Το κυβερνητικό επιτελείο διαβεβαίωσε πως δεν τίθεται θέμα αναδρομικών για καμία από τις δύο περιπτώσεις και τα νέα δεδομένα ξεκινούν να ισχύουν από «σήμερα», χωρίς παρελθούσες υποχρεώσεις.

Πώς διαμορφώνεται το τοπίο

Καταργείται οριστικά η περικοπή της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% μετά την παρέλευση της τριετίας.

Περισσότεροι από 80.000 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου.

Θα εξακολουθούν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος και μετά την πάροδο της τριετίας, χωρίς να υποστούν μείωση στο 35%.

Διαγράφεται κάθε υποχρέωση επιστροφής αναδρομικών ποσών για όσους η περικοπή δεν εφαρμόστηκε μέχρι σήμερα.

Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τις μειώσεις δεν πρόκειται να λάβουν αναδρομικά για τα ποσά που έχασαν τα προηγούμενα χρόνια.

Περίπου 122.000 συνταξιούχοι διατηρούν το δικαίωμα στις δύο εθνικές συντάξεις. Μία από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία δεύτερη μέσω της σύνταξης χηρείας.

Αναλυτικά παραδείγματα

1. Ένας συνταξιούχος που λαμβάνει σύνταξη χηρείας 700 ευρώ, θα συνεχίσει να λαμβάνει το ίδιο ποσό και μετά την ολοκλήρωση της τριετίας.
2. Ένας συνταξιούχος που λαμβάνει σύνταξη χηρείας 700 ευρώ, έχει συμπληρώσει τριετία και δεν είχε δει περικοπές, θα συνεχίσει να λαμβάνει το ίδιο ποσό.
3. Ένας συνταξιούχος που η σύνταξη χηρείας του είχε ήδη μειωθεί από 700 σε 350 ευρώ, θα πάρει «αύξηση» και η σύνταξη του θα επιστρέψει στα 700 ευρώ.
4. Ένας συνταξιούχος που λαμβάνει τη δική του σύνταξη και μια σύνταξη χηρείας θα εξακολουθήσει να λαμβάνει δύο εθνικές συντάξεις, εφόσον προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας που δεν υπέστησαν μέχρι σήμερα τη συγκεκριμένη περικοπή απαλλάσσονται οριστικά από την υποχρέωση καταβολής οποιουδήποτε αναδρομικού ποσού, δίνοντας τέλος στην αβεβαιότητα που είχε δημιουργηθεί.

Η υπουργός ανακοίνωσε ακόμη ότι διατηρείται η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπου η σώρευση προκύπτει από διαφορετικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα, όπως συμβαίνει στις συντάξεις χηρείας.

Όπως εξήγησε, αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς να εφαρμόζεται η προβλεπόμενη μείωση κατά 30%.

Επιπλέον, δεν θα κληθούν να επιστρέψουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, ενώ στις περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις.

Η ρύθμιση προβλέπει επίσης ότι όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου θα δουν τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Αντίστοιχα, όσοι ανέμεναν ότι η σύνταξή τους θα μειωνόταν με τη συμπλήρωση της τριετίας δεν θα δουν καμία περικοπή, καθώς το ποσοστό θα παραμείνει στο 70%, όπως ισχύει σήμερα.

Η ομιλία Κεραμέως

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης παρέθεσε δέκα «απλές παραδοχές και απτές αλήθειες» για το νομοσχέδιο ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία που στοχεύει στην εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων, παρέθεσε

Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν αφορά απλά την τυπική ενσωμάτωση μίας Ευρωπαϊκής Οδηγίας αλλά «αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη στην εργασία, τη διαφάνεια στην αγορά εργασίας, την αξιοκρατία και τον σεβασμό προς κάθε εργαζόμενο και κάθε εργαζόμενη».

«Αλήθεια πρώτη: Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αγορά εργασίας – και στο μισθολογικό χάσμα, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί»

Όπως επεσήμανε η Υπουργός, «τα τελευταία χρόνια η ανεργία έχει μειωθεί δραστικά. Από το 2019 έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 563.000 νέες θέσεις εργασίας, η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 8,1% τον Μάιο του 2026 -στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών- από 17,8% τον Ιούλιο του 2019, σημειώνοντας δηλαδή μείωση κατά 54,5%. Παράλληλα, έχουμε ρεκόρ 25ετίας στο ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης του πρώτου πενταμήνου του 2026: 332.843 νέες θέσεις εργασίας. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5%, ενώ ο μέσος μισθός έχει ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ. Οι επενδύσεις αυξάνονται, οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε περιβάλλον μεγαλύτερης σταθερότητας και η απασχόληση κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «η πρόοδος αυτή δεν μας επιτρέπει να εφησυχάζουμε. Αντίθετα, μας επιβάλλει να αντιμετωπίζουμε με θάρρος τις αδυναμίες που υφίστανται ακόμη. Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει εξαλειφθεί. Στη χώρα μας οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο από τους άνδρες, ενώ στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου 11%».

«Αλήθεια δεύτερη: Το νομοσχέδιο αυτό δεν ανακαλύπτει την ισότητα αμοιβών ως κάτι καινοτόμο»

Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η αρχή τις ίσης αμοιβής δεν θεσπίζεται σήμερα για πρώτη φορά αλλά περιλαμβάνεται στο Σύνταγμα, στο ελληνικό εργατικό δίκαιο, στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.

«Αν, όμως, ήταν αρκετή η ύπαρξη της νομικής αυτής αρχής, δεν θα συζητούσαμε σήμερα για μισθολογικό χάσμα. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι η απουσία της αρχής, αλλά η αποτελεσματική εφαρμογή της, ο έλεγχος και η επιβολή της, με αντικειμενικά, μετρήσιμα κριτήρια. Και ακριβώς αυτό έρχεται να θεραπεύσει το παρόν νομοσχέδιο. Με αυτό, θεσπίζουμε πρακτικά εργαλεία εφαρμογής: μηχανισμούς μισθολογικής διαφάνειας, σαφέστερες μισθολογικές δομές, υποχρεώσεις ενημέρωσης, δικαίωμα πληροφόρησης, διαδικασίες ελέγχου, διορθωτικά μέτρα και ενισχυμένη προστασία των εργαζομένων όταν υπάρχει διάκριση».

«Αλήθεια τρίτη: Το νομοσχέδιο εισάγει διαφάνεια και δικαίωμα στην ενημέρωση»

Η Υπουργός σημείωσε ότι «εφεξής ο υποψήφιος εργαζόμενος θα γνωρίζει εκ των προτέρων την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης για την οποία προσλαμβάνεται. Ο εργαζόμενος αποκτά σαφές δικαίωμα να ενημερώνεται για τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο σε αντίστοιχες θέσεις. Και η πληροφορία αυτή του δίνει δύναμη. Γιατί, ως σήμερα, χωρίς αυτή την πληροφόρηση, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική προστασία δικαιωμάτων. Επιπλέον, η προκήρυξη ή η διαδικασία πρόσληψης πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και χωρίς άλλες διακρίσεις. Προβλέπεται, λοιπόν, διαφάνεια, πριν και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που εξασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής, που βασίζονται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά περιλαμβάνουν δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας, καθώς και κάθε άλλον παράγοντα συναφή με τη συγκεκριμένη εργασία ή θέση. Και αυτές είναι μερικές μόνο από τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που θεσπίζονται με το παρόν νομοσχέδιο, που ενισχύουν τη διαφάνεια και την πρόσβαση στην πληροφορία, ώστε το φύλο να μην παίζει ρόλο στη διαμόρφωση της αμοιβής ενός εργαζομένου».

«Αλήθεια τέταρτη: Ο έλεγχος διασφαλίζει την εφαρμογή»

Η κα Κεραμέως τόνισε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει διασφάλιση της εφαρμογής του νόμου χωρίς ελεγκτικούς μηχανισμούς και διαδικασίες. Γιατί δεν αρκεί να αναγνωρίζει η Πολιτεία ένα δικαίωμα, αλλά πρέπει να παρέχει και τα μέσα που θα το θωρακίσουν. Γι’ αυτό ενισχύουμε τη δικαστική προστασία, τον ρόλο του Συνηγόρου του Πολίτη, τον ρόλο της Επιθεώρησης Εργασίας. Καθιστούμε υποχρεωτικό τον έλεγχο της αδικαιολόγητης μισθολογικής απόκλισης, και εισάγουμε διορθωτικές παρεμβάσεις, ενώ ενισχύουμε την προστασία, τους ελέγχους και τους μηχανισμούς επιβολής αποζημιώσεων και κυρώσεων, προκειμένου να κάνουμε την ισότητα πράξη».

«Αλήθεια πέμπτη: Το νομοσχέδιο ενισχύει την αξιοκρατία και αποτρέπει την εξίσωση όλων»

Η Υπουργός ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση για την ίση αμοιβή δεν σημαίνει ότι όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να αμείβονται ακριβώς το ίδιο. «Αυτό δεν ισχύει. Η δίκαιη αμοιβή δεν σημαίνει εξίσωση όλων. Η οικονομία, οι επιχειρήσεις και η ίδια η έννοια της αξιοκρατίας βασίζονται στην αναγνώριση της διαφοράς σε εμπειρία, δεξιότητες, ευθύνη και απόδοση. Ένας εργαζόμενος με περισσότερα χρόνια εμπειρίας δικαιολογείται να αμείβεται περισσότερο. Ένας εργαζόμενος με εξειδικευμένες γνώσεις μπορεί ασφαλώς να έχει υψηλότερες αποδοχές. Ένας εργαζόμενος που αναλαμβάνει μεγαλύτερες ευθύνες ή επιτυγχάνει καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να αμείβεται διαφορετικά. Αυτό που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό είναι η ύπαρξη διαφορετικής αμοιβής όταν η μόνη διαφορά είναι το φύλο». Πρόσθεσε δε ότι το νομοσχέδιο διασφαλίζει ότι οι μισθολογικές διαφορές θα στηρίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια και όχι σε στερεότυπα ή προκαταλήψεις. «Το μήνυμα είναι απλό: Η αμοιβή κάθε εργαζομένου πρέπει να καθορίζεται από τη δουλειά του, την προσφορά του και την αξία του. Όχι από το φύλο του».

«Αλήθεια έκτη: Το νομοσχέδιο ενισχύει τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας»

Όπως υπογράμμισε η κα Κεραμέως, «η χώρα μας έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Ήδη βλέπουμε νέες συλλογικές συμβάσεις σε κρίσιμους κλάδους της οικονομίας. Το παρόν νομοσχέδιο αξιοποιεί τις συλλογικές συμβάσεις ως εργαλείο πρόληψης των μισθολογικών διακρίσεων. Προβλέπεται ότι όπου υπάρχει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις. Άρα η διαφάνεια και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις είναι συμπληρωματικοί στόχοι».

«Αλήθεια έβδομη: Το νομοσχέδιο προστατεύει όχι μόνο τις γυναίκες αλλά συνολικά την ισότητα στην εργασία»

Η Υπουργός διευκρίνισε ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο «προστατεύονται οι γυναίκες από μισθολογικές διακρίσεις, οι μητέρες, οι θετές μητέρες, οι εργαζόμενοι που κάνουν χρήση αδειών. Αλλά και οι πατέρες εργαζόμενοι από δυσμενή μεταχείριση λόγω άδειας πατρότητας ή φροντίδας, οι εργαζόμενοι με αναπηρία μέσω υποχρεώσεων προσβάσιμης ενημέρωσης, οι εργαζόμενοι σε απομακρυσμένες περιοχές με δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής σε διαδικασίες εργατικών διαφορών. Η ισότητα δεν είναι ζήτημα ενός φύλου. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης για όλους».

«Αλήθεια όγδοη: Το νομοσχέδιο είναι προϊόν διαλόγου»

Η κα Κεραμέως αποκάλυψε ότι κατά τη διάρκεια της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας και της δημόσιας διαβούλευσης υιοθετήθηκαν σχεδόν 100 παρατηρήσεις και προτάσεις φορέων.

«Θέλω και από αυτό το βήμα να ευχαριστήσω θερμά τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή, την πρόεδρό της καθηγήτρια Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου, τα μέλη της επιτροπής, τον Γενικό Γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκο Μηλαπίδη, τους κοινωνικούς εταίρους και όλους όσοι συνέβαλαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου. Το παρόν νομοσχέδιο είναι εφαρμόσιμο και υλοποιήσιμο, γιατί αποτελεί προϊόν σύγκλισης και σύνθεσης απόψεων».

«Αλήθεια ένατη: Η ισότητα στην αμοιβή είναι ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και ζήτημα ανάπτυξης»

Η Υπουργός επεσήμανε ότι μια οικονομία που αξιοποιεί πλήρως το ταλέντο, τις δεξιότητες και τις δυνατότητες όλων των πολιτών της είναι πιο ανταγωνιστική.

«Μια αγορά εργασίας που λειτουργεί με διαφάνεια προσελκύει επενδύσεις. Μια κοινωνία που περιορίζει τις διακρίσεις παράγει περισσότερη ευημερία. Η ανισότητα είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη – η ισότητα, η δικαιοσύνη και η διαφάνεια συνιστούν προϋπόθεση βιωσιμότητας τόσο στον εργασιακό τομέα όσο και στο επιχειρείν και ευρύτερα στην οικονομία. Για έναν λόγο επιπλέον: ναι μεν ο εργαζόμενος δεν μένει απροστάτευτος, αλλά και η επιχείρηση δεν εκτίθεται σε ανεξέλεγκτα ή καταχρηστικά αιτήματα. Προάγεται η υγιής επιχειρηματικότητα, οι σταθερές εργασιακές σχέσεις και η προβλεψιμότητα στο επαγγελματικό περιβάλλον».

«Αλήθεια δέκατη: Το νομοσχέδιο φέρνει μία ιστορική αποκατάσταση»

Η κα Κεραμέως, έκανε ειδική αναφορά «σε μία ακόμη σημαντική παρέμβαση κοινωνικής δικαιοσύνης» όπως τη χαρακτήρισε. Την ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων – διασωστών που υπηρετούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και στο ΕΚΑΒ και υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου.

«Υπήρχε η εξής στρέβλωση: Νοσηλευτές του ιδιωτικού τομέα που υπάγονταν στα ΒΑΕ. Και συνάδελφοι τους στον δημόσιο τομέα που δεν υπάγονταν. Αυτή τη στρέβλωση που ισχύει πάνω από 30 χρόνια, πάμε και τη διορθώνουμε με αυτή τη ρύθμιση» δήλωσε.

Υπενθυμίζεται ότι η ρύθμιση αυτή:

• Εξομοιώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του ιδιωτικού τομέα.
• Παρέχει τη δυνατότητα αναγνώρισης προηγούμενου χρόνου απασχόλησης.
• Θεσπίζει σαφείς και δίκαιους κανόνες για το μέλλον.
• Κυρίως όμως αποκαθιστά ένα αίσθημα δικαιοσύνης.

«Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, αν συνεχίσουμε τη σημερινή μας πορεία, θα χρειαστούν διεθνώς 123 χρόνια για να φτάσουμε τη μισθολογική εξίσωση ανδρών και γυναικών σε όλο τον κόσμο. Για τη χώρα μας, το ζητούμενο είναι απλό. Θέλουμε μια αγορά εργασίας όπου η αμοιβή καθορίζεται από την αξία της εργασίας ή μια αγορά εργασίας όπου εξακολουθούν να επιβιώνουν στερεότυπα και αδικίες; Θέλουμε περισσότερη διαφάνεια, εργαλεία προστασίας των εργαζομένων; Θέλουμε η Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών εξελίξεων;» διερωτήθηκε η κα Κεραμέως.

«Η απάντηση της Κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη. Επιλέγουμε τη διαφάνεια, την αξιοκρατία, την ίση μεταχείριση. Επιλέγουμε να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στην αρχή «ίση αμοιβή για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας».

Για τις συντάξεις χηρείας

Η κ. Κεραμέως προανήγγειλε από το βήμα της Βουλής ότι το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα φέρει στο Κοινοβούλιο νομοθετική πρωτοβουλία με την οποία:

• Καταργείται οριστικά η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, που προβλέπεται στο Νόμο Κατρούγκαλου για όλους τους συνταξιούχους που έλαβαν σύνταξη χηρείας μετά το νόμο αυτό.
• Απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αναδρομικών ποσών όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας μετά το νόμο Κατρούγκαλου, για τους οποίους δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα η περικοπή αυτή.
• Προβλέπεται ότι θα συνεχίσει κανονικά η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπως οι συντάξεις χηρείας, όπου η σώρευση των δύο εθνικών συντάξεων πηγάζει από διαφορετικά δικαιώματα.

Όπως διευκρίνισε η Υπουργός, «αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, και στην περίπτωση της σώρευσης θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση του νόμου Κατρούγκαλου, θα δουν τη σύνταξή τους να ανεβαίνει στο 70%, ενώ όσοι αγωνιούσαν ότι θα μειωθεί η σύνταξη χηρείας το επόμενο διάστημα, δεν θα μειωθεί καθόλου, θα παραμείνει στο 70%».

Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η υπεραπόδοση που πέτυχε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης πέρυσι, σε σχέση με τους στόχους του μεσοπρόθεσμου, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 800 εκ. περίπου, επέτρεψε να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος του μερίσματος στη μεγάλη μείωση των φορολογικών συντελεστών από 1/1/26 και στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στους συνταξιούχους, ένα αίτημα πολλών χρόνων.

«Φέτος, από την μέχρι τώρα παρακολούθηση της πορείας εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων για το διάστημα Ιανουάριο – Απρίλιο 2026 προκύπτει ότι μόλις από τους 4 πρώτους μήνες υπερβαίνουμε ήδη τον στόχο του μεσοπρόθεσμου κατά 517 εκατ. χάρη κυρίως  στην τολμηρή εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε 2,5 πλέον εκ. εργαζομένους. Αυτές οι επιδόσεις μας επιτρέπουν σήμερα να προχωρήσουμε σε μία ακόμη σημαντική κοινωνική παρέμβαση» τόνισε η Υπουργός προσθέτοντας ότι «με τη ρύθμιση αυτή κλείνει οριστικά μία εκκρεμότητα πολλών ετών.  Χιλιάδες δικαιούχοι σύνταξης χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ομηρίας, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και ενισχύεται η προστασία των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους. Και όλα αυτά γίνονται χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, γιατί αποτελούν καρπό της ανάπτυξης, της αύξησης της νόμιμης απασχόλησης και της αποτελεσματικότερης λειτουργίας του ασφαλιστικού μας συστήματος».

Κλείνοντας την ομιλία της η κα Κεραμέως υπογράμμισε ότι αυτή «είναι άλλη μία παρέμβαση της Κυβέρνησης, που αποκαθιστά την κοινωνική δικαιοσύνη, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και επιλύει οριστικά ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε επί χρόνια χιλιάδες οικογένειες».

Οι ανακοινώσεις αναμένονται τον Σεπτέμβριο και πιθανή προαναγγελία για συνταξιούχους την άνοιξη, ανάλογα με την υπέρβαση του πλεονάσματος του 2025.

Όπως αναφέρει ο «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής» τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνουν:

Αύξηση μόνιμου επιδόματος

Προβλέπεται έως και διπλασιασμός του επιδόματος των 250 ευρώ, που καταβάλλεται από τον Νοέμβριο του 2025 σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών, δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και ανασφάλιστους υπερήλικες άνω των 67 ετών μέσω ΟΠΕΚΑ. Το επόμενο επίδομα, τον Νοέμβριο 2026, μπορεί να φτάσει τα 400 ευρώ με αύξηση 150 ευρώ ή τα 500 ευρώ.

Μια κρίσιμη παράμετρος που μπορεί να μεταβάλει το ποσό είναι αν θα αποφασιστεί, παράλληλα με την αύξηση, να δοθεί και σε περισσότερους συνταξιούχους, είτε με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και σε όσους έχουν ατομικό εισόδημα άνω των 14.000 ευρώ και οικογενειακό άνω των 26.000 ευρώ (ατομικό) είτε με διατήρηση των ίδιων κριτηρίων αλλά με μείωση του ορίου ηλικίας των συνταξιούχων ώστε να το παίρνουν όσοι είναι από 62 ετών και πάνω. Το 250άρι κοστίζει στον προϋπολογισμό 360 εκατ. ευρώ. Αν η κυβέρνηση το ανεβάσει στα 400 ευρώ (αύξηση κατά 150 ευρώ), το κόστος ανεβαίνει περίπου στα 570 εκατ. ευρώ, ενώ αν διπλασιαστεί, το κόστος βγαίνει στα 700 εκατ. ευρώ.

Κατάργηση εισφοράς αλληλεγγύης

Οι επικουρικές συντάξεις από 350,01 ευρώ και άνω υφίστανται εισφορά αλληλεγγύης σε κλίμακα οκτώ σκαλοπατιών, από 4% έως 10%. Η κατάργησή της θα απαλλάξει 167 εκατ. ευρώ από κρατήσεις, αξιοποιώντας πόρους από τον ΑΚΑΓΕ (640 εκατ. ευρώ), χωρίς ακόμα εκταμίευση. Για παράδειγμα, συνταξιούχος με επικουρική σύνταξη 350 ευρώ, σήμερα έχει κράτηση υπέρ υγείας 6% και η σύνταξη μειώνεται στα 319,15 ευρώ πριν από τον φόρο. Αν καταργηθεί η ΕΑΣ, η επικουρική σύνταξη προ φόρου θα διαμορφωθεί στα 329 ευρώ, που σημαίνει έμμεση αύξηση κατά 10 ευρώ. Αντίστοιχα, για σύνταξη 400 ευρώ μικτά και κατεβαίνει στα 361,85 ευρώ πριν απ’ τον φόρο, με την κατάργηση της ΕΑΣ, ο συνταξιούχος θα εισπράξει 451 ευρώ προ φόρου, αύξηση κατά 25 ευρώ.

Συγκεκριμένα, οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Των Σάββα Γ. Ρομπόλη, Βασίλειου  Γ. Μπέτση*

Πράγματι, σχετικά με τις κοινωνικές ανισότητες η έκθεση Oxfam επισημαίνει ότι το τελευταίο έτος οι δέκα πλουσιότεροι Αμερικανοί δισεκατομμυριούχοι αύξησαν την περιουσία τους κατά 40%, ενώ σε άλλη έκθεση που θα παρουσιαστεί στη σύνοδο των G20 επισημαίνεται  ότι εάν δεν αντιμετωπιστεί η συνεχής διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων αυτό θα οδηγήσει την πολιτική κοινωνία αντιμέτωπη με πιθανή κρίση κοινωνικής συνοχής. 

Τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα ατομικών λογαριασμών χαρακτηρίζονται από πλήρη αναλογικότητα εισφορών και παροχών, όμως δεν προσφέρουν καμία κοινωνική προστασία στο  εργατικό  δυναμικό που  στον εργασιακό του βίο αμείβονταν  με χαμηλές αποδοχές

Η  προφανής   αντίφαση συνίσταται  από την μία πλευρά  να εκφράζονται   ανησυχίες για πιθανή κρίση κοινωνικής συνοχής  λόγω της μεγάλης αύξησης των ανισοτήτων και από την άλλη   πλευρά  διεθνείς  οργανισμοί με πρόσχημα την γήρανση του πληθυσμού να προτείνουν στα  κράτη  την  προώθηση  πολιτικών   που  διευρύνουν  ακόμα περισσότερο τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες.  

Έτσι  ο  προτεινόμενος  περιορισμός του κοινωνικού κράτους με την αντικατάσταση των διανεμητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων τα οποία αμβλύνουν τις ανισότητες  από κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά συστήματα  ατομικών λογαριασμών τα οποία  διευρύνουν, εξ΄ορισμού, τις ανισότητες αφού δεν περιέχουν καμία μορφή αλληλεγγύης, αναδιανομής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Κι’ αυτό που προκαλεί,  μεταξύ  άλλων,  προβληματισμό  είναι  η    τεχνική  και επιστημονική  διαστρέβλωση  εκφράζοντας και επικοινωνώντας ισχυρισμούς   ότι με την αντικατάσταση των αναδιανεμητικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης  από τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα αποκαθίσταται η κοινωνική δικαιοσύνη. 

Η επιστημονικά και μεθοδολογικά λανθασμένη  αυτή  προσέγγιση  συνίσταται  στο γεγονός ότι ταυτίζεται  η  πλήρης  οικονομική αναλογικότητα εισφορών και παροχών (actuarial fairness) ενός συνταξιοδοτικού συστήματος με την κοινωνική δικαιοσύνη. Πράγματι, τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα ατομικών λογαριασμών χαρακτηρίζονται από πλήρη αναλογικότητα εισφορών και παροχών, όμως δεν προσφέρουν καμία κοινωνική προστασία στο  εργατικό  δυναμικό που  στον εργασιακό του βίο αμείβονταν  με χαμηλές αποδοχές,  είχαν μεγάλα διαστήματα ανεργίας, παρουσίασαν αναπηρία λόγω εργατικού ατυχήματος, βρέθηκαν  σε  συνθήκες  χηρείας, κ.λ.π., με  αποτέλεσμα  να  λάβουν  πενιχρές συντάξεις  δεδομένου  ότι  στον ατομικό τους λογαριασμό   έχουν συσσωρευτεί πενιχρά ποσά   τα  οποία  αδυνατούν  να ανταποδώσουν επαρκείς συνταξιοδοτικές παροχές.

Δηλαδή, οι εισφορές κοινωνικές ασφάλισης είναι ανταποδοτικές σε κάθε μορφής οικονομικό συνταξιοδοτικό σύστημα, είτε   είναι  αναδιανεμητικό. είτε   είναι  κεφαλαιοποιητικό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι και πλήρως αναλογικές.

Για παράδειγμα σ’ ένα συνταξιοδοτικό σύστημα,  παράμετροι όπως τα κατώτερα και ανώτερα όρια συντάξεων έχουν τον ρόλο της αναδιανομής αποκαθιστώντας την κοινωνική δικαιοσύνη   με  την  παροχή  επαρκών  συντάξεων  σε περιπτώσεις χηρείας και ανικατότητας για εργασία λόγω εργατικού ατυχήματος. Σε αυτή την αντίληψη, ο Kaplow (2000, p.22) παρατηρεί ότι: «η ισότητα δεν θα πρέπει να μετριέται και νέα μέτρα της κοινωνικής ευημερίας δεν θα πρέπει να αναπτύσσονται εάν πρώτα δεν γνωρίζουμε τι θέλουμε να μετρήσουμε και γιατί».

Δηλαδή, η ισότητα σε ένα συνταξιοδοτικό σύστημα δεν εμπεριέχει απαραίτητα την ισοδυναμία εισφορών (ιστορικό εργασίας, μισθολογικές αμοιβές, κτλ) με τις προσδοκώμενες παροχές (σύνταξη).  Αυτός είναι ο βασικός στόχος ενός συστήματος  ασφάλισης που εμπεριέχει την λέξη «Κοινωνική» αφού προωθεί την αντιμετώπιση του κινδύνου της μακροζωϊας (της αύξησης του προσδόκιμου ζωής), της φτώχειας και των εισοδηματικών ανισοτήτων συλλογικά με βάση την αρχή της αλληλεγγύης και της αναδιανομής (redistribution).

Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιο θα πρέπει να είναι το επίπεδο συσχέτισης της ευημερίας κατά την συνταξιοδότηση με το τι συνέβη κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου;

Με  άλλα  λόγια η λανθασμένη θεώρηση  των  διεθνών οργανισμών   συνίσταται  στη  σύγχυση  της  έννοιας  της πλήρους αναλογικότητας εισφορών και προσδοκόμενων παροχών με την έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης. Όμως, σε ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης ο κύριος σκοπός δεν είναι η πλήρης αναλογικότητα εισφορών και προσδοκόμενων παροχών αλλά η άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της αναδιανομής. Έτσι, σ’ ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης λαμβάνοντας υπόψη την ιστορία των εισφορών κάθε ασφαλισμένου, ο εργασιακός βίος του κάθε ασφαλισμένου επηρεάζεται από το οικογενειακό υπόβαθρο, το επίπεδο εκπαίδευσης, το φύλο, την κατάσταση υγείας  και  την  σταδιοδρομία.  

Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιο θα πρέπει να είναι το επίπεδο συσχέτισης της ευημερίας κατά την συνταξιοδότηση με το τι συνέβη κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου; Όμως, σ’ ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που   κατηγοροποιείται  ως «Κοινωνική Ασφάλιση» θα πρέπει η ισότητα να καθορίζεται από την συλλογική αντιμετώπιση των κινδύνων του γήρατος, της αναπηρίας, της χηρείας, της μακροζωίας και των οικονομικών ανισοτήτων με βάση την αρχή της αλληλεγγύης (solidarity).

Επιπλέον, έλλειψη βασικών αρχών της λειτουργίας των συνταξιοδοτικών συστημάτων εμπεριέχει η πρόταση για αναθεώρηση της συνθήκης του Μάαστριχτ προκειμένου να αναγνωρίζονται οι «σιωπηρές υποχρεώσεις» (αφανές χρέος) των συντάξεων. Όπως επισημαίνεται στα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Εθνικών Λογαριασμών (ESA 2010) αλλά και από την Αναλογιστική Επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των ΗΠΑ, το αφανές χρέος δεν έχει κανένα νόημα να αναγράφεται στους εθνικούς λογαριασμούς από την στιγμή που η κοινωνική ασφάλιση είναι υποχρεωτική και δεν πρόκειται να καταργηθεί αφού αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και αφού λειτουργεί στη βάση του αναδιανεμητικού οικονομικού συστήματος. Και αυτό επειδή  εάν κάθε χώρα κατέγραφε μια λογιστική υποχρέωση η οποία θα καταβληθεί στα επόμενα πενήντα χρόνια τότε όλα τα κράτη θα παρουσίαζαν ένα τεράστιο δημόσιο χρέος.

Για παράδειγμα στην Ελλάδα το λεγόμενο αφανές χρέος είναι 600 δις ευρώ και είναι το ποσό που θα καταβάλλει το κράτος   για  τις συντάξεις που θα   καταβληθούν τα επόμενα 50 έτη.  Εάν αυτό το ποσό αναγνωρίζονταν στους εθνικούς λογαριασμούς σήμερα τότε το δημόσιο χρέος θα ήταν 1 τρις ευρώ και όχι 400 δις ευρώ  που  είναι  σήμερα  με  ό,τι αυτό συνεπάγεται για την   ελληνική  οικονομία  και τις αγορές. Κι’ αυτό θα ίσχυε, όπως αναφέρθηκε, για όλες τις χώρες.

Για παράδειγμα  στη Γαλλία   όπου  η μέση σύνταξη  είναι 1.580  ευρώ και ο  αριθμός  των  συνταξιούχων  είναι 20,5 εκατομ.  άτομα  θα έπρεπε να αναγνωρισθεί  στους εθνικούς λογαριασμούς υποχρέωση ύψους 6 τρις ευρώ.

Παρόμοια είναι και η υποχρέωση(6,5τρις  ευρώ) στην Γερμανία με 23 εκατ. συνταξιούχους και 1.500 ευρώ μέση σύνταξη.

Για αυτό το λόγο οι «σιωπηρές υποχρεώσεις» των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης δεν έχουν κανένα νόημα να καταγράφονται στους εθνικούς λογαριασμούς, αλλά αυτό που γίνεται είναι να παρακολουθούνται σε σύγκριση με το ΑΕΠ.

Έτσι, για την Ελλάδα σύμφωνα με την ΄Εκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα πρέπει ο Κρατικός Προϋπολογισμός να καταβάλλει κάθε έτος ποσό ίσο με το 4,5% του ΑΕΠ για τα επόμενα 50 έτη και αυτό είναι απολύτως διαχειρίσιμο. Κατά  συνέπεια, προτάσεις και προτροπές που  διατυπώνονται  προκειμένου να αναγνωρίζονται οι μελλοντικές «σιωπηρές υποχρεώσεις» στους εθνικούς λογαριασμούς είναι εντελώς αβάσιμες χωρίς να παρέχουν καμία ουσιαστική πληροφόρηση. Επίσης, και η χώρα μας με την κεφαλαιοποίηση της επικουρικής ασφάλισης, θα έπρεπε να αναγνωρίσει το κόστος μετάβασης στους εθνικούς λογαριασμούς που είναι περίπου 80 δις ευρώ.

Οπότε, απαιτείται  να γίνει αντιληπτό ότι άλλο είναι το σύνολο των συντάξεων προς το ΑΕΠ και άλλο η κρατική χρηματοδότηση ως ποσοστό του ΑΕΠ

Αν γίνονταν αυτό τότε το χρέος από 145% του ΑΕΠ θα αυξάνονταν στο 176% του ΑΕΠ. Επίσης παρατηρείται   ότι γίνονται λανθασμένες συγκρίσεις και αναφορές  από  διάφορους  φορείς, όπως για  παράδειγμα  ότι χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία δαπανούν 12% με 15% του ΑΕΠ για συντάξεις, ενώ η Ολλανδία και η Ιρλανδία  δαπανούν μόλις 6%  του  ΑΕΠ. Ο δείκτης αυτός αποτελεί το σύνολο των συντάξεων που καταβάλλονται ως ποσοστό του ΑΕΠ και όχι η δαπάνη του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Για παράδειγμα στην Ελλάδα για το 2025 το σύνολο των συντάξεων που θα καταβληθούν θα αντιστοιχούν  στο 13,8% του ΑΕΠ. Από αυτό το 5,6% (13,8 δις ευρώ)  καταβάλλεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό και το υπόλοιπο 8,2% καταβάλλεται από τις εισφορές για κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων και των εργοδοτών. Το 13,8% του  ΑΕΠ των συντάξεων προέρχεται από την δημόσια κοινωνική ασφάλιση.

Στην Ολλανδία το  ποσό  των  συντάξεων  που καταβάλλεται αντιστοιχεί  στο 11,6% του ΑΕΠ, εκ των οποίων το 6,5% προέρχεται από τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση και το υπόλοιπο 5,1% από ιδιωτικές κεφαλαιοποιητικές συντάξεις. Επίσης  στην Ελλάδα οι εργαζόμενοι και  οι  εργοδότες καταβάλλουν το 26% του μισθού για εισφορές για σύνταξη από την κοινωνική ασφάλιση για να λάβουν 13,8% του ΑΕΠ ως συντάξεις.

Ενώ στην Ολλανδία καταβάλλουν 18% εισφορές στο δημόσιο σύστημα και 18,6% στις ιδιωτικές συντάξεις (επαγγελματικά ταμεία) (OECD, Pensions at a Glance 2023, σελ.. 209). Δηλαδή, καταβάλλουν 40% υψηλότερες εισφορές από την Ελλάδα συνολικά για συντάξεις για να λάβουν ως παροχή το 11,6% του ΑΕΠ.

Στην Γαλλία οι ασφαλισμένοι καταβάλλουν στην δημόσια κοινωνική ασφάλιση 27,6% ως εισφορές και οι συνταξιοδοτικές παροχές από το δημόσιο σύστημα είναι στο 14,5% του ΑΕΠ και από αυτό το 6% του ΑΕΠ αποτελεί την κρατική χρηματοδότηση.

Οπότε, απαιτείται  να γίνει αντιληπτό ότι άλλο είναι το σύνολο των συντάξεων προς το ΑΕΠ και άλλο η κρατική χρηματοδότηση ως ποσοστό του ΑΕΠ. Επίσης  απαιτείται  να  αποφεύγονται  μεθοδολογικά οι συγκρίσεις μεταξύ χωρών που έχουν διαφορετική προσέγγιση στην προστασία από την κοινωνική ασφάλιση ακολουθώντας μια νεοφιλελεύθερη πολιτική που οδηγεί  το κοινωνικό κράτος στην κοινωνική φιλανθρωπία.

*Ομότ. Καθηγητή  Παντείου  Πανεπιστημίου, Δρ. Παντείου  Πανεπιστημίου

Οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν σε δύο δόσεις, οι πρώτες πληρωμές θα γίνει την προσεχή Παρασκευή 19 και οι επόμενες την Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025, ανάλογα με το Ταμείο. Τα χρήματα θα είναι διαθέσιμα στα ATM από το απόγευμα της προηγούμενης εργάσιμης ημέρας.

Κατά συνέπεια μέχρι το απόγευμα της προσεχούς Παρασκευής θα έχουν πληρωθεί όλες οι συντάξεις.

Στις 19 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν οι συντάξεις των νέων συνταξιούχων (μετά την 1/1/2017) των ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, ενώ στις 22 Δεκεμβρίου θα ακολουθήσουν οι συντάξεις των ασφαλισμένων του ΙΚΑ, του ΝΑΤ, του Δημοσίου και των λοιπών Ταμείων μισθωτών του ΕΦΚΑ.

Μαζί με την αύξηση, εφαρμόζεται για πρώτη φορά και η μείωση της προσωπικής διαφοράς κατά 50% για όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν από το 2016. Πρόκειται για αλλαγή που διευρύνει τον αριθμό των συνταξιούχων που θα δουν πραγματική αύξηση στο καθαρό ποσό της σύνταξής τους, έστω και περιορισμένη.

Στην πράξη, οι συνταξιούχοι χωρίς προσωπική διαφορά θα λάβουν ολόκληρη την αύξηση του 2,4%. Όσοι έχουν προσωπική διαφορά μικρότερη από το μισό της αύξησης, θα δουν αύξηση τουλάχιστον ίση με το 50% αυτής, ενώ όσοι έχουν μεγαλύτερη προσωπική διαφορά θα λάβουν το υπόλοιπο μισό της αύξησης, με τον συμψηφισμό να μειώνεται αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Από το 2027 και μετά, οι αυξήσεις θα καταβάλλονται στο σύνολό τους, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά, όπως θα έχει διαμορφωθεί η κύρια σύνταξη έως το τέλος του 2026. Αυτό σημαίνει ότι σταδιακά όλοι οι συνταξιούχοι θα συμμετέχουν πλήρως στις ετήσιες αυξήσεις.

Παρά τη φετινή αύξηση, τα ποσά που λαμβάνει η πλειονότητα των συνταξιούχων παραμένουν χαμηλά. Περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους λαμβάνουν έως 940 ευρώ καθαρά τον μήνα, ενώ πάνω από το ένα τρίτο περιορίζεται σε καθαρή σύνταξη έως 658 ευρώ.

Σχεδόν τρεις στους δέκα ζουν με ποσά έως 564 ευρώ, γεγονός που περιορίζει το πραγματικό όφελος της αύξησης, ιδιαίτερα σε συνθήκες ακρίβειας. Η φετινή προσαρμογή έρχεται σε ένα περιβάλλον στο οποίο οι συνταξιούχοι έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις συνταξιουχικών οργανώσεων, από το 2010 έως σήμερα οι απώλειες υπερβαίνουν τα 130 δισ. ευρώ, ενώ μόνο για το 2026 προβλέπονται πρόσθετες επιβαρύνσεις από κρατήσεις υπέρ υγείας, εισφορές και συμψηφισμούς.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η πληρωμή των αυξημένων συντάξεων πριν από τα Χριστούγεννα λειτουργεί περισσότερο ως μια περιορισμένη οικονομική ανάσα, παρά ως ουσιαστική αποκατάσταση των εισοδημάτων που χάθηκαν την προηγούμενη δεκαετία.

Συγκεκριμένα, οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου 2025 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Τη Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Από την ημέρα που ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν διόρισε τον Λεκορνί πέμπτο πρωθυπουργό του σε λιγότερο από δύο χρόνια, εν μέσω μιας επιδεινούμενης πολιτικής κρίσης, ο Λεκορνί έχει πει ελάχιστα για τις προθέσεις του, εστιάζοντας αντ’ αυτού σε διαβουλεύσεις με τους ηγέτες των κομμάτων και τα συνδικάτα.

«Ξεκινάω με ένα λευκό χαρτί», δήλωσε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Le Parisien. Ο προκάτοχός του, Φρανσουά Μπαϊρού, καταψηφίστηκε από το κοινοβούλιο επειδή σχεδίαζε να περικόψει 44 δισεκ. από τον προϋπολογισμού του επόμενου έτους.

Ο Λεκορνί δήλωσε ότι στόχος του είναι να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα σε περίπου 4,7% του ΑΕΠ το 2026 (ο στόχος του Μπαϊρού ήταν στο 4,6%), από το 5,4% που προβλέπεται ότι θα ανέλθει φέτος. Είπε ότι στο σχέδιο προϋπολογισμού θα λάβει υπόψη του την απαίτηση του γαλλικού λαού για περισσότερη δημοσιονομική δικαιοσύνη. Θα εναπόκειται στο κοινοβούλιο να καθορίσει το τελικό πακέτο του προϋπολογισμού, είπε, προτρέποντας τους νομοθέτες να επιδιώξουν την επίτευξη συναίνεσης.

«Το κοινοβούλιο είναι αυτό που θα διαμορφώσει τον προϋπολογισμό του έθνους», είπε, για να προσθέσει αμέσως μετά: «Στο τέλος, δεν θα είναι ο προϋπολογισμός του Λεκορνί: θα πρέπει να βρεθούν συμβιβασμοί στην αίθουσα».

Η επίτευξη συμβιβασμού δεν θα είναι κάτι εύκολο να γίνει. Η κυβερνώσα συμμαχία του Μακρόν δεν έχει πλειοψηφία και πιθανότατα χρειάζεται την υποστήριξη τόσο των συντηρητικών όσο και των σοσιαλιστών για να περάσει τον προϋπολογισμό. Δύο από τις πολιτικές που απέκλεισε ο Λεκορνί – ο φόρος επί του μεγάλου πλούτου και η αναστολή της μεταρρύθμισης των συντάξεων – είναι βασικά αιτήματα του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

«Υπάρχει πολιτική και κοινωνική απαίτηση για μεγαλύτερη δημοσιονομική δικαιοσύνη, ιδίως για την αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών μας. Δεν μπορούμε να απορρίψουμε αυτή τη συζήτηση αυθαίρετα», είπε. «Κι έπειτα, ο φόρος Ζουκμάν είναι άραγε η σωστή απάντηση; Η μόνη απάντηση; Προσωπικά, δεν το πιστεύω».

Ο Λεκορνί αναφερόταν σε μια πρόταση του οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, η οποία υποστηρίζεται από τους Σοσιαλιστές, οι οποίοι θέλουν να επιβληθεί φόρος περιουσίας ύψους 2% στο 0,01% των πλουσιότερων Γάλλων, προκειμένου να στηρίξουν την κυβέρνηση.

Ο Λεκορνί προειδοποίησε ότι εάν τα κόμματα δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν σε έναν προϋπολογισμό μέχρι το τέλος του έτους, το έλλειμμα μπορεί να εκτιναχθεί στο 6% το επόμενο έτος, αλλά υποβάθμισε τις ανησυχίες των χρηματοπιστωτικών αγορών για το χρέος της χώρας του, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «το ΔΝΤ δεν είναι στο κατώφλι της Γαλλίας».

Ο Λεκορνί, ο οποίος διορίστηκε στις 9 Σεπτεμβρίου, δήλωσε επίσης ότι στοχεύει να συγκροτήσει κυβέρνηση μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου.

Σε μια πρώτη αντίδραση, ο εκπρόσωπος του Σοσιαλιστικού κόμματος, βουλευτής Αρτίρ Ντελαπόρτ σχολίασε δηκτικά ότι με τις δηλώσεις αυτές ο Λεκορνί δίνει την εντύπωση ότι θέλει να καταψηφιστεί από το κοινοβούλιο.

Με την έκδοση του ενιαίου κανονισμού, οι γενναιόδωρες παροχές που εξακολουθούν να καταβάλλονται, παρά την ενοποίηση των Ταμείων, θα περιοριστούν με στόχο να φτάσουν πιο κοντά στις παροχές του ΙΚΑ.

Αυτό θα έχει, όπως αναφέρουν Τα Νέα, ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι και ασφαλισμένοι των πρώην Ταμείων να χάσουν μεγάλο μέρος των προνομίων που απολαμβάνουν όπως:

Τα τρία σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι για τις συντάξεις χηρείας προβλέπουν τα εξής:

• Να περικοπεί κατά 35% μόνο το τμήμα της εθνικής σύνταξης και όχι και το ανταποδοτικό τμήμα, δηλαδή όχι το σύνολο της σύνταξης χηρείας.
• Η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών για την περίοδο που δεν εφαρμόστηκε ο νόμος να γίνει σε πολλές δόσεις.
• Στην περίπτωση που μετά την τριετία ο συνταξιούχος λόγω θανάτου παίρνει και δική του σύνταξη να μπορεί να επιλέξει τη μικρότερη από τις δύο συντάξεις που θα μειωθεί κατά 50%.

«Οι μειώσεις φόρων είναι στην πραγματικότητα για τους μισθωτούς και τους δημοσίους υπαλλήλους, και τους συνταξιούχους, αυξήσεις μισθών και συντάξεων και για τους ελεύθερους επαγγελματίες είναι αύξηση εισοδήματος γιατί στο εκκαθαριστικό το οποίο θα δούνε για το έτος 2026 και μετά θα βλέπουν σαφέστατα μικρότερο φόρο» συμπλήρωσε.

Στην συνέχεια απαντώντας στις αιτιάσεις ότι τα μέτρα για τους νέους αφορούν λίγους είπε: «Η απάντηση είναι ότι δεν είναι λίγοι γιατί όπως σας είπα είναι 260.000 μέχρι τα 30, 70.000 εκ των οποίων είναι, για να είμαστε ακριβείς, μέχρι 25 ετών. Δεύτερον -πολιτικά λέω- μπορεί ο χώρος της Αριστεράς να έχει συνηθίσει τους νέους να κάνουν καταλήψεις στην πραγματικότητα όμως αυτές είναι κάποιες πολύ μικρές μειοψηφίες, οι περισσότεροι νέοι σπουδάζουν, παλεύουν και κάποιες φορές κάνουν και δεύτερη δουλειά. Το τρίτο που θέλω να πω είναι ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ότι χρειάζονται περισσότερα. Είδα μια απάντηση που μου έβγαλε χθες ένα σάιτ, μια ιστοσελίδα εστίασης: Καταρχάς το παράδειγμα που έφερα χθες αναφερόταν στους αυτοαπασχολούμενους και τους νέους -προφανώς η εστίαση χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη και όλος ο κλάδος συνολικά αλλά παρέθεσα με στοιχεία τους φόρους του 2019 με τους φόρους του 2025 και είναι σαφέστατα πολύ μικρότεροι. Και το κυριότερο που θέλω να πω, είναι ότι τα μέτρα αυτά έχουν μία στόχευση, πέραν της οικονομικής ενίσχυσης των ανθρώπων αυτών, συνολικά στη νέα γενιά. Γιατί υπάρχουν και νέοι που είναι μισθωτοί. Υπάρχουν και νέοι οι οποίοι δεν είναι μόνιμοι, ειδικά ας πούμε στο δημόσιο είναι η κατηγορία των εκπαιδευτικών, οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί. Οι νέοι αυτοί άνθρωποι πρέπει να βοηθηθούν και στον μισθό τους. Για αυτό και αυτές οι φοροαπαλλαγές ή οι φοροελαφρύνσεις, αναλόγως την ηλικία, αναφέρονται και στους μισθωτούς νέους. Δηλαδή τις αντίστοιχες, αναλόγως με το εισόδημά τους, λιγότερες κρατήσεις θα δούνε οι νέοι άνθρωποι με μεγαλύτερο μισθό, αν δεν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες».

Σε ερώτηση για τον ΦΠΑ ο κ. Μαρινάκης είπε: «Σήμερα, ο κ. Πετραλιάς, ο υφυπουργός Οικονομικών, ανακοίνωσε συνολικά στη Βουλή -και κατέθεσε και σχετικό έγγραφο- τους φόρους που έχει μειώσει από το 2019 μέχρι σήμερα η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Και είναι 83 πλέον. Θέλω, όμως, να σταθώ από τους 83 στους έμμεσους φόρους. Στους ΦΠΑ που έχουμε μειώσει. Με τελευταίο την ανακοίνωση που έκανε ο πρωθυπουργός. 83 συνολικά, 23 έμμεσοι. Προσέξτε. Ήταν 22, με τον ΦΠΑ στα νησιά έγινε 23».

«Πολύ συνοπτικά σας λέω ότι έχει μειωθεί ο ΦΠΑ σε αστικές, προαστιακές, χερσαίες και σιδηροδρομικές μεταφορές από το 24% στο 13% και αντίστοιχα σε όλες τις μεταφορές: θαλάσσιες, αεροπορικές, ταξί, στους κινηματογράφους πήγε από το 24% στο 13% και στη συνέχεια στο 6%. Δεν νομίζω ότι είναι ένα “σπορ, ένα χόμπι πλουσίων” ο κινηματογράφος και όλα αυτά τα οποία λέω. Ο ΦΠΑ σε μια σειρά αγαθών που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, δηλαδή, μέσα ατομικής υγιεινής, προστασίας, φίλτρα, γραμμές αιμοκάθαρσης, απινιδωτές από το 24% στο 6%. Ο συντελεστής ΦΠΑ στα έργα τέχνης από το 24% στο 13% και στη συνέχεια στο 6%. Συντελεστής ΦΠΑ στον καφέ, όχι σε αυτόν που πίνεις στο μαγαζί, αλλά τον take away, από το 24% στο 13%. Και θα πω κι ένα άλλο ως νέος μπαμπάς, όπως είστε κι εσείς, στα βρεφικά είδη από το 24% στο 13%. Για να μην τους πω όλους. Άρα, το πρώτο που πρέπει να πούμε είναι ότι η κυβέρνηση αυτή έχει μειώσει και έμμεσους φόρους: ένα. Δύο: γιατί στα νησιά, συγκεκριμένα, παραπάνω; Γιατί, όπως είπατε, υπάρχουν και κάποιες ειδικές, ειδικά τον χειμώνα, συνθήκες τις οποίες αντιμετωπίζουν και αυξάνουν παραπάνω το κόστος, λόγω των δύσκολων μεταφορών και των δρομολογίων, αλλά και γιατί η Ευρώπη επιτρέπει εξαίρεση μόνο σε νησιωτικές περιοχές» σημείωσε.

Επίσης εξηγώντας την επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσεις σε μειώσεις στον φόρο εισοδήματος υπογράμμισε: «Προτεραιοποιήθηκε ο φόρος εισοδήματος και κάποιοι άλλοι άμεσοι φόροι έναντι συνολικά του ΦΠΑ για τρεις λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι το κόστος. Αν είχαμε λεφτά και για τον ΦΠΑ και για τους άμεσους φόρους και για όλα τα υπόλοιπα που λέει η αντιπολίτευση, προφανώς θα τα δίναμε όλα. Αλλά υπάρχει οροφή δαπανών, πάνω από την οποία αν περάσεις -είναι τα 1,7 δισεκατομμύρια που είχαν μείνει να δώσουμε γιατί είχαμε δώσει ήδη κάποια λεφτά σας θυμίζω- αν περάσεις πάνω από αυτό το σημείο μπαίνεις σε επιτήρηση. Άρα, υπάρχει όριο και αν το περάσουμε, έχουμε ζήτημα με την Ευρώπη. Το δεύτερο το οποίο θέλω να πω, είναι ότι έχει φανεί ότι οι μειώσεις των έμμεσων φόρων, όπως στην Ισπανία, δεν περνούν στον καταναλωτή. Στην Ισπανία τον μείωσαν από 4%, τον μηδένισαν -στο 0%- και αναγκάστηκαν να τον επαναφέρουν στην προηγούμενή του τιμή και, μάλιστα, τα προϊόντα ακρίβυναν. […] Ο άμεσος φόρος που μειώσαμε, μειώνεται στοχευμένα. Δηλαδή, πιο πολύ για τις οικογένειες, πιο πολύ για τους νέους».

Για την προσφορά της Chevron ανέφερε ότι είναι μια τεράστιας αξίας είδηση, είναι μια μεγάλη στιγμή για τη χώρα, είναι μία ακόμα απόδειξη ότι η Ελλάδα μεγαλώνει και «ψηλώνει» ουσιαστικά.

«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη μεγαλώνει την Ελλάδα με πράξεις και οι υπόλοιποι μένουν μόνο στα λόγια» τόνισε και προσέθεσε:

«Δεν αμφισβητεί κανείς τη συνεισφορά και προηγούμενων κυβερνήσεων και προηγούμενων υπουργών στον τομέα της ενέργειας, στον τομέα των ερευνών, στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Το κράτος έχει συνέχεια, ούτε κανείς αμφισβήτησε και τη συνεισφορά του κυρίου Μανιάτη. Η αλήθεια είναι ότι επί των ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη έγιναν πράξη πολλά πράγματα τα οποία ήταν σε σχέδια, σε χαρτιά, σε νομοθετήσεις. Άρα, ούτε ακυρώνεται η δική του συμβολή στο παρελθόν και προηγούμενων κυβερνήσεων, ούτε, όμως, μπορεί κανείς να κλείσει τα μάτια του στο γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο πρωθυπουργός που χωρίς ψευτο-πατριωτισμούς, χωρίς κορώνες, αλλά με ουσία, ισχυροποιεί την Ελλάδα. Και πότε το κάνει αυτό; Έχει σημασία το πότε. Σε μια περίοδο απόλυτης αβεβαιότητας, σε μια περίοδο παγκόσμιας αστάθειας, ο πήχης είναι πολύ πιο υψηλά ως προς τη δυσκολία τώρα, παρά πριν από 5, πριν από 10 χρόνια και πάει λέγοντας».

Για την Τουρκία και το πρόγραμμα SAFE ο κ. Μαρινάκης είπε: «Η Ελλάδα κατάφερε κάτι το οποίο δεν θα ήταν στο χέρι το δικό μας ή κάποιας άλλης χώρας, να είναι απολύτως και στο δικό μας χέρι. Με λίγα λόγια, τι κατάφερε; Για να προχωρήσει η οποιαδήποτε συμφωνία, για παράδειγμα με την Τουρκία, να είναι σύμφωνες όλες οι χώρες, συμπεριλαμβανομένης προφανώς ως ισότιμο μέλος και της Ελλάδας. Η Ελλάδα λοιπόν έχει τη δυνατότητα και στην αρχή και στο τέλος να μπλοκάρει κάτι τέτοιο – και είναι δεδομένο ότι θα το κάνει, εφόσον αφορά μία τέτοια κίνηση, μία χώρα η οποία συνεχίζει και έχει λογική αναθεωρητισμού, με λίγα λόγια casus belli. Το casus belli να θυμίσω, ότι από την Τουρκία διατυπώνεται, το απαράδεκτο casus belli ενάντια στο διεθνές Δίκαιο που όλες οι κυβερνήσεις ήταν ενάντιες, διατυπώνεται τριάντα χρόνια. Η πρώτη κυβέρνηση, η οποία βρήκε την ευκαιρία να διεκδικήσει και να καταφέρει να είναι ένας όρος χωρίς την τήρηση του οποίου δεν θα προχωρήσει τίποτα τέτοιο, είναι η κυβέρνηση Μητσοτάκη».

«Ο δρόμος, δηλαδή, προς το SAFE της Τουρκίας περνάει από την Αθήνα» υπογράμμισε.

Τέλος σχολιάζοντας τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι «αποτυπώνουν μία πρωτοφανή σταθερότητα και υπεροχή κυβερνώντος κόμματος σε δεύτερη τετραετία, όμως, μας λένε ότι χρειάζεται να κάνουμε ακόμα περισσότερα και συνολικά ως κυβέρνηση και ο καθένας στο χαρτοφυλάκιό του ειδικά σε ζητήματα αντιμετώπισης κόστους ζωής με παραδοτέα μέχρι τις εκλογές, για να πετύχουμε το στόχο της επανεκλογής».