Σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη και ίσως αρνητική συγκυρία για την κυβέρνηση, μάλιστα, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να χάνει δύο μονάδες (πρόθεση ψήφου με αναγωγή) από την προηγούμενη του Οκτωβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι μειώνεται η δυναμική που είχε δημιουργήσει η (υποδειγματική) εκλογή νέας ηγεσίας με τη νίκη του Νίκου Ανδρουλάκη και το “μομέντουμ” της συγκρότησης νέας ηγετικής ομάδας (Δούκας, Γερουλάνος, Διαμαντοπούλου κ.ά), αλλά και η εσωστρέφεια στον ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμα και οι μεγάλες λαϊκές συγκεντρώσεις για την τραγωδία των Τεμπών και το γενικότερο αίσθημα περί κυβερνητικής ευθύνης στην καθυστέρηση διαλεύκανσης και απόδοσης των ευθυνών δεν φαίνεται να αποδίδει δημοσκοπικά για το ΠΑΣΟΚ, την ώρα που ενισχύεται σημαντικά το λεγόμενο “αντισυστημικό” μπλοκ.

Ως προς την προεδρική εκλογή, ωστόσο, ο προβληματισμός που δημιουργεί στο ΠΑΣΟΚ η συγκεκριμένη έρευνα είναι έκδηλος. Κι αυτό διότι η υποψηφιότητα του Τάσου Γιαννίτση δεν βρίσκει “πέρασμα” στο εκλογικό σώμα, ενώ οι ψηφοφόροι του εμφανίζονται να αξιολογούν πολύ θετικότερα την υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη (επτά στους δέκα!) και ισοδύναμα αυτή του Κώστα Τασούλα. Προκύπτουν, δε, δύο συμπεράσματα: α. ο χειρισμός της προεδρικής εκλογής με την αναμονή να ανακοινώσει υποψηφιότητα ο πρωθυπουργός -αυτό που προβλήθηκε από την Χαριλάου Τρικούπη ως “θεσμική στάση”-, δεν φαίνεται να το ωφέλησε δημοσκοπικά, και, β. η άρνησή του σε μία κοινή υποψηφιότητα με τα κόμματα της κεντροαριστεράς-αριστεράς, παρά την πρόσκληση του Σωκράτη Φάμελλου, δημιουργεί αμηχανία.

Η μείωση του δημοσκοπικού αποτυπώματος του ΠΑΣΟΚ σχετίζεται πιθανότατα με αυτή την αμηχανία, όχι μόνο στην προεδρική εκλογή, αλλά και με το ότι δεν έχει αποσαφηνιστεί επαρκώς η πολιτική ταυτότητα του κόμματος, παρά την έντονη κοινοβουλευτική του δράση και τους υψηλότερους τόνους αντιπολίτευσης. Τα ποσοστά του παραμένουν κολλημένα, ελάχιστα πάνω από αυτό των ευρωεκλογών, κάτι που συγκρούεται με την στρατηγική νίκης στις επόμενες εκλογές (αυτόνομα).

Τα ποιοτικά στοιχεία της προεδρικής εκλογής στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ

Το libre παραθέτει τα ποιοτικά στοιχεία της προεδρικής εκλογής, ειδικά στο ΠΑΣΟΚ, καθώς εκεί φαίνεται πως εντοπίζεται ένα σοβαρό πρόβλημα για τις επιλογές της Χαριλάου Τρικούπη.

Χαρακτηριστικά:

Οι ψηφοφόροι του (ευρωεκλογές 2024) αξιολογούν θετικά: τον Τάσο Γιαννίτση (επίσημη υποψηφιότητα ΠΑΣΟΚ) με 54,6%, τον Κώστα Τασούλα (Ν.Δ) με 52,4% (…), και την Λούκα Κατσέλη (ΣΥΡΙΖΑ και με σύγκλιση της Νέας Αριστεράς) με 67%! Δηλαδή, επτά στους δέκα ψηφοφόρους του κόμματος προτιμούν έμμεσα την υποψηφιότητα Κατσέλη, και μόνο οι μισοί αξιολογούν θετικά αυτή του κ. Γιαννίτση, όσοι περίπου αξιολογούν θετικά και αυτή του κ. Τασούλα.

Το ποιοτικό πρόβλημα για την Χαριλάου Τρικούπη γίνεται μεγαλύτερο καθώς η υποψηφιότητα Κατσέλη εμφανίζεται να έχει σημαντική απήχηση σχεδόν σε όλα τα κομματικά ακροατήρια, σε αντίθεση με εκείνη του Τάσου Γιαννίτση.

Συγκεκριμένα στα άλλα κόμματα (ψηφοφόροι ευρωεκλογών):

Στη Ν.Δ: Τασούλας 80,5%, Κατσέλη 30,5%, Γιαννίτσης 25,4%

Στον ΣΥΡΙΖΑ: Τασούλας 27,7%, Γιαννίτσης 25,7%, Κατσέλη 68,6%. Να σημειωθεί ότι τα ποσοστά έμμεσης απήχησης (θετική αξιολόγηση) της Λούκας Κατσέλη στα εκλογικά ακροατήρια του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ είναι περίπου ίσα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πρώην υπουργός θα μπορούσε να είναι άνετα μία κοινή υποψηφιότητα.

Στο ΚΚΕ: Κατσέλη 43,3%, Τασούλας 18,8%, Γιαννίτσης 19,9%

Στην Ελληνική Λϋση: Τασούλας 34,2%, Κατσέλη 29,2%, Γιαννίτσης 19,9%

Στους δε ψηφοφόρους της λεγόμενης “αδιευκρίνιστης ζώνης” (αναποφάσιστοι): Κατσέλη 35,2%, Τασούλας 25,8%, Γιαννίτσης 19,5%. Το συγκεκριμένο εύρημα έχει μεγάλη αξία, καθώς η υποψηφιότητα Κατσέλη-ΣΥΡΙΖΑ προηγείται των άλλων δύο υποψηφιοτήτων.

Επίσης, έχει ενδιαφέρον η θετική αξιολόγηση των τριών υποψηφιοτήτων στο “άξονα” δεξιά- αριστερά:

Η υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη αποδεικνύεται ευρύτερης απήχησης, με θετική αξιολόγηση 48,6% στο κέντρο, 60,9% στην κεντροαριστερά, 47,5% στην αριστερά, αλλά και 30,5% και 29,8% στην δεξιά και την κεντροδεξιά αντίστοιχα. Ενώ του Τασου Γιαννίτση έχει 20,6% στη δεξιά, 34,4% στην κεντροδεξιά (η μοναδική “περιοχή” όπου προηγείται της υποψήφιας του ΣΥΡΙΖΑ), 37,7% στο κέντρο, 31,3% στην κεντροαριστερά αι 16,5% στην αριστερά.

Όλα αυτα σχετίζονται πιθανώς με το γενικότερα κλίμα στο σύνολο των ψηφοφόρων σχετικά με το δίλημμα αυτοδυναμία ή κυβέρνηση συνεργασίας στις επόμενες εκλογές. Το 25,1% επιθυμούν κυβέρνηση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ με μικρότερα κόμματα της κεντροαριστεράς, το 6,5% κυβέρνηση Ν.Δ με μικρότερα κόμματα της δεξιάς, το 7,4% συγκυβέρνηση Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ, το 15,5% αυτοδύναμη κυβέρνηση Ν.Δ, και το 5,9% αυτοδύναμη κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.

Τα ποσοστά θετικής αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων στο σύνολο των ερωτηθέντων

Η δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών

Πρόθεση ψήφου και πρόθεση ψήφου με αναγωγή

Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ λαμβάνει 21%, το ΠΑΣΟΚ 12,4%, η Ελληνική Λύση 7,2%, το ΚΚΕ 7,1%, ο ΣΥΡΙΖΑ 6,3%, η Φωνή Λογικής 6%, η Πλεύση Ελευθερίας 5,6%, το Κίνημα Δημοκρατίας 3%, η Νίκη 2,3%, το ΜέΡΑ25 2,3%, η Νέα Αριστερά 1%, ενώ το σύνολο της Αδιευκρίνιστης Ψήφου ανέρχεται στο 24,6%.

Στην αναγωγή, η ΝΔ είναι στο 27,9%, το ΠΑΣΟΚ 16,4%, η Ελληνική Λύση 9,5%, το ΚΚΕ 9,4%, ο ΣΥΡΙΖΑ 8,4%, η Φωνή Λογικής 8%, η Πλεύση Ελευθερίας 7,4%, το Κίνημα Δημοκρατίας 4%, η Νίκη 3,1%, το ΜέΡΑ25 3,1%, η Νέα Αριστερά 1,3%.

Ο Σωκράτης Φάμελλος επιδιώκει ένα κοινοβουλευτικό come back του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ με δύο βασικές επιδιώξεις: 1. να καταταγεί δεύτερη σε ψήφους η κ. Κατσέλη και έτσι να επισημανθεί πως η πρωτοβουλία του έχει ευρύτερη απήχηση από τους 26 βουλευτές του κόμματος, 2. να αποτυπωθεί σε συμβολικό επίπεδο πως παραμένει κόμμα αξιωματικής αντιπολίτευσης βάσει του εκλογικού αποτελέσματος του 2023 και πως ό,τι συμβαίνει σήμερα αποτελεί “στρέβλωση” λόγω των αποχωρήσεων βουλευτών του προς το “Κίνημα Δημοκρατίας”.

Υπάρχει και μία τρίτη παράμετρος: να προσελκύσει τις 11 ψήφους της “Νέας Αριστεράς” στην υποψηφιότητα Κατσέλη ως προοίμιο της κοινοβουλευτικής σύμπραξης που θα επαναφέρει την “υβριδική” κοινοβουλευτική σύμπραξη στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το κόμμα του Αλέξη Χαρίτση υποβάλλει τον ΣΥΡΙΖΑ στο “μαρτύριο της σταγόνας”, καθώς καθυστερεί να αποφασίσει υπέρ της Λούκας Κατσέλη, αν και το αντίθετο θα προκαλούσε εύλογα πολλά ερωτήματα.

Έως τώρα, από δηλώσεις και διαρροές προκύπτει ότι τον Τάσο Γιαννίτση θα ψηφίσουν οι 31 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και οι ανεξάρτητοι Πέτρος Παππάς και Ιμπραχίμ Ορχάν, ενώ αμφιταλαντεύεται η Ράνια Θρασκιά.

Πόσοι ψηφίζουν ποιόν

Την Λούκα Κατσέλη, και εφόσον ο κ. Χαρίτσης λάβει την εξουσιοδότηση των κομματικών του οργάνων και συναινέσει τελικά, θα ψηφίσουν οι 26 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, οι 11 της “Νέας Αριστεράς”, και οι ανεξάρτητοι Αθηνά Λινού, Μιχάλης Χουρδάκης, Αρετή Παπαϊωάννου και, σύμφωνα με πληροφορίες, ο αποχωρήσας από τον ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Σαρακιώτης, παρότι δεν σκέφτεται την επιστροφή του και στο κόμμα.

Έτσι, πέραν του ρυθμιστικού ρόλου του Αλέξη Χαρίτση, κρίσιμο θα είναι τι θα επιλέξουν τελικά οι πέντε βουλευτές του “Κι.ΔΗ”, αν και φαίνεται πως μάλλον θα προτιμήσουν να δηλώσουν “παρών”.

Τελικά και εφόσον επιβεβαιωθούν τα παραπάνω, η υποψηφιότητα της κ. Κατσέλη θα συγκεντρώσει 40 ή και 41 βουλευτές, ενώ του κ. Γιαννίτση 33 ή 34.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ που επιδιώκει μία νίκη γοήτρου, το “κερασάκι στην τούρτα” θα είναι η πιθανή προσχώρηση στην κοινοβουλευτική ομάδα του ενός ή και δύο ανεξάρτητων βουλευτών (όχι, ακόμα, η Αθηνά Λινού, μέχρι να επιλυθεί (εάν…) η σύγκρουση με τον Παύλο Πολάκη), κάτι που στην Κουμουνδούρου εκτιμούν ότι θα δημιουργήσει την αίσθηση της πολιτικής επιστροφής.

Συνεργασίες

Πέραν του “προεδρικού ανταγωνισμού”, ωστόσο, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ κρατούν ανοικτούς τους διαύλους συνεργασίας στη Βουλή. Κι αυτό το πιάνουν οι κεραίες του Μεγάρου Μαξίμου που διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη έχει εξαπολύσει επίθεση στο ΠΑΣΟΚ ότι επιδιώκει την συνεργασία με τα “κόμματα της δραχμής”.

Την αφορμή έδωσαν οι προ ημερών δηλώσεις του Νίκου Ανδρουλάκη ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα συγκυβέρνησης με τη Ν.Δ και υπέρ του προοδευτικού μετώπου και αυτές του Παύλου Γερουλάνου (Action24) που έγινε ακόμα πιο σαφής λέγοντας ότι σε μία τέτοια σύμπραξη “χωρούν όλοι”, απαντώντας σε ερώτηση για τους Γιάνη Βαρουφάκη, Στέφανο Κασσελάκη, Σωκράτη Φάμελλο, Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Οι δηλώσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ συμπεριλαμβανομένου και του Νίκου Ανδρουλάκη ο οποίος ξέκοψε κάθε συζήτηση κυβερνητικής συνεργασίας με τη ΝΔ, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο με κόμματα της κεντροαριστεράς έχει προκαλέσει την σφοδρή αντίδραση της κυβέρνησης.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε αποκαλυπτικές των προθέσεων του ΠΑΣΟΚ, σε ό,τι αφορά τις μετεκλογικές συνεργασίες, τις δηλώσεις του κ. Ανδρουλάκη.
«Έχει ενδιαφέρον αυτή η απάντηση (σ.σ.: του κ. Ανδρουλάκη), γιατί έχουμε μια ξεκάθαρη αποκάλυψη. Γιατί είναι ξεκάθαρο το ποια είναι τα κόμματα της Κεντροαριστεράς. Οπότε ο κ. Ανδρουλάκης μάς είπε στην πραγματικότητα ότι στηρίζοντας ΠΑΣΟΚ παίρνεις πακέτο είτε τον ΣΥΡΙΖΑ, συμπεριλαμβανομένου του μισού ΣΥΡΙΖΑ που είναι ο κ. Πολάκης, αλλά και του άλλου μισού ΣΥΡΙΖΑ που έχει όλα τα πρωταγωνιστικά στελέχη της καταστροφικής διακυβέρνησης 2015-2019, είτε το ΚΚΕ που είναι γνωστές οι θέσεις του για την πορεία της χώρας μας, την ευρωπαϊκή της προοπτική, ή τη Νέα Αριστερά, που είναι επίσης γνωστές οι θέσεις της, αλλά και η δράση των στελεχών της όταν ήταν όλοι μαζί ένα κόμμα», ανέφερε ο κ. Μαρινάκης, κληθείς να σχολιάσει όσα είπε στη συνέντευξή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.

«Είναι συγκεκριμένα τα κόμματα της Κεντροαριστεράς. Παίρνοντας Ανδρουλάκη, ψηφίζοντας ΠΑΣΟΚ, μας είπε ξεκάθαρα ο πρόεδρός του με ποιους θα κυβερνήσει, ποιους ψηφίζει κανείς πίσω από αυτή την επιλογή», πρόσθεσε.

του ΤΑΣΟΥ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗ*

Οι εκλογές του Ιουνίου σηματοδοτούν την αρχή μιας τρίτης φάσης της μεταπολίτευσης. Το 2009-2022 είναι η περίοδος της κατάρρευσης ενός υποδείγματος που διαμορφώθηκε στην πορεία τριανταπέντε ετών και μιας αδύναμης επανα-ισορρόπησης, έπειτα από μια σοβαρή υγειονομική κρίση. Από το 2023 και μετά αφήνουμε πίσω μας το προηγούμενο σκηνικό. Αν δεν εμφανιστούν σημαντικές εξωγενείς ανατροπές, προσδοκούμε να επιστρέψουμε σε μια νέα ομαλότητα, που όμως ήδη απειλείται από σοβαρές ανακατατάξεις σε διεθνή κλίμακα και αλλαγές στο εσωτερικό πεδίο.

Μπορεί κανείς να απαριθμήσει διάφορες προτεραιότητες, άλλες από τις οποίες αφορούν το άμεσο μέλλον, και άλλες τα επόμενα χρόνια. Όμως το βασικό ζητούμενο ξεπερνάει την προσέγγιση αυτή. Ο κόσμος είναι επιφυλακτικός, καταλαβαίνει τις δυσκολίες των καιρών, έχει μάθει ότι φαινομενικά θετικές εξελίξεις μπορεί να συνδέονται στη συνέχεια με αρνητικές εξελίξεις, διαισθάνεται ότι δεν είναι σοφό να έχει μεγάλες προσδοκίες, έχει μάθει ότι ο προεκλογικός λόγος είναι ένα σκηνικό χαμηλής αξιοπιστίας, ανησυχεί για το αύριο χωρίς να ξέρει γιατί, θέλει να έχει μια αίσθηση ότι δεν θα περάσει ξανά σε μεγάλους κλυδωνισμούς, ούτε καν σε μικρότερους.

Η απάντηση σε αυτά δεν έχει να κάνει ούτε με την επενδυτική βαθμίδα, ούτε με κάποιες αυξήσεις εδώ κι εκεί, ούτε με διαβεβαιώσεις διεθνών οίκων ή άλλων φορέων, ούτε με δημοσιονομικούς χειρισμούς, επικοινωνιακές παρεμβάσεις ή άλλα παρεμφερή. Η εμπιστοσύνη ενσταλάζεται στο συλλογικό συνειδητό ή υποσυνείδητο μέσα από πολλά μικρά, μεσαία και μεγάλα δείγματα γραφής, που λειτουργούν αργά, αυξητικά και σωρευτικά και σχετίζεται με πειστικές δράσεις σε περισσότερα σημαντικά μέτωπα: Οικονομία, κοινωνική προστασία, μόρφωση, ποιότητα ζωής, ασφάλεια κ.α. Μια ειδική αναφορά πρέπει να γίνει για τον αγροτικό τομέα. Οι προοπτικές του μπορούν να είναι εξαιρετικά σημαντικές και η Ελλάδα έχει μια ευκαιρία να αξιοποιήσει ένα δυνητικό πλεονέκτημα με ιδιαίτερη σημασία στο αυριανό τοπίο, προφανώς βάζοντας σε κίνηση πολιτικές για τις οποίες η ιστορία της δεν έδωσε ευοίωνα αποτελέσματα.

Η χώρα σήμερα μπορεί να μην βρίσκεται σε συνθήκες κάποιας εθνικής έξαρσης ή συναρπαστικής εξέλιξης, ούτε όμως βρίσκεται αντιμέτωπη με την προοπτική μιας νέας κρίσης. Βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλά ρίσκα και αβεβαιότητες για τα επόμενα χρόνια: Με την προοπτική μιας σταθερά ισχνής οικονομικής μεγέθυνσης, με ό,τι σημαίνει αυτό για το μέσο πολίτη και τους νέους, με τη γήρανση και τη μείωση του εργατικού δυναμικού στην παραγωγική διαδικασία, παράλληλα με υψηλή ανεργία, με τις πιέσεις από την κλιματική αλλαγή και το ενεργειακό, με τις αβεβαιότητες ενός ελλειμματικού ασφαλιστικού συστήματος, με τη συνεχή αποδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας και με υψηλές ανισότητες, που δεν καταγράφονται στους γνωστούς δείκτες ανισότητας, διαμορφώνουν όμως ένα κλίμα επιφύλαξης ή και απογοήτευσης.

Η εξαιρετικά αδύναμη τεχνολογική και καινοτομική ικανότητα των επιχειρήσεων και η χαμηλή ικανότητά τους να αξιοποιήσουν σε ευρύτερη κλίμακα τις τεχνολογικές εξελίξεις, ακόμα και τις λιγότερο σύνθετες, ώστε να οικοδομήσουν πάνω σε αυτές και να παρακολουθήσουν τις πρωτόγνωρες μεταβολές που συνδέονταν με την παγκοσμιοποίηση, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ικανότητα μεγέθυνσης της οικονομίας και στο εισόδημα εκατομμυρίων οικογενειών.

Ακόμα και η μετάβαση προς τον τομέα των υπηρεσιών αφορά δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα γνωστικών και τεχνολογικών ικανοτήτων, παραγωγικότητας και ποιότητας παραγωγής. Το πρόβλημα δεν είναι τεχνολογικό, και αφορά όλους τους κεντρικούς συντελεστές: Παραγωγικό δυναμικό και επιχειρήσεις, εργαζόμενους, κράτος. Είναι θέμα κουλτούρας, σώρευσης ικανοτήτων, ιεράρχησης προτεραιοτήτων, κλαδικής εξειδίκευσης, κατανομής εισοδήματος, προσπάθειας να αναπτύξουμε την ικανότητα να παρακολουθήσουμε πράγματι, και όχι ως θεατές, τις ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις.

Μια εκτίμηση για την επόμενη δεκαετία δείχνει, ότι οι πιέσεις για αντιμετώπιση απειλών ή έκτακτων καταστάσεων θα δημιουργήσει σοβαρά διλήμματα στην πολιτική. Από τη μια, θα απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι τόσο για επενδυτικούς-αναπτυξιακούς, όσο και για λόγους κοινωνικής προστασίας ευάλωτων πληθυσμιακών τμημάτων. Από την άλλη, οι πόροι αυτοί στο μέτρο που θα προέλθουν από δανειακά κεφάλαια θα κρατούν παγιδευμένη την οικονομία σε χαμηλά επίπεδα μεγέθυνσης. Αν προέλθουν από εσωτερική αποταμίευση θα σημαίνουν αύξηση της φορολογίας ή ανακατανομή κρατικών δαπανών και μεταβολή του σημερινού πρότυπου δημόσιας δαπάνης. Στην πρώτη περίπτωση, η κοινωνία θα κινείται σε αναιμικά επίπεδα μεγέθυνσης, με ό,τι σημαίνει αυτό για το βιοτικό επίπεδο και την κάλυψη βασικών κοινωνικών προσδοκιών. Στη δεύτερη περίπτωση θα σημειωθούν σημαντικές μεταβολές στην κατανομή του εισοδήματος, οι συνέπειες των οποίων δεν είναι εύκολα προβλέψιμες, ενώ οι αναπτυξιακές επιδόσεις δεν θα διαφέρουν. Μια τρίτη περίπτωση αφορά τους κοινοτικούς πόρους, που θα κινηθούν μεν αυξητικά, αλλά δεν γνωρίζουμε την ποιοτική τους επίδραση.

Έπειτα από μια μακρά περίοδο έντονων μακροοικονομικών ανισορροπιών, η ισορροπία της σχέσης μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής με επίκεντρο το παραγωγικό σύστημα είναι καίριος όρος επιτυχίας ή αποτυχίας. Η ανάπτυξη θα αποτελέσει το κεντρικό κριτήριο -και προϋπόθεση- της επιτυχίας ή της αποτυχίας των δημοσιονομικών και άλλων παρεμβάσεων για την έξοδο από την κρίση. Η επίτευξη κάθε στόχου που έχουμε μπροστά μας, είτε για τα δημοσιονομικά, είτε για την ανεργία, είτε για τις κοινωνικές πιέσεις, είτε για τα εθνικά συμφέροντα και την εθνική κυριαρχία θα εξαρτηθεί από την ταυτόχρονη επιτυχία στο δίπολο «δημοσιονομική εξισορρόπηση και ανάπτυξη». Η δημοσιονομική εξυγίανση από μόνη της δεν θα βοηθήσει, αν μεσομακροπρόθεσμα ο μέσος ρυθμός μεγέθυνσης δεν μπορέσει να ξεπεράσει τουλάχιστον το 3%, εξέλιξη που καθορίζεται από ένα σύνολο πολιτικών και άλλων παραγόντων. Επίσης, μεγέθυνση χωρίς δημοσιονομική σταθεροποίηση είναι μη βιώσιμη. Μάλιστα, όσο οι ρυθμοί μεγέθυνσης είναι ισχνοί, τόσο περισσότερο οι δημοσιονομικές ανισορροπίες θα τείνουν να διογκώνονται, επιδεινώνοντας την ίδια την αναπτυξιακή διαδικασία. Με το ποσοστό αποταμίευσης και επένδυσης στο χαμηλότερο επίπεδο της Ε.Ε. το ερώτημα είναι πώς η χώρα θα μετατοπιστεί από τις διαδικασίες απόκλισης από την Ε.Ε. της τελευταίας δεκαπενταετίας και θα περάσει ξανά σε διαδικασίες σύγκλισης. Ένας οποιοσδήποτε νέος κλονισμός (οικονομικός, υγειονομικός ή άλλος) θα αποτελέσει κρίσιμο πλήγμα για τη χώρα, καθώς οι επιπτώσεις του παρελθόντος δεν έχουν ξεπεραστεί.

Μπορεί η νέα κυβέρνηση να ανταποκριθεί στις προσδοκίες αυτές; Μπορεί να δώσει μια σημαντική ώθηση στην ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον στην επόμενη τετραετία; Ακόμα περισσότερο: Αντιμετωπίζοντας ένα σημαντικά ευρύτερο σύνολο προκλήσεων από ό,τι στο παρελθόν, μπορεί μια κυβέρνηση από μόνη της να υλοποιήσει τις σημαντικές αλλαγές που απαιτούνται ή μήπως πρέπει να υπάρξουν κάποιες κρίσιμες αλλαγές στο γνωστό συγκρουσιακό-διχοτομικό μοντέλο πολιτικής λειτουργίας; Τι ρόλο μπορεί να παίξει μια μεγαλύτερη συνεννόηση και συνεργασία πολιτικών δυνάμεων σε εξαιρετικά μεγάλα θέματα, που όσο παραμερίζεται θα ευνοεί συνεχείς αναστατώσεις στο εθνικό επίπεδο και θα αποσταθεροποιεί κάθε τόσο οποιαδήποτε κυβερνητικό σχήμα ή και το πολιτικό σύστημα συνολικά, όπως έγινε μετά την κρίση του 2009; Είναι αυτά ρεαλιστικά και ποια θα ήταν τα κέντρα βάρους μιας τέτοιας πολιτικής θεώρησης;

Αναδημοσίευση από το KREPORT