“Στο Αιγαίο όμως δεν υπάρχει καμία περίπτωση συνεκμετάλλευσης” τόνισε με έμφαση ο υπουργός Εξωτερικών. Προσέθεσε, αναφερόμενος στη συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογο του Χακάν Φιντάν, ότι ανεξάρτητα από τις διαφωνίες που έχουμε με την Τουρκία πρέπει να μπορούμε να συζητούμε, να βρίσκουμε κοινό τρόπο για να προάγουμε διμερείς σχέσεις.

Ο κ.Γεραπετρίτης σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον κ.Φιντάν, έγινε αποτίμηση της προόδου που υπήρξε από το Βίλνιους, όπου το καλοκαίρι του 2023 συναντήθηκαν οι κ.κ. Μητσοτάκης και Ερντογάν, μέχρι σήμερα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ τόνισε ότι πρέπει να χτίσουμε επάνω σε αυτά που μας ενώνουν. Τόνισε ότι υπήρξε σημαντική πρόοδος και είναι καλές οι σχέσεις αυτή την εποχή, ενώ προσέθεσε ότι δεν μπορεί σε σύντομο διάστημα να αρθούν προβλήματα δεκαετιών.

“Βήμα βήμα είναι η προσέγγιση μας για να χτίσουμε σχέσεις καλής γειτονίας” είπε και επισήμανε ότι συζητήσανε το πλαίσιο που θα διέπει τη συζήτηση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Τόνισε ότι “έχουμε διαφορετική θέση αφετηρίας” με την Τουρκία, ότι υπάρχει σημαντική απόσταση για το εύρος της συζήτησης και θα συνεχίσουνε σε μεταγενέστερο στάδιο. Όπως είπε, στόχος είναι να διαφυλαχθεί η καλή σχέση και να μην προκαλούνται κρίσεις από τις εντάσεις που υφίστανται.

Αναφορικά με διαφορές που υπάρχουν και είναι προς συζήτηση είπε ότι είμαστε σε απολύτως προκαταρκτικό στάδιο, υπάρχει απόσταση στις θέσεις των δυο χωρών, και για την Αθήνα υπάρχει ένα μόνο ζήτημα για διεθνή δικαιοδοσία αυτό της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Σημείωσε ότι για την Τουρκία υπάρχουν κι άλλες διαφορές, αλλά όπως είπε, “θα παραμείνουμε στην κατάσταση που έχουμε”. Προσέθεσε ότι διαχρονικά η επιδίωξη της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.

Τέλος, αναφερόμενος στο Κυπριακό χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την επανεκκίνηση των συζητήσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και τόνισε ότι θα πρέπει να αναζητηθεί λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ για διζωνική και δικοινοτική ομοσπονδία.

Να σημειωθεί ότι την Τρίτη ο κ.Γεραπετρίτης θα ενημερώσει την Επιτροπή Εξωτερικών και ‘Αμυνας της Βουλής για τη συνάντηση του με τον κ.Φιντάν.

Η κ. Ματς-Λυκ δικαιώνει την Ελλάδα ως προς την δυνατότητα των νησιών να έχουν ΑΟΖ, καταλήγει, ωστόσο, στην “περίεργη” θέση υπερ της συνδιαχείρισης των επίμαχων, όπως λέει, θαλασσίων ζωνών με την Τουρκία.

Deutsche Welle: Κυρία Ματς-Λυκ, πόσο ξεκάθαρα ρυθμίζεται στο διεθνές δίκαιο η κατανομή των θαλάσσιων περιοχών σε σχέση με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) ανάμεσα σε γειτονικές χώρες;

Ορίζεται σαφώς ότι τα κράτη θα πρέπει να συμφωνήσουν για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Είναι λιγότερο σαφές πως θα έπρεπε να είναι αυτή η συμφωνία. Όταν τα κράτη συνάψουν μια σύμβαση είναι πολύ ελεύθερα να επιλέξουν τη μέθοδο που θα χρησιμοποιήσουν και το αποτέλεσμα στο οποίο θα καταλήξουν. Εάν υποβάλουν αυτή την υπόθεση σε ένα διεθνές δικαστήριο ή σε ένα διεθνές διαιτητικό δικαστήριο, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασίσει με γνώμονα την αρχή της ευθυδικίας (Equity). Είναι σαφές ότι κάθε φορά εξετάζεται η μεμονωμένη περίπτωση. Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας δεν έχει μια σταθερή μεθοδολογία που να ισχύει για όλες τις διαφορές που αφορούν θαλάσσια σύνορα, παρόλο που η νομολογία έχει αναπτύξει ορισμένα κριτήρια.

Έχουν τα νησιά μια παρόμοια ΑΟΖ με την ηπειρωτική χώρα, δηλαδή 200 ναυτικά μίλια;

Ναι, εάν ένα νησί πληροί τις προϋποθέσεις για τον ορισμό ενός νησιού σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τη θάλασσα. Δηλαδή, εάν πρόκειται για μια φυσικά διαμορφωμένη περιοχή ξηράς που προεξέχει από το νερό ακόμα και με πλημμυρίδα, διαφέρει δε ευδιάκριτα από ένα γυμνό βράχο – π.χ. επειδή είναι κατοικήσιμο. Η διάκριση μεταξύ νησιών και βράχων μπορεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις να είναι δύσκολη. Τα «πραγματικά» νησιά μπορούν όπως η ηπειρωτική χώρα να διεκδικήσουν 200 ναυτικά μίλια ΑΟΖ και 200 ναυτικά μίλια υφαλοκρηπίδα. Οι βράχοι, από την άλλη πλευρά, μπορούν να διεκδικήσουν μόνο 12 ναυτικά μίλια χωρικά ύδατα, συμπεριλαμβανομένου του αντίστοιχου βυθού, αλλά χωρίς ΑΟΖ και χωρίς υφαλοκρηπίδα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η διάκριση είναι τόσο σημαντική. Σε περίπτωση που η ΑΟΖ ενός νησιού αλληλεπικαλύπτεται με τις ζώνες άλλων κρατών, θα πρέπει τα κράτη να συμφωνήσουν την οριοθέτηση των συνόρων.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε σε συνέντευξή του στη Süddeutsche Zeitung την περασμένη εβδομάδα πως είναι απαράδεκτο ένα «μικρό ελληνικό νησί», εννοεί το Καστελόριζο, το οποίο απέχει 500 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική Ελλάδα, να διεκδικεί έκταση 40.000 τετραγωνικών μιλίων. Έχει δίκιο;

Η γαλλική ΑΟΖ είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές ζώνες στον κόσμο. Η Γαλλία διεκδικεί στον Νότιο Ειρηνικό και τον Αρκτικό Ωκεανό πολλά μικρά νησιά και αντίστοιχες τεράστιες θαλάσσιες περιοχές γύρω από αυτά. Δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση, ένα μικρό νησί, το οποίο απέχει πάρα πολύ από την ηπειρωτική χώρα, να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες. Αυτό συνηθίζεται και εξαρτάται από το σε ποια νησιά τα κράτη διεκδικούν κυριαρχία. Πολύ πιο σημαντικό είναι το ζήτημα αν αυτή η διεκδίκηση επηρεάζει την ΑΟΖ άλλων χωρών. Όταν στην περίπτωση δύο όμορων κρατών, για παράδειγμα η Τουρκία και η Ελλάδα, το μικρό νησί του ενός βρίσκεται στα παράλια του άλλου, τότε θα πρέπει η οριοθέτηση των συνόρων να λαμβάνει υπόψη την αρχή της ευθυδικίας. Δικαστήρια διαιτησίας και διεθνή δικαστήρια δεν λαμβάνουν υπόψη τα μικρά νησιά κατά τη χάραξη των συνόρων, σε περίπτωση που αυτό θα προκαλούσε μια δυσαναλογία. Αυτή η πρακτική δεν αναιρεί όμως το γεγονός ότι επί της αρχής αυτά τα νησιά μπορούν ασφαλώς να διεκδικήσουν την οικονομική ζώνη που προβλέπει το θαλάσσιο δίκαιο. Όλα τα άλλα είναι ζητήματα που θα πρέπει να εξετασθούν για κάθε μεμονωμένη περίπτωση ξεχωριστά.

Η σύμβαση Άγκυρας-Τρίπολης

Η Τουρκία υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με την κυβέρνηση της Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών στην ανατολική Μεσόγειο. Η κυβέρνηση της Τρίπολης μεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ ως νόμιμη κυβέρνηση της χώρας, αλλά στη Λιβύη μαίνεται εμφύλιος πόλεμος και το κοινοβούλιο που έχει την έδρα του στο Τομπρούκ αρνήθηκε να επικυρώσει το Μνημόνιο. Ποια είναι η διεθνής νομική υπόσταση αυτού του MoU;

Αν το εξετάσουμε από τη σκοπιά των προθέσεων των συμβαλλόμενων πλευρών, τότε πρόκειται ασφαλώς για μια διεθνή συνθήκη. Ένδειξη είναι η πρόθεση να τεθεί το μνημόνιο σε ισχύ. Μόνο κάτι που παράγει δεσμευτικό έννομο αποτέλεσμα τίθεται συνήθως σε ισχύ. Ένα άλλο ενδεικτικό στοιχείο των προθέσεων είναι ότι μετά την επικύρωσή του το μνημόνιο θα κατατεθεί στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Κατά κανόνα, κατατίθενται μόνο συμβάσεις διεθνούς δικαίου. Εάν όμως αυτή η συνθήκη πράγματι μπορεί να επικυρωθεί ή επικυρωθεί καν από το κοινοβούλιο της Λιβύης, είναι ένα εσωτερικό συνταγματικό ζήτημα. Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει κατατεθεί η επικυρωμένη σύμβαση στον ΟΗΕ. Αυτό αποτελεί μια ένδειξη ότι η κυβέρνηση της Λιβύης θεωρεί ότι απαιτείται κοινοβουλευτική απόφαση. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι όμως ένα δευτερεύον ζήτημα. Ακόμα κι αν μια σύμβαση συνάφθηκε και έχει τεθεί σε ισχύ με έγκυρο τρόπο, δεν μπορεί να παράγει κανένα αποτέλεσμα σε βάρος τρίτων. Μια σύμβαση ανάμεσα στην Τουρκία και τη Λιβύη, η οποία αγνοεί εντελώς τις αξιώσεις της Ελλάδας σε θαλάσσιες ζώνες, δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα, τουλάχιστον, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα.

Πριν μερικές εβδομάδες, η Ελλάδα και η Ιταλία υπέγραψαν σύμβαση για την οριοθέτηση των αντίστοιχων ΑΟΖ χωρίς να ρωτήσουν άλλες γειτονικές χώρες. Θα έπρεπε να το είχαν κάνει;

Το αν θα πρέπει να είχαν ρωτήσει όμορες χώρες εξαρτάται από το αν έχουν αλληλεπικαλυπτόμενα σύνορα με αυτές. Επί της αρχής ισχύει: κατά την οριοθέτηση μιας περιοχής που διεκδικείται από δύο πλευρές, δεν χρειάζεται να συμπεριληφθούν άλλα κράτη. Όμως, ειδικά στη Μεσόγειο, όπου οι θαλάσσιοι χώροι είναι στενοί και οι περιοχές μερικές φορές αμφιλεγόμενες, θα πρέπει κάθε φορά να εξετάζεται προσεκτικά αν η οριοθέτηση επικαλύπτεται με αυτήν τρίτων χωρών. Πάντως, η διμερής οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων είναι κοινή πρακτική. Το πρόβλημα είναι αλλού. Αν, δηλαδή, αγνοούνται υπάρχουσες αξιώσεις άλλων χωρών όπως και de facto υπαρχόντων νησιών.

Είναι νομικά καλυμμένες οι τουρκικές γεωτρήσεις στα ανοικτά της Κύπρου;

Όχι κατά τη γνώμη μου. Ακόμη και αν το στάτους της βόρειας Κύπρου είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενο, οι τουρκικές γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα δεν καλύπτονται νομικά.

Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας. Σημαίνει αυτό ότι δεν δεσμεύεται από αυτήν;

Η Τουρκία δεν δεσμεύεται νομικά από τη σύμβαση αυτή καθ’ αυτή, επειδή δεν έχει γίνει συμβαλλόμενο μέρος. Μόνο τα κράτη που επικυρώνουν ή προσχωρούν σε μια συνθήκη είναι νομικά υποχρεωμένα να την εφαρμόζουν. Επομένως, δεν έχει πρόσβαση στο Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας και ούτε στην Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Όρια της Υφαλοκρηπίδας. Αλλά πολλοί από τους κανονισμούς της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως οι θαλάσσιες ζώνες και η αρχή της ευθυδικίας κατά την οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας, έχουν στο μεταξύ εθιμική ισχύ. Δηλαδή, οι κανονισμοί ισχύουν ανεξάρτητα από τη σύμβαση και δεσμεύουν και μη συμβαλλόμενα μέρη, όπως η Τουρκία ή οι ΗΠΑ. Παρεμπιπτόντως, και αυτές οι χώρες αναγνωρίζουν ευρέως την ισχύ του εθιμικού δικαίου. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η Τουρκία, αν και μη συμβαλλόμενο μέρος, επικαλείται κανονισμούς της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ποιες δυνατότητες βλέπετε για να αποκλιμακώσουν η Άγκυρα, η Αθήνα και η Λευκωσία την ένταση που επικρατεί για την οριοθέτηση των ΑΟΖ και ενδεχομένως να λύσουν τις διαφορές;

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή ένα διεθνές δικαστήριο διαιτησίας θα μπορούσαν να αναλάβουν την υπόθεση. Προϋπόθεση είναι να συμφωνήσουν τα εμπλεκόμενα κράτη. Μέχρι να εκδοθεί μια απόφαση ή να συναφθεί μια διμερής συμφωνία, θα μπορούσαν τα κράτη να συμφωνήσουν σε μια προσωρινή λύση που θα προβλέπει την από κοινού οικονομική ανάπτυξη (Joint Development) των επίμαχων θαλάσσιων περιοχών. Από αυτή την προσωρινή λύση δεν θα προέκυπταν αξιώσεις και ούτε θα προκαταλάμβανε το αποτέλεσμα μιας μεταγενέστερης διευθέτησης. Τα κέρδη θα μοιράζονται ώσπου κάποτε, ίσως, συμφωνηθεί μια οριοθέτηση. Στην πράξη, ωστόσο, αυτή η κοινή διαχείριση μπορεί τελικά να γίνει η μόνιμη λύση.

Πηγή: DW

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Το προηγούμενο χρονικό διάστημα η εσωτερική κοινή γνώμη “προετοιμάστηκε” από μερίδα του πολιτικού συστήματος για το ενδεχόμενο μιας προσέγγισης με την Τουρκία.

Οι δηλώσεις του αναπληρωτή Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Θάνου Ντόκου (ΕΛΙΑΜΕΠ), οι παρεμβάσεις του καθηγητή και άτυπου συμβούλου στο Μέγαρο Μαξίμου Χρήστου Ροζάκη, ακόμα και οι πυκνές αναφορές της Ντόρας Μπακογιάννη και άλλων, σχετικά (οι μεν πρώτοι) ακόμα και για υπο προϋποθέσεις συνδιαχείριση με την Άγκυρα στο Αιγαίο και την Κυπριακή ΑΟΖ, ή (οι δεύτεροι) για την ανάγκη εξεύρεσης κοινού τόπου που θα οδηγούσε μέσω ενός συνυποσχετικού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, μοιάζουν, πια, κεφάλαιο μιας άλλης εποχής. Ακόμα και εκείνες οι “παραινέσεις” του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη με την επίμονη αρθρογραφία του για ελληνοτουρκική σύγκλιση που θα απαιτούσε ακόμα και “μη ευχάριστες λύσεις”.

Μετά τις δύο προσωπικές συνομιλίες του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν (Νέα Υόρκη και Λονδίνο), η κυβέρνηση είχε επιτρέψει να διεξάγεται η παραπάνω συζήτηση σε χαμηλούς, διερευνητικούς τόνους –λέγοντας, βεβαίως, πως “η Χάγη είναι ακόμα μακριά”-, και επισήμως είχε στραφεί προς την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Αυτά θα λειτουργούσαν, ως άφηναν να εννοηθεί κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, ως η αφετηρία ενός πιθανού “οδικού χάρτη” προς την έδρα του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Αρκετοί (μεταξύ των οποίων και ο γράφων) είχαν επισημάνει πως αυτή η “επιθυμία” υπονομευόταν ευθέως από την Τουρκία, η διπλωματία της οποίας έβαζε μεθοδικά στο τραπέζι μια συνολική ατζέντα διεκδικήσεων, από την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και την μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, έως την ευθεία αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί θαλασσίων ζωνών στο Καστελόριζο και νοτίως της Κρήτης.

Η εσωτερική δημόσια συζήτηση, ωστόσο, περί Χάγης φάνηκε να υποβαθμίζει τις τουρκικές προκλήσεις ή τα σημεία τριβής στο πλαίσιο του “μεγάλου στόχου” που θα ήταν δυνητικά μια πλήρης και μακρόχρονη αποκατάσταση των σχέσεων με τον εξ Ανατολών γειτονα.Ποιος δεν θα την ήθελε, άλλωστε, εάν αποτελούσε προϊόν ειλικρινούς διαλόγου ή, ακόμα, και έντιμου συμβιβασμού;

Επ΄ αυτού, μάλιστα, δημιουργήθηκε η εντύπωση μιας συνεννόηση μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων, με αποχή του Αλέξη Τσίπρα από υψηλούς τόνους.

Η κατάσταση, όμως, έχει αλλάξει άρδην.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με το κυβερνητικό αφήγημα, βρέθηκε/βρίσκεται σε “εμπόλεμη κατάσταση” με την Τουρκία, με την οργανωμένη προσπάθεια του Ερντογάν για μαζική μετακίνηση μεταναστευτικών ροών και την προσβολή των ελληνικών/ευρωπαϊκών συνόρων. Βουλευτές και στελέχη της καλλιέργησαν “ηρωϊκό κλίμα” και στρατιωτική ατμόσφαιρα, ταυτίστηκαν, δε, ακόμα και με φίλα προσκείμενους αναλυτές και αρθρογράφους που μίλησαν ευθέως για…πόλεμο.

Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα ποια Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μπορούν να τελεσφορήσουν; Ποια “εμπιστοσύνη” είναι δυνατόν να αναζητήσεις με συνομιλητή εκείνον που προσβάλλει τα σύνορά σου και θεωρείς πως βρίσκεσαι σε “πόλεμο” μαζί του;

Το νήμα κόπηκε και είναι εξαιρετικά δύσκολο, για πολύ καιρό, να ξαναπιάσει κανείς την άκρη του.

Για δύο βασικούς λόγους:

Πρώτον, επειδή με την μεταναστευτική/”πολεμική” κρίση στον Έβρο (και τα νησιά), η Ελλάδα δοκίμασε για ακόμα μία φορά την υποκρισία των εταίρων και συμμάχων της.

Ε.Ε και ΗΠΑ στήριξαν τη χώρα μας ως προς το δόγμα της “αποτροπής” (σφράγισης των συνόρων) για να αποφύγουν ένα ανεξέλεγκτο νέο προσφυγικό/μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ευρώπη (τύπου 2015), την ίδια ώρα, όμως, προσέφεραν ανοχή, ασυλία ή και υποστήριξη των στρατιωτικών σχεδιασμών του Ταγίπ Ερντογάν στη Συρία. Ο ανεξέλεγκτος Ερντογάν που “διακινεί πρόσφυγες” για να εκβιάσει γεωπολιτικά δεν απομονώθηκε. Αντιθέτως, αναβαθμίστηκε στις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Δύσης στην ευρύτερη περιοχή μας.

Υπό το πρίσμα αυτό -ας γίνει σαφές- η Ελλάδα δύσκολα θα μπορούσε να προσδοκά διπλωματική στήριξη σε οιαδήποτε ελληνοτουρκική διαπραγμάτευση. Όλο το σύστημα των ΜΟΕ έχει καταρρεύσει, η δε πολυδιαφημισμένη αμερικανική πρωτοβουλία για αποκλιμάκωση –που υποτίθεται πως εξασφάλισε ο πρωθυπουργός στο ταξίδι του στην Ουάσιγκτον- ουδέποτε εκδηλώθηκε.

Δεύτερον, με το “έπος του Έβρου” που καλλιέργησαν αρκετοί και υποδαύλισε η κυβέρνηση ξύπνησαν ακραία ή και ακροδεξιά αντανακλαστικά και νομιμοποιήθηκε στο συλλογικό υποσυνείδητο το εμπόριο του πατριωτισμού.

Η Ν.Δ και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντλούν, αναμφίβολα, δημοσκοπικά οφέλη απ΄ αυτό το κλίμα, ωθούν, ίσως, την αντιπολίτευση σε συντηρητικότερες θέσεις, όμως υπονομεύουν κάθε επιδίωξη για τυχόν διευθετήσεις στα ελληνοτουρκικά. Συνοριοφύλακες και κάτοικοι που πήραν τις καραμπίνες στα χέρια και περιπολούν στον Έβρο είναι απίθανο να πεισθούν ότι “πρέπει να τα βρούμε με την Τουρκία”. Ο Ντόκος, ο Ροζάκης, η Ντόρα και πολλοί άλλοι θα αναγκαστούν να αποσύρουν τις απόψεις τους από τη δημόσια σφαίρα. Όταν έχεις καλλιεργήσει την αντίληψη του “πολέμου” πως να μιλήσεις για ΜΟΕ;

Ακόμα, δε, κι αν το δοκιμάσεις, είναι προφανές πως θα γίνει με δυσμενέστερους έως απαγορευτικούς όρους.

Δυστυχώς, το “πολεμικό” κλίμα, σε συνδυασμό με την αμφισημία της διεθνούς σκηνής, δεν στρώνουν το έδαφος για διάλογο αλλά διαιωνίζουν την ακραία ένταση. Ήτοι, στην παρούσα περίπτωση το “θέλεις ειρήνη, ετοιμάσου για πόλεμο“, δεν ισχύει.