Ο Τραμπ αναμένεται να φτάσει στην τουρκική πρωτεύουσα συνοδευόμενος από αποστολή που αριθμεί περίπου 1.000 άτομα, ενώ η προετοιμασία για την επίσκεψή του έχει ξεκινήσει εδώ και ημέρες. Τα ειδικά θωρακισμένα οχήματα της προεδρικής αυτοκινητοπομπής έχουν ήδη μεταφερθεί στην Άγκυρα, όπως και το ελικόπτερο που θα χρησιμοποιήσει κατά τη διάρκεια της παραμονής του, το οποίο έφτασε αποσυναρμολογημένο και συναρμολογήθηκε επί τόπου.

Σύμφωνα με το CNN Türk, Αμερικανοί πράκτορες έχουν πραγματοποιήσει εξονυχιστικούς ελέγχους στο ξενοδοχείο όπου θα διαμείνει ο Αμερικανός πρόεδρος, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, μετατρέποντας ουσιαστικά το κτίριο σε απόρθητο φρούριο.

Preparations are in full swing at Türkiye's Presidential Complex in Ankara, as it gets ready to host world leaders for this year's NATO summit. Asli Atbas reports pic.twitter.com/yMWs762Foo

— TRT World Now (@TRTWorldNow) July 6, 2026

Σουίτα υψηλής ασφαλείας

Ο Ντόναλντ Τραμπ θα φιλοξενηθεί στην προεδρική σουίτα του ξενοδοχείου, έκτασης περίπου 190 τετραγωνικών μέτρων. Η σουίτα διαθέτει ξεχωριστό υπνοδωμάτιο, σαλόνι, ιδιωτικό γραφείο και χώρο εργασίας, ενώ, σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα παράθυρα είναι αλεξίσφαιρα και οι τοίχοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν ακόμη και σε ισχυρές εκρήξεις.

Το 23ώροφο ξενοδοχείο έχει αποκλειστεί πλήρως, καθώς τα μέλη της αμερικανικής αποστολής καταφθάνουν σταδιακά στην Άγκυρα, ολοκληρώνοντας τις τελευταίες προετοιμασίες για την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου.

«Δεν αφήνουν ούτε πουλί να πετάξει»

Η ασφάλεια γύρω από το ξενοδοχείο χαρακτηρίζεται πρωτοφανής. Η περιοχή επιτηρείται διαρκώς από άνδρες των αμερικανικών Μυστικών Υπηρεσιών, ειδικές δυνάμεις και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ στους γύρω δρόμους έχουν στηθεί μπλόκα και εφαρμόζονται αυστηροί έλεγχοι.

Όπως χαρακτηριστικά μετέδωσε το CNN Türk, οι δυνάμεις ασφαλείας «δεν αφήνουν ούτε πουλί να πετάξει», περιγράφοντας το εξαιρετικά αυστηρό επίπεδο προστασίας που έχει τεθεί σε ισχύ.

Το ξενοδοχείο βρίσκεται σε μικρή απόσταση τόσο από την αμερικανική πρεσβεία όσο και από το Προεδρικό Μέγαρο, όπου θα πραγματοποιηθούν οι βασικές διμερείς και πολυμερείς συναντήσεις της Συνόδου. Μετά το τέλος του προγράμματός του, ο Τραμπ αναμένεται να διανυκτερεύσει εκεί.

Η πρώτη Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Τουρκία μετά από δύο δεκαετίες

Η Άγκυρα θα φιλοξενήσει στις 7 και 8 Ιουλίου την 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή των ηγετών και των αντιπροσωπειών των 32 κρατών-μελών της Συμμαχίας.

Ήδη από τη Δευτέρα καταφθάνουν στην τουρκική πρωτεύουσα οι πρώτες αποστολές, μεταξύ αυτών ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, καθώς και εκπρόσωποι από τη Βουλγαρία, την Αυστραλία, τη Βόρεια Μακεδονία και άλλες χώρες.

Πρόκειται για την πρώτη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιείται στην Τουρκία από το 2004, όταν πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος και πρωθυπουργός της Τουρκίας ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν και η ατζέντα της Συνόδου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η προγραμματισμένη κατ’ ιδίαν συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 7 Ιουλίου, στις 15.00 μετά την οποία αναμένεται να ακολουθήσει κοινή συνέντευξη Τύπου.

Το ίδιο βράδυ, ο Τούρκος πρόεδρος και η σύζυγός του, Εμινέ Ερντογάν, θα παραθέσουν επίσημο δείπνο προς τιμήν των ηγετών και των συνοδών τους στο Προεδρικό Συγκρότημα.

Την επόμενη ημέρα θα πραγματοποιηθεί η επίσημη υποδοχή των ηγετών, η καθιερωμένη οικογενειακή φωτογραφία και η έναρξη των εργασιών της Συνόδου με την εναρκτήρια ομιλία του Μαρκ Ρούτε.

Στην ατζέντα των συνομιλιών κυριαρχούν η περαιτέρω αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Συμμαχίας, οι εξελίξεις στην Ουκρανία, οι απειλές για την ευρωατλαντική ασφάλεια, αλλά και οι γεωπολιτικές προκλήσεις στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Ο Μαρκ Ρούτε αναμένεται να υπογραμμίσει ότι τα κράτη-μέλη συνεχίζουν να υλοποιούν τη δέσμευσή τους για αύξηση των αμυντικών δαπανών, παρά τις δημοσιονομικές πιέσεις. Υπενθυμίζεται ότι, έπειτα από έντονες πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, οι χώρες της Συμμαχίας συμφώνησαν στην προηγούμενη Σύνοδο να αυξήσουν σταδιακά τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.

Στην Άγκυρα αναμένονται συνολικά περίπου 100 υπουργοί, υψηλόβαθμοι διπλωμάτες και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών, γεγονός που καθιστά τη φετινή Σύνοδο μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς διοργανώσεις που έχει φιλοξενήσει η Τουρκία τα τελευταία χρόνια.

Τραμπ – Το πρόγραμμα του Αμερικανού πρόεδρου

Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα το πρόγραμμα της επίσκεψης του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της 36ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διμερή συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συμμετοχή στις εργασίες της Συμμαχίας και επαφές με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και άλλους ηγέτες.

Άφιξη και συνάντηση με τον Ερντογάν

Σύμφωνα με το πρόγραμμα που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αφιχθεί στην Άγκυρα την Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 14:15.

Στις 15:00 θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής στο Λευκό Παλάτι και στις 15:15 θα πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το ίδιο βράδυ, στις 19:05, ο Αμερικανός Πρόεδρος θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ.

Επαφές με ηγέτες στο περιθώριο της Συνόδου

Το πρόγραμμα της δεύτερης ημέρας περιλαμβάνει σειρά διμερών συναντήσεων και συμμετοχή στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, σύμφωνα πάντα με τον Λευκό Οίκο.

Την Τετάρτη 8 Ιουλίου, στις 10:30, ο Τραμπ θα συναντηθεί με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Στη συνέχεια θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής των ηγετών και στην καθιερωμένη αναμνηστική οικογενειακή φωτογράφιση, πριν λάβει μέρος, στις 11:15, στη συνεδρίαση εργασίας των ηγετών της Συμμαχίας.

Συναντήσεις με Ζελένσκι και αλ Σάραα

Μετά τις εργασίες της Συνόδου, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει προγραμματισμένες διμερείς επαφές με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας και τον Πρόεδρο της Συρίας.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα του Λευκού Οίκου, στις 14:30 ο Τραμπ θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ στις 15:30 προβλέπεται συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ Σάραα.

Ολοκλήρωση της επίσκεψης

Η επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου στην Άγκυρα θα ολοκληρωθεί με συνέντευξη Τύπου.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Λευκού Οίκου, ο Ντόναλντ Τραμπ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις 16:15 και ακολούθως θα αναχωρήσει από την Τουρκία, ολοκληρώνοντας τις επαφές του στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Τι περιλαμβάνει η ατζέντα;

Στη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να εξεταστούν τέσσερα βασικά θέματα.

Πρώτο θέμα της ατζέντας θα είναι η αμυντική συνεργασία. Ο Τραμπ, με τη δήλωσή του ότι «Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα ικανοποιήσει την Τουρκία», είχε γνωστοποιήσει στο Κογκρέσο την πρόθεση πώλησης στην Τουρκία κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών αξίας 700 εκατ. δολαρίων. Στη συνάντηση αναμένεται να συζητηθούν η άρση των κυρώσεων CAATSA, η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, η πώληση κινητήρων για τα μαχητικά αεροσκάφη KAAN, καθώς και νέα προγράμματα αμυντικής συνεργασίας.

Το δεύτερο θέμα θα αφορά το εμπόριο. Προγραμματίζεται να εξεταστούν νέα βήματα συνεργασίας με στόχο την επίτευξη διμερούς εμπορικού όγκου 100 δισ. δολαρίων.

Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας θα αποτελέσει το τρίτο βασικό θέμα των συνομιλιών. Μετά την υπογραφή του Μνημονίου Στρατηγικής Συνεργασίας για την Πολιτική Πυρηνική Ενέργεια, κατά την επίσκεψη του Ερντογάν στην Ουάσιγκτον το 2025, αναμένεται ότι στις συνομιλίες στην Άγκυρα θα εξεταστούν νέες συμφωνίες στον ενεργειακό τομέα.

Τέταρτο θέμα της ατζέντας θα είναι οι περιφερειακές εξελίξεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στη συνάντηση αναμένεται να συζητηθούν η συνεργασία για την ανοικοδόμηση της Συρίας, η εξάλειψη της τρομοκρατίας από την περιοχή, η επανεκκίνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών για τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, η ανοικοδόμηση της Γάζας, η αποτροπή παραβιάσεων της εκεχειρίας από το Ισραήλ, καθώς και η παύση της δράσης των ηγετικών στελεχών της FETÖ στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έναρξη των εργασιών

Οι εργασίες της Συνόδου θα αρχίσουν τη Δευτέρα 6 Ιουλίου με συνέντευξη Τύπου του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο Διεθνές Κέντρο Τύπου του Προεδρικού Συγκροτήματος στις 16:45.

Φόρουμ αμυντικών βιομηχανιών

Η δεύτερη ημέρα των εργασιών επικεντρώνεται στην αμυντική συνεργασία της Συμμαχίας, με σειρά εκδηλώσεων και συναντήσεων υψηλού επιπέδου.

Την Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 10:00, θα πραγματοποιηθούν ανακοινώσεις υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο του Φόρουμ Αμυντικών Βιομηχανιών του ΝΑΤΟ με τη συμμετοχή της Συμμαχίας, των κρατών-μελών και εκπροσώπων της αμυντικής βιομηχανίας.

Στις 12:45 ο Μαρκ Ρούτε θα εκφωνήσει την εναρκτήρια ομιλία του Φόρουμ, μαζί με τον αντιπρόεδρο της τουρκικής κυβέρνησης και υπουργό Εθνικής ‘Αμυνας της Τουρκίας.

Στις 14:00 ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ και ο πρόεδρος της Ουκρανίας θα παραχωρήσουν κοινή συνέντευξη Τύπου.

Συναντήσεις υπουργών και δεξίωση Ερντογάν

Το πρόγραμμα της Τρίτης περιλαμβάνει επίσης σειρά διπλωματικών επαφών και επίσημων εκδηλώσεων.

Στις 17:00 οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ θα συναντηθούν με τους υπουργούς Εξωτερικών του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης (ICI).

Στις 17:30 θα παρατεθεί δεξίωση στην πανεπιστημιούπολη «Crescent and Star» του τουρκικού υπουργείου Εθνικής ‘Αμυνας για τους υπουργούς ‘Αμυνας, στην οποία θα συμμετάσχουν επίσης οι υπουργοί ‘Αμυνας της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας, της Νέας Ζηλανδίας και της Νότιας Κορέας.

Αργότερα, στις 18:30, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του Εμινέ Ερντογάν θα παραθέσουν δεξίωση και επίσημο δείπνο προς τιμήν των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και των συζύγων τους.

Μεταξύ των προσκεκλημένων θα βρίσκονται ο πρόεδρος της Ουκρανίας, ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας έχουν προγραμματιστεί επίσης:

το δείπνο εργασίας των υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ουκρανίας στις 19:45 και το δείπνο εργασίας των υπουργών ‘Αμυνας του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου στις 20:15.

Η συνεδρίαση των ηγετών

Η κορύφωση της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 8 Ιουλίου με τη συνεδρίαση των ηγετών των κρατών-μελών της Συμμαχίας.

Στις 10:45 ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε θα υποδεχθούν επισήμως τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των συμμαχικών χωρών. Στις 11:00 θα πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη οικογενειακή φωτογράφιση και στις 11:15 θα αρχίσουν οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η 36η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ θα ολοκληρωθεί στις 15:00 με τη συνέντευξη Τύπου του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να αφιχθεί στην τουρκική πρωτεύουσα στις 7 Ιουλίου, συνοδευόμενος από πολυμελή αμερικανική αντιπροσωπεία, η οποία έχει ήδη αναλάβει τις προετοιμασίες ασφαλείας και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της επίσκεψης.

In the face of growing challenges, NATO Allies are investing in a stronger Alliance and a safer, more secure future#NATOsummit pic.twitter.com/OSaNro9L3d

— NATO (@NATO) July 5, 2026

Το πρόγραμμα προβλέπει ως πρώτη επίσημη στάση του Ντόναλντ Τραμπ το Ανιτκαμπίρ, το μαυσωλείο του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, όπου θα αποτίσει φόρο τιμής. Στη συνέχεια θα μεταβεί στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου θα τον υποδεχθεί με επίσημη τελετή ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι μετά την τελετή υποδοχής θα πραγματοποιηθεί κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών και στη συνέχεια διευρυμένες συνομιλίες των αντιπροσωπειών, με αντικείμενο σειρά ζητημάτων διμερούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος. Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών εξετάζεται το ενδεχόμενο οι δύο πρόεδροι να προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις, ενώ δεν αποκλείεται και η υπογραφή συμφωνιών συνεργασίας.

Παράλληλα με τις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, στις 7 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί στο ATO Congresium το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας, με τη συμμετοχή αξιωματούχων του ΝΑΤΟ, κυβερνητικών εκπροσώπων και κορυφαίων εταιρειών του αμυντικού τομέα. Στόχος της διοργάνωσης είναι η προώθηση νέων συνεργασιών και εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Ηδη καταγράφηκαν όμως μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών γύρω από το μέγεθος, τη δομή και τη χρηματοδότηση του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ο οποίος στην αρχική πρόταση της Κομισιόν ανέρχεται στα 2 τρισ. ευρώ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για δύσκολη διαπραγμάτευση που πρόκειται να συνεχιστεί τους επόμενους μήνες. Αν και ο επίσημος στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ο ίδιος εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο αυτό είναι εφικτό σήμερα. «Αν με ρωτάτε αν το θεωρώ πιθανό, το θεωρώ δύσκολο αυτή τη στιγμή», σημείωσε.

Από τη μία πλευρά, βρίσκονται οι λεγόμενοι φίλοι της συνοχής, μια ομάδα 16 χωρών στην οποία συμμετέχουν η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και άλλες χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης. Οι χώρες αυτές θεωρούν ότι οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική αναπτυξιακή και κοινωνική παρέμβαση της Eνωσης στις περιφέρειες και στον αγροτικό κόσμο.

Από την άλλη, βρίσκεται η ομάδα των λεγόμενων φειδωλών χωρών –Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία, Δανία, Φινλανδία και Αυστρία–, οι οποίες απορρίπτουν οποιαδήποτε σημαντική αύξηση του συνολικού ύψους του προϋπολογισμού και ζητούν μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία. Για τις χώρες αυτές, η ενίσχυση νέων τομέων, όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η τεχνολογική καινοτομία, θα πρέπει να προέλθει κυρίως από ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων.

Μερτς: Πρόταση μη χρηματοδοτήσιμη και μη ισορροπημένη

Το στίγμα αυτής της προσέγγισης έδωσε δημόσια ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Εξερχόμενος από τη σύνοδο χαρακτήρισε την υφιστάμενη πρόταση για τον νέο προϋπολογισμό «μη χρηματοδοτήσιμη και μη ισορροπημένη», ζητώντας από την επόμενη ιρλανδική προεδρία να παρουσιάσει μια πρόταση με αισθητά μικρότερο συνολικό όγκο δαπανών.

Απέναντι σε αυτή τη λογική, αρκετές χώρες υποστήριξαν ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά περισσότερα από τους πολίτες της και ταυτόχρονα να αποδυναμώνει τις πολιτικές που στηρίζουν την ανάπτυξη και τη σύγκλιση.

Για παράδειγμα, ο Ισπανός πρωθυπουργός απέρριψε σήμερα την αντίληψη ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Συνοχή αποτελούν πολιτικές του παρελθόντος, συνδέοντας ευθέως τη γεωργία με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Με τη θέση αυτή συντάχθηκε και η Ιταλίδα ομόλογός του. Η Τζόρτζια Μελόνι αν και συμφώνησε ότι η διαπραγμάτευση πρέπει να προχωρήσει γρήγορα, ωστόσο, προειδοποίησε ότι δεν μπορούν να επιβληθούν τεχνητά χρονοδιαγράμματα, ενώ άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τη διαχείριση του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στο θέμα αναφέρθηκε και ο Γάλλος πρόεδρος, που πρώτος είχε ταχθεί τον περασμένο Απρίλιο υπέρ της μετακύλισης του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης (NextGenEU), θέση που στηρίζουν η Ελλάδα και η Ιταλία, που εμφανίζονται δηλαδή θετικές στην ιδέα της αναχρηματοδότησης μέρους του χρέους μέσω νέων εκδόσεων ομολόγων («rolling debt»), ώστε να μειωθεί η πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η πρόταση αυτή ωστόσο απορρίπτεται ήδη από τη Γερμανία και την Ολλανδία.

Πάντως, ο Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε την ανάγκη ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να επενδύσει σε νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, καθώς και στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Γαλλία, όμως, δύσκολα θα συμφωνήσει να συνεισφέρει στον νέο προϋπολογισμό, χωρίς εξεύρεση νέων χρηματοδοτικών μέσων.

Η Κομισιόν έχει προτείνει νέες πηγές εσόδων, μεταξύ των οποίων έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Ανθρακα, τα ηλεκτρονικά απόβλητα, η φορολογία του καπνού και ένας εταιρικός φόρος. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να εμφανίζονται διχασμένες.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έδωσε εντολή στην ιρλανδική προεδρία της Ε.Ε. να παρουσιάσει έως τον Οκτώβριο ένα «φιλόδοξο και ισορροπημένο» πακέτο νέων ιδίων πόρων. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, μεταξύ των ιδεών που συγκεντρώνουν ενδιαφέρον περιλαμβάνονται ένας φόρος στις ψηφιακές πλατφόρμες, εισφορές στα κρυπτονομίσματα και φόρος στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια – προτάσεις που είχαν αρχικά προωθηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Η δέσμευση Ανδρουλάκη για δωρεάν μετακίνηση των νέων έως 24 ετών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς και η θέση που ακολούθησε από τον Αλέξη Τσίπρα για δωρεάν μετακίνηση όλων των πολιτών, πλην τουριστών, έδωσε την αφορμή στο κυβερνών κόμμα για να καταγγείλει “πλειοδοσία λαϊκισμού”, υιοθετώντας επί της ουσίας μία τακτική που στοχεύει στην συνολική αποδόμηση των οικονομικών προγραμμάτων του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛ.Α.Σ, με κατηγορίες για “λεφτόδεντρα” και προειδοποιήσεις για κίνδυνο πισωγυρίσματος της χώρας  λόγω συνεπειών από μία παραβίαση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.

“Παροχές από λεφτά που δεν υπάρχουν»            

Ο υπουργός  Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος υποστήριξε ότι “ξεκίνησαν ήδη να τάζουν παροχές από λεφτά που δεν υπάρχουν», ενώ η εκπρόσωπος τύπου της ΝΔ, Αλεξάνδρα Σδούκου έκανε λόγο για “διαγωνισμό του ποιος θα δώσει περισσότερα”.

«Ο Τσίπρας λέει 35 ώρες εργασίας, το ΠΑΣΟΚ λέει 32. Το ΠΑΣΟΚ λέει δωρεάν εισιτήριο για τους κάτω των 24 ετών, ο Τσίπρας δωρεάν για όλους. Αν ο ένας τάξει δωρεάν Fiat σε όλους, ο άλλος θα τάξει Ferrari», ήταν η χαρακτηριστική φράση με την οποία η κ. Σδούκου περιέγραψε αυτό που στο κυβερνών κόμμα χαρακτηρίζουν και ως “κρεσέντο λαϊκισμού” των βασικών πολιτικών αντιπάλων τους.

“Το «δωρεάν» του ΠΑΣΟΚ σημαίνει ότι κάποιος άλλος θα πληρώσει τον λογαριασμό», υποστηρίζουν στο κυβερνών κόμμα, επιμένοντας να καταλογίζουν στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ακοστολόγητες προτάσεις, αν και η συγκεκριμένη για τα μέσα μαζικής μεταφοράς κοστολογείται, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, 30-35 εκατομμύρια ευρώ.  

«Πυροτεχνήματα» Ανδρουλάκη  – «Λεφτόδεντρα» Τσίπρα

«Αντί για τα «πυροτεχνήματα» του κ. Ανδρουλάκη η κυβέρνηση Μητσοτάκη στηρίζει εμπράκτως τους νέους με πολιτικές όπως είναι ο μηδενικός φόρος εισοδήματος για τους νέους έως 25 ετών που ισχύει από φέτος, ένα μέτρο δηλαδή που φέρνει σημαντικά οφέλη σε κάθε νέο εργαζόμενο”,  αντιτείνουν συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη.

Όσο για τον Αλέξη Τσίπρα, οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι “συνεχίζει αδιόρθωτος να μοιράζει “λεφτόδεντρα” όταν στην πράξη έκανε τα αντίθετα από αυτά, που υποτίθεται ότι «δεσμευόταν». Ειδικά για τα μέσα μαζικής μεταφοράς μάλιστα τονίζουν πως το 2016 η τιμή του εισιτηρίου των αστικών συγκοινωνιών αυξήθηκε σε 1,40 ευρώ ενώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν αυτή που το επανέφερε στα 1,20 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2020.

«Οι πολίτες πλέον ξέρουν ότι ο λαϊκισμός απλώς ανεβάζει το κόστος για κάθε φορολογούμενο. Εμείς απαντούμε με πολιτικές που ενισχύουν ουσιαστικά τους νέους», σημειώνουν στο Μέγαρο Μαξίμου.

«Όχι στον πειρασμό να είμαι πιο ευχάριστος προεκλογικά»          

Απέναντι σε όλα αυτά ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να εμφανιστεί ως εκφραστής της δημοσιονομικής υπευθυνότητας και σοβαρότητας και διαμήνυσε το σαββατοκύριακο ότι ένα πράγμα δεν πρόκειται να επιτρέψει ποτέ: τον “πειρασμό του να είμαι πιο ευχάριστος προεκλογικά, να υπονομεύσω το πολύ μεγάλο έργο της σταθεροποίησης της οικονομίας, το οποίο μαζί πετύχαμε όλα αυτά τα επτά χρόνια”, όπως είπε. 

Η διαβεβαίωση του κ. Μητσοτάκη είναι πως “η τσέπη του πολίτη και οι προϋπολογισμοί των νοικοκυριών αναδεικνύονται σε κορυφαία προτεραιότητα στο νέο κύκλο προς το 2030″ και ότι η κυβέρνηση, ακριβώς λόγω των θετικών επιδόσεων της οικονομίας, είναι σε θέση να συνεχίζει να στηρίζει την κοινωνία, με αποκορύφωμα τις ανακοινώσεις που θα γίνουν στην ΔΕΘ και την «Ατζέντα 2030» που θα παρουσιαστεί. Διαμηνύει ωστόσο ότι όλα αυτά θα γίνουν μέσα στα όρια αντοχής της οικονομίας.  

“Να γνωρίζουν οι πολίτες ότι προσωπικά έχω χτίσει μαζί τους μια σχέση αξιοπιστίας. Αυτά τα οποία μπορώ να κάνω θα τα υλοποιήσω και αυτά τα οποία δεν μπορώ να κάνω δεν θα τα τάξω”, τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης κατά την προχθεσινή επίσκεψη στην Ρόδο, με την οποία ξεκίνησε ο νέος κύκλος περιοδειών που αναμένεται να συνεχιστεί αυτή την εβδομάδα στην Αττική, πριν ο πρωθυπουργός μεταβεί, την Πέμπτη, στις Βρυξέλλες για την Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ.

Σπύρος Σιδέρης

Η επιλογή της Άγκυρας δεν είναι τυχαία, αλλά εντάσσεται σε μια στρατηγική αξιοποίησης ενός παίκτη με ανοιχτούς διαύλους και προς τις δύο πλευρές.

Η πρωτοβουλία αυτή ακολούθησε δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, ο οποίος επιβεβαίωσε την επιδίωξη του Κιέβου για συνάντηση σε επίπεδο ηγετών στην Τουρκία. Ωστόσο, σχεδόν ταυτόχρονα, ο Ζελένσκι υιοθέτησε σκληρή γραμμή, δηλώνοντας ότι η Ουκρανία θα συνεχίσει να πλήττει τις ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές, προκαλώντας ήδη σημαντικές οικονομικές απώλειες. Η φαινομενικά αντιφατική αυτή στάση – διάλογος και στρατιωτική πίεση – αποτελεί στην πραγματικότητα συνειδητή στρατηγική: η ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος μέσω ελεγχόμενης κλιμάκωσης.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Κωνσταντίν Χριστσένκο, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει αντίφαση σε αυτή την προσέγγιση. Όπως επισημαίνει, η Ρωσία έχει απορρίψει προτάσεις για αμοιβαία παύση επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, περιορίζοντας τα περιθώρια του Κιέβου. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές παραμένουν ένα από τα ελάχιστα εργαλεία πίεσης απέναντι στη ρωσική οικονομία.

• Στον πυρήνα της πρωτοβουλίας βρίσκεται μια βαθύτερη ανησυχία: η σταδιακή υποβάθμιση του ουκρανικού ζητήματος στη διεθνή ατζέντα. Η εστίαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα κενό προσοχής, το οποίο το Κίεβο επιχειρεί να καλύψει μέσω κινήσεων υψηλού συμβολισμού. Μια πιθανή σύνοδος κορυφής — ιδίως με ενδεχόμενη συμμετοχή του Ντόναλντ Τραμπ — θα μπορούσε να επαναφέρει δυναμικά την Ουκρανία στο προσκήνιο της διεθνούς πολιτικής.

Η επιλογή της Τουρκίας ως μεσολαβητή έχει καθοριστική σημασία. Η Άγκυρα έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός διαμεσολαβητής, όπως στην περίπτωση της συμφωνίας για τα ουκρανικά σιτηρά, διατηρώντας ταυτόχρονα σχέσεις τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο. Για τον Ζελένσκι, η Τουρκία αποτελεί έναν από τους ελάχιστους δρώντες που μπορούν να διεκδικήσουν ρεαλιστικά ρόλο γεωπολιτικής γέφυρας.

Παρά ταύτα, η ρωσική στάση παραμένει αμετακίνητη. Ο Ρώσος αναλυτής Ρολάντ Μπιγιάμοφ εκτιμά ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια σύνοδο κορυφής σε αυτή τη φάση, υποστηρίζοντας ότι προηγούνται διαπραγματεύσεις σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο. Με άλλα λόγια, η Ρωσία θεωρεί ότι το Κίεβο επιχειρεί να «ανεβάσει» τεχνητά το επίπεδο των συνομιλιών για να αποκομίσει πολιτικό και επικοινωνιακό όφελος.

• Πέρα από τη διαδικασία, υπάρχει και ένα βαθύτερο εμπόδιο: η αμφισβήτηση της νομιμοποίησης του Ζελένσκι από τη Μόσχα. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη μια απευθείας συνάντηση με τον Πούτιν, καθώς το Κρεμλίνο δεν δείχνει διατεθειμένο να τον αντιμετωπίσει ως ισότιμο συνομιλητή σε επίπεδο κορυφής.

Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, Χάσνι Αμπίντι, εκτιμά ότι η κίνηση του Ζελένσκι αποτελεί προσπάθεια ρήξης του διπλωματικού αδιεξόδου. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Κίεβο επιδιώκει να εμφανιστεί ως η πλευρά που επιθυμεί τον διάλογο, μεταφέροντας την ευθύνη για τη στασιμότητα στη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να ενεργοποιήσει εκ νέου τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της τουρκικής διαμεσολάβησης.

Καθοριστικές είναι και οι εξελίξεις στην Ευρώπη. Η αποδυνάμωση πολιτικών εμποδίων, όπως η στάση της Ουγγαρίας υπό τον Βίκτορ Όρμπαν, ανοίγει τον δρόμο για αυξημένη ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία. Αυτό προσφέρει στον Ζελένσκι μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων και ενισχύει την επιλογή του να προωθήσει πιο επιθετικές διπλωματικές πρωτοβουλίες.

• Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος επιχειρεί να ενισχύσει και την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, προωθώντας την ιδέα ενός νέου αντιβαλλιστικού συστήματος άμυνας. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται άμεσα με τη συνολική στρατηγική του: όσο παραμένει υψηλή η στρατιωτική απειλή, τόσο εντείνεται η ανάγκη για πολιτική λύση.

Στην ουσία, η πρόταση για σύνοδο κορυφής υπερβαίνει το πλαίσιο μιας απλής διαπραγμάτευσης. Αποτελεί εργαλείο πολιτικής πίεσης, μήνυμα προς τη Δύση και ταυτόχρονα προσπάθεια αναδιαμόρφωσης της δυναμικής του πολέμου. Ο Ζελένσκι επιχειρεί να αποδείξει ότι η Ουκρανία δεν είναι παθητικός αποδέκτης εξελίξεων, αλλά ενεργός διαμορφωτής της διεθνούς ατζέντας.

Το ερώτημα παραμένει αν αυτή η στρατηγική μπορεί να αποδώσει. Με τη Ρωσία να διατηρεί σκληρή στάση και τη διεθνή προσοχή κατακερματισμένη, η πιθανότητα μιας άμεσης συνόδου είναι περιορισμένη. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς απτό αποτέλεσμα, η πρωτοβουλία έχει ήδη επιτύχει έναν βασικό στόχο: την επανενεργοποίηση του ουκρανικού ζητήματος στη διεθνή συζήτηση.

Σε έναν πόλεμο όπου η διπλωματία, η στρατιωτική πίεση και η επικοινωνιακή στρατηγική αλληλοσυμπλέκονται, η κίνηση του Ζελένσκι δεν είναι απλώς μια πρόταση διαλόγου. Είναι μια συνειδητή προσπάθεια να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού — ακόμη κι αν το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.

Υπό τη βαριά σκιά των εξελίξεων αυτών, στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε., συζητήθηκε τόσο η άμεση διαχείριση της ενεργειακής κρίσης όσο και οι ευρύτερες γεωπολιτικές της προεκτάσεις, που αφορούν την ασφάλεια, την οικονομική σταθερότητα και τον κίνδυνο νέων μεταναστευτικών ροών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι η Ένωση διαθέτει πλέον τα εργαλεία για να αποτρέψει ανεξέλεγκτες εξελίξεις, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα ότι δεν θα επαναληφθούν τα φαινόμενα της κρίσης του 2015. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη στήριξη της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι «η ασφάλειά της είναι ταυτόσημη με την ασφάλεια της Ε.Ε.».

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων των «27» βρέθηκε η ανάγκη για άμεσες αλλά και διαρθρωτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να ανακοπεί η ανοδική πορεία των τιμών ενέργειας. Η αύξηση του κόστους φυσικού αερίου, που πυροδοτήθηκε από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, έχει ήδη μετακυλιστεί στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας παραγωγή και κατανάλωση.

Η Κομισιόν, όπως τόνισε η φον ντερ Λάιεν, θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων στήριξης, με στόχο τον περιορισμό του αντίκτυπου του αυξημένου κόστους καυσίμων στην ηλεκτροπαραγωγή.

• Στα άμεσα μέτρα περιλαμβάνεται η διεύρυνση της ευελιξίας στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, δίνοντας τη δυνατότητα στις κυβερνήσεις να επιδοτήσουν πιο αποτελεσματικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά της έναντι των ορυκτών καυσίμων.

Ταυτόχρονα, προωθείται νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη μείωση των χρεώσεων δικτύου, με έμφαση στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, σε μια προσπάθεια διατήρησης της παραγωγικής βάσης της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Κεντρικό ρόλο στη στρατηγική της Ε.Ε. εξακολουθεί να διαδραματίζει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), το οποίο αποτέλεσε και σημείο έντονων διαφωνιών. Αρκετά κράτη-μέλη, κυρίως από την Ανατολική Ευρώπη, ζητούν αναθεώρηση ή ακόμη και προσωρινή αναστολή του, θεωρώντας ότι ενισχύει το ενεργειακό κόστος, ενώ η Ιταλία πιέζει για πιο ριζικές αλλαγές.

Η πρόεδρος της Κομισιόν δεσμεύθηκε για επανεξέταση του μηχανισμού έως τον Ιούλιο του 2026, αποκλείοντας ωστόσο την κατάργησή του. Στο τραπέζι παραμένει και η παράταση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών για τη βαριά βιομηχανία, πέραν του 2034, ως μέτρο αντιστάθμισης της κρίσης.

Για την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, κρίσιμο αποτέλεσμα της Συνόδου ήταν η θεσμοθέτηση μεγαλύτερης ευελιξίας για τα κράτη-μέλη, καθώς δίνεται πλέον η δυνατότητα λήψης επειγόντων εθνικών μέτρων στην αγορά ενέργειας, διευκολύνοντας την εφαρμογή νέων πακέτων στήριξης.

Παράλληλα, η Κομισιόν ανακοίνωσε τη δημιουργία ταμείου ύψους 30 δισ. ευρώ, χρηματοδοτούμενου από έσοδα του ETS, για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση, με έμφαση στη στήριξη των οικονομιών με χαμηλότερο εισόδημα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας τις άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια. Στα συμπεράσματα της Συνόδου περιλαμβάνεται έκκληση για αποκλιμάκωση και προστασία κρίσιμων υποδομών, με ειδική αναφορά σε ένα άτυπο «μορατόριουμ» επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ανέφερε ότι εξετάζονται πρωτοβουλίες σε συνεργασία με τον ΟΗΕ για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Κύπρο, η οποία θεωρείται το κράτος-μέλος που επηρεάζεται περισσότερο από την κρίση. Οι «27» εξέφρασαν τη στήριξή τους προς τη Λευκωσία και δήλωσαν ετοιμότητα να συμβάλουν στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Παράλληλα, Ελλάδα και Κύπρος έθεσαν το ζήτημα ενίσχυσης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (άρθρο 42§7), εκτιμώντας ότι η τρέχουσα συγκυρία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας.

Τέλος, στο μεταναστευτικό πεδίο, η φον ντερ Λάιεν κατέστησε σαφές ότι η Ε.Ε. δεν πρόκειται να επαναλάβει τα λάθη του 2015, υπογραμμίζοντας ότι η Ένωση διαθέτει πλέον ισχυρότερους μηχανισμούς ελέγχου.

Με πρωτοβουλία Δανίας και Ιταλίας, οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη διατήρησης υψηλού επιπέδου επαγρύπνησης, δεσμευόμενοι να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία –διπλωματικά, νομικά και επιχειρησιακά– για την αποτροπή ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών ροών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη Σύνοδο Κορυφής για τις οικονομικές επιπτώσεις από τις αυξανόμενες συγκρούσεις και τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στην περιοχή.

Όπως δήλωσε, όσο συνεχίζονται οι συγκρούσεις, τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι συνέπειες για την ενέργεια και τις τιμές των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας.

«Υπήρξε μια διατύπωση που ανοίγει την πόρτα για περισσότερη ευελιξία στην λήψη μέτρων εθνικών και ευρωπαϊκών. Η κυβέρνηση είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της», δήλωσε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι δεν είναι ακόμη η ώρα για περισσότερες λεπτομέρειες, ωστόσο επανέλαβε ότι «η κυβέρνηση είναι έτοιμη στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και ενδεχομένως τη τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας».

Ο πρωθυπουργός επεσήμανε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και την υποστήριξη που προσέφεραν πολλές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, στην Κύπρο, προσφέροντας αεροναυτική υποστήριξη. Όπως ανέφερε, αυτή η βοήθεια συνιστά ουσιαστική ενεργοποίηση της ρήτρας αμυντικής συνδρομής (άρθρο 42, παράγραφος 7 της ΕΕ), δημιουργώντας έτσι μια βάση για τη μελλοντική ανάπτυξη επιχειρησιακών σχεδίων.

«Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η κυρία Κάλλας αναγνώρισαν την ανάγκη για έναν σαφή οδικό χάρτη για την ενεργοποίηση της ρήτρας», τόνισε ο πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενίσχυσης της αμυντικής αυτονομίας της Ελλάδας.

• Αναφορικά με τη συζήτηση γύρω από τα συστήματα Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι αυτά βρίσκονται εκεί από το 2021 και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την προστασία κρίσιμων υποδομών στην περιοχή. Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, απέδειξαν την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα, αποτρέποντας πιθανές επιθέσεις που θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν την τιμή του πετρελαίου.

Ο Μητσοτάκης τόνισε την πρωτοβουλία της Ελλάδας και της Γαλλίας στην πρόταση για ένα μορατόριουμ που θα αποκλείει οποιαδήποτε πλήγματα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων στην περιοχή του Ιράν και του Κόλπου.

Σε ερώτηση για τις αντιδράσεις της Τουρκίας σχετικά με τα Patriot, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντέτεινε ότι οι ισχυρισμοί της Τουρκίας είναι νομικά ανυπόστατοι και άκαιροι. «Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι νομικά ανυπόστατοι, αλλά θα έλεγα ότι είναι και παντελώς άκαιροι αν λάβει κανείς υπόψη την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία». Πρόσθεσε, επίσης, ότι «η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν την διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο».

Αναφερόμενος στην ενεργειακή κρίση, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει ένα ενεργειακό σοκ και ότι πρέπει να καταρτιστεί μια στρατηγική και εργαλειοθήκη για να αποτραπεί η κρίση, προσφέροντας έτοιμα μέτρα για την πρόληψη μιας πλήρους ενεργειακής κατάρρευσης.

Ο πρωθυπουργός κλείνοντας, απάντησε και σε ερωτήσεις σχετικά με τις επαναπροωθήσεις στον Έβρο. «Η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της και δεν έχω καμία γνώση για αυτούς τους ισχυρισμούς», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η χώρα δεν είναι απολογητική για τη φύλαξη των συνόρων της.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022 που ακολούθησε την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αποφεύγοντας επί της ουσίας καθυστερήσεις που υπήρξαν τότε στις αντιδράσεις της.

Η προσοχή της Αθήνας είναι στραμμένη και στις δημοσιονομικές ευελιξίες που θα τεθούν επί τάπητος. Στον απόηχο της συζήτησης που έχει ανοίξει και για ενδεχόμενη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα,  ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης– που ως Πρόεδρος του Eurogroup θα είναι και αυτός στις Βρυξέλλες για να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό συμβούλιο- υπογράμμισε και από την δική του πλευρά ότι είναι σε συνάρτηση με τις δημοσιονομικές ευελιξίες που θα αποφασιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η θέση που έχει διατυπώσει ο Έλληνας πρωθυπουργός αφορά σε μία περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς ώστε να μην επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

Πριν αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε μέσω της συνέντευξης στην ομογενειακή εφημερίδα της Αυστραλίας “Νέος Κόσμος”, στις αυξήσεις που σημειώνονται ήδη στις τιμές των καυσίμων και διαμήνυσε πως “είναι πάρα πολύ σημαντικό, όχι μόνο ως χώρα αλλά και ως Ευρώπη, να οικοδομήσουμε εκείνα τα «αναχώματα» ώστε σε μια εποχή που οι κοινωνίες μας ούτως ή αλλιώς δοκιμάζονται, να μην επιβαρυνθούν και από πρόσθετες αυξήσεις, είτε μιλάμε για το ηλεκτρικό ρεύμα είτε μιλάμε για τα καύσιμα”.

Ένα στοιχείο που θα επισημάνει και στην Σύνοδο είναι ότι σήμερα η κρίση εκκινεί από υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων και ως εκ τούτου οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.

Αναφορικά με τις πολεμικές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει ότι στόχος της ΕΕ πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν, η οποία θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές με βασική αυτή του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Κυβερνητικές πηγές επαναλαμβάνουν πως η Ελλάδα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που θυμίζουν ότι ξεκαθάρισε και ο κ. Μητσοτάκης με αφορμή την συζήτηση περί ενδεχόμενης επέκτασης της εντολής της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες», η οποία είναι γεωγραφικά προσδιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει και την αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα στην Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία ακολούθησαν και άλλα κράτη- μέλη, διαμορφώνοντας ένα σκηνικό  επίδειξης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7, κάτι που δημιουργεί ένα προηγούμενο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον εντεινόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι δικαιώνεται και η σταθερή θέση που εκφράζει ο κ. Μητσοτάκης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της ΕΕ πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών, να είναι δηλαδή έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της ΕΕ. 

Όπως επισημαίνουν συνεργάτες του, η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, κράτους μέλους της ΕΕ που αντιμετωπίζει απειλές ασφαλείας.

Στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα βρεθούν επίσης τα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κατάσταση στην Ουκρανία και το μεταναστευτικό.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Δεν μετριάζει ωστόσο το γενικότερο κλίμα διεθνούς αναταραχής, δεν αναιρεί την γεωπολιτική αβεβαιότητα που δημιουργεί η ίδια η πολιτική Τραμπ και δεν μετριάζει την επιφυλακτικότητα με την οποία αντιμετωπίζονται και οι συχνές αλλαγές σε θέσεις που διατυπώνει ο Αμερικανός Πρόεδρος.  

Το στίγμα μίας βελτίωσης του κλίματος στις διατλαντικές σχέσεις έδωσε τις πρώτες πρωινές ώρες και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης  σε δηλώσεις του μετά το τέλος της Συνόδου, με τις οποίες διαμήνυσε  παράλληλα πως “οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους”. 

Όπως είπε χαρακτηριστικά, “όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει καλή τη πίστει να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές οι οποίες θα μπορούν να οδηγήσουν σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια”

Ο Έλληνας πρωθυπουργός επισήμανε ότι “σε σχέση με τον χρόνο τον οποίον συγκλήθηκε η Σύνοδος, “τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα, στον βαθμό που ο Πρόεδρος Τραμπ αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία κι ότι προφανώς δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος το οποίο ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας”.

“Από εκεί και πέρα, όμως, είναι επίσης ξεκάθαρο ότι οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους κι ότι πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης, όπου όλοι να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια”, πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος αναμένεται να παραχωρήσει νωρίς σήμερα το πρωί από τις Βρυξέλλες συνέντευξη στο Euronews.

Το βέβαιο είναι πως οι θάλασσες για τις οποίες έχει μιλήσει και ο Έλληνας πρωθυπουργός, παραμένουν ταραγμένες, έστω και αν παρατηρείται διπλωματική κινητικότητα μετά την παρουσία Τραμπ στο Νταβός και τη συμφωνία με τον γ.γ του ΝΑΤΟ για ένα πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας για την Γροιλανδία με όρους που πάντως δεν έχουν αποσαφηνιστεί.

Ερωτηθείς εάν κατά την Σύνοδο έγιναν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες γι’ αυτό το σχέδιο, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε αρνητικά, σημειώνοντας ότι ” δεν γίναμε σοφότεροι”. Επισήμανε ωστόσο πως “οι κόκκινες γραμμές είναι πάρα πολύ ξεκάθαρες”. “Δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και τελικά μόνο η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για την τύχη της Γροιλανδίας”, πρόσθεσε.

Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, σε αυτό ήταν κατηγορηματική η πρωθυπουργός της Δανίας και υπενθύμισε ότι όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συνταχθήκαμε με μεγάλη ταχύτητα πίσω από αυτή την θέση.

Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε πάντως εκ νέου ότι το ζήτημα της προστασίας της Αρκτικής είναι ένα μείζον θέμα παγκόσμιας ασφαλείας και δικαιολογημένα οι ΗΠΑ έχουν ανησυχία γι’  αυτό,  τόνισε ωστόσο ότι υπάρχουν τρόποι, και μέσα από το ΝΑΤΟ και μέσα από την υφιστάμενη διμερή συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας από το 1951, να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο της προστασίας και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας.

Θετικό αντίκτυπο είχε και η συμβιβαστική πρόταση που γνωστοποίησε ο Έλληνας πρωθυπουργός προσερχόμενος στην Σύνοδο, σύμφωνα με την οποία  οι 13 ευρωπαϊκές χώρες που έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους μόνο για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτεί.

Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για “μία εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε στη διαδικασία ειρήνευσης της Γάζας χωρίς όμως ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε ουσιαστικά έναν νέο οργανισμό, ο οποίος μπορεί να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών”.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Κάγια Κάλας και πολλές χώρες “βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά την με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στο αρχικό του προορισμό”. Προορισμός που, όπως είπε, ήταν “η ειρήνευση στην Γάζα και η μεταβατική διοίκηση έτσι ώστε να μπορούμε να περάσουμε σε μια φάση ανοικοδόμησής της, αλλά και ένα πρώτο βήμα για να μπορέσουμε επιλυθεί ουσιαστικά το παλαιστινιακό”.

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε πως η Ελλάδα είναι χώρα που έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή και θέλουμε να είμαστε παρόντες και να είναι η Ευρώπη παρούσα. Ξεκαθάρισε ωστόσο για το Συμβούλιο της Ειρήνης ότι “έτσι όπως είναι διατυπωμένο όχι μόνο η Ελλάδα αλλά σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε”.