Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «στεκόμαστε στο πλευρό τους στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, χωρίς να υποσχεθούμε πράγματα τα οποία δεν μπορούμε να κάνουμε και χωρίς σε καμία περίπτωση να διαταράξουμε τη δημοσιονομική ισορροπία, η οποία αποτελεί και το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζουμε όλες τις υπόλοιπες πολιτικές μας».

Σχετικά με τα ευρωπαϊκά ζητήματα, «είναι πολύ σημαντικό ότι αυτό το έκτακτο Συμβούλιο διεξάγεται σε αυτήν τη χρονική συγκυρία στην Κύπρο. Είχαμε χθες την ευκαιρία να συζητήσουμε πώς μπορούμε να αναβαθμίσουμε ακόμα περισσότερο την έννοια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, αλλά και την έννοια της αμυντικής αλληλεγγύης», σημείωσε ο πρωθυπουργός.

Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την πάγια θέση του για την ανάγκη ουσιαστικής ενεργοποίησης και αναβάθμισης του άρθρου 42(7) της Συνθήκης της ΕΕ, της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής που υποχρεώνει όλα τα κράτη-μέλη να συνδράμουν ένα μέλος που δέχεται ένοπλη επίθεση. «Το γεγονός ότι το θέμα βρίσκεται πλέον σταθερά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ιδιαίτερα σημαντικό», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα σκοπεύει να αξιοποιήσει την προεδρία της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 για να προωθήσει περαιτέρω αυτή τη συζήτηση.

Σε οικονομικό επίπεδο, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Σύνοδος δίνει την ευκαιρία για μια ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, αλλά και για την αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων της παρατεταμένης αστάθειας που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση στηρίζει την ελληνική κοινωνία «πάντα στο μέτρο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων», επισημαίνοντας ότι η οικονομία κινείται με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, μειώνει το χρέος και παράγει πλεονάσματα που επιτρέπουν στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι οι Έλληνες πολίτες δοκιμάζονται από την ακρίβεια και την παρατεταμένη διεθνή αβεβαιότητα, όμως ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υποσχεθεί πράγματα που δεν μπορεί να υλοποιήσει και δεν θα θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία. «Η σταθερότητα αυτή αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία χτίζουμε όλες τις υπόλοιπες πολιτικές μας», τόνισε.

Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε πως η Τουρκία είναι μία από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες που συνεισφέρουν στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας πως «κάνουμε περισσότερα από το μερίδιο που μας αναλογεί όσον αφορά την κατανομή των βαρών. Με τις δυνατότητες και τις ικανότητες που έχουμε αναπτύξει στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα, είμαστε μία από τις χώρες της ραχοκοκαλιάς του ΝΑΤΟ. Η σημασία που αποδίδουμε στη συμμαχία σε αυτή την περίοδο που οι απειλές διαφοροποιούνται και αυξάνονται είναι ξεκάθαρη».

Βασικά θέματα, στα οποία αναφέρθηκε ο Τούρκος πρόεδρος, ήταν η στήριξη που ζητάει η Τουρκία στην αντιμετώπιση των κουρδικών οργανώσεων που δρουν κατά της Τουρκίας, το εμπάργκο στις εξαγωγές αμυντικού υλικού προς την Τουρκία από ορισμένες σύμμαχες χώρες, οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα και ο πόλεμος στην Ουκρανία

«Αναμένουμε συμμαχική αλληλεγγύη που σέβεται τις ευαισθησίες εθνικής ασφάλειας των συμμάχων» ανέφερε ο Ερντογάν, τονίζοντας: «Οι προσδοκίες μας από τη σύνοδο κορυφής είναι να επιτύχουμε αποτελέσματα που θα ενισχύσουν την αλληλεγγύη της συμμαχίας και το πνεύμα ενότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις ευαισθησίες εθνικής ασφάλειας των συμμάχων. Είναι σημαντικό να υλοποιήσουμε τις αποφάσεις που έχουμε λάβει σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την άρση των εμποδίων στο εμπόριο (προϊόντων) αμυντικής βιομηχανίας μεταξύ των συμμάχων».

Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του είπε: «Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών μας, θα επιστήσουμε την προσοχή στην αυξανόμενη απειλή της τρομοκρατίας στον κόσμο, ιδίως στη γειτονιά μας. Θα υπογραμμίσουμε την ανάγκη να αυξηθούν οι προσπάθειες του ΝΑΤΟ για τη διεξαγωγή ενός αποφασιστικού και ολοκληρωτικού αγώνα κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων».

Για τον πόλεμο στη Γάζα ανέφερε ότι θα βάλει στην ατζέντα «τις συνεχιζόμενες σφαγές κατά του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα, όπου οι κοινές μας αξίες δοκιμάζονται για την ειλικρίνειά τους». Μπροστά σε αυτή τη σοβαρή κατάσταση, όπως είπε, «θα τονίσουμε ότι η διεθνής κοινότητα απέτυχε να σταματήσει το Ισραήλ και ότι η παγκόσμια συνείδηση δεν θα μπορέσει να πάρει μία ανάσα ανακούφισης έως ότου εγκαθιδρυθεί μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη στην Παλαιστίνη». Σημείωσε δε ότι «δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να πετύχουμε αυτό που θέλουμε και περιμένουμε με το ΝΑΤΟ».

Παράλληλα, επισήμανε ότι «υπήρξαν σοβαρές συνομιλίες» για το Παλαιστινιακό στην πρωτεύουσα του Κατάρ, την Ντόχα. «Έγιναν κάποια θετικά βήματα, αλλά τα βήματα αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί από τότε. Παρακολουθούμε υπομονετικά τη διαδικασία. Ελπίζω ότι θα έχουμε το αποτέλεσμα που περιμένουμε από εδώ σε σύντομο χρονικό διάστημα» συμπλήρωσε.

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία είπε πως η ‘Αγκυρα διατηρεί τη θέση αρχών ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να μετατραπεί σε μέρος του πολέμου. Συγκεκριμένα, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε για τις εξελίξεις στην Ουκρανία: «Η δέσμευσή μας και η υποστήριξή μας προς την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας είναι γνωστή. Ενώ σχεδιάζουμε βήματα για την υποστήριξη της Ουκρανίας, διατηρούμε επίσης τη θέση αρχής μας ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να γίνει μέρος του πολέμου. Έχουμε δηλώσει από την πρώτη κιόλας μέρα ότι μια δίκαιη ειρήνη δεν έχει και δεν θα έχει χαμένους. Για τον σκοπό αυτό, έχουμε αναλάβει εξαρχής τις ευθύνες μας, πρώτα για να διασφαλίσουμε την κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια για να ανοίξουμε τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη, ειδικά με τη διαδικασία της Κωνσταντινούπολης. Κάθε μέρα που τα όπλα μιλούν, το αίμα χύνεται και οι ζωές χάνονται δείχνει ότι βρεθήκαμε στη σωστή πλευρά».

Για την εκλογή του Ολλανδού τέως πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε στη θέση του γενικού γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η συμβολή της Τουρκίας για την εκλογή του «ήταν σε υψηλό επίπεδο» και σημείωσε ότι θα συναντηθεί με τον νεό γενικό γραμματέα στην Ουάσινγκτον, ο οποίος «είχε πει ότι θα επισκεφθεί την Τουρκία πριν αναλάβει τα καθήκοντά του». Εξέφρασα επίσης της ελπίδα ότι η Τουρκία θα συνεχίσει και με τον Μαρκ Ρούτε να συνεργάζεται «σε πολύ ειλικρινή ατμόσφαιρα», όπως και με τον προκάτοχό του Γενς Στόλτενμπεργκ.

Τέλος ο Τούρκος πρόεδρος, προτού αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον, ανέφερε: «Οι διαβουλεύσεις που θα πραγματοποιήσουμε στην Ουάσιγκτον θα συμβάλουν επίσης σημαντικά στον καθορισμό του νέου οράματος του ΝΑΤΟ για τη νότια περιοχή. Ο κόσμος του κυβερνοχώρου, η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και οι προκλήσεις που θέτουν οι αναδυόμενες τεχνολογίες θα είναι επίσης στην ατζέντα μας. Η σύνοδος κορυφής στην Ουάσιγκτον θα καταγράψει για άλλη μια φορά το γεγονός ότι ο κεντρικός ρόλος για την ασφάλεια της ευρωατλαντικής περιοχής ανήκει στο ΝΑΤΟ».

Ταυτόχρονα, ο Σαρλ Μισέλ επισήμανε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τάχθηκε υπέρ της «άμεσης κατάπαυσης του πυρός» και της διανομής περισσότερης ανθρωπιστικής βοήθειας στους άμαχους στη Γάζα.

Υπογράμμισε επίσης ότι είναι πολύ σημαντικό να απομονωθεί το Ιράν.

Ερωτηθείς αν υπάρχουν ενδείξεις πως το Ισραήλ θα ανταποδώσει σύντομα την επίθεση, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου παρέπεμψε στις ανακοινώσεις της G7 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που παροτρύνουν όλα τα μέρη να δείξουν αυτοσυγκράτηση.

«Αυτό είναι το σαφές μήνυμα. Αυτή είναι πραγματικά η κοινή μας θέση», επέμεινε.

• Για την Τουρκία, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι η ΕΕ θέλει να αναπτύξει σταθερή σχέση και να εργαστεί με βάση σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη προσέγγιση. Θύμισε το ζήτημα της Κύπρου, που παραμένει πάντα εξαιρετικά σημαντικό, όπως είπε.

Επιπλέον, ο Σαρλ Μισέλ τόνισε ότι η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερο στρατιωτικό εξοπλισμό και τα κράτη μέλη, ιδίως όσα έχουν περισσότερες δυνατότητες, αντιλαμβάνονται πόσο σημαντική είναι η χορήγηση συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας και πυρομαχικών.

Τα συμπεράσματα για Τουρκία και Κυπριακό

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διεξήγαγε στρατηγική συζήτηση για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση του Ύπατου Εκπροσώπου και της Επιτροπής σχετικά με την κατάσταση των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, αναφέρει, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας σχέσης συνεργασίας και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναθέτει στους Μόνιμους Αντιπροσώπους, σεβόμενο τις αρμοδιότητες των σχετικών θεσμικών οργάνων, να προωθήσει τις εργασίες σχετικά με τις συστάσεις της κοινής ανακοίνωσης σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και κατά σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο τρόπο, με την επιφύλαξη πρόσθετης καθοδήγησης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. 

• Η εποικοδομητική δέσμευση της Τουρκίας θα συμβάλλει καθοριστικά στην προώθηση των διαφόρων τομέων συνεργασίας που προσδιορίζονται στην κοινή ανακοίνωση, αναφέρουν τα συμπεράσματα.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ηγέτες τονίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην επανέναρξη και την πρόοδο των συνομιλιών για τη διευθέτηση του Κυπριακού για την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας.

Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραμένει πλήρως προσηλωμένο σε μια συνολική διευθέτηση του Κυπριακού, εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σύμφωνα με τις αρχές στις οποίες βασίζεται η Ένωση και το κεκτημένο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τον διορισμό της Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ ως προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην υποστήριξη όλων των σταδίων της διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ, με όλα τα κατάλληλα μέσα που διαθέτει, καταλήγουν οι «27».

Υπέρ της έκδοσης ευρωομολόγων τάσσονται η Γαλλία, Ιταλία, Εσθονία και γενικότερα οι χώρες του Νότου – Δεν στηρίζουν οι λεγόμενες «τσιγκούνες» χώρες του Βορρά, δηλαδή η Γερμανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Δανία και η Αυστρία.

Η Ολλανδία δε συμφωνεί με την έκδοση ευρωομολόγων για την άμυνα, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε κατά την άφιξή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σήμερα στις Βρυξέλλες.

Για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, που χρειάζεται δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, εξετάζονται διάφορες «καινοτόμες ιδέες», όπως για παράδειγμα η δυνατότητα των ευρωομολόγων για άμυνα – μία συζήτηση που ξεκινά σήμερα στη Σύνοδο Κορυφής και θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες.

Σε ό,τι αφορά το θέμα της χρήσης των υπερκερδών από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία με σκοπό να ενισχυθεί το οπλοστάσιο της Ουκρανίας, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας τάχθηκε υπέρ, λέγοντας ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι «πολλά υποσχόμενη». Σημείωσε ότι η Επιτροπή βρήκε μια «ισχυρή νομική οδό» και θα πρέπει να γίνουν τα επόμενα βήματα. Ο Μαρκ Ρούτε είπε ότι δεν είναι βέβαιος αν θα υπάρξει σήμερα συμφωνία επ’αυτού, αλλά εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα γίνει σύντομα.

Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στη Λωρίδα της Γάζας, ο Ολλανδός πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη παύσης των εχθροπραξιών, ούτως ώστε να απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι και να ανοίξουν όλοι οι δυνατοί διάδρομοι για την πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας. Τόνισε ότι οι συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επικεντρωθούν στη διασφάλιση της μαζικής εισροής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και στην αποθάρρυνση του Ισραήλ να κάνει χερσαία επίθεση στη Ράφα, κάτι το οποίο θα ήταν «ανθρωπιστικός όλεθρος».

Yπέρ τάχτηκε και η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κάγια Κάλλας

Yπέρ των ευρωομολόγων για την χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας τάχτηκε η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κάγια Κάλλας στις δηλώσεις που έκανε προσερχόμενη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες. Εάν δεν προχωράει αυτή η πρόταση, θα πρέπει να υπάρξει κάτι άλλο «που θα λύσει το πρόβλημα» της χρηματοδότησης της αμυντικής βιομηχανίας, δήλωσε. «Τη χρειαζόμαστε τώρα, δεν μπορούμε να περιμένουμε», υπογράμμισε η Κάγια Κάλλας.

Σε σχέση με την Μέση Ανατολή, η Εσθονή πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα ότι θα υπάρξουν συμπεράσματα καθώς και ότι όλοι θα στηρίξουν «την εκεχειρία».

Άννα Καραβοκύρη,

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, ο πρωθυπουργός θα τονίσει την συνέχιση της στήριξης που παρέχει από την πρώτη στιγμή. Επίσης, αναμένεται να ενημερώσει τους ομολόγους του για την πρόσφατη επίσκεψή του στην Οδησσό, τις συζητήσεις του με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι και για τη σημασία του ουκρανικού Νότου, με αιχμή τον ουκρανικό θαλάσσιο διάδρομο για την εξαγωγή αγαθών.

Αναμένεται ακόμη να ενημερώσει για την επίθεση με πυραύλους κατά την πρόσφατη επίσκεψη του στην Οδησσό. 

• Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να τονίσει ότι η Ε.Ε. πρέπει να βρει τρόπο για κοινές προμήθειες αμυντικού υλικού στην Ουκρανία με αποζημίωση των κρατών-μελών για αμυντικό υλικό ευρωπαϊκής προέλευσης. Η θέση της Ελλάδας είναι ότι αυτή θα πρέπει να γίνει μέσω των σχημάτων που έχουν ήδη διαμορφωθεί, υπό την προϋπόθεση ότι τρίτες χώρες δεν παρακάμπτουν τις κυρώσεις έναντι της Ρωσίας.

Σε ότι αφορά τις τελευταίες εξελίξεις στη Γάζα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επαναλάβει την αυξανόμενη ανησυχία της ελληνικής πλευράς για τις μεγάλες απώλειες αμάχων και την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα.

Όμως θα υπογραμμίσει και την ανάγκη άμεσης κατάπαυσης του πυρός, απελευθέρωσης όλων των ομήρων και διάνοιξης όλων των οδών για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, προκειμένου να ανακουφιστούν οι αθώοι που υποφέρουν στη Γάζα. Ειδικότερα, αναμένεται να σταθεί στους κινδύνους της περαιτέρω αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής και θα επαναλάβει ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλλει σε κάθε προσπάθεια που θα οδηγήσει στην επίτευξη περιφερειακής σταθερότητας. 

• Σχετικά με το ζήτημα των αμυντικών προμηθειών της Ε.Ε, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει προς τους ευρωπαίους ομολόγους του ότι «πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να ξοδεύουμε πιο έξυπνα στην άμυνα».

Ταυτόχρονα αναμένεται να επαναλάβει ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση η πρόβλεψη στους νέους δημοσιονομικούς κανόνες να εξαιρούνται οι αμυντικές δαπάνες κατά την διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος όμως αυτή η πρόβλεψη δεν αρκεί, ούτε είναι φιλόδοξη σε σχέση με όσα πρέπει να γίνουν στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Στηνατζέντα τα βασικά θέματα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου είναι η στήριξη στην Ουκρανία, η ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική και βιομηχανία, οι τελευταίες εξελίξεις στη Γάζα .

Ειδικότερα, στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική και την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, η Ελλάδα, από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ με ένα από τα μεγαλύτερα κατά κεφαλήν ποσοστά αμυντικών δαπανών στη Συμμαχία, έχει βαρύνοντα λόγο.

Ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας

Ο Πρωθυπουργός έχει ήδη τοποθετηθεί για την ανάγκη κοινού βηματισμού στις αμυντικές προμήθειες της Ε.Ε. και για κοινές προσπάθειες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Όπως έχει πει, η Ευρώπη πρέπει να βρει έναν τρόπο να ξοδεύει πιο έξυπνα στην άμυνα. Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να τονίσει ότι η Ε.Ε. πρέπει να βρει τρόπο για κοινές προμήθειες αμυντικού υλικού στην Ουκρανία με αποζημίωση των κρατών-μελών για αμυντικό υλικό ευρωπαϊκής προέλευσης.

Σε ό,τι αφορά την συμμετοχή τρίτων χωρών στην αμυντική στήριξη της Ουκρανίας, η θέση της Ελλάδας είναι ότι αυτή θα πρέπει να γίνει μέσω των σχημάτων που έχουν ήδη διαμορφωθεί, υπό την προϋπόθεση ότι τρίτες χώρες δεν παρακάμπτουν τις κυρώσεις έναντι της Ρωσίας. Ταυτόχρονα ο Πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση η πρόβλεψη στους νέους δημοσιονομικού κανόνες να εξαιρούνται οι αμυντικές δαπάνες κατά την διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος. Ωστόσο, αναμένεται να τονίσει ότι αυτή η πρόβλεψη δεν αρκεί, ούτε είναι φιλόδοξη σε σχέση με όσα πρέπει να γίνουν στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Ενίσχυση χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής άμυνας

Την ώρα μάλιστα που απαιτείται από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να προχωρήσουν σε επενδύσεις σε διάφορα πεδία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει ότι θα πρέπει να γίνει μια σοβαρή συζήτηση για το πώς θα βρεθούν αυτά τα κεφάλαια, πώς θα χρηματοδοτηθεί δηλαδή η ευρωπαϊκή άμυνα.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, σταθερή θέση της Ελλάδας είναι η συνέχιση της στήριξης. Ο Πρωθυπουργός αναμένεται ακόμη να ενημερώσει τους ομολόγους του για την πρόσφατη επίσκεψή του στην Οδησσό, τις συζητήσεις του με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι και για τη σημασία του ουκρανικού Νότου, με αιχμή τον ουκρανικό θαλάσσιο διάδρομο για την εξαγωγή αγαθών. Αναμένεται ακόμη να ενημερώσει για την επίθεση με πυραύλους κατά την παραμονή του στην Οδησσό.

Ανησυχία για τη Γάζα

Σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στη Γάζα, ο Πρωθυπουργός θα επαναλάβει την αυξανόμενη ανησυχία της ελληνικής πλευράς για τις μεγάλες απώλειες αμάχων και την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα. Θα υπογραμμίσει την ανάγκη άμεσης κατάπαυσης του πυρός, απελευθέρωσης όλων των ομήρων και διάνοιξης όλων των οδών για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, προκειμένου να ανακουφιστούν οι αθώοι που υποφέρουν στη Γάζα.
Θα τονίσει ότι είναι σημαντικό να αποτραπεί η περαιτέρω αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής και θα επαναλάβει ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλλει σε κάθε προσπάθεια που θα οδηγήσει στην επίτευξη περιφερειακής σταθερότητας.

Αρκετές εκατοντάδες τρακτέρ αναμένεται να κατακλύσουν τις Βρυξέλλες στη διαδήλωση σήμερα και να παραλύσουν την ευρωπαϊκή πρωτεύουσα την ημέρα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ. Τα πρώτα κονβόι τρακτέρ έφτασαν στις Βρυξέλλες άργα το βράδυ της Τετάρτης (31/1) με προορισμό την Ευρωπαϊκή Συνοικία, ενώ κάποια σημεία εξόδου και εισόδου της πόλης έκλεισαν.

• Η πλειοψηφία των τρακτέρ αναμένεται να κατευθυνθεί γύρω στις 10 το πρωί (τοπική ώρα) κοντά στην πλατεία Σουμάν όπου βρίσκονται τα κτίρια της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς και προς την πλατεία Λουξεμβούργου (Place du Luxembourg) έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου θα πραγματοποιηθούν συμβολικές δράσεις και ομιλίες.

Βέλγοι, αλλά και αγρότες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Ρουμανία, Πολωνία) έχουν ξεσηκωθεί εδώ και αρκετές εβδομάδες καταγγέλλοντας, μεταξύ άλλων, «την ασυνέπεια των ευρωπαϊκών πολιτικών», τη συσσώρευση περίπλοκων περιβαλλοντικών κανόνων, τον αθέμιτο ανταγωνισμό από το εξωτερικό και τα χαμηλά εισοδήματά τους. Στην μεγάλης κλίμακας διαδήλωση των Βρυξελλών έχουν δηλώσει συμμετοχή αγροτικά σωματεία από την Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία για να ενώσουν τις φωνές τους με αυτές των Βέλγων αγροτών.

• Ο «γενικός αποκλεισμός» των Βρυξελλών, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της FJA, αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τις 5 το απόγευμα. Ωστόσο, οι πρόεδροι της FJA και της αγροτικής ομοσπονδίας Fugea προειδοποιούν ότι εάν οι αγρότες δεν κερδίσουν αυτά που ζητούν κατά τη διάρκεια της Πέμπτης, οι ενέργειές τους θα συνεχιστούν και αύριο στην ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.

Εν τω μεταξύ οι αστυνομικές αρχές της πρωτεύουσας των Βρυξελλών συνέστησαν στους κατοίκους να αποφεύγουν τις μετακινήσεις με τα αυτοκίνητα και να προτιμούν το μετρό ως μέσο μαζικής μεταφοράς.

• Ιταλοί αγρότες με τα τρακτέρ τους έστησαν μπλόκο στα διόδια έξω από την πόλη Μπρέσια, στη βόρεια περιφέρεια της Λομβαρδίας. Αγρότες απέκλεισαν επίσης την κυκλοφορία με εκατοντάδες τρακτέρ σε εισόδους και εξόδους αυτοκινητόδρομων κοντά στο Μιλάνο, στην Τοσκάνη και σε άλλες περιοχές τις τελευταίες ημέρες.
• Οι Ισπανοί βγήκαν και αυτοί στους δρόμους, σε μια προσπάθεια να πιέσουν την κυβέρνηση να χαλαρώσει τους περιβαλλοντικούς κανόνες και να τους προστατεύσουν από τα αυξανόμενα κόστη και τις φθηνές εισαγωγές.
• Στη Γερμανία τις τελευταίες δύο εβδομάδες οι κινητοποιήσεις σε μεγάλες πόλεις της χώρας ήταν έντονες. Στο Αμβούργο πάνω από 1.500 τρακτέρ απέκλεισαν το λιμάνι, προκαλώντας χάος στην περιοχή. Κεντρικό αίτημα των αγροτών στη χώρα παραμένει η απόσυρση της απόφασης για κατάργηση της επιδότησης του αγροτικού πετρελαίου.
• Περίπου 10.000 Γάλλοι αγρότες ενίσχυσαν τα μπλόκα την Τετάρτη (31/1), με τουλάχιστον 100 αποκλεισμούς σε μεγάλους δρόμους σε όλη τη Γαλλία. 18 αγρότες συνελήφθησαν επειδή διέκοψαν την κυκλοφορία καθώς προσπαθούσαν να αποκλείσουν τη χονδρική αγορά τροφίμων στο Rungis, νοτιοανατολικά του Παρισιού ενώ άλλοι 79 συνελήφθησαν αφού κατάφεραν να εισέλθουν εντός της αγοράς.
• Βέλγοι αγρότες συμμετείχαν στις διαδηλώσεις στα γαλλικά σύνορα και άλλοι απέκλεισαν τους δρόμους πρόσβασης στο λιμάνι των εμπορευματοκιβωτίων Zeebrugge για δεύτερη μέρα. Διαδήλωσαν επίσης Ισπανοί και Ιταλοί αγρότες.

Η ανακοίνωση της Κομισιόν και οι αντιδράσεις

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Maroš Šefčovič, περιέγραψε την απόφαση της Τετάρτης να καθυστερήσει τους κανόνες, απόφαση η οποία αναμένεται να επικυρωθεί από τα κράτη μέλη εντός 15 ημερών, ως ένα «χείρα βοηθείας» σε μια δύσκολη περίοδο. Επικαλούμενος τις πλημμύρες, τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, τον καύσωνα σε όλη τη νότια Ευρώπη και την ξηρασία στην Ισπανία, η οποία έχει αφήσει τις δεξαμενές στην Ανδαλουσία σε επίπεδα του 20%, είπε ότι είναι σημαντικό να ακούσουμε τους αγρότες και «να αποφύγουμε την πόλωση που κάνει κάθε καλή συζήτηση πιο δύσκολη».

Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, οι αγρότες αναμενόταν να διατηρήσουν το 4% της καλλιεργήσιμης γης τους απαλλαγμένο από φυτική παραγωγή, σε μια προσπάθεια να «αναγεννηθεί» το έδαφος και να αυξηθεί η βιοποικιλότητα, η οποία επίσης βρίσκεται σε κρίση.

Εναλλακτικά, οι αγρότες θα μπορούσαν να είχαν εξαιρεθεί από αυτόν τον κανόνα της «παύσης καλλιέργειας» εάν είχαν χρησιμοποιήσει το 7% της γης τους για «καλλιέργειες αλιευμάτων», όπως το τριφύλλι, που παρέχουν κάλυψη στο έδαφος μετά τη συγκομιδή της κύριας καλλιέργειας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, οι αγρότες δεν θα είναι υποχρεωμένοι για την αγρανάπαυση στα χωράφια μέχρι το 2025.

Η αλλαγή έρχεται καθώς οι διαμαρτυρίες των αγροτών έχουν ενταθεί τις τελευταίες 24 ώρες.

Μέχρι τώρα, οι αγρότες δεν έχουν εντυπωσιαστεί με τις γρήγορες λύσεις που προσφέρουν πολιτικοί ή αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες. Εκφράζουν ανησυχίες για το υψηλό κόστος της γης, την πίεση από τα σούπερ μάρκετ να πουλήσουν τα προϊόντα σε τιμές πλησίον του κόστους και την πληθώρα νέων περιβαλλοντικών κανόνων που έρχονται με τη μορφή των νόμων της ΕΕ για την αποκατάσταση της φύσης.

Οι επικριτές τους, λένε ότι οι αγρότες της ΕΕ συγκαταλέγονται στους κλάδους με τη μεγαλύτερη κάλυψη του κόστους, με περισσότερα από 307 δισεκατομμύρια ευρώ – 30% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ – να προορίζονται για αυτούς μεταξύ των ετών 2023 και 2027.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα λάβει επίσης μέτρα για τον περιορισμό της διαταραχής της αγοράς από τα ουκρανικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ, μετά την άρση των δασμών ως απάντηση στη ρωσική εισβολή.

Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχολίασε την επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν στην Αθήνα χαρακτηρίζοντας την «καλό βήμα» σε ό,τι αφορά το πεδίο των ελληνοτουρκικών.

Αναφερόμενος στην παράνομη κράτηση του Φρέντι Μπελέρη στις φυλακές είπε: «Ζητάμε το αυτονότητο δικαίωμά του να αφεθεί ελεύθερος και να ορκιστεί δήμαρχος Χειμάρρας αφού εξελέγη».

Για την έξοδο Ορμπάν από την αίθουσα

Όλες οι αποφάσεις παίρνονται με ομοφωνία όπως και η απόφαση για την Ουκρανία. Η Ουγγαρία δεν προέβαλε βέτο. Δεν υπάρχει καμία αλλαγή. Δεν βλέπω αλλαγή του τρόπου λήψης αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Τι ειπώθηκε με τον Ράμα και για την υπόθεση Μπελέρη

Η Ελλάδα ήταν ανέκαθεν πρωταγωνίστρια στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Εμείς βάλαμε την προσέγγιση στην ατζέντα. Η προσέγγιση έχει ορισμένους κανόνες. Κάθε χώρα αξιολογείται ξεχωριστά. Το θέμα Μπελέρη είναι κορυφαίο θέμα κράτους δικαίου, δεν είναι διμερές. Εμείς ζητάμε να αναγνωριστεί ότι εκλέχθηκε νόμιμα δήμαρχος. Δεν παρεμβαίνουμε στην αλβανική Δικαιοσύνη. Προσβλέπουμε μονίμως να βρούμε τρόπο να επιλυθεί το πρόβλημα για να γίνει σεβαστή η βούληση των δημοτών της Χειμάρρας. Για να αποδείξει και η Αλβανία πως έχει κάνει τα απαραίτητα βήματα. 

Για την ακρίβεια

Είναι το πρώτο πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Δίνουμε όλη την ενέργεια για να απαλύνουμε τις επιπτώσεις. Ο πληθωρισμός είναι εδώ σήμερα που μιλάμε, τον Δεκέμβριο θα εκταμιευθούν πάνω από 700 εκατ. ευρώ για στήριξη στα ευάλωτα νοικοκυριά. Είναι αναπτυξιακό μέρισμα και είμαστε σε θέση να στηρίζουμε τους συμπολίτες μας. Η ακρίβεια αντιμετωπίζεται με δραστικό έλεγχο στην αγορά σε πολλά επίπεδα, όμως ο μόνιμος τρόπος είναι η στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος. Οι μισθοί στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί πάνω από 20% και αυτό θα μείνει όταν η ακρίβεια υποχωρήσει. Η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται το πρόβλημα θα συνεχίσει να στηρίζει.

Για την οπαδική βία

Όταν παίρνουμε αποφάσεις δεν λαμβάνουμε υπόψιν τις δημοσκοπήσεις. Είναι προφανές ότι τα μέτρα που είχαμε πάρει δεν ήταν αρκετά. Θα συνεχίσουμε έτσι για να μπορούν οι πολίτες να απολαμβάνουν την ομορφιά του ποδοσφαίρου.

Για τον πόλεμο στο Ισραήλ

Στηρίζουμε το δικαίωμα στην αυτοάμυνα αλλά πάντα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου. Εκφράζουμε την κλιμακούμενη ανησυχία για τις απώλειες αμάχων στην Λωρίδα της Γάζας. Αν θέλουμε να έχουμε αξιοπιστία, δεν αναφέρομαι στην Ελλάδα, αλλά στην ΕΕ, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι πρέπει να υπάρχει προσπάθεια να ξεκινήσει η διαδικασία για λύση δύο κρατών.

Ο Σαρλ Μισέλ τόνισε μετά την ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής ότι 26 ηγέτες συμφώνησαν με την πρόταση σε όλα τα στοιχεία. «Θα πρέπει να είμαι πολύ ακριβής, ένας ηγέτης, αυτός της Σουηδίας, πρέπει να συμβουλευτεί το κοινοβούλιο της χώρας του κατά τη συνήθη διαδικασία για τη χώρα αυτή και (άλλος) ένας ηγέτης δεν μπόρεσε να συμφωνήσει», διευκρίνισε.

TIP: Οι «27» επιστρέφουν στο τραπέζι αργότερα σήμερα (στις 10:00 τοπική ώρα, 11:00 ώρα Ελλάδας), με ανοιχτή την αναθεώρηση του ΠΔΠ, αλλά και την Μέση Ανατολή να αποτελεί επίσης δύσκολο ζήτημα

Για τους παραπάνω λόγους, εξήγησε, καθώς «όλες οι προτεραιότητες, η υποστήριξη για την Ουκρανία, η μετανάστευση, το ταμείο αλληλεγγύης, η άμυνα, είναι μέρος (του πλαισίου διαπραγμάτευσης), που σημαίνει ότι θα επανέλθουμε στο ζήτημα στις αρχές του επόμενου έτους και θα προσπαθήσουμε να επιτύχουμε ομοφωνία για να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε το σχέδιο».

Ο κ. Μισέλ επισήμανε πάντως ότι εστάλη «πολύ ισχυρό μήνυμα στους Ευρωπαίους πολίτες, πολύ ισχυρό μήνυμα στους Ουκρανούς πολίτες, επειδή αποφασίσαμε να χορηγήσουμε το καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Γεωργία, να ξεκινήσουμε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία και με την Μολδαβία, να κάνουμε ένα πολύ σημαντικό βήμα με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη».

Το βέτο Όρμπαν για τη βοήθεια των 50 δισ.

Οι ηγέτες κατάφεραν να συμφωνήσουν για την έναρξη ενταξιακών συνομιλιών με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, παρακάμπτοντας το βέτο της Ουγγαρίας που ναρκοθετούσε την όλη διαδικασία, ωστόσο ο Βίκτορ Όρμπαν άσκησε βέτο στην οικονομική βοήθεια ύψους 50 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Βίκτορ Όρμπαν με τον τρόπο αυτό απέτρεψε την υιοθέτηση της οικονομικής βοήθειας στο Κίεβο μέσω του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

«Βέτο στα επιπλέον κεφάλαια στην Ουκρανία, βέτο στην αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, θα επιστρέψουμε στο ζήτημα την επόμενη χρονιά έπειτα από προσήκουσες προετοιμασίες», ανέφερε ο κ. Όρμπαν μέσω X (πρώην Twitter). 

Summary of the nightshift:
🚫 veto for the extra money to Ukraine,
🚫 veto for the MFF review.
We will come back to the issue next year in the #EUCO after proper preparation.

— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) December 15, 2023

Αρχικά οι Ευρωπαίοι ηγέτες, μεταξύ των οποίων Όλαφ Σολτς, Εμμανουέλ Μακρόν, Σαρλ Μισέλ και Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν συνάντησαν τον Όρμπαν για να κάμψουν τις ενστάσεις του. Ο ίδιος προσήλθε στις δηλώσεις του με την ίδια γραμμή. Γρήγορα κατάλαβε εντός της Συνόδου ότι ήταν απελπιστικά μόνος απέναντι σε 26 χώρες που ήθελαν να προωθήσουν την ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας, όσο και αν ο δρόμος προς την ένταξη είναι εξαιρετικά μακρύς και ανηφορικός.

Λίγο μετά τις 19:00, λοιπόν, η εκκρεμότητα έληξε με τον Όρμπαν εκτός αίθουσας. Σύμφωνα με πληροφορίες ήταν ο Γερμανός καγκελάριος Σολτς που συνέστησε στον Ούγγρο πρωθυπουργό να αποχωρήσει από την αίθουσα της Συνόδου, προκειμένου να υπάρξει ομοφωνία των παρισταμένων ηγετών και να μην τεθεί ζήτημα «βέτο».

Starting accession negotiations with #Ukraine is a bad decision. Hungary did not participate in the decision. pic.twitter.com/omYLSxefkI

— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) December 14, 2023

Ως προς την ελληνική θέση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Ουκρανίας προσερχόμενος στη Σύνοδο. Σημειωτέον, στα συμπεράσματα της Συνόδου αναφορικά με τη διεύρυνση δεν υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά στην Αλβανία, παρά γενικόλογες αναφορές στα Δυτικά Βαλκάνια.

Ο κ. Μητσοτάκης είχε προσέλθει με τη θέση ότι για την Ελλάδα, χώρα πρώτης γραμμής και εξωτερικό σύνορο τη Ε.Ε., οι πόροι για τη μετανάστευση αποτελούν προτεραιότητα και τα ποσά που έχουν προστεθεί είναι το ελάχιστο δυνατό που θα μπορούσε να αποδεχθεί. Με βάση την τελευταία επικαιροποίηση της πρότασης του Σαρλ Μισέλ, η δυναμικότητα των ταμείων για τη μετανάστευση αυξάνεται περίπου κατά 2 δις ευρώ. Παράλληλα, η Ελλάδα έχει ζητήσει την ουσιαστική ενίσχυση του Ταμείου για τις Φυσικές Καταστροφές, αλλά και την εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από το έλλειμμα, κάτι που φαίνεται ότι θα επιτραπεί υπό συγκεκριμένους όρους.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη για αύριο και μεθαύριο, Πέμπτη και Παρασκευή 26-27 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις Βρυξέλλες.