Σύμφωνα με τον δικηγόρο της οικογένειας, Δαμιανό Μπαλασούλη, η μήνυση αφορά τη σύμβαση 717 και τη μείωση προσωπικού στον ΟΣΕ, υποστηρίζοντας πως οι τότε υπουργοί γνώριζαν τους κινδύνους αλλά δεν έλαβαν μέτρα.

«Η μήνυση αυτή είναι μέρος ενός διαρκούς αγώνα για την αλήθεια», τόνισε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διερεύνησης ευθυνών και σε ανώτερα επίπεδα.

Παράλληλα, σήμερα καταθέτουν ενώπιον του εφέτη ανακριτή δύο αξιωματικοί της Πυροσβεστικής και ένας της Αστυνομίας για συμπληρωματικές καταθέσεις σχετικά με την τραγωδία.

Σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, οι δύο ελεγκτές, μετά από έρευνα που διήρκεσε ένα χρόνο, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν ποινικές ευθύνες για τα στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ που ήταν υπεύθυνα για την υλοποίηση της σύμβασης.

Ωστόσο, το πρόβλημα για τους ελεγκτές της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, προέκυψε από το γεγονός ότι έρευνα για την πορεία υλοποίησης της σύμβασης έκανε και η ευρωπαϊκή εισαγγελία, καταλήγοντας το καλοκαίρι του 2023 στην άσκηση κακουργηματικής δίωξης σε βάρος 23 στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, του υπουργείου Υποδομών και της Κοινοπραξίας για το αδίκημα της απάτης και της απιστίας.

Κατόπιν τούτου, διατάχθηκε η ποινική αξιολόγηση του πορίσματος της Εθνικής Αρχής, διαδικασία που οδήγησε στη δίωξη για παράβαση καθήκοντος στους δύο ελεγκτές, που δεν είδαν ποινικές ευθύνες.

Αυτό που αξίζει να επισημανθεί είναι ότι μέχρι και την ημέρα του δυστυχήματος στα Τέμπη, δεν είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης κατά μήκος της γραμμής του ΟΣΕ.

Το ΕΣ δέχθηκε πως οι μελέτες εφαρμογής της σηματοδότησης που εκπόνησε τρίτη εταιρεία για λογαριασμό της κατασκευάστριας κοινοπραξίας, υλοποιήθηκαν ορθώς, δεν ήταν παράτυπες, παραδόθηκαν κανονικά στο συμβατικό πλαίσιο της διαγωνιστικής διαδικασίας και, μάλιστα, η καταλληλότητα της συγκεκριμένης εταιρείας είχε εγκριθεί από την ΕΡΓΟΣΕ προτού καν αναλάβει την εκπόνηση των μελετών.

H ελληνική δικαιοσύνη σε ανώτατο επίπεδο, κρίνει ότι η σύμβαση εκτελέστηκε νόμιμα και δεν υφίσταται ζημία του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως υποστηρίζει το κατηγορητήριο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Μετά από την απόφαση τίθενται ερωτήματα σχετικά με την πορεία των διώξεων της ΕΕ για τη σύμβαση 717.

Θα συνεχιστούν τώρα που δεν υφίσταται νομιμοποιητική βάση, εφόσον το πρόστιμο της ΕΔΕΛ ακυρώθηκε;

Άγνωστο ποια θα είναι τα επόμενα βήματα, ωστόσο ορισμένοι ισχυρίζονται πως είναι δεδομένο ότι η ΕΕ είτε θα πρέπει να συμμορφωθεί με την απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης και να παύσει τις διώξεις, ή θα πρέπει να αναζητήσει άλλη νομιμοποιητική βάση, καθώς αυτή που στηρίζεται, στερείται νομικής αιτιολόγησης.

Σύμφωνα με τον Ειδικό Εφέτη Ανακριτή, από τα στοιχεία προέκυψε πως το συγκεκριμένο στέλεχος δεν φαίνεται να είχε ενεργό ρόλο στην εκτέλεση της συγκεκριμένης σύμβασης.

Οι απολογίες και άλλων στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ αναμένεται να συνεχιστούν ενώπιον του Ειδικού Εφέτη Ανακριτή Λάρισας την Παρασκευή.

Ο ένατος κατηγορούμενος από την ΕΡΓΟΣΕ που προσήλθε ενώπιον της δικαστικής λειτουργού σε απολογία για βαριές κατηγορίες που αφορούν το έργο για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου, αφέθηκε ελεύθερος με την σύμφωνη γνώμη της δικαστικής λειτουργού και της Ευρωπαίας Εντεταλμένης Εισαγγελέα με την υποχρέωση καταβολής, εντός συγκεκριμένου χρονικού ορίου, 900 χιλιάδων ευρώ καθώς και τον περιοριστικό όρο της απαγόρευσης εξόδου από την χώρα.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα στην ανακρίτρια έχουν απολογηθεί επτά ακόμη κατηγορούμενοι, οι οποίοι έχουν αφεθεί ελεύθεροι με εγγυοδοσίες που ξεκινούν από 500.000 ευρώ και φτάνουν τις 900.000 ευρώ.

Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό οι περισσότεροι εξ αυτών αδυνατούν να καταβάλλουν τα ποσά της εγγυοδοσίας που τους επιβλήθηκαν και ετοιμάζονται να υποβάλλουν αιτήματα είτε για μείωση των εγγυοδοσιών είτε για να απαλειφθούν.

Μετά και τις σημερινές απολογίες, ενώπιον της δικαστικής λειτουργού έχουν ήδη βρεθεί επτά από τους 14 κατηγορουμένους από την πλευρά της ΕΡΓΟΣΕ οι οποίοι αφέθηκαν ελεύθεροι με την επιβολή υψηλότατων εγγυήσεων.

Η διαδικασία των απολογιών θα συνεχιστεί με τους υπόλοιπους κατηγορούμενους από την θυγατρική του ΟΣΕ και θα ακολουθήσουν τέσσερα στελέχη της εμπλεκόμενης δημόσιας Διαχειριστικής Αρχής για την υλοποίηση του προγράμματος για το επίμαχο έργο.

Οι τελευταίοι που θα περάσουν το κατώφλι της δικαστικής λειτουργούς θα είναι οι πέντε κατηγορούμενοι από την πλευρά της κοινοπραξίας που ανέλαβε την εκτέλεση του έργου.

Ο συνήγορος υπεράσπισης στην υπόθεση, Θρασύβουλος Κονταξής, σε δήλωσή του ανέφερε πως θα προσφύγει στην ανακρίτρια ζητώντας την εξαφάνιση της εγγύησης των 600.000 ευρώ, καθώς η εντολέας του δεν είναι σε θέση να την καλύψει.

Ο συνήγορος σημείωσε πως στην περίπτωση που δεν γίνει δεκτή η προσφυγή του θα απευθυνθεί στο αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο.

Ο κ. Κονταξής αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή εισαγγελία υποστήριξε πως ασκεί πολιτική, ενώ έκανε γνωστό ότι έχει κατατεθεί αγωγή σε βάρος του κ. Βελόπουλου τον οποίο κατηγόρησε για παρέμβαση στο έργο της δικαιοσύνης λόγω των δηλώσεών του στη Βουλή για τους εμπλεκόμενους στη σύμβαση 717.

Συγκεκριμένα, στη δήλωσή του ο κ. Κονταξής αναφέρει:

«Η Ελληνική Δικαιοσύνη στην υπόθεση των Τεμπών, παρά τα όποια προβλήματά της, κινήθηκε ταχύτατα, διακριτικά και αποτελεσματικά. Δεν ισχύει το αυτό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η οποία, κατά την άποψή μας, στην ουσία ασκεί πολιτική, (με εργαλειοποίηση του νόμου, θέση για την οποία θα λάβει, σύντομα, όλες τις νόμιμες απαντήσεις ενώπιον πάσης αρμόδιας Αρχής, του Συμβουλίου της Ευρώπης συμπεριλαμβανομένου).

Για τους αυτούς ακριβώς λόγους εκδόθηκε η χθεσινή –1 Απριλίου 2024– ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, η οποία είναι καταπέλτης σε βάρος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Πλείστοι όσοι, λοιπόν, (κόμματα, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, θεσμικοί φορείς, “επαναστάτες του καναπέ και του Fb”), επικαλούμενοι τα θύματα και την τραγικότητα της απώλειάς τους, επιχειρούν να εκμεταλλευτούν –ο καθένας για ίδιο όφελος– το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, (τμήμα της οποίας, δυστυχώς, “διψά για αίμα”).

Στα πλαίσια αυτά κύριος, ονόματι Κ. Βελόπουλος, δημοσιογράφος, βουλευτής και πρόεδρος κόμματος, (ομιλών στο Κοινοβούλιο περί “γλεντιού που αρχίζει”…), παρενέβη στο έργο της Ελληνικής Δικαιοσύνης, διαδίδοντας ψεύδη, που διασύρουν υπολήψεις κατηγορουμένων, με προφανή κίνδυνο ανεπίγνωστου εγκλωβισμού της Δικαιοσύνης, κατά παραβίαση κάθε έννοιας του τεκμηρίου αθωότητας.

Ως εκ τούτου κατατέθηκε σε βάρος του αγωγή προσβολής προσωπικότητας αλλά και αγωγή παραβίασης του τεκμηρίου αθωότητας από δημόσιο λειτουργό. Ανάλογες αγωγές αλλά και εγκλήσεις θα υποστεί, άμεσα, όποιος διαρρέει και διαστρέφει τμήματα της δικογραφίας, όποιος προσδοκά πολιτικά ή άλλου είδους οφέλη και παρεμβαίνει αθέμιτα στο έργο της Δικαιοσύνης και εκβιάζει δικαστικές κρίσεις».

Οι κατηγορούμενοι, που είναι οι πρώτοι από τους 23, οι οποίοι κλήθηκαν σε απολογία, για μη εκτέλεση της σύμβασης 717, που αφορά κρίσιμα έργα στο σιδηροδρομικό δίκτυο, αφέθηκαν ελεύθεροι υπό προθεσμία. Θα πρέπει να καταβάλλουν εντός 15 ημερών τις χρηματικές εγγυήσεις, που τους επεβλήθησαν, διαφορετικά θα οδηγηθούν στη φυλακή. Επίσης, τους απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα.

Εναντίον των 23 κατηγορουμένων ασκήθηκε ποινική δίωξη από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, για σειρά κακουργηματικών πράξεων, που αφορούν τη μη εκτέλεση της σύμβασης 717, που οδήγησε στο πολύνεκρο έγκλημα των Τεμπών.

23 ύποπτοι για το δυστύχημα των Τεμπών

Αναλυτικότερα, το Γραφείο των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων (EPPO) της Αθήνας έχει κινήσει ποινική δίωξη σε βάρος 23 υπόπτων – συμπεριλαμβανομένων 18 δημοσίων υπαλλήλων – για εγκλήματα σχετιζόμενα με την εκτέλεση των Συμβάσεων για το έργο Ανάταξης και Αναβάθμισης του Συστήματος Σηματοδότησης – Τηλεδιοίκησης στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, που συγχρηματοδοτούνται από την Ε.Ε.

Η έρευνα του EPPO, που ξεκίνησε στις 28 Νοεμβρίου 2022, επικεντρώθηκε στις Συμβάσεις για την ανάταξη των συστημάτων Τηλεδιοίκησης και Σηματοδότησης στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο που υπογράφηκαν μεταξύ της ΕΡΓΟΣΕ – θυγατρικής του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ), υπεύθυνης για τη διαχείριση των Συμβάσεων – και της Αναδόχου Κοινοπραξίας, που αποτελείται από δύο εταιρείες, υπεύθυνες για την εκτέλεση του έργου. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν οδήγησαν στην άσκηση ποινικής δίωξης εις βάρος 23 υπόπτων, συγκεκριμένα:

• 14 δημοσίων υπαλλήλων της ΕΡΓΟΣΕ, για απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις. Δύο εξ αυτών κατηγορούνται, επίσης, για ψευδή βεβαίωση με σκοπό τον προσπορισμό αθέμιτου οφέλους σε άλλον·
• 4 δημοσίων υπαλλήλων της Ελληνικής Διαχειριστικής Αρχής του Επιχειρησιακού Προγράμματος Υποδομών Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΥΔ/ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ), για απιστία κονδυλίων·
• 5 νομίμων εκπροσώπων και υπαλλήλων της Αναδόχου Κοινοπραξίας, για ηθική αυτουργία σε απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις και ηθική αυτουργία σε ψευδή βεβαίωση με σκοπό τον προσπορισμό αθέμιτου οφέλους σε άλλον.

Οι κατηγορίες αφορούν την εκτέλεση της Σύμβασης για την αποκατάσταση του Συστήματος Σηματοδότησης-Τηλεδιοίκησης του σιδηροδρομικού τμήματος Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας, η οποία υπεγράφη το 2014, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2016 – γνωστή ως «Σύμβαση 717».

Το 2019 υπογράφηκε Συμπληρωματική Σύμβαση σχετικά με το ίδιο έργο, με την οποία τροποποιήθηκε το αρχικό φυσικό αντικείμενο της Σύμβασης 717. Η Συμπληρωματική Σύμβαση προέβλεπε την κατασκευή ενός εντελώς νέου συστήματος Σηματοδότησης με νέες μονάδες τηλεμετρίας, ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία και η μετάδοση δεδομένων μεταξύ των σιδηροδρομικών σταθμών, καθώς και από τους σιδηροδρομικούς σταθμούς στα κέντρα ελέγχου.

Και οι δύο Συμβάσεις συγχρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Συνοχής της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράμματος «Εκσυγχρονισμός Σηματοδότησης-Τηλεδιοίκησης και εγκατάσταση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Αμαξοστοιχιών (ETCS)», με την συνεισφορά της Ε.Ε. να ανέρχεται σε ποσοστό 85%.

Πλημμελής εκτέλεση των Συμβάσεων – Οι ποινικές ευθύνες

Όπως ανακοινώθηκε από το Γραφείο των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων (EPPO) της Αθήνας, τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν καταδεικνύουν ποινική ευθύνη, για τους ακόλουθους λόγους:

Βάσει ιδιωτικού συμφωνητικού, οι δύο εταιρείες που αποτελούσαν την Ανάδοχο Κοινοπραξία, αμέσως μετά την υπογραφή της Σύμβασης 717, χώρισαν αυθαίρετα το έργο μεταξύ τους. Η μία από τις εταιρείες ανέλαβε να εκτελέσει το βόρειο τμήμα του έργου, ενώ η δεύτερη εταιρεία ανέλαβε να εκτελέσει το έργο στο μεγαλύτερο τμήμα της σιδηροδρομικής διαδρομής Αθήνα-Θεσσαλονίκη μέχρι το Πλατύ, συμπεριλαμβανομένου του τμήματος κοντά στα Τέμπη, όπου σημειώθηκε η θανατηφόρα σιδηροδρομική σύγκρουση στις 28 Φεβρουαρίου 2023.

Επιπλέον, η δεύτερη εταιρεία ανέθεσε την εκπόνηση των τεχνικών μελετών σχετικά με τα συστήματα Σηματοδότησης του σιδηροδρομικού τμήματος Αθήνα-Πλατύ σε μια τρίτη εταιρεία, η οποία δεν διέθετε την απαιτούμενη ειδική τεχνογνωσία – κατά παράβαση των όρων της Σύμβασης, οι οποίοι προέβλεπαν ότι η ειδική τεχνογνωσία έπρεπε να παρασχεθεί από τη δανειοπάροχο εταιρεία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την παραβίαση της συμβατικής υποχρέωσης σχετικά με την παροχή εξειδικευμένης τεχνογνωσίας, για την οποία επιβλήθηκε στην ΕΡΓΟΣΕ δημοσιονομική διόρθωση ύψους περίπου 2 εκατ. ευρώ, κατόπιν ελέγχου που διενεργήθηκε το 2018 από την Ελληνική Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.).

Ενώ το αρχικό αντικείμενο της Σύμβασης 717 περιελάμβανε την αναβάθμιση των υφιστάμενων Συστημάτων Σηματοδότησης-Τηλεδιοίκησης, η Ανάδοχος Κοινοπραξία επιχείρησε να κατασκευάσει ένα εντελώς νέο σύστημα σηματοδότησης με νέες μονάδες τηλεμετρίας. Η ενέργεια αυτή θεωρήθηκε ότι συνιστά παράνομη τροποποίηση της αρχικής Σύμβασης, η οποία οδήγησε σε αδικαιολόγητη αύξηση της αξίας αυτής, που δεν δικαιολογείται από απρόβλεπτες περιστάσεις.

Σύμφωνα με την ποινική έρευνα, χορηγήθηκαν συνολικά επτά παράνομες παρατάσεις της αρχικής Σύμβασης, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΡΓΟΣΕ. Για τον λόγο αυτό, μετά την πάροδο περισσότερων από εννέα ετών από την υπογραφή της Σύμβασης 717, το έργο δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί.

Εικάζεται ότι υπάλληλοι της ΕΡΓΟΣΕ, υπεύθυνοι για τη διαχείριση του έργου, δήλωσαν σκόπιμα μη ορθά και ελλιπή στοιχεία στη Διαχειριστική Αρχή σχετικά με την ύπαρξη γεγονότων κρίσιμων για τη χορήγηση των ενισχύσεων και την έγκριση των παρατάσεων. Ως αποτέλεσμα, τα σχετικά αιτήματα εγκρίθηκαν από τη Διαχειριστική Αρχή, η οποία κατέβαλε τα κονδύλια στον δικαιούχο, την ΕΡΓΟΣΕ, η οποία στη συνέχεια πλήρωσε την Ανάδοχο Κοινοπραξία.

Επιπλέον, εικάζεται ότι οι υπάλληλοι της Διαχειριστικής Αρχής, που ήταν υπεύθυνη για τη διαχείριση των κονδυλίων, ενήργησαν κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διαχείρισης αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Έγινε αποδεκτό ότι, παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία που υπέβαλαν οι υπάλληλοι της ΕΡΓΟΣΕ ήταν προδήλως μη ορθά και ελλιπή, οι δημόσιοι υπάλληλοι της Διαχειριστικής Αρχής ενέκριναν την χορήγηση των αντίστοιχων ενισχύσεων, προκαλώντας ζημία στα οικονομικά συμφέροντα της Ε.Ε. και του Ελληνικού Δημοσίου ύψους άνω των 15,6 εκατ. ευρώ.

Τα εγκλήματα για τα οποία κατηγορούνται οι κατηγορούμενοι τιμωρούνται με ποινές κάθειρξης έως 10 ετών και χρηματική ποινή.

Η ποινική έρευνα αποκάλυψε, επίσης, γεγονότα που συνιστούν ενδεχόμενη παράβαση καθήκοντος από τους Επιθεωρητές-Ελεγκτές της Ελληνικής Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) της Ελλάδας, στους οποίους ανατέθηκε από τις εθνικές Εισαγγελικές Αρχές η διενέργεια ελέγχου σχετικά με την εκτέλεση της Σύμβασης 717. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποφάσισε να παραπέμψει τη νέα αυτή υπόθεση στις αρμόδιες ελληνικές αρχές, για τις δικές τους περαιτέρω νόμιμες ενέργειες, δοθέντος ότι τα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν το αντικείμενο της νέας αυτής έρευνας δεν συνιστούν ποινικό αδίκημα εμπίπτον στην αρμοδιότητα του EPPO.

Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι η ανεξάρτητη Εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση, τη δίωξη και την εκδίκαση εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε.

Συγκεκριμένα στον τρίτο κατά σειρά κατηγορούμενο επιβλήθηκε ο περιοριστικός όρος της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα και επιπλέον υποχρέωση καταβολής εγγυοδοσίας 700.000 ευρώ.

Οι απολογίες των κατηγορουμένων συνεχίζονται τις επόμενες ημέρες, ενώ κατά πληροφορίες οι τελευταίοι αναμένεται – εκτός απροόπτου- να περάσουν την πόρτα του ανακριτικού γραφείο στο τέλος Απριλίου.