Στη πρωτεύουσα της Γαλλίας, βρίσκεται και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ στις εργασίες της συνόδου συμμετέχουν επίσης οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς και περισσότεροι από 25 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας, κυρίως στον τομέα της αεράμυνας, η επιβολή νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων στη Ρωσία, αλλά και η διαμόρφωση ενός πλαισίου ασφαλείας που θα μπορούσε να στηρίξει μια μελλοντική ειρηνευτική διαδικασία.

Παράλληλα, οι ηγέτες εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας στην αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα, ενώ συζητείται και η δυνατότητα παραγωγής οπλικών συστημάτων εντός της Ουκρανίας με διεθνή συνεργασία, ώστε να ενισχυθούν περαιτέρω οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας.

Σύμφωνα με γαλλικές διπλωματικές πηγές, το κλίμα μεταξύ των συμμάχων εμφανίζεται πιο θετικό σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα.

Εκτιμάται ακόμη ότι και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δείχνει μεγαλύτερη διάθεση να στηρίξει το Κίεβο, όπως φάνηκε και στις πρόσφατες συνόδους της G7 και του ΝΑΤΟ.

Οι εργασίες της συνόδου φιλοξενούνται στο ιστορικό συγκρότημα Hôtel des Invalides, στο κέντρο του Παρισιού, και θα ολοκληρωθούν με επίσημο δείπνο που παραθέτει ο Εμανουέλ Μακρόν στο Μέγαρο των Ηλυσίων.

Αύριο Τρίτη ανήμερα της εθνικής εορτής της Γαλλίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παρακολουθήσει και τη στρατιωτική παρέλαση για την Ημέρα της Βαστίλης, στην οποία θα συμμετάσχουν περίπου 500 στρατιώτες από τις χώρες του συνασπισμού υπέρ της Ουκρανίας, στέλνοντας μήνυμα ενότητας και κοινής στάσης απέναντι στον πόλεμο.

Μόλις αντιλήφθηκαν όσα δήλωνε στους δημοσιογράφους, οι ομόλογοί του προετοιμάστηκαν για σκληρή κριτική. Το χειρότερο σενάριο ήταν ο Τραμπ να τους ανακοίνωνε την πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Όπως αποδείχθηκε, ωστόσο, παρασκηνιακά ο Τραμπ ήταν λιγότερο θυμωμένος και πομπώδης απ’ ό,τι μπροστά στις κάμερες.

Καθισμένος στο στρογγυλό τραπέζι, δεν έκανε καμία αναφορά στη Γροιλανδία, ενώ δεν αναφέρθηκε ούτε στην Ισπανία. Παραπονέθηκε, βέβαια, ότι οι χώρες που εκπροσωπούνταν στη διάσκεψη δεν τον είχαν στηρίξει απέναντι στο Ιράν και ξέσπασε επίσης για την κατάσταση της συμφωνίας με την Τεχεράνη που είχε υπογράψει πριν από τρεις εβδομάδες.

Δεν απείλησε, ωστόσο, με πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ – κάτι που τεχνικά ο Τραμπ δεν μπορεί να κάνει μονομερώς, αλλά αποτελούσε παρ’ όλα αυτά σοβαρή ανησυχία για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Μάλιστα, φάνηκε να εντυπωσιάζεται όταν οι ηγέτες περιέγραψαν τις δικές τους προσπάθειες για αύξηση των αμυντικών δαπανών, τις οποίες ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέδωσε επανειλημμένα στην πολυετή πίεση του Τραμπ προς τους συμμάχους να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

«Τα κατάφεραν, με κέρδισαν»

Από τα λίγα παράπονα του προέδρου: το ότι δεν επετράπη στους δημοσιογράφους να μπουν στην αίθουσα για να παρακολουθήσουν τη συνεδρίαση.

«Τους αρέσει η δουλειά που κάνω», διηγήθηκε ο Τραμπ καθώς η μέρα τελείωνε. «Μου είπαν: “Σας αγαπάμε, κύριε, σας αγαπάμε“. Αυτά τα λένε ώριμοι άνθρωποι. Δεν είναι ωραίο;»

Αυτό μπορεί να είναι μια υπερβολή για το πώς του μίλησαν πραγματικά οι Ευρωπαίοι πίσω από τις κλειστές πόρτες. Και ο Τραμπ, σε μια στιγμή επίγνωσης, φάνηκε να αναγνωρίζει ότι οι ηγέτες ίσως προσπαθούσαν να τον καλοπιάσουν.

«Ίσως προσπαθούσαν να με “κερδίσουν”», είπε ανασηκώνοντας τους ώμους. «Και, κατά κάποιον τρόπο, τα κατάφεραν».

Παρά ταύτα, υπό την καθοδήγηση του Ρούτε – ενός ανθρώπου φημισμένου για την ικανότητά του να κολακεύει τον Τραμπ – οι γενναιόδωροι έπαινοί τους φάνηκε να αποδίδουν, ακόμη και αν πολλοί αξιωματούχοι θεωρούν ιδιωτικά ότι η αξιοπρέπεια της Ευρώπης θυσιάστηκε σε αυτή τη διαδικασία.

Μέχρι που όταν κάθισε δίπλα στον ουκρανό πρόεδρο άφησε να του ξεφύγει ότι ετοιμάζεται να επιτρέψει στο Κίεβο να κατασκευάζει τους δικούς του πυραύλους αναχαίτισης Patriot – μια πραγματική επιτυχία για έναν άνθρωπο που πριν από 16 μήνες δεχόταν το «κατσάδιασμα» του Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο.

«Θέλω απλώς να πω ότι υπήρχε τεράστια αγάπη σε εκείνη την αίθουσα», δήλωσε ο Τραμπ πριν αναχωρήσει από τη σύνοδο κορυφής.

Το πόσο θα κρατήσει αυτή η «αγάπη» μένει να φανεί.

Ο Τραμπ πέρασε τη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία πριν από τρεις εβδομάδες πλέκοντας το εγκώμιο της συμφωνίας για το Ιράν, την οποία τώρα χαρακτηρίζει «νεκρή» – ένα δείγμα ότι τα αποτελέσματα αυτών των διπλωματικών επαφών είναι συχνά εφήμερα.

Αλλά ακόμα κι αν τα ευχάριστα συναισθήματα κρατήσουν αρκετά ώστε ο Τραμπ να αναθεωρήσει τις απειλές του – ο πρόεδρος είχε εξετάσει ιδιωτικά το ενδεχόμενο να μειώσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη κατά το ένα τρίτο πριν από τη συνάντηση – αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί νίκη.

Η δεξιοτεχνία του Ερντογάν απέδωσε καρπούς

Σύμφωνα με το CNN, αυτή η εξέλιξη ήταν το καλύτερο που μπορούσε να ελπίζει ο Ρούτε, παρόλο που η σύνοδος ξεκίνησε με άσχημο τόνο. Ήταν επίσης το αποτέλεσμα που προσπαθούσε να σχεδιάσει τον τελευταίο χρόνο, από τότε που ο Τραμπ αποχώρησε από τη σύνοδο κορυφής του 2025 στην Ολλανδία.

Ο Ρούτε βρήκε έναν αναπάντεχο σύμμαχο στις προσπάθειές του: τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επίσης έχει προκαλέσει πονοκεφάλους στο ΝΑΤΟ κατά καιρούς. Ο Τραμπ θεωρεί τον Ερντογάν καλό φίλο και δήλωσε επανειλημμένα ότι συμμετείχε στη σύνοδο μόνο επειδή τη φιλοξενούσε ο Ερντογάν.

Η απρόθυμη προσέλευση του Αμερικανού προέδρου δεν προμήνυε μια ιδιαίτερα θερμή συνάντηση. Ούτε και οι κόντρες που συντηρούσε τις τελευταίες εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένης αυτής με την ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, της οποίας τη φωτογραφία ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από τη σύνοδο με τη λεζάντα: «ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ».

Η ένταση ανάμεσά τους δεν είχε εκτονωθεί μέχρι τη στιγμή που ο Τραμπ και η Μελόνι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι σε δείπνο το βράδυ της Τρίτης, δοκιμάζοντας τουρκικές σπεσιαλιτέ.

«Εγκάρδια» ήταν η λέξη που χρησιμοποίησε η Ιταλίδα ηγέτιδα για να περιγράψει τη σχέση της με τον Τραμπ καθώς επέστρεφε στο ξενοδοχείο της μετά το δείπνο.

Ο Ερντογάν δεν είναι ξένος στις κολακείες τύπου Τραμπ. Όπως ακριβώς συμβαίνει στην Ουάσιγκτον αυτή την περίοδο, έτσι και στα κτίρια της Άγκυρας υπάρχουν αναρτημένα πανό με το πρόσωπο του Αμερικανού προέδρου.

Όταν ο Τραμπ προσγειώθηκε με το νέο Air Force One – δωρεά του Κατάρ – ένα τιμητικό άγημα στεκόταν προσοχή, έφιπποι τον συνόδευσαν στο παλάτι του Ερντογάν και μαχητικά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από ένα τιρκουάζ χαλί υποδοχής, σχηματίζοντας κόκκινο, λευκό και μπλε καπνό.

Ο Τραμπ, ωστόσο, φάνηκε να εντυπωσιάζεται περισσότερο από τις υποδομές της Άγκυρας, επαινώντας επανειλημμένα το αεροδρόμιο και τους δρόμους της πρωτεύουσας.

«Όλα ήταν πανέμορφα», αναφώνησε ο Τραμπ.

Έφερε επίσης ένα γενναιόδωρο δώρο για τον οικοδεσπότη του: σαφή μηνύματα ότι σχεδιάζει να επιτρέψει στην Τουρκία να επιστρέψει στο πρόγραμμα αγοράς των μαχητικών αεροσκαφών F-35, κάτι για το οποίο ο Ερντογάν πιέζει τέσσερις διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις. Φυσικά, μια απαγόρευση από το Κογκρέσο θα μπορούσε ακόμα να ανατρέψει τα όποια πρώιμα σχέδια.

Στο τέλος, η παρουσία του Τραμπ στην Άγκυρα αποτέλεσε ένα υποδειγματικό σεμινάριο για το πώς να διαχειριστεί κανείς έναν κυκλοθυμικό πρόεδρο και να ελαχιστοποιήσει τη ζημιά.

«Είμαι νούμερο ένα στη λίστα θανάτου του Ιράν»

Αυτό είναι ένα μάθημα που προφανώς δεν έχει αφομοιώσει – ή δεν ενδιαφέρει καθόλου – το Ιράν. Μετά από εβδομάδες που αποκαλούσε τους ηγέτες της χώρας «λογικούς» και «έξυπνους», ο Τραμπ έκανε στροφή 180 μοιρών, χαρακτηρίζοντάς τους αντίθετα ως «αποβράσματα» και «τρελούς», αφού εκείνοι έβαλαν επανειλημμένα κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.

Τουλάχιστον αυτή ήταν η επίσημη εξήγηση του Τραμπ. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ανέφερε επανειλημμένα ότι αποτελεί τον «νούμερο ένα» στόχο του Ιράν για δολοφονία, μια πραγματικότητα που έγινε ακόμα πιο αισθητή το Σαββατοκύριακο, όταν ξέσπασαν συνθήματα που ζητούσαν τον θάνατό του στις τελετές κηδείας του δολοφονηθέντος Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Δεν ήταν σαφές τι προκάλεσε την ανανεωμένη προσοχή του Τραμπ στα σχέδια του Ιράν εναντίον του. Η Άγκυρα απέχει περίπου 1.000 μίλια από τα ιρανικά σύνορα, και είναι πιθανό η εγγύτητα με ανθρώπους που θέλουν να τον σκοτώσουν να επηρέασε τη νοοτροπία του.

Ο Τραμπ αποχώρησε από την Τουρκία επιβαίνοντας στην παλαιότερη έκδοση του Air Force One αντί για το νέο αεροπλάνο του Κατάρ, προκαλώντας έντονη φημολογία για το αν κάποια απειλή προκάλεσε αυτή την αλλαγή. Στους δημοσιογράφους, που συνόδευσαν τον πρόεδρο, ζητήθηκε να κατεβάσουν τα σκίαστρα των παραθύρων τους κατά την απογείωση.

Όταν ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε για την αλλαγή σχεδίων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, ο πρόεδρος απέφυγε να συνδέσει τα δύο γεγονότα. Είπε ότι η αντικατάσταση έγινε απλώς για να ακολουθήσει μια επίδειξή του στα στρατεύματα μιας αεροπορικής βάσης στη Βρετανία.

Καθώς όμως ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί στο παλιό αεροπλάνο για την επιστροφή, ο Τραμπ στάθηκε στον διαφαινόμενο κίνδυνο. «Είμαι νούμερο ένα στη λίστα θανάτου του Ιράν. Είναι υπέροχοι άνθρωποι», είπε. «Δεν με νοιάζει πραγματικά, γιατί κάνω τη δουλειά μου».

Συγκεκριμένα, αύριο, Πέμπτη 18 Ιουνίου στις 11.00 τοπική ώρα, ο Πρωθυπουργός θα μιλήσει σε εκδήλωση με τίτλο «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας: Ένα Ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Σήμερα, ο κ. Δένδιας θα παραστεί στο δείπνο εργασίας των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά την άτυπη σύνοδο, το πρωί της Δευτέρας 8 Ιουνίου 2026, οι υπουργοί Άμυνας αναμένεται να συζητήσουν μεταξύ άλλων για τις υφιστάμενες και αναδυόμενες προκλήσεις ασφαλείας, τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την Ουκρανία, καθώς και για θέματα ασφάλειας και ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.  
 
Θα ακολουθήσει γεύμα εργασίας, στο οποίο οι υπουργοί Άμυνας θα ανταλλάξουν απόψεις επί των αμυντικών διαστάσεων της υπό κατάρτιση Στρατηγικής Ασφάλειας, εστιάζοντας κυρίως στην προώθηση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη συμβολή της Ε.Ε. στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών λήψης αποφάσεων και στην επιχειρησιακή εφαρμογή του άρθρου 42 (7) της ΣΕΕ (ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής).
 
Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Κύπρο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας θα γίνει δεκτός το απόγευμα της Δευτέρας από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο και θα επισκεφθεί τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και Πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιο, στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου.

   Προσερχόμενος στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μίλησε για τη στήριξη της Ουκρανίας και την ανάγκη συνέχισης της πίεσης μέσω στοχευμένων κυρώσεων, τόνισε τη σημασία της προώθησης της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή και υπογράμμισε την ανάγκη εξάντλησης κάθε διπλωματικού μέσου για την αποφυγή κλιμάκωσης στην κρίση του Ιράν.

   Η δήλωση του κ. Γεραπετρίτη:

   «Συμπληρώνονται, αύριο, τέσσερα χρόνια από την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, κατά σαφή παραβίαση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα θα δηλώσουν τη συνεχιζόμενη βούλησή τους για στήριξη της Ουκρανίας και ταυτόχρονα για στοχευμένες κυρώσεις, οι οποίες θα έχουν ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα. Θα πρέπει να δηλώσουμε με κάθε κατηγορηματικότητα, ότι οι επιθέσεις κατά αμάχων και κατά ενεργειακών υποδομών αποτελούν σαφέστατη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν είναι ανεκτές.

   Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή, είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο να εισέλθουμε στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου. Η Ελλάδα, σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή, θα είναι εκεί, τόσο σε ό,τι αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια και την ανασυγκρότηση, όσο και τη σταθεροποίηση της περιοχής. Θα ήθελα να επισημάνω ότι η Παλαιστίνη συνιστά ένα ενιαίο σύνολο μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας και γι’ αυτό η οποιαδήποτε εποικιστική δραστηριότητα δεν θα πρέπει να αναπτύσσεται. Η Ελλάδα επιμένει ότι θα πρέπει να υπάρξει μια νέα ώθηση, έτσι ώστε να έχουμε πολιτική λύση, η οποία θα επιτρέψει την ίδρυση του παλαιστινιακού κράτους, ταυτόχρονα με ένα ασφαλές Ισραήλ.

   Σε σχέση με το Ιράν, η θέση της Ελλάδας είναι ότι θα πρέπει να εξαντληθεί κάθε διπλωματικό μέσο, έτσι ώστε να μην υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση, η οποία θα δημιουργήσει συνθήκες πολύ μεγάλης αναταραχής στην ευρύτερη περιοχή και στον κόσμο.

   Θα έχω την ευκαιρία σήμερα να τοποθετηθώ και να ενημερώσω τους συναδέλφους μου υπουργούς Εξωτερικών, για τη βούληση της Ελλάδας να αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών σε σχέση με την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αναπτύξει πολλές δράσεις, οι οποίες κατατείνουν στην ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της. Είναι σημαντικό η Ευρωπαϊκή Ένωση να παραμείνει συνεπής. Μετά το 2023 και την ατζέντα της Θεσσαλονίκης, να δώσουμε μια νέα ώθηση, ένα νέο όραμα στους λαούς των Δυτικών Βαλκανίων και η Ελλάδα θα φροντίσει να είναι επισπεύδουσα σε αυτό».

Ένα άτομο πόζαρε με δολάρια ΗΠΑ που απεικονίζουν την εικόνα του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Πορείας για το Κλίμα στο Μπελέμ της Βραζιλίας, το απόγευμα της 15ης Νοεμβρίου 2025, καλώντας τις κυβερνήσεις να προστατεύσουν τα δάση, να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των ιθαγενών και να αναλάβουν παγκόσμια δράση για το κλίμα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής COP30. Ως γνωστόν ο Ντόναλντ Τραμπ είναι αρνητής της κλιματικής αλλαγής.

Ανάμεσα στο πλήθος ήταν και αυτόχθονες Ινδιάνοι με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες αλλά και κόσμος από άλλες περιοχές του πλανήτη. Οι αυτόχθονες Ινδιάνοι ανησυχούν για την εξόρυξη πετρελαίου, που θεωρούν πως θα επιβαρύνει τον Αμαζόνιο και θα αλλάξει τις ζωές τους.

Η πρόσκληση προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για να είναι παρών στη σύνοδο για τη Γάζα που διοργάνωσαν από κοινού Ηνωμένες Πολιτείες και Αίγυπτος ήταν αποτέλεσμα τόσο των πολύ καλών σχέσεων που διατηρεί η Λευκωσία με χώρες της περιοχής, όσο και σειράς ενεργειών που είχαν προηγηθεί το τελευταίο διάστημα. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, είχε την προηγούμενη εβδομάδα βρεθεί στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ ήταν παρών και στη διάσκεψη των χωρών του Αραβικού Κόλπου με την Ευρωπαϊκή Ένωση που πραγματοποιήθηκε στο Κουβέιτ. Όλα αυτά τα ταξίδια δεν θεωρούνται τυχαία ως προς τις μετέπειτα εξελίξεις. Στο κάδρο μπαίνει και το ταξίδι Κόμπου στην Αιθιοπία, στενότατο φίλο του Ισραήλ.

Για τη Λευκωσία θεωρείται σημαντικό το γεγονός ότι είχε σταλεί ένας πολύ περιορισμένος αριθμός προσκλήσεων για το Σαρμ Ελ-Σέιχ και μία εξ αυτών ήταν προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Διπλωματικοί κύκλοι σημειώνουν ότι είναι εξίσου σημαντικό το ότι σε μια περίοδο όπου η Τουρκία έχει να παίξει ένα ρόλο στη Γάζα, σε συνάρτηση και με το ρόλο που παίζει στη Συρία, για την Κύπρο ήταν πολύ σημαντικό να ήταν στη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη.

Θεωρείται επίσης ότι αποτελεί μια αναγνώριση του ρόλου και της αξιοπιστίας της Κύπρου. Ενώ σημειώνεται και πως είναι αποτέλεσμα της αξιοποίησης των καλών σχέσεων που έχει αναπτύξει η Κύπρος με τις χώρες της περιοχές, του Αραβικού Κόλπου αλλά και ευρύτερα.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στη διάρκεια δηλώσεών του και αναφερόμενος στη συμμετοχή της Κύπρου στη σύνοδο για τη Γάζα σημείωσε χαρακτηριστικά πως «παρά το γεγονός ότι υπήρχαν κάποιοι που δεν ήθελαν την Κυπριακή Δημοκρατία να ήταν εκεί, εκπροσωπηθήκαμε». Υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι η ΚΔ προσκλήθηκε και από τον Αμερικανό Πρόεδρο και από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου.

Σε συνέχεια της αναφοράς Χριστοδουλίδη, ρωτήθηκε ο υπουργός Εξωτερικών εάν οι «κάποιοι που δεν ήθελαν την ΚΔ» εννοεί την Τουρκία. Ο Κ. Κόμπος, στις δηλώσεις του στον «Άλφα» σημείωσε χαρακτηριστικά πως σε τέτοιας μορφής δραστηριότητα «το μυαλό μας πάει στον συνήθη ύποπτο».. Υπενθύμισε πως ο ίδιος πάρα πολλές φορές έχει αναφέρει πως «οτιδήποτε προσπαθούμε να κάνουμε στο διπλωματικό πεδίο, από τα πολύ μεγάλα ως τα καθημερινά υπάρχει μια σκιά». Χωρίς να κατονομάζει την Τουρκία, ο Κ. Κόμπος, συνέχισε λέγοντας πως «αυτή η σκιά έχει τον ρόλο και την επιρροή της στη διεθνή κοινότητα, με ιδιαίτερα σημαντική ισχύ και δυνατότητα».

Η Λευκωσία έδειξε και χθες να αντιλαμβάνεται τον ρόλο που έχει η Τουρκία να παίξει στο θέμα της Γάζας, ξεκινώντας από την παρουσία και τη θέση που είχε κατά την τελετή. Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Κόμπο: «Το γεγονός ότι η Τουρκία έχει πιο πρωταγωνιστικό ρόλο, αυτό καθιστά πιο σημαντική τη δική μας παρουσία». Υπενθύμισε πως δεν πρέπει να διαφεύγει ότι «η σταθερή θέση της Τουρκίας είναι να χαρακτηρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως “εκλιπούσα”». Για να τονίσει ταυτόχρονα πως «στα πλαίσια αυτής της λογικής η ΚΔ ήταν εκεί».

Στην εξίσωση της τουρκικής παρουσίας και συμμετοχής είναι και οι σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς: «Ο ρόλος της Τουρκίας έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό και με τη σχέση της με τη Χαμάς, που είναι μια τρομοκρατική οργάνωση. Είναι μια σχέση φιλοξενίας και άλλως πως, η οποία επιτρέπει στην Τουρκία να λειτουργήσει ως αυτός που υπογράφει εκ μέρους της [Χαμάς]», ανέφερε ο ΥΠΕΞ Κόμπος.

Ξεκαθάρισε, τέλος πως, αυτό που πράττει η Κύπρος είναι να αναδείξει τη δική της χρησιμότητα και όχι να αποκλείσει την Τουρκία. «Εμείς με βάση τις δικές μας σχέσεις στην περιοχή βλέπουμε τι εμείς μπορούμε να κάνουμε», υπογράμμισε ο ΥΠΕΞ.

Κι ενώ στην Κυβέρνηση βλέπουν σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο να αναγνωρίζονται οι προσπάθειες και ο ρόλος της Κύπρου, στο εσωτερικό καταγράφεται αμφισβήτηση, γεγονός που προκαλεί δυσφορία. Ο Κωνσταντίνος Κόμπος έκανε λόγο για «αυτοματοποιημένο μηδενισμό», από όσους κινήθηκαν «στη λογική ότι θα πάνε δικές μας εταιρείες να ανοικοδομήσουν τη Γάζα». Υπέδειξε χαρακτηριστικά ότι η όλη προσπάθεια περιλαμβάνει πάρα πολλά επί μέρους και ότι πρόκειται για μια προσπάθεια η οποία πάει σε βάθος δεκαετίας. Προσπαθούμε, είπε, να αξιοποιήσουμε όλα τα πλεονεκτήματα που μπορεί να έχουμε «δεδομένου ότι είμαστε μια χώρα της περιοχής και ταυτόχρονα μέλος της ΕΕ».

Στις δικές του δηλώσεις ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπενθύμισε πως οι πρώτοι που αμφισβήτησαν την πρωτοβουλία «Αμάλθεια» «ήταν δυστυχώς στο εσωτερικό». Από κυβερνητικής πλευράς υπογραμμίζονται οι αναφορές που έχουν γίνει ως προς τον ρόλο που έπαιξε η Κύπρος για τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Επισημαίνεται ιδιαιτέρως η αναφορά του UNDP (του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών) ότι το 10% της βοήθειας προς τη Γάζα, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο, ήταν μέσω της Κύπρου.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είπε ότι «είναι σημαντικό το γεγονός ότι ήμασταν συγκεκριμένοι, όπως πράξαμε τον Οκτώβριο του 2023 στο Παρίσι, όταν πρωτοπαρουσιάσαμε την πρωτοβουλία “Αμάλθεια”». Πάνω σ’ αυτή τη φόρμουλα εργάστηκε και αυτή τη φορά μεταφέροντας μια πολύ συγκεκριμένη πρόταση στο Σαρμ Ελ-Σέιχ ως προς τη συνδρομή που μπορεί να προσφέρει η Κύπρος στην όλη προσπάθεια. Ο ΠτΔ ανέφερε ότι στο περιθώριο της συνόδου για τη Γάζα «παρουσιάσαμε ένα συγκεκριμένο πλάνο, έναν σχεδιασμό που βρίσκεται σε εξέλιξη, με έξι πρωτοβουλίες που μπορεί να αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία, στους τομείς της ασφάλειας, της ανοικοδόμησης και της ανθρωπιστικής βοήθειας, στη βάση του σχεδίου του Προέδρου Τραμπ με 20 σημεία».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι αυτή η πρόταση έχει συζητηθεί και τις προηγούμενες μέρες σε τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε και ειδικότερα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το έγγραφο, συνέχισε, που είναι υπό εξέλιξη, απεστάλη στην Επιτροπή, στα κράτη-μέλη, στους Αμερικανούς, στα ενδιαφερόμενα μέρη και «τώρα είναι η ώρα να εργαστούμε έτσι ώστε να υλοποιηθούν αυτά που έχουν συμφωνηθεί στο πρώτο στάδιο του σχεδίου Τραμπ, για να μπορούμε να περάσουμε στο δεύτερο στάδιο».

Τόνισε ότι «είναι σημαντικό, ειδικότερα για μας, που είμαστε μια χώρα της περιοχής με άριστη σχέση με όλα τα γειτονικά κράτη, είμαστε το κράτος-μέλος της ΕΕ στην περιοχή και το κράτος που επηρεάζεται από τις εξελίξεις, να πράξουμε ό,τι είναι δυνατόν, πάντοτε στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας, έτσι ώστε αυτά που συμφωνήθηκαν να υλοποιηθούν».

Απόστολος Χονδρόπουλος

Τα βλέμματα πάντως ειδικά όσον αφορά την χώρα μας, θα είναι στραμμένα σήμερα και στο εάν θα υπάρξει κάποιο σύντομο τετ α τετ του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, καθώς επίσημη συνάντηση των δύο ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου- όπως είχε συμβεί το 2023 στο Βίλνιους και πέρυσι στην Ουάσιγκτον- δεν έχει προγραμματιστεί.

Από την στιγμή ωστόσο που οι δύο ηγέτες θα βρίσκονται στον ίδιο χώρο εκτιμάται ότι δεν αποκλείεται να υπάρξει κάποια άτυπη σύντομη συνομιλία που, εφόσον γίνει, θα έχει σαν στόχο να σταλεί ένα μήνυμα ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί σε ανώτατο πεδίο, έστω και εάν επικρατεί στασιμότητα στην εξέλιξη του διαλόγου και δεν έχει καθοριστεί ακόμη ημερομηνία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας -Τουρκίας που εκκρεμεί από τις αρχές του χρόνου.

Οι δύο ηγέτες βρίσκονται στην Χάγη για την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, είναι όμως σαφές ότι το ελληνοτουρκικός διάλογος που κλείνει πλέον δύο χρόνια, εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ μακριά από την… Χάγη όσον αφορά την προοπτική προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο για την μοναδική διαφορά της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών.

• Προγραμματισμένη για σήμερα το μεσημέρι συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού υπάρχει  με τον Καναδό ομόλογό του, Μαρκ Κάρνεϊ.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ο Έλληνας πρωθυπουργός θα επισημάνει στην σημερινή παρέμβαση πως η χώρα μας τηρούσε την νατοϊκή δέσμευση για  αμυντικές δαπάνες 2% του ΑΕΠ ακόμη και στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης, συνεισφέροντας σημαντικά στις δυνατότητες της Συμμαχίας σε μια κρίσιμη περιοχή για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.

Ο κ. Μητσοτάκης, πριν ακόμη μεταβεί στην ολλανδική πρωτεύουσα, είχε εκφράσει την στήριξή του στο σχέδιο για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% σε βάθος δεκαετίας, τονίζοντας πως “είναι σημαντικό σε μία Συμμαχία όλοι να συμμετέχουν στον ίδιο βαθμό, προκειμένου να επιτευχθεί ο συλλογικός σκοπός της Συμμαχίας”.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές θα τονίσει πως η Ελλάδα  ξοδεύει περί το 3% του ΑΕΠ της στην άμυνα, καθώς αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις ασφαλείας και βρίσκεται στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που έχουν υπερβεί τη σημερινή δέσμευση του 2%, στην 5η θέση κατάταξης χωρών του ΝΑΤΟ ως προς το ποσοστό αμυντικών δαπανών επί του ΑΕΠ.

• Αναμένεται να αναφερθεί μάλιστα και στο 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, ύψους 25 δισ. ευρώ, βασικοί άξονες του οποίου παρουσιάστηκαν πριν από λίγο καιρό από τον κ. Μητσοτάκη σε συζήτηση στην Βουλή.

Το μήνυμα που εκπέμπει σταθερά ο Έλληνας πρωθυπουργός καθόλη την διάρκεια αυτής της συζήτησης που γίνεται στο πλαίσιο της Συμμαχίας είναι πως η Ελλάδα την προσεγγίζει από την σκοπιά μίας χώρας που έχει κάνει το καθήκον της έναντι του ΝΑΤΟ, επί πολύ καιρό και έχει συμβάλει στη συλλογική ασφάλεια επειδή δαπανά συστηματικά περισσότερο από το 2% του ΑΕΠ.

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ διεξάγεται στον απόηχο της εκεχειρίας Ισραήλ -Ιράν που αν και εύθραυστη, όπως καταδεικνύεται από όσα ακολούθησαν, έδωσε την δυνατότητα στον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται στην Χάγη ως πρωτεργάτης της ειρήνευσης και να έχει στραμμένα πάνω του όλα τα φώτα της δημοσιότητας στην ολλανδική πρωτεύουσα.

Ο κ. Μητσοτάκης θα  αναφερθεί στις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στις απειλές για την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια, αλλά και στον ρόλο που καλείται να παίξει η Συμμαχία εν μέσω ενός όλο και πιο αβέβαιου διεθνούς περιβάλλοντος.

Το απόγευμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μεταβεί στις Βρυξέλλες για την αυριανή συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου θα συζητηθούν οι γεωοικονομικες προκλήσεις και οι τρέχουσες εξελίξεις στην Ουκρανία και την Μέση Ανατολή.

• Επίσης η αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων και η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ στον απόηχο και των αποφάσεων που θα έχουν ληφθεί στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ όσον αφορά τα κράτη μέλη που είναι και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.

Στην ατζέντα θα είναι επίσης το μεταναστευτικό στο οποίο η χώρα μας, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει αυτή την περίοδο μεγάλη σημασία με το βλέμμα στην αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς την Κρήτη από την Λιβύη, στην οποία θα βρεθεί και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης.

Πριν την έναρξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. Μητσοτάκης θα λάβει μέρος και στην Σύνοδο Κορυφής του ΕΛΚ.

Η επιστολή απευθύνεται στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι ο ένας εκ των δύο εισηγητών του «Νόμου για την Εταιρική Σχέση Ασφαλείας και Ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο» έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη χάραξη της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.

«Η σημασία αυτής της τριμερούς συνεργασίας έχει ήδη αναγνωριστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν, κατά τη διάρκεια της θητείας σας στη Γερουσία, εσείς προσωπικά, κύριε υπουργέ, διαδραματίσατε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση νομοθεσίας που ενίσχυσε τη διασύνδεση μεταξύ των τριών δημοκρατιών μας στην Ανατολική Μεσόγειο και των Ηνωμένων Πολιτειών», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Οι τρεις υπουργοί υπογραμμίζουν τη βούλησή τους για στενότερη συνεργασία με την Ουάσιγκτον σε κρίσιμους τομείς όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η καινοτομία, η ψηφιακή τεχνολογία, η πολιτική προστασία και η κυβερνοασφάλεια. Όπως επισημαίνουν, «η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία ως κόμβος ενέργειας και υποδομών που συνδέουν Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επενδυτικές δυνατότητες που αναδύονται στον τομέα κρίσιμων υποδομών, με έμφαση στον διάδρομο IMEC. «Ηρθε η ώρα να εξετάσουμε στρατηγικές επενδύσεις και τη δημιουργία διαδρόμων ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι τρεις υπουργοί.

Η επιστολή επικεντρώνεται και στις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις σε Συρία και Λίβανο, καθώς και στις απειλές κατά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ως επιπλέον λόγους για την ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Γίνεται ειδική αναφορά στις Συμφωνίες του Αβραάμ, με τους υπουργούς να περιγράφουν το σχήμα 3+1 ως πλατφόρμα ενίσχυσης ενός μοντέλου συνεργατικής ασφάλειας και περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.

Η προσδοκία είναι πως ο μηχανισμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για σταθερότητα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.

«Από τη δημιουργία της το 2016, η τριμερής συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, έχει αναδειχθεί σε πρότυπο περιφερειακής σύγκλισης και ευημερίας», καταλήγει η επιστολή, υπενθυμίζοντας τη συμμετοχή του τότε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στη συνάντηση κορυφής του 2019 στην Ιερουσαλήμ, που άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία του σχήματος 3+1.