Ρούλα Σκουρογιάννη

Μαύρο 24ωρο για την υγειονομική κοινότητα

Η απώλεια 14 υγειονομικών υπαλλήλων μέσα σε μόλις ένα εικοσιτετράωρο στον νότιο Λίβανο σηματοδοτεί μια τραγική τροπή στην κλιμακούμενη κρίση της Μέσης Ανατολής. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαίωσε ότι:

• 12 ιατροί, διασώστες και νοσηλευτές έχασαν τη ζωή τους σε πλήγμα που σημειώθηκε αργά το βράδυ της 13ης Μαρτίου στο κέντρο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας Bourj Qalaouiyeh.
• Λίγες ώρες νωρίτερα, δύο διασώστες σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης σε υγειονομική δομή στην περιοχή Al Sowana.

Αυτά τα περιστατικά αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη στοχοποίηση του συστήματος υγείας του Λιβάνου, το οποίο αποτελεί το τελευταίο «οχυρό» για τον άμαχο πληθυσμό. Από τις 2 Μαρτίου, ο ΠΟΥ έχει επαληθεύσει 27 επιθέσεις σε υγειονομικές δομές στον Λίβανο, οι οποίες έχουν αφήσει πίσω τους 30 νεκρούς και 35 τραυματίες.

Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο: Προστασία, όχι στοχοποίηση

Ο ΠΟΥ καταδικάζει απερίφραστα αυτή την τραγική απώλεια ανθρώπινων ζωών και υπογραμμίζει την αδιαπραγμάτευτη ανάγκη προστασίας των εργαζομένων στον τομέα της υγείας.

«Σύμφωνα με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο, το ιατρικό προσωπικό και οι εγκαταστάσεις υγείας δεν πρέπει ποτέ να αποτελούν στόχο επιθέσεων ούτε να χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς», τόνισε ο Δρ. Tedros.

Η ένταση των συγκρούσεων στον Λίβανο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή αυξάνει γεωμετρικά την πιθανότητα τέτοιων τραγωδιών. Απαιτείται άμεση δράση για την αποκλιμάκωση της κρίσης και τη διασφάλιση της υγείας των πολιτών σε ολόκληρη την περιοχή.

Γεωπολιτική ανησυχία: Το «φαινόμενο του ντόμινο» στη δημόσια υγεία

Πέρα από τις άμεσες απώλειες, διεθνείς αναλυτές και κυβερνητικοί φορείς εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τη συνολική κατάρρευση των υγειονομικών δικτύων σε περιόδους κρίσης.

Ειδικότερα, εκπρόσωποι ανθρωπιστικών οργανώσεων και κυβερνητικοί αξιωματούχοι από την Ε.Ε. και τον ΟΗΕ έχουν επισημάνει ότι η καταστροφή υποδομών υγείας στον Λίβανο:

1. Πυροδοτεί προσφυγικές ροές: Η έλλειψη πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη αναγκάζει τους πληθυσμούς να εγκαταλείψουν τις εστίες τους προς την Ευρώπη και τις γειτονικές χώρες.
2. Απειλεί με υγειονομικές βόμβες: Η διακοπή των εμβολιαστικών προγραμμάτων και της διαχείρισης χρόνιων παθήσεων αυξάνει τον κίνδυνο επιδημιών (όπως η χολέρα), οι οποίες δεν γνωρίζουν σύνορα.
3. Υπονομεύει τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση: Η απώλεια εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού (brain drain λόγω θανάτων ή μετανάστευσης) αφήνει ένα κενό που θα χρειαστούν δεκαετίες για να καλυφθεί.

Η διεθνής κοινότητα προειδοποιεί ότι αν η υγεία εργαλειοποιείται ως όπλο πολέμου, οι συνέπειες θα ξεπεράσουν τα όρια της Μέσης Ανατολής, επηρεάζοντας την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια.

Ο Ίαν Χίγκινσον, αντιπρόεδρος της βρετανικής Εταιρείας Επείγουσας Ιατρικής (Royal College of Emergency Medicine), επέκρινε τις απόπειρες να «υποτιμηθούν» προηγούμενες προειδοποιήσεις του οργανισμού για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία, με τις αρχές να τα αποδίδουν μόνο στην πανδημία covid-19. 

Ο Χίγκινσον δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό BBC Radio 4: «Αυτό που ακούμε τις τελευταίες ημέρες είναι ότι τα υφιστάμενα προβλήματα οφείλονται όλα στην covid ή στη γρίπη ή ότι είναι κάτι περίπλοκο και δεν πρέπει να εξάγουμε βιαστικά συμπεράσματα». «Αν κάποιος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, γνωρίζει ότι είναι ένα μακροχρόνιο πρόβλημα. Δεν είναι κάτι πρόσκαιρο. Όσα βλέπουμε κάθε χειμώνα και φαίνεται ότι εξακολουθούν να εκπλήσσουν το NHS», κατήγγειλε.

Ο πρόεδρος Royal College of Emergency Medicine, ο δρ. Έντριαν Μπόιλ, δήλωσε στο Times Radio ότι 300 με 500 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε εβδομάδα λόγω των καθυστερήσεων και των προβλημάτων στα τμήματα επειγόντων των νοσοκομείων.

Την προηγούμενη εβδομάδα ένας στους πέντε ασθενείς στην Αγγλία που διακομίστηκε με ασθενοφόρο σε νοσοκομείο του NHS αναγκάστηκε να περιμένει περισσότερη από μία ώρα προτού εξεταστεί στο τμήμα επειγόντων. Τα νοσοκομεία του NHS έχουν στόχο να εξετάζουν το 95% των ασθενών που διακομίζονται με ασθενοφόρο σε 30 λεπτά και το 100% σε 60 λεπτά. Αντίστοιχα, ένας στους τρεις που έχει προσέλθει μόνος του στο νοσοκομείο περιμένει πάνω από 4 ώρες, για να εξεταστεί.

Τον Νοέμβριο 37.837 ασθενείς περίμεναν επί περισσότερες από 12 ώρες στα επείγοντα των νοσοκομείων, σύμφωνα με τα στοιχεία του NHS Αγγλίας. Πρόκειται για αύξηση κατά σχεδόν 355% σε σχέση με τον προηγούμενο Νοέμβριο, όταν αριθμός ανερχόταν σε 10.646.

«Αρκετά στοιχεία έχουν συγκεντρωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, τα οποία καταδεικνύουν ότι η μακρά αναμονή στο τμήμα επειγόντων συνδέεται με άσχημη έκβαση για τους ασθενείς», επεσήμανε. «Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι μια επιδείνωση όλων όσων ακούγαμε για καιρό: τους ασθενείς να περιμένουν πολλή ώρα για ένα ασθενοφόρο. Όταν αυτό έρθει, οι ασθενείς ίσως να χρειαστεί να περιμένουν πολλή ώρα έξω από τα επείγοντα (…) Και όταν τελικά καταφέρουν να μπουν στα επείγοντα, τους περιμένει μεγάλη αναμονή μέχρι να τους δει ένας γιατρός. Και αναγκαζόμαστε να εξετάσουμε ασθενείς σε διάφορους χώρους, όπως στους διαδρόμους», υπογράμμισε ο Χίγκινσον.