεν φοβάται την αντιπαράθεση με τη Δύση· αντίθετα, τη θεωρεί αναγκαίο στάδιο για την «αναγέννηση» της επανάστασης.

Η ιδεολογία της «δεύτερης επανάστασης»

Στο ιδεολογικό επίπεδο, το πιο χαρακτηριστικό πρόσωπο αυτού του ρεύματος είναι ο αγιατολάχ Μοχάμεντ Μεχντί Μιρμπαγκρί, μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων. Ο Μιρμπαγκρί θεωρεί ότι η επανάσταση του 1979 κατάφερε να ανατρέψει τον Σάχη, αλλά δεν κατόρθωσε να αλλάξει τον οικονομικό και κοινωνικό «πυρήνα» του κράτους, ο οποίος παρέμεινε επηρεασμένος από δυτικά μοντέλα.

Στη σκέψη του, η καπιταλιστική ανάπτυξη αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου η Δύση επιβάλλει πολιτιστική ηγεμονία. Η λύση που προτείνει είναι μια ριζική αποσύνδεση από το δυτικό οικονομικό πρότυπο και η οικοδόμηση ενός συστήματος κοινωνικής δικαιοσύνης βασισμένου σε ισλαμικές αρχές.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο πόλεμος μπορεί να λειτουργήσει ως ιστορική ευκαιρία: να αναγκάσει το κράτος να εγκαταλείψει την οικονομία της αγοράς και να υιοθετήσει ένα αυστηρά ισλαμικό μοντέλο οικονομικής οργάνωσης.

Οι κοινωνικές βάσεις του ριζοσπαστισμού

Η επιρροή αυτής της ιδεολογίας δεν περιορίζεται στους θρησκευτικούς κύκλους. Βρίσκει απήχηση σε σημαντικά τμήματα της κοινωνίας, ιδιαίτερα στους φοιτητές και στις οργανώσεις της Μπασίτζ (Basij), αλλά και σε νεότερα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης ακτιβιστικά κινήματα όπως το «Φοιτητές για τη Δικαιοσύνη», τα οποία καταγγέλλουν τη διαφθορά και την οικονομική ανισότητα στο εσωτερικό της χώρας. Για αυτά τα δίκτυα, η «δεύτερη επανάσταση» δεν είναι απλώς ιδεολογική· είναι μια προσπάθεια αναδιανομής πλούτου και εξουσίας.

Ο πόλεμος ως εργαλείο κοινωνικής μηχανικής

Η εμπειρία πολλών κοινωνιών δείχνει ότι οι πόλεμοι συχνά λειτουργούν ως μηχανισμοί κοινωνικής ενοποίησης. Στην ιρανική περίπτωση, η ρητορική της θυσίας και του μαρτυρίου, που έχει βαθιές ρίζες στη σιιτική παράδοση της Καρμπάλα, μπορεί να μετατρέψει την πολεμική εμπειρία σε ένα ισχυρό συμβολικό εργαλείο.

Η θυσία στο πεδίο της μάχης δημιουργεί μια μορφή ισότητας ανάμεσα στους πολίτες, όχι με βάση τον πλούτο ή το κοινωνικό status, αλλά με βάση την κοινή συμμετοχή στον αγώνα. Αυτό το στοιχείο αποτελεί κεντρικό σημείο της ιδεολογίας των ριζοσπαστών, που επιδιώκουν τη δημιουργία μιας «κοινότητας πίστης» και όχι απλώς ενός εθνικού κράτους.

Η πραγματιστική απάντηση του κράτους

Παρά τη δυναμική αυτών των ιδεών, το ιρανικό κράτος δεν λειτουργεί αποκλειστικά με ιδεολογικά κριτήρια. Ένα σημαντικό τμήμα της ελίτ, που συνδέεται με τις κρατικές δομές και την οικονομία των κυρώσεων, προσεγγίζει την κατάσταση με πιο πραγματιστικούς όρους.

Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο Αλί Λαριτζανί, ο οποίος επανήλθε στο προσκήνιο σε κρίσιμες κρατικές θέσεις μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Ο Λαριτζανί θεωρείται περισσότερο εκπρόσωπος του «λογικού κράτους» παρά μιας συγκεκριμένης ιδεολογίας. Για εκείνον, ο πόλεμος αποτελεί κυρίως εργαλείο αποτροπής και διατήρησης της ισορροπίας ισχύος, όχι αφετηρία μιας παγκόσμιας επανάστασης.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις είναι καθοριστική: ενώ οι ριζοσπάστες βλέπουν τον πόλεμο ως υπαρξιακή και τελική σύγκρουση με τη Δύση, οι πραγματιστές τον αντιμετωπίζουν ως μια αναγκαστική στρατηγική διαχείρισης κρίσης.

Γιατί ανησυχεί η Ουάσιγκτον

Από την οπτική των Ηνωμένων Πολιτειών, το πιο ανησυχητικό σενάριο δεν είναι απαραίτητα η στρατιωτική ισχύς του Ιράν, αλλά η πιθανότητα ο πόλεμος να ενισχύσει ιδεολογικά το καθεστώς. Αν η σύγκρουση οδηγήσει σε μια νέα μορφή επαναστατικής κινητοποίησης, η Τεχεράνη μπορεί να γίνει ακόμη πιο ανθεκτική στις πιέσεις και στις κυρώσεις.

Παράλληλα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει τις φιλοϊρανικές οργανώσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και να μετατρέψει την ιδεολογία της «αντίστασης» σε ακόμη πιο ισχυρό πολιτικό αφήγημα.

Το αβέβαιο μέλλον της ιρανικής επανάστασης

Η ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας δείχνει ότι το καθεστώς έχει επιβιώσει επανειλημμένα μέσα από κρίσεις, προσαρμόζοντας την ιδεολογία του στις πολιτικές ανάγκες της στιγμής. Το ερώτημα σήμερα δεν είναι αν θα υπάρξει αλλαγή στο Ιράν, αλλά ποια μορφή θα πάρει αυτή η αλλαγή.

Η ιδέα της «δεύτερης ιρανικής επανάστασης» αντανακλά μια βαθύτερη συζήτηση για το μέλλον του κράτους: αν θα κινηθεί προς μια πιο ιδεολογική κατεύθυνση, απομακρυνόμενο πλήρως από το δυτικό μοντέλο ανάπτυξης, ή αν θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα στην επαναστατική ρητορική και τον πολιτικό πραγματισμό.

Σε κάθε περίπτωση, η έκβαση αυτής της εσωτερικής μάχης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του Ιράν, αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες ολόκληρης της Μέσης Ανατολής. Και γι’ αυτό, η συζήτηση για τη «δεύτερη επανάσταση» στην Τεχεράνη παρακολουθείται πλέον με ιδιαίτερη προσοχή από τις μεγάλες δυνάμεις του διεθνούς συστήματος.

Ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ θα συναντηθούν με την ιρανική αντιπροσωπεία, της οποίας ηγείται ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, στη Γενεύη, αύριο Πέμπτη.

Οι δύο χώρες επανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, την ώρα που οι ΗΠΑ αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή ενόψει πιθανών πληγμάτων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το Ιράν έχει απειλήσει να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή εάν δεχθεί επίθεση.

Τη 19η Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως δίνει στην Τεχεράνη διορία 10-15 ημερών για να συνάψει μια συμφωνία.

«Σε σχέση με τις συνομιλίες, βλέπουμε μια καλή προοπτική, αύριο στη συνάντηση που ο δρ. Αραγτσί θα έχει στη Γενεύη… Έχουμε προσπαθήσει, υπό την καθοδήγηση του ανώτατου ηγέτη, να διαχειριστούμε αυτήν τη διαδικασία προκειμένου να εξέλθουμε από την κατάσταση “όχι πόλεμος, όχι ειρήνη”», επισήμανε ο Πεζεσκιάν, σε δηλώσεις που μετέδωσαν κρατικά ΜΜΕ.

Χθες, ο Ιρανός ΥΠΕΞ είπε πως μια συμφωνία με τις ΗΠΑ «είναι πολύ κοντά, όμως μονάχα εφόσον δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».

Σύμφωνα με ιρανικό πρακτορείο της αντιπολίτευσης, ο Μασούντ Χαμενεΐ, ο τρίτος γιος του αγιατολάχ, έχει αναλάβει τη διαχείριση των καθημερινών αρμοδιοτήτων του ανώτατου ηγέτη και χρησιμεύει ως ο κύριος δίαυλος επικοινωνίας με τις εκτελεστικές εξουσίες της κυβέρνησης του καθεστώτος.

Η ιρανική εκτίμηση ότι μια αμερικανική επίθεση έχει γίνει πιο πιθανή έρχεται μετά τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ την Παρασκευή ότι αμερικανικά αεροπλανοφόρα βρίσκονται καθ’ οδόν προς τον Περσικό Κόλπο, αναφέρει η Jerusalem Post.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν «λαμβάνει ασφάλεια, αλλά δεν κρύβεται σε κάποιο καταφύγιο», δήλωσε ο γενικός πρόξενος της χώρας στη Βομβάη.

Μιλώντας αποκλειστικά στο NDTV το Σάββατο, ο Γενικός Πρόξενος του Ιράν, Saeid Reza Mosayeb Motlagh, δήλωσε ότι ξένες υπηρεσίες πληροφοριών  έχουν  υποκινήσει τις διαμαρτυρίες στη χώρα του και ότι το Ιράν και η Ινδία προσπαθούν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους παρά την απειλή κυρώσεων. 

«Όπως γνωρίζετε, έχουν γίνει προσπάθειες να παρουσιαστεί ότι το Ιράν αντιμετωπίζει μια εσωτερική κρίση. Πρέπει να πω ότι οι δυνάμεις ασφαλείας επέδειξαν ευελιξία και αυτοσυγκράτηση απέναντι στους διαδηλωτές μέχρι μια ημερομηνία-ορόσημο, η οποία πιστεύω ότι ήταν η Πέμπτη (8 Ιανουαρίου) ή η Παρασκευή», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει δημοσίως ότι «ευχαρίστησε» την ιρανική κυβέρνηση για την ακύρωση «όλων των προγραμματισμένων εκτελέσεων δι’ απαγχονισμού» διαδηλωτών, αφού προηγουμένως είχε προειδοποιήσει την Τεχεράνη για «σοβαρές επιπτώσεις» σε περίπτωση συνέχισης της βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων.

Ωστόσο, η υπόθεση περιπλέκεται περαιτέρω από δημοσιεύματα ιρανικών κρατικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία επικαλούνται τη δικαστική εξουσία της χώρας και υποστηρίζουν ότι ο Ερφάν Σολτάνι, ο νεαρός που συνελήφθη στις 10 Ιανουαρίου κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων, δεν έχει καταδικαστεί σε θάνατο.

Παρά τις επίσημες αυτές διαβεβαιώσεις, ο Σολτάνι παραμένει άφαντος, με την αγωνία για την τύχη του να εντείνεται.

Σύμφωνα με ανεξάρτητες δημοσιογραφικές πηγές, των οποίων οι πληροφορίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί, και σε αντίθεση με τις δηλώσεις τόσο του Αμερικανού προέδρου όσο και αξιωματούχων του ισλαμικού καθεστώτος, φαίνεται ότι ο πρώτος κρατούμενος διαδηλωτής, ο οποίος επρόκειτο να εκτελεστεί στις 13 Ιανουαρίου, εκτελέστηκε τελικά εκείνη την ημέρα.

Ποιος είναι ο Ερφάν Σολτάνι

Ο Eρφάν Σολτάνι είναι ένας 26χρονος κάτοικος του Φαρντίς, ενός προαστίου του Καράτζ κοντά στην Τεχεράνη. Συνελήφθη στις 10 Ιανουαρίου, για συμμετοχή στις εκτεταμένες διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος Χαμενεΐ.

Η υπόθεσή του έχει προσελκύσει τη διεθνή προσοχή καθώς ενδεχομένως είναι ο πρώτος απαγχονισμός που σχετίζεται με το τρέχον κύμα διαδηλώσεων που ξεκίνησε στο τέλος Δεκεμβρίου του 2025.

Σύμφωνα με αναφορές από ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μέσα ενημέρωσης, η οικογένειά του ενημερώθηκε στις 11 Ιανουαρίου ότι είχε καταδικαστεί σε θάνατο. Η εκτέλεση δι’ απαγχονισμού είχε προγραμματιστεί για την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου. Οι αρχές φέρονταν να ενημέρωσαν την οικογένεια ότι η ποινή είναι οριστική.

Ερωτηθείς από δημοσιογράφους για τις τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε χθες με αρχηγούς κρατών της περιοχής και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναφορικά με την κατάσταση στην περιοχή και αν θα συνεχιστούν αυτές οι  επικοινωνίες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε καταφατικά. «Από κει και πέρα», πρόσθεσε, «ενόψει και της Συνόδου των G7 που θα γίνει στον Καναδά, ζήτησα από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο οποίος θα εκπροσωπήσει την ΕΕ μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως το θέμα απασχολήσει αυτή τη σημαντική Σύνοδο, ενώ την ίδια στιγμή – θέλω να το πω και δημόσια – εξέφρασα και μια δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η ΕΕ άργησε να αντιδράσει». 

Και εξήγησε: «Είδαμε μια κοινή δήλωση που βγήκε χθες μετά το τηλεφώνημα με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υπήρχαν ένα-δύο κράτη που διαφωνούσαν με το λεκτικό, ενώ την ίδια στιγμή ζητήσαμε μέσω του Υπουργού Εξωτερικών να γίνει και έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων». Δεν είναι δυνατόν η ΕΕ να διεκδικεί γεωπολιτικό ρόλο, να βλέπουμε όλες αυτές τις εξελίξεις και να μην υπάρχει τουλάχιστον, είναι το ελάχιστο, σύγκληση του Συμβουλίου των Υπουργών Εξωτερικών. Άρα, έχουμε ζητήσει από την ΕΕ μέσω του Υπουργού Εξωτερικών και θεωρώ ότι θα πραγματοποιηθεί Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, τόνισε ο Κύπριος Πρόεδρος.

Επίσης υπογράμμισε ότι θα συζητήσει και το θέμα με τον Πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, ο οποίος έρχεται σήμερα στην Κύπρο.

Σε ερώτηση αν στο μέτρο του δυνατού, η Κύπρος ασκεί πιέσεις προς χώρες, όπως η Βρετανία, για να μην εμπλακούν σε αυτή τη σύγκρουση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε: «δεν είναι θέμα να ασκήσουμε πιέσεις ή να κάνουμε προτροπές στον οποιονδήποτε. Έχουμε ένα ρόλο στην περιοχή. Τι χαρακτηρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία; Την Κυπριακή Δημοκρατία τη χαρακτηρίζει το γεγονός ότι μιλά με όλες τις χώρες της περιοχής. Από κει και πέρα όσο αφορά τις Βρετανικές Βάσεις, οι Βρετανοί τοποθετήθηκαν δημόσια, όχι μια φορά, ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί οι Βρετανικές Βάσεις».

“Ο Ιρανός δικτάτορας κρατάει τους Ιρανούς πολίτες ομήρους, φέρνοντας στο προσκήνιο μία πραγματικότητα, στην οποία, οι ίδιοι και κυρίως οι κάτοικοι της Τεχεράνης θα πληρώσουν βαρύ τίμημα για τη ζημιά που προκαλούν με θρασύτητα στους πολίτες του Ισραήλ. Αν ο Χαμενεΐ εξακολουθήσει την εκτόξευση πυραύλων κατά κατοικημένων περιοχών του Ισραήλ, τότε, η Τεχεράνη θα καεί”, ανέφερε σε μία δήλωσή του ο Κατς.

Η ιρανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και η αμερικανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον απεσταλμένο του προέδρου Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, «επιστρέφουν στις αντίστοιχες πρωτεύουσές τους για διαβουλεύσεις», δήλωσε απεσταλμένος της κρατικής τηλεόρασης από την πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ.

Νωρίτερα σήμερα, το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη να παρατείνει τις συνομιλίες «εάν χρειαστεί».

Των διαπραγματεύσεων σε τεχνικό επίπεδο, οι οποίες θα διεξαχθούν παράλληλα, αναμένεται να ηγηθεί ο Μάικλ Άντον, ο διευθυντής πολιτικού σχεδιασμού του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η συνάντηση σε τεχνικό επίπεδο ανάμεσα σε ειδικούς προβλέπεται να διεξαχθεί πριν από αυτή των υψηλόβαθμων αξιωματούχων των δύο πλευρών.

Μετά τον δεύτερο γύρο των διαπραγματεύσεων που είχαν στη Ρώμη το περασμένο σαββατοκύριακο, και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες.

Εξάλλου η σύνοδος της 19ης Απριλίου χαρακτηρίστηκε «καλή» και από τις δύο πλευρές. «Για να προοδεύσουν οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει η άλλη πλευρά να δείξει καλή θέληση, σοβαρότητα και ρεαλισμό», δήλωσε χθες, Παρασκευή, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγαΐ.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να έχουν συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών στη Μουσκάτ.

Οι συζητήσεις θα είναι οι πρώτες σε τέτοιο επίπεδο μεταξύ των δύο χωρών από την αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018, κατά την πρώτη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, από τη συμφωνία που συνήφθη το 2015 μεταξύ του Ιράν και των μεγάλων δυνάμεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης με αντάλλαγμα της άρση κυρώσεων.

Η διάρκεια και η μορφή τους παραμένουν αβέβαιες: ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι πρόκειται για άμεσες διαπραγματεύσεις «στο ίδιο δωμάτιο» και το Ιράν μιλά για συζητήσεις με τη μεσολάβηση του Ομάν.

Ο Αραγτσί είχε συνομιλίες μετά την άφιξή του στη Μουσκάτ με αξιωματούχους του Ομάν, σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο του Ιράν. Συνοδεύεται από τους υφυπουργούς του, που είναι αρμόδιοι για πολιτικές και νομικές υποθέσεις.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει μια πολιτική «μέγιστης πίεσης» προς το Ιράν και επέβαλε νέες κυρώσεις με στόχο το πυρηνικό του πρόγραμμα και τον πετρελαϊκό του τομέα.

Προκάλεσε έκπληξη ανακοινώνοντας τη Δευτέρα τη διεξαγωγή των συνομιλιών αυτών, ύστερα από εβδομάδες πολεμικής ρητορικής μεταξύ των δύο χωρών, που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις εδώ και 45 χρόνια.

«Η άρση κυρώσεων προϋποθέτει διαπραγματεύσεις, αλλά όχι στο πλαίσιο μιας πολιτικής “μέγιστης πίεσης”, γιατί σε αυτή την περίπτωση δεν θα ήταν μια διαπραγμάτευση αλλά περισσότερο μια μορφή συνθηκολόγησης», τόνισε σε ανακοίνωση ο Αραγτσί.

Χθες, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε ότι η εμπειρία έχει αποδείξει ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ «δεν είναι έξυπνες, σοφές ή έντιμες». «Η διαπραγμάτευση με την Αμερική δεν είναι ούτε έξυπνη, ούτε σοφή, ούτε έντιμη. Δεν θα λύσει κανένα από τα προβλήματά μας. Ο λόγος; Η εμπειρία!», δήλωσε ο Χαμενεΐ.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι θα ήθελε να έχει μια πυρηνική ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη, η τήρηση της οποίας να μπορεί να εξακριβωθεί τονίζοντας ωστόσο ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν μπορεί να διαθέτει πυρηνικά όπλα»,

Το 2018, στη διάρκεια της προηγούμενης θητείας του στην προεδρία των ΗΠΑ, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, που είχε συναφθεί με τις μεγάλες δυνάμεις, και επέβαλε εκ νέου κυρώσεις που γονάτισαν την οικονομία της χώρας.

Τα σκληρά μέτρα οδήγησαν την Τεχεράνη να παραβιάσει τους πυρηνικούς περιορισμούς της συμφωνίας.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την Πέμπτη νέες αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις, που βάζουν στο στόχαστρο τις πωλήσεις ιρανικού αργού πετρελαίου στην Κίνα.

«Το Ιράν δεν θέλει να διαπραγματευτεί με μια χώρα που υπογράφει ταυτόχρονα νέες κυρώσεις», τόνισε σήμερα ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας.

«Αυτές οι επιθέσεις αποτελούν ξεκάθαρη παραβίαση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και έγκλημα κατά του ηρωικού λαού της Υεμένης, ο οποίος δεν φείδεται προσπαθειών για να υποστηρίξει τον καταπιεσμένο λαό της Παλαιστίνης απέναντι στην κατοχή και τη γενοκτονία», τόνισε εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς, που βρίσκεται σε πόλεμο εναντίον του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, καταδίκασε επίσης τα ισραηλινά πλήγματα κατά των Χούθι.

«Η Χαμάς καταδικάζει τη βάναυση τρομοκρατική επίθεση που πραγματοποιείται από τον σιωνιστικό εχθρό εναντίον των αδελφών μας στην Υεμένη, στοχεύοντας τοποθεσίες αμάχων, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου Σαναά και του λιμανιού Χοντέιντα», κατήγγειλε η Χαμάς σε ανακοίνωσή της.

«Αυτή η επίθεση είναι μια επέκταση της ανομίας και της τρομοκρατίας που επιδεικνύει η (ισραηλινή) κυβέρνηση κατοχής εναντίον του παλαιστινιακού λαού και άλλων λαών στην περιοχή», πρόσθεσε το παλαιστινιακό κίνημα.