Αναφερόμενος στις πρόσφατες τοποθετήσεις της Ντόρας Μπακογιάννη υποστηρίζει ότι «δείχνουν τον κενό στρατηγικής και τις εσωτερικές αντιφάσεις στο κυβερνών κόμμα» και προσθέτει: «Συνεκμετάλλευση χωρίς πρότερη οριοθέτηση είναι μια πρόταση που εγκυμονεί κινδύνους».

Σχολιάζοντας την πρόσφατη απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου για τον πρώην υπουργό του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Παππά αναφέρει: «Από την αρχή η ΝΔ επιχείρησε να στήσει μια πολιτική δίκη, ως αντιπερισπασμό για τα δικά της πολύ πραγματικά σκάνδαλα. Δεν έχω καμία αμφιβολία για την αθωότητα του Ν. Παππά, ούτε για τα διαχρονικώς ιδιοτελή, μικροκομματικά κίνητρα της δεξιάς και προσωπικά του κ. Μητσοτάκη».

Για τον περίφημο “νόμο Κατρούγκαλου” αναφέρει: «Υπάρχει ένα νέφος προπαγάνδας και παραπληροφόρησης γύρω από τον νόμο. Επρόκειτο για ένα σωστό μέτρο στην εποχή του, που σήμερα όμως δημιουργεί αδικίες, για τον απλό λόγο ότι ο μεγάλος πληθωρισμός υπονομεύει το εισόδημα των συνταξιούχων. Ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύθηκε ότι αυτήν την επιγενόμενη αδικία θα την αντιμετωπίσουμε». Ο κ. Κατρούγκαλος εμφανίζεται αισιόδοξος για το αποτέλεσμα των εκλογών και εξηγεί «Προσωπικά θεωρώ ότι στο δίλημμα των προσεχών εκλογών, συνέχιση της κυβέρνησης της δεξιάς και του συστήματος Μητσοτάκη ή μια νέα, δημοκρατική διακυβέρνηση, υπάρχει ήδη πλειοψηφική απάντηση και είναι προοδευτική» και προσθέτει ότι «δεν μας ενδιαφέρουν σενάρια κυβέρνησης ηττημένων».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Γιώργου Κατρούγκαλου στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

Ερ: Πώς κρίνετε την απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου για τον Νίκο Παππά;

Απ: Είναι μια απόφαση σε έντονη αντίθεση με τα πραγματικά στοιχεία που όλοι γνωρίζουμε, αντίθετη στην απαλλακτική πρόταση της εισαγγελέως, αντίθετη στην αθωωτική απόφαση της τακτικής δικαιοσύνης για την πανομοιότυπη υπόθεση του υφυπουργού του ΣΥΡΙΖΑ Λ. Κρέτσου, αντίθετη στην κοινή λογική: δεν βλάφτηκε το κράτος από τις ενέργειες του υπουργού μας, τουναντίον επιβλήθηκε για πρώτη φορά νομιμότητα στο τηλεοπτικό τοπίο και μπήκαν 250 εκατ. στο δημόσιο ταμείο. Από την αρχή η ΝΔ επιχείρησε να στήσει μια πολιτική δίκη, ως αντιπερισπασμό για τα δικά της πολύ πραγματικά σκάνδαλα. Δεν έχω καμία αμφιβολία για την αθωότητα του Ν. Παππά, ούτε για τα διαχρονικώς ιδιοτελή, μικροκομματικά κίνητρα της δεξιάς και προσωπικά του κ. Μητσοτάκη. Ο λόγος τώρα είναι ως προς το νομικό σκέλος στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ως προς το πολιτικό στις κάλπες.

Ερ: Πώς αποτιμάτε την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών; Θεωρούν οι ΗΠΑ την Ελλάδα «δεδομένη»;

Απ: Τα μηνύματα του κ. Μπλίνκεν ήταν αυτά που περιμέναμε. Δεν ζήτησε κάτι, γιατί έχει ήδη πάρει όλα αυτά που ζητούσε. Το ερώτημα είναι τι διεκδικούμε εμείς και πώς. Ο κ. Μητσοτάκης εμφανίζει την Ελλάδα δεδομένη, με μια λογική που προσομοιάζει περισσότερο σε δορυφόρο παρά σε ισότιμο σύμμαχο, που διεκδικεί εγγυήσεις και στήριξη για τα δικά του συμφέροντα. Είναι χαρακτηριστικό ότι χρησιμοποιεί έναν όρο που είχε ξεχαστεί μετά την μετεμφυλιακή περίοδο, περιγράφοντας τη χώρα μας ως «προκεχωρημένο φυλάκιο». Ακόμη και η κυρία Μπακογιάννη σε πρόσφατη συνέντευξή της διαφοροποιήθηκε, θυμίζοντας ότι η διπλωματία μας διαχρονικά περιγράφει τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και γέφυρας. Ο κ. Μητσοτάκης ανέτρεψε το πάγιο αυτό δόγμα όχι μόνον στα λόγια, αλλά στέλνοντας για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο της Κορέας ελληνικά μάχιμα στρατεύματα και μια πυροβολαρχία PATRIOT στη Σαουδική Αραβία, σε έναν ενδοαραβικό πόλεμο με κύρια θύματα αμάχους. Ανάλογες είναι και οι επιλογές του στο ουκρανικό, που θα ταίριαζαν πιο πολύ σε μια χώρα σαν την Πολωνία, παρά, για παράδειγμα, με την Ιταλία ή τη Γαλλία, με τις οποίες έχουμε πολύ περισσότερα κοινά.

Ερ: Πού αποδίδετε ότι ο κ. Μπλίνκεν συνάντησε και τον Αλέξη Τσίπρα κατά την επίσκεψή του;

Απ: Σαφώς μια αμερικανική επίσκεψη ειδικά σε προεκλογική περίοδο δεν πρέπει να δίνει μηνύματα εύνοιας σε κάποιο πολιτικό σχηματισμό. Από εκεί και πέρα ο Αλέξης Τσίπρας είναι εν αναμονή πρωθυπουργός, είναι προφανές γιατί οι Αμερικανοί ήθελαν να ακούσουν τις απόψεις του.

Ερ: Η αυξημένη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων ευνοεί τα εθνικά συμφέροντα της χώρας;

Απ: Είναι αυτονόητο ότι η παρουσία τους υπηρετεί πρωτίστως τα αμερικανικά και τα νατοϊκά συμφέροντα. Ο ρόλος της ελληνικής διπλωματίας είναι να προωθεί πολιτικές που εξασφαλίζουν σύγκλιση αυτών και των δικών μας εθνικών συμφερόντων. Αυτή ήταν η δική μας επιλογή, που οδήγησε στην αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων στη βάση και της δικής μας ατζέντας, όχι στη λογική του καλού μαθητή και του «πιστού και δεδομένου». Θυμίζω ότι εγώ ήμουν ο υπουργός που εγκαινίασε το στρατηγικό διάλογο, που είναι τώρα στον τέταρτο γύρο. Αντιθέτως, ο κ. Μητσοτάκης έδωσε στους Αμερικανούς ό,τι ζητούσαν, και δεν έπαιρναν, από όλους τους πρωθυπουργούς της μεταπολίτευσης: την επ’αόριστον παραμονή σε έξι στρατιωτικές εγκαταστάσεις και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Όχι μόνον δεν πήρε τίποτα ως αντάλλαγμα, αλλά η αμερικανική πλευρά απέσυρε έκτοτε την υποστήριξή της στον αγωγό EastMed, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απάντησε στο Κογκρέσο ότι δεν μπορεί να καταγράφει τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου μας, όπως ζητούσε το EastMed Act και ο Πρόεδρος Μπάιντεν προσπαθεί να μεταπείσει το Κογκρέσο για την πώληση και αναβάθμιση των F16 στην Τουρκία. Ενώ – με σπάνιες εξαιρέσεις- η μία χλιαρή ανακοίνωση διαδέχεται την άλλη απέναντι στις τουρκικές παραβιάσεις.

Ερ: Η παραίνεση του κ. Μπλίνκεν για τα ελληνοτουρκικά ήταν το γνωστό «βρείτε τα»;

Απ: Η προτεραιότητα της αμερικανικής πλευράς είναι η σταθερότητα της νότιας και ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και να μείνει η Τουρκία στο δυτικό στρατόπεδο. Δεν έχουμε κανένα θέμα με τους στόχους αυτούς, αλλά η πραγματικότητα των τελευταίων χρόνων δείχνει αύξηση της τουρκικής επιθετικότητας, η οποία διογκώθηκε ακόμα περισσότερο μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την επιδείνωση του ενδονατοϊκού ανταγωνισμού για το ποιος είναι ποιο σημαντικός στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Ένας διάλογος ύφεσης με την Τουρκία στη βάση του διεθνούς δικαίου, είναι απαραίτητος σε αυτό το περιβάλλον έντασης και πολυδάπανου εξοπλιστικού ανταγωνισμού. Όμως με την Τουρκία πρέπει να γίνει στη βάση της δικής μας ατζέντας, όχι τρίτων, πολύ λιγότερο να βασίζεται αποκλειστικά σε τουρκικές προτάσεις. Δυστυχώς, μαθαίνουμε για μια ακόμη φορά από την τουρκική πλευρά για προτάσεις που δεν αφορούν έναν τέτοιο διάλογο, που εμείς προωθούμε από το 2021, όταν άλλοι επένδυαν στο δόγμα της δήθεν απομονωμένης Τουρκίας. Μολονότι έχω ρωτήσει επανειλημμένα, ακόμη να μάθουμε ποια είναι τα έξι σημεία των τουρκικών προτάσεων. Ούτε ποια ήταν η απάντηση του κ. Μητσοτάκη, ή, εάν δεν υπήρξε, γιατί δεν κατέθεσε η κυβέρνηση αντιπροτάσεις για διάλογο εδώ και δύο μήνες.

Ερ: Συμφωνείτε με την θέση που εκφράστηκε από την Ντόρα Μπακογιάννη για «συνεκμετάλλευση»; Και αυτή θα γίνει πριν ή μετά την επέκταση των χωρικών υδάτων και την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών;

Απ: Και αυτή η θέση της κυρίας Μπακογιάννη και η απόρριψη εκ μέρους της της πρότασής μας για επέκταση των χωρικών υδάτων στην Ανατολική Μεσόγειο νομίζω ότι αποδεικνύουν το ευρύτερο κενό στρατηγικής της Νέας Δημοκρατίας αλλά και τις εσωτερικές της αντιφάσεις. Θυμίζω ότι ο υπουργός Εξωτερικών από τον Ιούνιο του 2021 είχε εξαγγείλει την επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη. Όσο για το θέμα της συνεκμετάλλευσης, είναι πάγια ελληνική θέση ότι στόχος μας πρέπει να είναι η οριοθέτηση στη Χάγη. Συνεκμετάλλευση χωρίς πρότερη οριοθέτηση είναι μια πρόταση που εγκυμονεί κινδύνους.

Ερ: Θα έπρεπε η ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη και στην οριοθέτηση της ΑΟΖ; Εσείς τι θα πράξετε αν κερδίσετε τις εκλογές;

Απ: Βεβαίως και θα έπρεπε να έχει ήδη γίνει, όχι ως μεμονωμένο βήμα, αλλά – μαζί με την επέκταση στο Καστελόριζο- στο πλαίσιο μιας ευρύτερης, συνεκτικής στρατηγικής, που θα περιλαμβάνει πρόσκληση στις όμορες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου προκειμένου να υπάρξει οριοθέτηση της ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας με προσφυγή στη Χάγη. Η πρώτη κίνηση πρέπει να είναι η επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τη Λιβύη, αλλά και η συνέχιση των συνομιλιών με την Αίγυπτο για επέκταση της σημερινής ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας. Παράλληλα, η χώρα μας πρέπει να επιδιώξει την άσκηση πίεσης προς την Τουρκία, προκειμένου να έρθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για οριοθέτηση στη Χάγη.

Ερ: Βλέπετε σύντομα εκλογές;

Απ: Ο κ. Μητσοτάκης αντί να ανακοινώσει στον ελληνικό λαό πότε θα γίνουν εκλογές, όπως θα απαιτούσε η θεσμική σοβαρότητα, μετεωρίζεται μεταξύ διαφορετικών χρησμών, από τους οποίους ο τελευταίος είναι για τις 9 Απριλίου. Εμείς θέλουμε εκλογές χθες, γιατί η παραμονή της ΝΔ στην εξουσία βλάπτει τη χώρα, προσωπικά δεν θα απέκλεια όμως να σπρώξει ακόμη πιο πίσω τις εκλογές ένας πρωθυπουργός που ξέρει ότι δεν θα τις κερδίσει.

Ερ: Συμφωνείτε ότι η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται σε ένα κλίμα τοξικότητας;

Απ: Υπάρχει πράγματι τοξικότητα, αυτή όμως παράγεται από τις πρωτοφανείς θεσμικές εκτροπές της κυβέρνησης, με προεξάρχον το σκάνδαλο των υποκλοπών, τόσο καθεαυτό όσο και σε ό,τι αφορά την απόπειρα συγκάλυψης του.

Ερ: Με δεδομένο ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πρώτη τη ΝΔ σε τι βασίζετε την αισιοδοξία σας;

Απ: Προσωπικά σέβομαι τις σφυγμομετρήσεις, ως φωτογραφία της πολιτικής στιγμής. Παγίως όμως υποεκπροσωπείται ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και σε αυτές που δεν διεξάγονται από εταιρείες που έχουν υπόγειες σχέσεις με την κυβέρνηση. Ο κύριος λόγος είναι η αδυναμία των εταιρειών να ανιχνεύσουν την ψήφο των νέων, όπου έχουμε σημαντικό προβάδισμα. Θυμίζω ότι και στις εκλογές του 2019, 25% μας έδιναν και πήραμε 32%. Προσωπικά θεωρώ ότι στο δίλημμα των προσεχών εκλογών, συνέχιση της κυβέρνησης της δεξιάς και του συστήματος Μητσοτάκη ή μια νέα, δημοκρατική διακυβέρνηση, υπάρχει ήδη πλειοψηφική απάντηση και είναι προοδευτική. 

Ερ: Ως πολιτικός και καθηγητής συνταγματικού δικαίου εκτιμάτε ότι θα πρέπει να συστήσετε Προανακριτική Επιτροπή για την υπόθεση των υποκλοπών με παραπομπή του πρωθυπουργού;

Απ: Το σύνθημα μας είναι «Δικαιοσύνη παντού».

Ερ: Στις ομιλίες του ο Αλέξης Τσίπρας έχει έναν κατάλογο υποσχέσεων για την οικονομία, την εργασία το κοινωνικό κράτος κλπ. Αντέχει η οικονομία αυτές τις παροχές;

Απ: Τις έχουμε πλήρως κοστολογήσει. Αυτό που δεν αντέχει η οικονομία είναι το πάρτυ με τις απευθείας αναθέσεις των 8 δισ. στα «δικά μας παιδιά» και τους υπέρογκους μισθούς στα golden boys.

Ερ: Ένα από τα πλέον επίμαχα νομοθετήματα της πρώτης κυβερνητικής περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ φέρει το όνομά σας. Θεωρείτε ότι πλέον υπάρχουν διαφορετικές συνθήκες ώστε να το αλλάξετε στη δεύτερη κυβερνητική θητεία;

Απ: Υπάρχει ένα νέφος προπαγάνδας και παραπληροφόρησης γύρω από τον νόμο. Αίφνης, διάβασα αυτήν την εβδομάδα σε πρωτοσέλιδο φιλοκυβερνητικής εφημερίδας ότι ο «νόμος Κατρούγκαλου» έκοψε την 13η και 14η σύνταξη, ενώ το “τσεκούρεμα” είχε γίνει επί κυβέρνησης Σαμαρά! Επίσης, πόσοι από όσους διαβάσουν τη συνέντευξη ξέρουν ότι η αύξηση 7,5% που δίνει στους συνταξιούχους σήμερα η κυβέρνηση προβλέφθηκε από αυτό το νόμο; Η αλήθεια είναι ότι όταν ήρθαμε στην κυβέρνηση, είχαν ήδη επιβληθεί 12 μειώσεις στις συντάξεις, και παρόλα αυτά το ασφαλιστικό σύστημα εξακολουθούσε να έχει έλλειμμα πάνω από 1,5 δισ. ευρώ. Ήταν ουσιαστικά χρεοκοπημένο. Εμείς θεσπίσαμε ένα νέο σύστημα, με βάση τους κανόνες της ισονομίας (ένα ταμείο, ενιαίους κανόνες για όλους) και εξασφαλίσαμε τη βιωσιμότητα του συστήματος. Παραδώσαμε τον ΕΦΚΑ με πλεόνασμα 1 δισ., ενώ η κυβέρνηση τον οδηγεί πάλι σε ελλείμματα, με την παράδοση της επικουρικής ασφάλισης στην αγορά. Προφανώς σήμερα υπάρχουν διαφορετικές συνθήκες, ειδικά για την προσωπική διαφορά. Αυτή είχε θεσπιστεί κυρίως για να μην μειωθούν για 13η φορά οι συντάξεις και για να μην υπάρχουν στο μέλλον δύο κατηγορίες συνταξιούχων. Μάλιστα, επειδή δεν την κόψαμε, όπως απαιτούσε το ΔΝΤ, μας κατηγορούσε ο κ. Μητσοτάκης ότι «ανταλλάξαμε το μακεδονικό με τις συντάξεις». Επρόκειτο για ένα σωστό μέτρο στην εποχή του, που σήμερα όμως δημιουργεί αδικίες, για τον απλό λόγο ότι ο μεγάλος πληθωρισμός υπονομεύει το εισόδημα των συνταξιούχων. Ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύθηκε ότι αυτήν την επιγενόμενη αδικία θα την αντιμετωπίσουμε. Όπως και θα επιστρέψουμε στους συνταξιούχους την 13η σύνταξη, που τους έκοψε η κυβέρνηση και τα 2,5 δισ. αναδρομικά που δεν τους επέστρεψε, παρά τις υποσχέσεις της.

Ερ: Υπάρχει περιθώριο συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ; Ακόμη και αν είσαστε δεύτερο κόμμα;

Απ: Έχουμε επανειλημμένα πει ότι δεν μας ενδιαφέρουν σενάρια κυβέρνησης ηττημένων. Από την άλλη, αποτελεί στρατηγική μας επιλογή και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων που απορρίπτουν το νεοφιλελευθερισμό. Γι’αυτό, άλλωστε, και συμμετέχει ο Αλέξης Τσίπρας στις συνόδους κορυφής των Ευρωπαίων σοσιαλδημοκρατών.

Συγκεκριμένα αναφέρει:

«Οι σεισμοί δημιούργησαν προϋποθέσεις αλλαγής του κλίματος και προώθησης του διαλόγου με την Τουρκία. Για αυτό χρειάζεται εθνική στρατηγική και να θέτουμε εμείς την ατζέντα, όχι να ακολουθούμε τυφλά ατζέντες τρίτων ή να απαντάμε αμήχανα στις τουρκικές προτάσεις.

Δυστυχώς μαθαίνουμε για μια ακόμη φορά από την τουρκική πλευρά τις εξελίξεις για προτάσεις που δεν αφορούν έναν τέτοιο διάλογο, που εμείς προωθούμε από το 2021, όταν άλλοι επένδυαν στο δόγμα της δήθεν απομονωμένης Τουρκίας.

Ρωτάμε ξανά:

Ποια ήταν ακριβώς η τουρκική πρόταση 6 σημείων; Ποια ήταν η απάντηση και αν δεν υπήρξε, γιατί δεν κατέθεσε η Ελλάδα αντιπροτάσεις για διάλογο εδώ και δύο μήνες;

Ο κ. Μητσοτάκης έχει προτάσεις για διάλογο; Ή προσχωρεί στη γραμμή της κυρίας Μπακογιάννη: για οριοθέτηση ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς εκεί επέκταση των χωρικών υδάτων. Και για συνεκμετάλλευση – όπως λένε και ενεργειακοί παράγοντες- χωρίς οριοθέτηση ΑΟΖ;

Για εμάς αυτές οι θέσεις δεν αποτελούν βάση για διάλογο με ορίζοντα λύσης».

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Ο πρωθυπουργός ήταν σαφής: “Έχουμε δείξει στην Ελλάδα ότι μπορούμε να λύσουμε με αυτό τον τρόπο τα θέματα, όπως κάναμε με την Αίγυπτο. Το Ισραήλ και ο Λίβανος είναι σε πόλεμο και πέτυχαν λύση. Δεν υπάρχει λόγος να μην κάνουμε το ίδιο με την Τουρκία. Αλλά πρέπει να σταματήσει η απαράδεκτη αμφισβήτηση της κυριαρχίας των ελληνικών νησιών και οι προκλήσεις”.

Αναμφίβολα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον το γεγονός πώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε αυτή την συμφωνία ως έναν πιθανό “οδικό χάρτη” και στα ελληνοτουρκικά. Προκαλεί, ωστόσο, απορία το ό,τι το έπραξε τις παραμονές της εκλογικής αναμέτρησης στο Ισραήλ, με σφοδρή την πιθανότητα της επανεκλογής του Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Γιατί; Διότι ο αποκαλούμενος “Μπίμπι” (που με την συνδρομή της ακροδεξιάς θα είναι, ως φαίνεται, νέος πρωθυπουργός) έχει εκφράσει σοβαρές αντιρρήσεις για την συμφωνία που συνήψε με τον Λίβανο ο απερχόμενος Γιαϊρ Λαπίντ.

Να σημειωθεί πώς ο τελευταίος προώθησε ταχύτατα την αποκατάσταση των σχέσεων της Ιερουσαλήμ με την Άγκυρα, ίσως με την βιασύνη που υποδηλώνει να …προλάβει την ανάκαμψη του Νετανιάχου, ο οποίος δεν είναι καθόλου βέβαιο πως θα συνεχίσει την ίδια πολιτική προσέγγισης με την Τουρκία.

Τούτων δοθέντων, η παραπομπή των ελληνοτουρκικών σε ένα μοντέλο, όπως αυτό της συμφωνίας Ισραήλ-Λιβάνου, από τον πρωθυπουργό δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά. Γιατί με αυτό το μοντέλο, και γιατί τώρα;

Μία παράμετρος που δεν είναι ευρύτερα γνωστή είναι πως η συγκεκριμένη συμφωνία που χαρακτηρίσθηκε “ιστορική” εντάσσεται στην “σιμουλτανέ” (σκακιστικός όρος) διπλωματία των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρόκειται, ουσιαστικά, για δύο παράλληλες συμφωνίες της Ουάσιγκτον με την Βηρρυτό και την Ιερουσαλήμ, και οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν τον ρόλο του επιτηρητή και εγγυητή.

Όπως αναφέρει ο διεθνολόγος Γιώργος Τζογόπουλος, “με αμερικανική μεσολάβηση, Ισραήλ και Λίβανος βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους. Η προτεινόμενη συμφωνία στηρίζεται σε αμοιβαίο συμβιβασμό για έρευνες σε ύδατα τα οποία διεκδικούνται και από τις δύο χώρες. Συγκεκριμένα, το Ισραήλ αποδέχεται την πραγματοποίηση ερευνών στο οικόπεδο «Κάνα» από τη γαλλική εταιρεία Total για λογαριασμό της κυβέρνησης του Λιβάνου και θα λάβει κάποιο ποσοστό από τα μελλοντικά έσοδα. Το ποσοστό παραμένει άγνωστο” (ολόκληρη η ανάλυση, εδώ).

Όπως σημειώνει η “Καθημερινή”, “την άντληση και συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στα νερά μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ θα επιτρέψει η συμφωνία των δύο χωρών, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, που ρυθμίζει διαφωνίες δεκαετιών γύρω από τη χάραξη των θαλάσσιων συνόρων. Η συμφωνία, εφόσον υπογραφεί, θα αποκλιμακώσει τις ένοπλες εντάσεις στα χερσαία σύνορα των δύο κρατών και θα προσφέρει ζωτικής σημασίας πηγή εσόδων στην υπό κατάρρευση οικονομία του Λιβάνου…Παρότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, δημοσιογραφικές πληροφορίες θέλουν το ζήτημα των ΑΟΖ των δύο χωρών να έχει επιλυθεί. Ο Λίβανος θα αποκτήσει πρόσβαση σε πηγές αερίου, που βρίσκονταν μέχρι σήμερα σε διαφιλονικούμενα νερά, ενώ το Ισραήλ θα μπορέσει να θέσει άμεσα σε λειτουργία το νέο φρεάτιο Καρίς, έχοντας εξασφαλίσει την άδεια της Βηρυτού.”

Οι αναλογίες έχουν, αναμφίβολα, ενδιαφέρον, και εξηγούν, σε κάποιο βαθμό, την σχετική αναφορά του πρωθυπουργού από το Ταλίν. Στον σκληρό πυρήνα, ωστόσο, της συμφωνίας (που, ας το επαναλάβουμε, παραμένει σε εκκρεμότητα μέχρι να ψηφιστεί από τα κοινοβούλια και η εκλογή Νετανιάχου καθιστά δυσκολότερο κάτι τέτοιο) υπάρχει μία λέξη: “συνεκμετάλλευση”. Για την ελληνική κοινή γνώμη είναι μία λέξη-κόκκινο πανί, παρότι βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια στην αποκωδικοποίηση των μυνημάτων που έρχονται από την Ουάσιγκτον (Χοκστάϊν, Νούλαντ, κ.ά), ή από το Βερολίνο (σχετική, άλλωστε, η έκθεση προς διετίας του Ινστιτούτου του Κιέλου που συμβουλεύει την κυβέρνηση στο Βερολίνο). Τι ακριβώς μπορούμε να”συνεκμεταλλευθούμε” με την Τουρκία; Στο Αιγαίο; Φυσικά, όχι. Στην ανατολική Μεσόγειο; Ίσως, υπό προϋποθέσεις, και, πάντως επ΄ ουδενί με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο να επικρέμεται, και το Κυπριακό ανοικτό υπό την δαμόκλειο σπάθη της τουρκικής επιδίωξης για διχοτόμηση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε μία συζήτηση που ελάχιστοι, ακόμα, μπορούν να κατανοήσουν στην Ελλάδα, και σίγουρα δεν το έκανε πρόχειρα και επιπόλαια.

Είναι άγνωστο, βεβαίως, εάν αυτό αποτελεί ιδέα του διπλωματικού του γραφείου, ή αποτελεί προϊόν επεξεργασίας των υπηρεσιών του υπουργείου Εξωτερικών και εάν συμφωνεί με αυτό ο Νίκος Δένδιας (προς διερεύνηση). Από την άλλη, η ιδέα τυγχάνει πιθανώς της σύμφωνης γνώμης αρκετών εμπειρογνωμόνων του ΕΛΙΑΜΕΠ και συμβούλων (Ροζάκης, Ντόκος, κ.ά).

Φυσικά, κάτι τέτοιο δεν μπορεί και δεν πρόκειται να τεθεί σε δημόσια συζήτηση πριν τις τουρκικές και τις ελληνικές εκλογές. Ο Ερντογάν θα πορευτεί με πολεμική ρητορική, η αντιπολίτευσή του ακόμα περισσότερο, και το ενδεχόμενο “ατυχήματος” παραμένει ανοικτό. Είναι, όμως, ένα θέμα που ίσως βρούμε μπροστά μας στο μέλλον, στο πλαίσιο, άλλωστε, και τις διευθέτησης που επιχειρούν οι ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο και σχετίζεται με τον νέο ενεργειακό χάρτη που σχεδιάζεται μετά την κρίση του ουκρανικού και ενόψει της συνολικής απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο.

Το μήνυμα Μητσοτάκη (για το μοντέλο της συμφωνίας Ισραήλ-Λιβάνου) απευθύνεται κατά σειρά: προς τις ΗΠΑ, προς την Τουρκία, και προς το εσωτερικό της χώρας και δη την αξιωματική αντιπολίτευση. Σε έναν ιδεατό κόσμο πολιτικού πολιτισμού και εθνικού μετώπου, θα ήταν αντικείμενο μιας συζήτησης του πρωθυπουργού με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης (τουλάχιστον), ιδιαίτερα μετά την πρόταση του τελευταίου για επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως και ανατολικά της Κρήτης, και την πρωτοβουλία για μία πολυμερή διάσκεψη για τις ΑΟΖ και τα ενεργειακά της ανατολικής Μεσογείου, με την συμμετοχή και της Τουρκίας.

Αλλά, όλα αυτά, σε έναν ιδεατό κόσμο. Η αναφορά του πρωθυπουργού, όμως, στο “μοντέλο”, αξίζει προσοχής. Και ως προς τις προθέσεις, όπως και για την στόχευση. Εγκυμονεί, ωστόσο, και πολλούς κινδύνους, εάν θεωρηθεί πως αυτό είναι το μόνο μέλημα στην στρατηγική της Τουρκίας. Όσο και εφόσον προκύψει ως “πρωτοβουλία” συμμάχων και εταίρων σε συνθήκες κρίσης.

“Κατά καιρούς, έτσι και πρόσφατα, εγείρεται συζήτηση περί συνεκμετάλλευσης. Σύμφωνα με το αφήγημα, ο από κοινού προσπορισμός οφέλους από τα κοιτάσματα ορυκτού πλούτου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο θα ήταν ισχυρό κίνητρο να ξεπεραστούν οι διαφωνίες και να οδηγηθούμε σε μια επ αμοιβαία ωφελεία διευθέτηση. Παραβλέπει όμως το αφήγημα αυτό, δύο ουσιωδέστατους παράγοντες. Πρώτον, ότι συνεκμετάλλευση δεν είναι νοητή εάν προηγουμένως δεν έχει επακριβώς οριοθετηθεί το τι ανήκει στην κάθε πλευρά σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Και δεύτερον διότι στηρίζεται στην παραδοχή ότι η αξιοποίηση του τυχόν υφιστάμενου ορυκτού πλούτου είναι το βασικό κίνητρο της συμπεριφοράς της Τουρκίας.”, είπε χαρακτηριστικά σε ένα μήνυμα με εσωτερικούς και εξωτερικούς αποδέκτες.

“Η συμπεριφορά της Δύσης και πρωτίστως των ΗΠΑ αντανακλούσε την αντίληψη ότι βασική προτεραιότητα στην περιοχή ήταν να κρατηθεί η Τουρκία πάση θυσία στο δυτικό στρατόπεδο. Συνέπεια της αντίληψης αυτής ήταν η υιοθέτηση πολιτικής ίσων αποστάσεων έναντι της Τουρκίας και της Ελλάδας, η αποφυγή απερίφραστης καταδίκης των κλιμακούμενων τουρκικών προκλήσεων, οι συστάσεις για διάλογο και αμοιβαίους συμβιβασμούς, παραβλέποντας ότι η μεν Ελλάδα ζητά τον σεβασμό και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, ενώ η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις διαμετρικά σε αντίθεση με αυτό, απειλεί με πόλεμο και προσφεύγει στην διπλωματία των κανονιοφόρων.”

Ως προς την ένταση που προκαλεί η Τουρκία, επισήμανε:

“Είναι κομβικής σημασίας να αντιληφθούμε με τρόπο σφαιρικό και ολοκληρωμένο την στόχευση και την στρατηγική της Τουρκίας. Με απλά λόγια να την διαβάσουμε σωστά. Είναι δραματικά διαφορετικό εάν επρόκειτο για μια χώρα που όπως σε πολλές περιπτώσεις ανά τον κόσμο έχει κάποιες διαφωνίες με ένα γειτονικό κράτος που επιθυμεί να τις λύσει με τους παραδεκτούς τρόπους επίλυσης διαφορών, ή αντίθετα επιδιώκει να ανατρέψει συνολικά το status quo με απώτερο στόχο την ηγεμονία στην ευρύτερη περιοχή. Δυστυχώς συμβαίνει το δεύτερο. Όλα δείχνουν ότι η Τουρκία θεωρεί ότι ιστορικά, γεωπολιτικά, με βάση το μέγεθος και τον πληθυσμό της δικαιούται ηγετικού ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο και επέκεινα.”

Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε εμμέσως πλην σαφώς κριτική στην στρατηγική των ΗΠΑ στον πόλεμο της Ουκρανίας, λέγοντας πως δεν είναι βέβαιο πως εργάζεται για την ταχεία περαίωσή του.

” Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους πράγματι είχαν αποφασιστική συμβολή και στην ενιαία στάση της Δύσης στην κρίση αυτή και στην ουσιαστική στήριξη της Ουκρανίας. Δεν είναι όμως ξεκάθαρο εάν έχουν εξ ίσου ισχυρά κίνητρα για την ταχεία περάτωση του πολέμου, αφού εκ των πραγμάτων δεν υφίστανται τις οδυνηρές του συνέπειες. Σε κάθε περίπτωση επ ουδενί στον ίδιο βαθμό.

Και κατέληξε με ένα μήνυμα ενότητας:

:Είναι βέβαιο ότι ο αγώνας αυτός απαιτεί εθνική ενότητα και ομοψυχία, επιβάλλει συνεχή και συνεπή υπεράσπιση της εθνικής στρατηγικής απ’ όλους μας. Δεν είναι ούτε εύκολος ούτε βραχύβιος ο αγώνας αυτός και είναι ανάγκη να είμαστε προετοιμασμένοι γι’ αυτό. Τα δύσκολα είναι μπροστά μας. Είναι όμως αγώνας που οφείλουμε στο έθνος και την συνείδησή μας. Σε τελική ανάλυση, ασχέτως επί μέρους απόψεων, όλες και όλοι την ίδια γαλανόλευκη φανέλλα φοράμε!”

Η ομιλία Καραμανλή

Είναι μεγάλη τιμή και χαρά να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, σε αυτήν την πρώτη εκδήλωση για τα 40 χρόνια από την ίδρυση της Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών «Παναθηναϊκή». Η δράση και η προσφορά της όλες αυτές τις δεκαετίες είναι πραγματικά σημαντική και αξιέπαινη. Εύχομαι να συνεχίσει το έργο της στα χρόνια που έρχονται.
Θέλω ακόμα να ευχαριστήσω από καρδιάς το Διοικητικό Συμβούλιο και την Πρόεδρο της Οργάνωσης, Μαρία Γιαννίρη, για την πρόσκληση που μου απηύθυνε και την ευκαιρία που μου προσφέρει να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις μου.
Διανύουμε μέρες που μας γυρίζουν πίσω σε ένα σκοτεινό παρελθόν. Ένα παρελθόν που ήταν κοινή πεποίθηση πως είχαμε αφήσει πίσω μας. Ένα παρελθόν που η δική μας γενιά δεν έζησε και που ελπίζαμε ότι δεν θα ζήσουν τα παιδιά μας.
Προφανώς και δεν ήταν ένας κόσμος αγγελικά πλασμένος. Οξείες διαφορές, γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί, σφαίρες επιρροής ήταν γνώριμα φαινόμενα. Ακόμα και συγκρούσεις. Οι ανώφελοι και αδιέξοδοι πόλεμοι στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, η δήθεν Αραβική Άνοιξη και λίγο νωρίτερα οι εμφύλιοι πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία το αποδεικνύουν.
Όμως πόλεμος ευρείας κλίμακας σε ευρωπαϊκό έδαφος, δίπλα στην καρδιά της Ευρώπης, θα έπρεπε να είναι αδιανόητος στον 21ο αιώνα. Ειδικά στην Ευρώπη που έχει μακρά και πολύ οδυνηρή εμπειρία πολέμων. Και όμως το αδιανόητο συμβαίνει.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι πράξη παράνομη, απαράδεκτη και καταδικαστέα. Όχι μόνο διότι προσβάλλει βάναυσα κάθε κανόνα Διεθνούς Δικαίου. Αλλά και διότι καμμιά επιχειρηματολογία, βάσιμη ή όχι, δεν δικαιολογεί την προσφυγή στην βία, τις καταστροφές και την αιματοχυσία, ιδίως μάλιστα εις βάρος αμάχων και αθώων.
Πέρα όμως από την απερίφραστη καταδίκη της εισβολής και την ηθικά και ανθρωπιστικά επιβεβλημένη συμπαράσταση στον δοκιμαζόμενο Ουκρανικό λαό, είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε τις συνέπειες και τους κινδύνους που εγκυμονεί ο πόλεμος και προπαντός η παράτασή του.
Πρώτον , είναι ενδεχόμενο να επεκταθεί ο πόλεμος και πέραν του ουκρανικού εδάφους. Είτε στην ευρύτερη γειτνιάζουσα περιοχή ή και αλλού. Ηθελημένα ή εκ λάθους, από εσφαλμένο υπολογισμό ή προβοκάτσια. Δεν λείπουν ανά τον κόσμο εκείνοι, είτε κρατικές είτε μη κρατικές οντότητες που δρουν αυτόνομα από Κυβερνήσεις, όπως αντάρτες, τρομοκράτες, μισθοφόροι, εκμεταλλευόμενοι την ένταση και την αναταραχή, να επιδιώξουν να καρπωθούν οφέλη, εδαφικά, πολιτικά ή άλλα. Κάτι τέτοιο όμως θα σήμαινε την γενίκευση του πολέμου με ανεξέλεγκτες πια διαστάσεις, ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο. Και δεν χρειάζεται καν αναφορά στο τι θα σήμαινε η πιθανότητα χρήσης πυρηνικών όπλων.
Δεύτερον, ο νέος ψυχρός πόλεμος δεν θα είναι αναβίωση του παλαιού. Θα είναι πολύ χειρότερος και πολύ πιο απρόβλεπτος. Από την μία γιατί στον προηγούμενο Ψυχρό Πόλεμο υπήρχε μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή με την σιωπηρή έστω παραδοχή ότι καμμιά πλευρά δεν παραβίαζε τα εσκαμμένα της άλλης. Και από την άλλη διότι ο διπολικός κόσμος που προέκυψε μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρά τις τριβές και τις κορυφώσεις του, ενείχε το στοιχείο της σταθερότητας που ελλείπει παντελώς από τον σημερινό πολυπαραγοντικό κόσμο. Με άλλα λόγια οι εντάσεις και οι συγκρούσεις σήμερα θα εξελίσσονται σε ένα πολύ πιο αβέβαιο και ασταθές περιβάλλον.
Τρίτον, μια παρατεταμένη σύγκρουση ενέχει το ρίσκο η αντιπαράθεση Δύσης – Ρωσίας να πάρει παγκόσμιες διαστάσεις εξελισσόμενη σε αντιπαράθεση μεταξύ Δύσης και ενός ευρέος αντιδυτικού μετώπου. Χώρες δηλαδή που για τους δικούς τους λόγους θεωρούν ότι το μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα, πολιτικό, οικονομικό, νομισματικό διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις προτεραιότητες της Δύσης και εν πολλοίς ελέγχεται από αυτήν, σε βάρος των δικών τους συμφερόντων, να επιλέξουν την σύμπηξη ενός μετώπου που αμφισβητεί, αντιστρατεύεται ή και υπονομεύει την λειτουργία του συστήματος αυτού. Μια τέτοια σύγκλιση μεταξύ Ρωσίας, Κίνας, Ινδίας αλλά και άλλων μεσαίων ή ανερχόμενων στο διεθνές στερέωμα παραγόντων θα συνιστούσε τεράστια πρόκληση για την Δύση και θα προμήνυε τεκτονικές αλλαγές στους σήμερα ισχύοντες κανόνες του παιχνιδιού με απροσδιόριστες τις συνέπειες και την τελική έκβαση μιας τέτοιας αντιπαράθεσης.
Τέταρτον, η παράταση του πολέμου καθιστά σχεδόν αδύνατη την αποτελεσματική αντιμετώπιση προβλημάτων που χρήζουν επείγουσας συνεννόησης και συνεργασίας. Πρωτίστως της κλιματικής αλλαγής. Οι ειδικοί έχουν σημάνει συναγερμό, τα σημάδια είναι εδώ και επιδεινώνονται, έχει χαθεί πολύς και πολύτιμος χρόνος. Ένα ούτως ή αλλιώς δύσκολο αλλά υπεραναγκαίο στοίχημα για την ανθρωπότητα κινδυνεύει να χαθεί οριστικά με ανυπολόγιστες συνέπειες, αφού η επιβεβλημένη συμφωνία και τήρηση των συμφωνηθέντων προϋποθέτει κυρίως την ουσιαστική συμβολή των μεγάλων πρωταγωνιστών που είναι όμως και οι βασικοί υπεύθυνοι για την ρύπανση του πλανήτη.
Τέλος, οι επιπτώσεις στον οικονομικό τομέα είναι ζοφερές και οι προβλέψεις σε περίπτωση μακράς διάρκειας του πολέμου χειρότερες. Παρέλκει η λεπτομερής τους απαρίθμηση. Το σοκ όμως στον ενεργειακό τομέα, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στις τιμές, στην παραγωγή και το εμπόριο προμηνύουν δύσκολες μέρες. Στην χειρότερη εκδοχή, επισιτιστική κρίση σε περιοχές του πλανήτη, πολιτική αστάθεια και αυξημένες μεταναστευτικές ροές. Και πάντως για την Ευρώπη στασιμότητα, πληθωρισμό, πιθανώς ανεπάρκεια αγαθών, συνεπώς και διογκούμενη δυσαρέσκεια και αντίδραση.
Στο ενεργειακό αρκεί η υπόμνηση ότι η προσπάθεια απεξάρτησης από τους υδρογονάνθρακες της Ρωσίας θα είναι μακροπρόθεσμη και πολύ πιο ακριβή, με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις κοινωνίες που πλήττονται, προφανώς κυρίως τις Ευρωπαϊκές. Και στο επισιτιστικό τι μπορεί να συμβεί σε μια χώρα, όπως για παράδειγμα η Αίγυπτος, που εισάγει το 90% περίπου του σίτου που χρειάζεται από την Ουκρανία, σε κοινωνικοοικονομικό και κατά συνέπεια σε πολιτικό επίπεδο? Και, κατ΄επέκταση, τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το μεταναστευτικό αλλά και τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιπτώσεις για την χώρα μας.
Η προοπτική αυτή, δηλαδή μιας ογκούμενης οικονομικής κρίσης, με απτή αντανάκλαση στην κοινωνική ηρεμία και την ποιότητα της δημοκρατίας, ευρύτερα αλλά και στην Ευρώπη, μπορεί να εξελιχθεί στο δυσμενέστερο αν ληφθούν υπ όψιν δύο πρόσθετες παράμετροι. Αφ΄ενός η ήδη ορατή διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων σε όλο τον πλανήτη. Ο Joel Kotkin, διάσημος οικονομολόγος και κοινωνιολόγος σε άρθρο του στο συντηρητικό περιοδικό “Spectator” τόνιζε στις 7 Ιανουαρίου 2022 : «Η νέα απολυταρχία αναδύεται από μια αδυσώπητη συγκέντρωση πλούτου που έχει δημιουργήσει μια νέα πάμπλουτη ελίτ. Η οικονομική κληρονομιά της τελευταίας δεκαετίας είναι η υπερβολική εταιρική ενοποίηση, μια μαζική μεταφορά πλούτου στο ανώτερο 1% από την μεσαία τάξη».
Είναι αλήθεια ότι η κατανομή του πλούτου περιορίζεται διαρκώς σε λιγότερα χέρια και εξωθούνται στο περιθώριο ολοένα και περισσότερες κοινωνικές ομάδες που ανήκουν στα αστικά-μικροαστικά στρώματα. Υγιής όμως δημοκρατία χωρίς κοινωνική συνοχή δεν είναι εφικτή. Προοπτική ηρεμίας και ομαλότητας με αποκλεισμούς και στέρηση της ελπίδας από τους πολλούς για ένα καλύτερο αύριο, είναι όνειρο θερινής νυκτός.

Αφ΄ ετέρου τα όσα διαδραματίζονται στον χώρο της ενημέρωσης. Δεν ήταν ασύνηθες σε καιρό πολέμου η πληροφόρηση σε ένα βαθμό να είναι ελεγχόμενη, το φαινόμενο όμως απροσχημάτιστης προπαγάνδας και διασποράς fake news είναι ανησυχητικό. Αν σ΄αυτό προστεθούν τα ήδη εξαπλούμενα φαινόμενα του ανεξέλεγκτου λαϊκισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο αυθαίρετος αποκλεισμός της αντίθετης άποψης, η υπερσυσσώρευση ισχύος στην ενημέρωση σε λίγα ιδιωτικά χέρια, η κατάσταση επιδεινώνεται κατά πολύ. Μπορεί όλα αυτά να μην επηρεάζουν άμεσα την έκβαση του πολέμου, πρέπει όμως να προβληματίζουν σοβαρά για το είδος και την ποιότητα της δημόσιας ζωής που εκκολάπτεται στο όχι τόσο μακρινό μέλλον.

Εφ΄ όσον λοιπόν ο πόλεμος είναι τόσο καταστροφικός και η παράτασή του εγκυμονεί πολλαπλάσιους κινδύνους επείγει ο τερματισμός του. Άλλωστε και όλοι οι εμπλεκόμενοι μόνο να χάσουν έχουν από την συνέχισή του. Πρωτίστως το θύμα, η Ουκρανία, με τεράστιες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και υλικές καταστροφές. Όμως και ο θύτης, η Ρωσία που ανεξάρτητα από την αμφιλεγόμενη στρατιωτική έκβαση, έχει σημαντικές απώλειες, σοβαρότατο κόστος από τις κυρώσεις και τεράστια φθορά κύρους. Αλλά και η Ευρώπη που ήδη βιώνει τις αρνητικές συνέπειες της σύγκρουσης και θα πληρώσει βαρύτατο τίμημα από την διαιώνιση της.

Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους πράγματι είχαν αποφασιστική συμβολή και στην ενιαία στάση της Δύσης στην κρίση αυτή και στην ουσιαστική στήριξη της Ουκρανίας. Δεν είναι όμως ξεκάθαρο εάν έχουν εξ ίσου ισχυρά κίνητρα για την ταχεία περάτωση του πολέμου, αφού εκ των πραγμάτων δεν υφίστανται τις οδυνηρές του συνέπειες. Σε κάθε περίπτωση επ ουδενί στον ίδιο βαθμό.

Είναι η Ευρώπη που πρέπει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κατάπαυση του πυρός, την λήξη του πολέμου και την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Έργο δύσκολο, με πολλές παγίδες και αντινομίες αλλά αναπόφευκτο. Η Ευρώπη με τις γνωστές αδυναμίες της, την ανολοκλήρωτη ολοκλήρωσή της, τον αυτοπεριορισμό της σε ρόλο παθητικού θεατή στις παγκόσμιες εξελίξεις καλείται να υπερβεί εαυτόν και να βρει την δύναμη να πρωταγωνιστήσει.

Να αναλάβει πρωτοβουλίες σε όλα τα επίπεδα, στην αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου, στην σταθεροποίηση της κατάστασης τουλάχιστον σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, στην εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, στην ανακούφιση του Ουκρανικού λαού. Οι προκλήσεις όμως αυτές προϋποθέτουν ουσιαστικά βήματα προς την Ευρωπαϊκή ενοποίηση, κοινή εξωτερική και αμυντική πολιτική, υπέρβαση των αδυναμιών που κληροδότησε η άκαιρη και βεβιασμένη διεύρυνση του 2004. Προϋποθέτει κυρίως ισχυρή πολιτική βούληση. Σε τελική ανάλυση αυτή την Ευρώπη θέλουμε, αυτήν οραματιζόμαστε. Για μια τέτοια Ευρώπη μας ενέπνευσε και μας συνεπήρε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και οι άλλοι μεγάλοι ηγέτες της Ευρωπαϊκής ιδέας.
Οι τοποθετήσεις και οι χειρισμοί του επανεκλεγέντος Γάλλου Προέδρου είναι ενθαρρυντικές. Το ίδιο και του Ιταλού πρωθυπουργού. Η απόφαση της Γερμανίας να επενδύσει σοβαρά στον αμυντικό τομέα επίσης, αρκεί βέβαια να το βλέπει μέσα στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι συμφωνίες του Minsk ίσως ένα σημείο εκκίνησης. Αν όμως και πάλι η Ευρώπη αφήσει τα πράγματα στην τύχη τους, αν δεν ακουστεί η δική της φωνή στα της ηπείρου μας, τότε το μέλλον προοιωνίζεται δυσάρεστο για όλους μας.
Ιδιαίτερη προσοχή για την Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη χρειάζονται τα Βαλκάνια. Τα χαρακτηριστικά της περιοχής γνωστά. Βεβαρυμένο παρελθόν αιματηρών συγκρούσεων, υφέρποντες και μη εθνικοί ανταγωνισμοί, οικονομική και κοινωνική αστάθεια, δυσανάλογη παρουσία ομάδων του οργανωμένου εγκλήματος. Αν σε αυτά προστεθούν οι ανοιχτές πληγές του γιουγκοσλαβικού εμφυλίου και η ατυχώς μονομερής επέμβαση τότε της Δύσης και ο διαγκωνισμός μεγάλων δυνάμεων για σφαίρες επιρροής στην περιοχή γίνεται αντιληπτό ότι η κατάσταση μπορεί εύκολα να ξεφύγει. Η Βοσνία Ερζεγοβίνη με το περίπλοκο και δυσλειτουργικό καθεστώς που την διέπει, αλλά και το Κόσοβο όπου βρίσκονται σε μόνιμη τριβή οι επιδιώξεις Αλβανών και Σέρβων είναι οι κυριότερες εστίες ανησυχίας. Η διαιώνιση του Ουκρανικού μπορεί να θεωρηθεί ως ευκαιρία για την εκδήλωση αποσχιστικών τάσεων, συγκρούσεων ακόμα και αλλαγής συνόρων.
Όλα αυτά πρέπει η ΕΕ να τα προλάβει, στέλνοντας τα κατάλληλα μηνύματα, καθιστώντας απαγορευτικό το κόστος του οποιουδήποτε τυχοδιωκτισμού και εξασφαλίζοντας την προοπτική ένταξης στα κράτη της περιοχής, υπό τον όρο βεβαίως του απόλυτου σεβασμού των συνθηκών και του Ευρωπαϊκού κεκτημένου. Ο ρόλος της Ελλάδας πρέπει πάντα να είναι πρωταγωνιστικός σε όλες αυτές τις κατευθύνσεις, πρωτοπόρος της Ευρώπης στην περιοχή. Με σαφές μήνυμα: στήριξη στις προσπάθειες για συνεργασία, ανάπτυξη, εξομάλυνση των όποιων διαφορών και βέβαια στον Ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Κομμένα όμως με το μαχαίρι οι αλυτρωτισμοί και οι βαλκανικής κοπής κουτοπονηριές!
Όπως ήδη ελέχθη η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι παράνομη, απαράδεκτη και καταδικαστέα. Για όλους τους λόγους που παρετέθησαν και πολλούς ακόμα. Απερίφραστα και καθαρά. Για την χώρα μας και για έναν ακόμα θεμελιώδη λόγο. Διότι η Ελλάδα αντιτίθεται εξ ορισμού σε οποιαδήποτε εκδοχή αναθεωρητισμού και ανατροπής του status quo. Και για λόγους αρχής αφού η ανοχή σε τέτοιες τάσεις θα οδηγούσε αργά ή γρήγορα την Ευρώπη στα δεινά που εβίωσε το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Πάνω απ΄όλα όμως επειδή η Ελλάδα γειτνιάζει με χώρα που και αναθεωρητικές επιδιώξεις έχει και με προσφυγή στην βία απειλεί αλλά και με παράνομη εισβολή και κατοχή σε βάρος της Κύπρου βαρύνεται.
Ειδικά σε ότι αφορά την Κύπρο, δεν μπορεί να μην σημειωθεί η καταφανής αναντιστοιχία στην στάση των περισσοτέρων συμμάχων και εταίρων. Ενώ δηλαδή, και ορθώς, καταδικάζεται η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επιβάλλονται κυρώσεις και ενισχύεται παντοιοτρόπως ο αμυνόμενος, το επί μισό σχεδόν αιώνα συνεχιζόμενο δράμα της Κύπρου αποσιωπάται απολύτως. Ακόμα χειρότερα, καταβάλλονται διαχρονικά προσπάθειες να γίνουν αποδεκτές λύσεις που θέτουν σε ίση μοίρα θύτη και θύμα, αναιρούν ακόμα και την υφιστάμενη κρατική οντότητα της Κύπρου, αποδέχονται αδιαμαρτύρητα τα τετελεσμένα της παράνομης κατοχής και εποίκισης και θα έθεταν σε τροχιά δορυφοροποίησης την Κύπρο προς την Τουρκία και μάλιστα σε πλήρη αναντιστοιχία με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Είναι χαρακτηριστικά επ’ αυτού τα εκ των υστέρων σχόλια του Λόρδου David Hannay, βετεράνου Βρετανού διπλωμάτη και εν πολλοίς παρασκηνιακού εμπνευστή του Σχεδίου Annan, όπως δημοσιεύτηκαν στην Cyprus Mail, στις 14 Σεπτεμβρίου 2014, όταν περιέγραφε την τελική μορφή του ως «ασύνετα γενναιόδωρη» για τους Τούρκους.

Αυτή η κατάφωρα υποκριτική αναντιστοιχία εκθέτει σοβαρά όσους ομνύουν ότι μάχονται υπέρ αξιών και αρχών, και εγείρει την υποψία ότι η επιλεκτικότητα στις ευαισθησίες υπαγορεύεται όχι από αρχές αλλά από γεωπολιτικές επιδιώξεις. Εκ των πραγμάτων έτσι αποδυναμώνεται η πολιτική, δικαϊική και ηθική υπεροχή του αφηγήματος της Δύσης.

Αντίθετα με την Ελλάδα, η Τουρκία είναι χώρα αναθεωρητική. Επιδιώκει δηλαδή να μεταβάλλει την υφιστάμενη κατάσταση όπως προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο και τις διεθνείς συμφωνίες προς όφελος της. Απόδειξη αυτού είναι η άμεση ή έμμεση στρατιωτική της εμπλοκή στο Ιράκ, στην Συρία, στον Καύκασο και στην Λιβύη. Η ενεργή ανάμειξη της στα εσωτερικά των βαλκανικών χωρών με μουσουλμανικούς πληθυσμούς, με στόχο την διεύρυνση της επιρροής της. Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάννης, της Συνθήκης των Παρισίων περί εκχώρησης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα του 1947, η μη αποδοχή της σύμβασης του Montego Bay για το Δίκαιο της θάλασσας, και η επιλεκτική μόνο επίκλησή του. Και βέβαια η ρητορική της και η διαρκής και πολυεπίπεδη κλιμάκωση των προκλήσεων έναντι της Ελλάδας.
Είναι κομβικής σημασίας να αντιληφθούμε με τρόπο σφαιρικό και ολοκληρωμένο την στόχευση και την στρατηγική της Τουρκίας. Με απλά λόγια να την διαβάσουμε σωστά. Είναι δραματικά διαφορετικό εάν επρόκειτο για μια χώρα που όπως σε πολλές περιπτώσεις ανά τον κόσμο έχει κάποιες διαφωνίες με ένα γειτονικό κράτος που επιθυμεί να τις λύσει με τους παραδεκτούς τρόπους επίλυσης διαφορών, ή αντίθετα επιδιώκει να ανατρέψει συνολικά το status quo με απώτερο στόχο την ηγεμονία στην ευρύτερη περιοχή. Δυστυχώς συμβαίνει το δεύτερο. Όλα δείχνουν ότι η Τουρκία θεωρεί ότι ιστορικά, γεωπολιτικά, με βάση το μέγεθος και τον πληθυσμό της δικαιούται ηγετικού ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο και επέκεινα. Ρόλου που θα την αναβιβάζει σε πρωταγωνιστή και κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή, με συνακόλουθη την σχετική υποβάθμιση της σημασίας και του ρόλου των υπολοίπων και την σταδιακή καθυπόταξη τους στις προτεραιότητες της ίδιας.
Οι παραδοχές αυτές δεν επιτρέπουν αυταπάτες και ψευδαισθήσεις. Η άποψη ότι για την ένταση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις υπάρχει αμοιβαία ευθύνη, ότι η ελληνική στάση ρέπει στον μαξιμαλισμό, ότι πρέπει να επιδείξουμε μεγαλύτερη ευελιξία και συμβιβαστική διάθεση, ότι δεν μπορούμε να αρνούμαστε την διεύρυνση της ατζέντας των προς επίλυση θεμάτων που κατά το δοκούν φορτώνει ολοένα η Τουρκία, είναι εσφαλμένη. Εσφαλμένη διότι διαβάζει λάθος την Τουρκία. Γιατί στηρίζεται σε λάθος δεδομένα και οδηγεί σε ψευδαισθήσεις. Κυρίως στην ψευδαίσθηση ότι αρκεί να δείξουμε κάποια υποχωρητικότητα και όλα θα διευθετηθούν προς όφελος όλων.
Δεν αμφισβητώ την ειλικρίνεια προθέσεων και τον πατριωτισμό κανενός. Σέβομαι τις αντιλήψεις όλων. Θέλω όμως να υπογραμμίσω ότι η υιοθέτηση μιας τέτοιας συμπεριφοράς θα οδηγούσε σε σοβαρές, ίσως και μοιραίες βλάβες στα εθνικά συμφέροντα και θα αποθράσυνε ακόμα περισσότερο την άλλη πλευρά.
Βεβαίως και η Ελλάδα πρέπει να εμμένει στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και τον σεβασμό των διεθνών συνθηκών. Βεβαίως και πρέπει να κρατά ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, όπως άλλωστε έπραξαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις. Και βεβαίως είμαστε πρόθυμοι να προσφύγουμε στο Διεθνές Δικαστήριο για την μόνη πραγματική διαφορά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, την οριοθέτηση δηλαδή της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας. Γιατί εξ ίσου βεβαίως είναι αδιανόητη διαπραγμάτευση ή παραπομπή περί γκρίζων ζωνών, κυριαρχίας επί νήσων, νησίδων και βραχονησίδων, αποστρατιωτικοποίησης νησιών που απειλούνται και του αναφαίρετου μονομερούς δικαιώματος της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα.
Η στάση αυτή, της σταθερής γραμμής υπεράσπισης και προβολής των εθνικών θέσεων χαρακτηρίζεται ενίοτε επικριτικά ως λογική της ακινησίας. Αν όμως η δήθεν κινητικότητα, δηλαδή η μετακίνηση από πάγιες εθνικές θέσεις οδηγεί σε αντιλήψεις συμβιβασμού με τις μονομερείς και διαχρονικά αυξανόμενες τουρκικές αξιώσεις, το επιχείρημα είναι και έωλο και επικίνδυνο.
Με εκπτώσεις σε θέματα εθνικής κυριαρχίας δεν εξαγοράζεται η ειρήνη. Το αντίθετο. Οι εκπτώσεις τέτοιου είδους απλώς μεγαλώνουν την βουλιμία και εντείνουν τις ηγεμονικές επιδιώξεις και τον επεκτατισμό των γειτόνων.
Κατά καιρούς, έτσι και πρόσφατα, εγείρεται συζήτηση περί συνεκμετάλλευσης. Σύμφωνα με το αφήγημα, ο από κοινού προσπορισμός οφέλους από τα κοιτάσματα ορυκτού πλούτου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο θα ήταν ισχυρό κίνητρο να ξεπεραστούν οι διαφωνίες και να οδηγηθούμε σε μια επ αμοιβαία ωφελεία διευθέτηση. Παραβλέπει όμως το αφήγημα αυτό, δύο ουσιωδέστατους παράγοντες. Πρώτον, ότι συνεκμετάλλευση δεν είναι νοητή εάν προηγουμένως δεν έχει επακριβώς οριοθετηθεί το τι ανήκει στην κάθε πλευρά σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Και δεύτερον διότι στηρίζεται στην παραδοχή ότι η αξιοποίηση του τυχόν υφιστάμενου ορυκτού πλούτου είναι το βασικό κίνητρο της συμπεριφοράς της Τουρκίας. Ενώ αντιθέτως, η συνολική της συμπεριφορά, η ρητορική της και η συνεχής κλιμάκωση των προκλήσεων, η αμφισβήτηση του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών συνθηκών, το ίδιο το ιδεολόγημα περί «Γαλάζιας Πατρίδας» καταδεικνύει ότι η πραγματική της στόχευση είναι η ανατροπή προς όφελος της του status quo στην περιοχή και η επιβολή καθεστώτος ηγεμονίας της.
Δεν είναι καινοφανείς οι σκέψεις αυτές και ο επί αυτών διεξαγόμενος εδώ και χρόνια διάλογος. Αποκτούν όμως ξεχωριστό ενδιαφέρον στις μέρες μας υπό το φως του πολέμου στην Ουκρανία. Και τούτο διότι κάθε πλευρά αποσκοπεί να αξιοποιήσει τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται.
Αφ’ ενός η Τουρκία επιδιώκει να αναβαθμίσει το γεωπολιτικό της εκτόπισμα, διατηρώντας διαύλους επικοινωνίας και με τους δύο εμπολέμους, προσφέροντας υπηρεσίες διαμεσολαβητή και αξιοποιώντας την γεωγραφική της θέση για να επηρεάσει προς όφελός της την στάση της Δύσης.
Αφ’ ετέρου η Δύση ενώπιον της ανάγκης σύμπηξης ενιαίου αντιρωσικού μετώπου να υπερεκτιμήσει την σπουδαιότητα του ρόλου της Τουρκίας, παραβλέποντας και υποτιμώντας τις κατά καιρούς αποκλίσεις της από την δυτική γραμμή και τον αλληθωρισμό της προς την Ρωσία, αλλά και την αναθεωρητική της συμπεριφορά. Η ανάγκη δηλαδή διατήρησης της ηρεμίας και της ενότητας εντός της Συμμαχίας, η διακαής επιθυμία να προσελκυσθεί η Τουρκία στις συμμαχικές προτεραιότητες, να οδηγούσε σε διάθεση κατευνασμού και καλοπιάσματος της Τουρκίας και συνακόλουθα σε πιέσεις προς τους γείτονές της να υποκύψουν έστω και μερικώς σε αξιώσεις της.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ανακύπτει ο προβληματισμός αυτός. Συχνά στο παρελθόν, ακόμα και το πρόσφατο, η συμπεριφορά της Δύσης και πρωτίστως των ΗΠΑ αντανακλούσε την αντίληψη ότι βασική προτεραιότητα στην περιοχή ήταν να κρατηθεί η Τουρκία πάση θυσία στο δυτικό στρατόπεδο. Συνέπεια της αντίληψης αυτής ήταν η υιοθέτηση πολιτικής ίσων αποστάσεων έναντι της Τουρκίας και της Ελλάδας, η αποφυγή απερίφραστης καταδίκης των κλιμακούμενων τουρκικών προκλήσεων, οι συστάσεις για διάλογο και αμοιβαίους συμβιβασμούς, παραβλέποντας ότι η μεν Ελλάδα ζητά τον σεβασμό και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, ενώ η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις διαμετρικά σε αντίθεση με αυτό, απειλεί με πόλεμο και προσφεύγει στην διπλωματία των κανονιοφόρων. Οι πρόσφατες ενέργειες και τοποθετήσεις της ηγεσίας της αποδεικνύουν ότι έχει υιοθετήσει συμπεριφορά ταραξία στην περιοχή. Ίσες αποστάσεις όμως και ουδετερότητα μεταξύ δικαίου και αδίκου, μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας, συνιστά εύνοια προς τον παρανομούντα, συνιστά έμμεση και υποκριτική στήριξη προς τον ταραξία.
Οι διαπιστώσεις αυτές προφανώς και δεν αναιρούν την ορθότητα των επιλογών της Ελλάδας, να ανήκει στην Δύση, να είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Συνιστούν όμως το κεντρικό πρόβλημα της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Και το πρόβλημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα και φόρτιση από τον πόλεμο της Ουκρανίας και τη γενικευμένη κρίση που ο πόλεμος αυτός προκάλεσε και προκαλεί.
Σημαίνουν ακόμα ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει και να εντείνει τις προσπάθειες της για διεύρυνση των διπλωματικών της ερεισμάτων, για ενίσχυση των αμυντικών συνεργασιών της, για διαρκή προβολή των επιχειρημάτων της ιδίως προς συμμάχους και εταίρους, όπως ήδη και σωστά πράττει, αναδεικνύοντας την ορθότητα των θέσεών της αλλά και το επιβλαβές της επαμφοτερίζουσας στάσης τους. Και βέβαια για ισχυροποίηση της αμυντικής και αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας και στήριξη, ηθική και υλική, των στελεχών των ενόπλων δυνάμεων.

Είναι επίσης επείγουσα ανάγκη να αναστραφούν οι δυσμενείς τα τελευταία χρόνια, δημογραφικές τάσεις. Σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα το δημογραφικό, αν δεν ανασχεθεί θα καταστεί με μαθηματική ακρίβεια το μείζον εθνικό πρόβλημα.
Είναι βέβαιο ότι ο αγώνας αυτός απαιτεί εθνική ενότητα και ομοψυχία, επιβάλλει συνεχή και συνεπή υπεράσπιση της εθνικής στρατηγικής απ’ όλους μας. Δεν είναι ούτε εύκολος ούτε βραχύβιος ο αγώνας αυτός και είναι ανάγκη να είμαστε προετοιμασμένοι γι’ αυτό. Τα δύσκολα είναι μπροστά μας. Είναι όμως αγώνας που οφείλουμε στο έθνος και την συνείδησή μας. Σε τελική ανάλυση, ασχέτως επί μέρους απόψεων, όλες και όλοι την ίδια γαλανόλευκη φανέλλα φοράμε!
Έλεγε ο Charles de Gaulle, ο κορυφαίος Γάλλος και ίσως Ευρωπαίος ηγέτης του 20ου αιώνα : «Πατριωτισμός είναι όταν η αγάπη για τον λαό σου έρχεται πρώτη. Εθνικισμός όταν το μίσος για άλλους έρχεται πρώτο». Εμείς δεν μισούμε κανέναν. Αγαπάμε όμως την πατρίδα και τους ανθρώπους της. Πολύ και βαθειά. Και υπογράμμιζε ακόμα ο De Gaulle :” ‘Ολη μου την ζωή είχα μια συγκεκριμένη ιδέα για την Γαλλία “. Και εμείς στρατηγέ μου, κατ’ αναλογία, μια συγκεκριμένη ιδέα για την Ελλάδα έχουμε.

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Οι εξηγήσεις πώς το θέμα εκφεύγει των αρμοδιοτήτων των δύο υπουργών και δεν θα μπορούσε να είχε συζητηθεί δεν έχουν καμία σημασία. Είναι μέγα σφάλμα να δηλώνουν ορισμένοι πως “όλα τα μαθαίνουμε από τα τουρκικά ΜΜΕ και τους αξιωματούχους της Άγκυρας”, ακόμα μεγαλύτερο να λένε άλλοι πως θεωρούν πιο αξιόπιστη την δήλωση Ακάρ από την διάψευση Παναγιωτόπουλου.

Το ίδιο προκλητικό λάθος έκαναν παλαιότερα και στελέχη της Ν.Δ, όταν το κόμμα τους ήταν στην αξιωματική αντιπολίτευση και στην κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ. Τότε, ο βουλευτής (τώρα διοικητής σε κάποιον οργανισμό) Δημήτρης Σταμάτης -εκ των στενότερων συνεργατών του Αντώνη Σαμαρά– δήλωνε ανερυθρίαστα πως πιστεύει περισσότερο τον Ερντογάν από τον (τότε) πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα (δείτε το σχετικό βίντεο), με αφορμή κάποιες δηλώσεις του Τούρκου προέδρου που εξέθεταν, κατά την άποψη της Ν.Δ, την κυβέρνηση.

Ό,τι είναι η Ελλάδα που προκαλεί στο Αιγαίο -και ειδικότερα ο τότε υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος (με αφορμή δηλώσεις του)- έλεγε και ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ, εκείνη την περίοδο, Κώστας Κυρανάκης.

Αλλά και άλλα στελέχη της Ν.Δ, όταν ήταν αξιωματική αντιπολίτευση, υιοθετούσαν αβίαστα την τουρκική προπαγάνδα πάνω στη σπουδή τους να επιτεθούν πολιτικά στην κυβέρνηση. Το ζήσαμε, επίσης, και με την Συμφωνία των Πρεσπών, όταν όσοι την επικροτούσαν χαρακτηρίζονταν μειοδότες.

Η ‘Αγκυρα μετέρχεται συχνά τέτοιες μεθόδους, προφανώς επειδή έχει εδώ και αρκετά χρόνια κατανοήσει πόσο εύκολο είναι να προκαλέσει πολιτική ταραχή και διχασμό μεταξύ της εκάστοτε κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στην Ελλάδα.

Δυστυχώς, ενίοτε βρίσκει εύφορο έδαφος που προκύπτει από δημόσιες δηλώσεις στην Ελλάδα. Π.χ υπέρ της συνεκμετάλλευσης, ή της μη επέκτασης των χωρικών υδάτων. Και από “ειδικούς” που κατά καιρούς βρίσκονται σε καίρια πόστα.

Πρόκειται για μια τουρκική παγίδα στην οποία εύκολα πέφτουν τα ελληνικά κόμματα. Και, με αφορμή τις δηλώσεις Ακάρ, αξίζει, για ακόμα μία φορά, να στιγματισθεί ως ένα πολύ σοβαρό εθνικό μας μειονέκτημα.

Μεταξύ Παναγιωτόπουλου και Ακάρ, λοιπόν, πιστεύουμε τον Παναγιωτόπουλο. Όπως πιστεύαμε τον Τσίπρα και τον Καμμένο. Κατανοητό; Τελεία, παράγραφος.

Εκείνο το οποίο, ωστόσο, πρέπει να διερευνήσει κανείς είναι για ποιούς λόγους ο Τούρκος υπουργός Άμυνας διατυπώνει δημόσια ένα τέτοιο ψεύδος, μόλις λίγα 24ωρα μετά την κατά κοινή ομολογία ήπια και θετική συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στον Βόσπορο. Γιατί, δηλαδή, ενώ στο χαλαρό γεύμα των δύο ανδρών η Άγκυρα προσπάθησε να αποτινάξει τις κατηγορίες περί τουρκικού αναθεωρητισμού (στο πρότυπο του Βλαντιμίρ Πούτιν που οδήγησε στην καταδικαστές εισβολή στην Ουκρανία), ο πολιτικός προϊστάμενος των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων βάζει από το παράθυρο αυτόν ακριβώς τον αναθεωρητισμό;

Διότι, περί αυτού πρόκειται. Συνεκμετάλλευση, στην πονηρά διακινούμενη τουρκική επιχειρηματολογία, σημαίνει να μοιραστεί το Αιγαίο κατά τρόπο που υπερβαίνει το Δίκαιο της Θάλασσας και αντιβαίνει στην πάγια ελληνική θέση πως το μοναδικό προς διερεύνηση ζητούμενο είναι η χάραξη της υφαλοκρηπίδας και ο προσδιορισμός της ΑΟΖ.

Την ίδια άποψη, ωστόσο, διακίνησε η τουρκική πλευρά και ως θέμα της ατζέντας στη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν. Κάτι που από τις επίσημες δηλώσεις που ακολούθησαν δεν επιβεβαιώθηκε. Ο Ακάρ, λοιπόν, ξαναβάζει το θέμα αυτό, όπως συνέβη και στον τελευταίο γύρο των διερευνητικών επαφών και αποκρούστηκε από την ελληνική αντιπροσωπεία.

Το συμπέρασμα δεν μπορεί παρά να είναι πως η ύφεση της επιθετικής επχιειρηματολογίας της Τουρκίας δεν σημαίνει πως εξαφανίζεται ο αναθεωρητισμός του γείτονα. Με ύφεση έχουμε να κάνουμε και όχι με αλλαγή της τουρκικής στρατηγικής. Μια ύφεση που εκκινεί από την αλλαγή των γεωπολιτικών δεδομένων που προκάλεσε η ρωσική εισβολή και η παγκόσμια καταδίκη της. Ύφεση που ενισχύει την προσπάθεια της Άγκυρας να ξαναπιάσει το νήμα της επαφής της με τη Δύση, να παρουσιάσει ένα μετριοπαθέστερο προφίλ ώστε να επιδιώξει ανταλλάγματα -κυρίως από τις ΗΠΑ-, και να ενισχύσει όλα αυτά με την εν εξελίξει διαμεσολάβησή της στο ουκρανικό.

Ορθώς, η ελληνική πλευρά απάντησε ψύχραιμα στην ελεγχόμενη πρόκληση Ακάρ. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, ωστόσο, μας θύμισε πως τίποτε δεν έληξε με τον χαλβά από στραγάλια, το μορατόριουμ είναι πιθανότατα πρόσκαιρο και περίπου αναγκαστικό διότι αυτό εξυπηρετεί αυτή την περίοδο τον Ερντογάν.

Όμως, είναι εξίσου προφανές πως η ψυχραιμία της ελληνικής πλευράς δεν πρέπει να καταλήγει σε διπλωματική ύπνωση. Ο κόσμος μας έχει ήδη εισέλθει σε μια μακρά περίοδο αναβίωσης συνθηκών “ψυχρού πολέμου” και η Τουρκία επιδιώκει να λάβει προνομιακή θέση. Είναι αναγκαίο να προσδιορίσουμε γρήγορα ποιά θέση θα λάβουμε εμείς.

Η αντίληψη του “φυλακίου” της Δύσης δεν πρέπει να αντανακλά συνολικά την ελληνική στρατηγική. Προφανώς είναι τμήμα της, όπως ήταν σχεδόν πάντοτε. Όταν, όμως, η Τουρκία επιδιώκει και είναι πιθανό να λάβει ανταλλάγματα για την διαμεσολαβητική προθυμία της στο ουκρανικό και όταν γίνεται ανεκτό από ΗΠΑ και Ε.Ε το γεγονός ότι “πατά σε δύο βάρκες”, θα ήταν σοβαρό σφάλμα να εκχωρούμεθα ως αυτονόητοι εταίροι, δίχως να αντλούμε τα μεγαλύτερα δυνατά ανταλλάγματα.

“Συνεκμετάλλευση του Αιγαίου” δε σημαίνει μόνο πετρέλαια και φυσικό αέριο. Έχει να κάνει και με άλλα θέματα, πολύ σοβαρά. Η αλιεία είναι ένα απ΄ αυτά και ο χάρτης της Γαλάζιας Πατρίδας που έχει “ξεφουρνίσει” η Τουρκία αφορά κάθε οικονομική δραστηριότητα .Και την αλιεία,που για την Ελλάδα είναι πολύ σημαντική.

Σήμερα το πρωί στην πρωϊνή τηλεοπτική εκπομπή του Open με τη Φαίη Μαυραγάνη, ένας ψαράς από τη Σαμοθράκη αποκάλυψε τη φωτογραφία ενός στολίσκου τουρκικών αλιευτικών που βρίσκεται ανοιχτά του νησιού!

Ο κ.Θοδωρής Παρίσης περιέγραψε το μέγα θέμα της παράνομης αλιείας από πλευράς Τούρκων σε ύδατα ελληνικών συμφερόντων. Επισήμανε την επένδυση που έχει γίνει από την Τουρκία -προφανώς με κεντρικό κρατικό σχεδιασμό και βοήθεια- για την αγορά μεγάλων, σύγχρονων και ακριβών αλιευτικών σκαφών από τους Τούρκους ψαράδες. Αυτόν τον υπερσύγχρονο στόλο αλιευτικών είχε επισκεφθεί ο ίδιος ο Ερντογάν ,λίγες ημέρες μετά από την έναρξη της κρίσης του Αυγούστου στο Αιγαίο. Δεν επέλεξε τυχαία να πάει και φωτογραφηθεί με τους ψαράδες του ο Ερντογάν.

Είναι επίσης γνωστό ότι κάποια απ΄ αυτά τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη δεν ψαρεύουν μόνο ψάρια. Κάποια απ΄ αυτά χρησιμοποιούνται από τη τουρκική ΜΙΤ για άλλες δουλειές.

Το πρόβλημα της τουρκικής “αλιευτικής εισβολής” δεν μας προέκυψε τώρα.Είναι θέμα πολλών χρόνων. Και αυτό όπως και όλα τ΄ άλλα, οι ελληνικές κυβερνήσεις το αντιμετώπισαν με το γνωστό τρόπο: το έβαλαν κάτω από το χαλί, που όμως πια δεν χωράει τίποτα άλλο…

Πηγή: Militaire.gr

Η Τουρκία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, έχουν βρεθεί σε αντιπαράθεση μετά την αγορά τον περασμένο χρόνο από την Άγκυρα των ρωσικών S-400, τα οποία, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, δεν είναι συμβατά με τα αμυντικά συστήματα της Συμμαχίας και θα θέσουν σε κίνδυνο τα «αόρατα» για τα ραντάρ μαχητικά αεροπλάνα των ΗΠΑ στην κατασκευή των οποίων συμμετείχε η Τουρκία και τα οποία είχε προγραμματιστεί να παραλάβει.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είπαν πως η Τουρκία δεν μπορεί να έχει και S-400 και Πάτριοτ. Ωστόσο, μετά την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη νοτιοδυτική επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας φέτος, η Άγκυρα ζήτησε από την Ουάσινγκτον να αναπτύξει συστήματα Πάτριοτ στα σύνορά της με τη Συρία για λόγους προστασίας.

Η Ουάσινγκτον έχει πει ότι είναι πρόθυμη να παράσχει πολεμοφόδια στην Τουρκία για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της στην Ιντλίμπ και πως αξιολογεί το αίτημα της Τουρκίας για συστήματα Πάτριοτ «μέσα στο πλαίσιο του ζητήματος των S-400».

«Κάναμε την ακόλουθη προσφορά στις Ηνωμένες για τα Πάτριοτ: αν είναι να μας δώσετε Πάτριοτ, κάντε το. Μπορούμε να αγοράσουμε και Πάτριοτ από εσάς», δήλωσε ο Ερντογάν στους δημοσιογράφους κατά την πτήση της επιστροφής από τις Βρυξέλλες. «Άμβλυναν [τη στάση τους] σημαντικά και σ’ αυτό το θέμα των S-400. Βρίσκονται σήμερα στο σημείο ‘υποσχεθείτε μας ότι δεν θα καταστήσετε λειτουργικούς τους S-400’», πρόσθεσε.

Ο Τούρκος πρόεδρος είπε επίσης ότι ζήτησε από τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν να διαχειριστούν από κοινού τις περιοχές με κοιτάσματα πετρελαίου στη βορειοανατολική περιοχή Ντέιρ αλ-Ζορ της Συρίας, αντί για τις υπό κουρδική ηγεσία δυνάμεις, οι οποίες τις ελέγχουν τώρα.

«Έκανα την προσφορά στον κ. Πούτιν ότι, αν δώσει οικονομική υποστήριξη, μπορούμε να κάνουμε τις κατασκευαστικές εργασίες και μέσω του πετρελαίου που θα αποκτηθεί εκεί, μπορούμε να βοηθήσουμε την κατεστραμμένη Συρία να σταθεί στα πόδια της», είπε ο Ερντογάν.

Ο Ερντογάν είπε πως ο Πούτιν αξιολογεί την προσφορά, την οποία έκανε ο Τούρκος πρόεδρος στη διάρκεια συνομιλιών στη Μόσχα την περασμένη εβδομάδα, και πρόσθεσε πως θα μπορούσε να κάνει την ίδια προσφορά και στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

«Αντί να επωφελούνται οι τρομοκράτες εκεί, θα έχουμε την ευκαιρία να ανοικοδομήσουμε τη Συρία από τα έσοδα (αυτής της πετρελαιοπηγής). Αυτό θα δείξει επίσης ποιος νοιάζεται να προστατέψει την ενότητα της Συρίας και ποιος να την αρπάξει», είπε ο Ερντογάν.

Η επαρχία Ντέιρ αλ-Ζορ βρίσκεται νότια μιας συνοριακής ζώνης βάθους 30 χλμ. που κατέλαβαν τα τουρκικά στρατεύματα τον Οκτώβριο από την κουρδική πολιτοφυλακή Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), η οποία, σύμφωνα με την Τουρκία, είναι τρομοκρατική οργάνωση που απειλεί την ασφάλειά της. Η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ YPG ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των ανατολικών πετρελαιοφόρων περιοχών της Συρίας.

Η Ρωσία κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι προσπαθεί να διαχωρίσει τις περιοχές της ανατολικής Συρίας προκειμένου να δημιουργήσει ένα παράνομο πρόπλασμα κράτους εκεί.

Πέρυσι, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε αμερικανικά στρατεύματα από τη Συρία, λέγοντας πως οι εναπομείνασες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών θα προστατεύσουν τις πετρελαιοπηγές στην ανατολική Συρία.

Ο Τραμπ δήλωσε τον Οκτώβριο πως οι Ηνωμένες Πολιτείες «πρέπει να μπορούν να πάρουν λίγο (πετρέλαιο)» και πρόσθεσε: «Αυτό που σκοπεύω ίσως να κάνω, είναι να κάνω μια συμφωνία με μια ExxonMobil ή κάποια από τις μεγάλες εταιρίες μας να πάει εκεί και να το κάνει σωστά».