Ράνια Τραγόμαλλου

Από σήμερα, το στοίχημα μεταφέρεται από τις αίθουσες του Tae Kwon Do στην καθημερινή πολιτική μάχη.  

Οι νέες ισορροπίες  

Η ενότητα που εκπέμφθηκε στο τριήμερο συνέδριο μένει να δοκιμαστεί στην πράξη, καθώς το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να την μετατρέψει σε κοινωνικό ρεύμα με πολιτικά χαρακτηριστικά. 

Παράλληλα τα  τελικά αποτελέσματα της χθεσινής ψηφοφορίας για τα 271 μέλη της νέας Κεντρικής Επιτροπής  θα αποτελέσουν την «πυξίδα» για τις νέες εσωκομματικές ισορροπίες και θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις.

Αν και η κυριαρχία της ηγετικής ομάδας θεωρείται δεδομένη, η  ανάδειξη των προσώπων που θα στελεχώσουν το ανώτατο όργανο  θα δείξει τον βαθμό ανανέωσης αλλά και τη δυναμική των διαφόρων τάσεων, ενόψει της εκλογής του νέου Γραμματέα και του Πολιτικού Συμβουλίου τις αμέσως επόμενες ημέρες. 

Οι νέοι συσχετισμοί που θα προκύψουν από τη σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής θα αποτελέσουν κρίσιμο παράγοντα για τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της επόμενης φάσης. 

Η στρατηγική της αυτόνομης πορείας 

Το Συνέδριο σφραγίστηκε από την απόφαση για τη μετατροπή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σε έναν αμιγώς ενιαίο πολιτικό φορέα. Πρόκειται για μια κίνηση στρατηγικής “θωράκισης” απέναντι στον εκλογικό νόμο αλλά και αντεπίθεσης, που επιτρέπει στο κόμμα να διεκδικήσει το εκλογικό μπόνους των 50 εδρών ως αυτοτελής σχηματισμός.  

Ο Νίκος Ανδρουλάκης και κορυφαία στελέχη έστειλαν το μήνυμα ότι το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στις ρίζες του ως κόμμα εξουσίας, αρνούμενο το ρόλο του «συμπληρώματος», με αυτόνομη πορεία και  αποκλείοντας σενάρια συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. 

Μηνύματα ανανέωσης και «κόφτες» 

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι τομές στο καταστατικό που αφορούν το όριο θητειών. Η επιλογή για ανώτατο όριο 5 θητειών στους βουλευτές και 3 στους ευρωβουλευτές αποτελεί ένα σαφές άνοιγμα στη νέα γενιά στελεχών, στέλνοντας παράλληλα ένα μήνυμα στην κοινωνία για «φρεσκάρισμα» του πολιτικού προσωπικού.  

Η ενσωμάτωση εκλεγμένων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (όπως ο Δήμαρχος Αθηναίων και οι Περιφερειάρχες) στην Κεντρική Επιτροπή δείχνει την πρόθεση να αξιοποιηθεί η «βάση» και το κόμμα να γίνει πιο ανοιχτό στην κοινωνία, με ισχυρότερη διασύνδεση με τις τοπικές δομές.  

Επόμενη εκλογική “πίστα” 

Η ολοκλήρωση των εργασιών σηματοδοτεί και την έναρξη ενός νέου, απαιτητικού κύκλου: αυτόν της προεκλογικής προετοιμασίας. Από σήμερα, τα στελέχη του κόμματος καλούνται να αποτιμήσουν τα αποτελέσματα του συνεδρίου και να οργανώσουν τη στρατηγική για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.  

Στο επίκεντρο τίθεται η ανάγκη για μια συντονισμένη, συλλογική προσπάθεια, ώστε το πολιτικό μήνυμα και το πρόγραμμα του κόμματος να φτάσουν σε κάθε γωνιά της χώρας. 

Το ζητούμενο για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι πλέον διττό: αφενός η διατήρηση της ενότητας που καταγράφηκε στο συνέδριο και αφετέρου η μετατροπή της οργανωτικής ανασυγκρότησης σε απτό πολιτικό και εκλογικό αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση, το συνέδριο στο Tae Kwon Do δεν αποτέλεσε απλώς μια εσωτερική διαδικασία, αλλά ένα σαφές σήμα επανεκκίνησης. Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να επανατοποθετηθεί δυναμικά στο πολιτικό σκηνικό, διεκδικώντας ρόλο πρωταγωνιστή στην επόμενη εκλογική «πίστα», με σαφές ιδεολογικό στίγμα και οργανωτική αναδιάταξη που φιλοδοξεί να μεταφραστεί σε εκλογική ενίσχυση.

Ράνια Τραγόμαλλου

Παρά τις διαφορετικές αφετηρίες και τις επιμέρους επιφυλάξεις και διαφοροποιήσεις, όλες οι πλευρές επέλεξαν χαμηλούς τόνους, επιδιώκοντας ομόφωνες αποφάσεις και διατυπώσεις που δεν θα αναζωπυρώσουν αντιπαραθέσεις. 

“Διαψεύστηκαν οι Κασσάνδρες”

Στελέχη του κόμματος επισημαίνουν ότι η εικόνα του συνεδρίου αποτέλεσε απάντηση σε όσους προεξοφλούσαν συγκρούσεις, τονίζοντας ότι προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της πολιτικής δυναμικής του κόμματος και η αναστροφή του κλίματος στην κοινωνία. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεδριακή διαδικασία κινήθηκε με αναφορές που θύμιζαν παλαιότερες εποχές: έμφαση στην ενότητα, σαφής αντιπολιτευτική γραμμή και ταυτόχρονα διακριτές προσωπικές στοχεύσεις.

Ο Κώστας Σκανδαλίδης έκανε λόγο για ένα συνέδριο που «στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων», επισημαίνοντας ότι, παρά τις προβλέψεις, «το ΠΑΣΟΚ για άλλη μια φορά έδειξε υπευθυνότητα, αυτοσυνείδηση, μια κοινή στάση όλων των τάσεων και των μελών του να πάμε ενωμένοι, δυνατοί», χαρακτηρίζοντας το συνέδριο ενότητας και συσπείρωσης.

Θητείες, όργανα και νέοι κανόνες 

Το βάρος της δεύτερης ημέρας έπεσε στην έγκριση των βασικών πολιτικών και οργανωτικών κειμένων. Με ομοφωνία εγκρίθηκαν η Διακήρυξη, οι πολιτικές θέσεις και το πρόγραμμα του κόμματος, ενώ με συντριπτική πλειοψηφία -και μόλις οκτώ αρνητικές ψήφους- πέρασαν οι αλλαγές στο Καταστατικό. 

Στις αποφάσεις περιλαμβάνεται η μετατροπή του ΠΑΣΟΚ σε ενιαίο κόμμα, με διασφάλιση της εκπροσώπησης των τάσεων, καθώς και συγκεκριμένες ρυθμίσεις για τα όρια θητειών: 

• έως πέντε πλήρεις θητείες για τους βουλευτές (20 χρόνια), 
• έως τρεις για τους ευρωβουλευτές (15 χρόνια) 
•  έως τέσσερις για τα ανώτατα συνδικαλιστικά όργανα (16 χρόνια).

Κεντρικό πολιτικό μήνυμα αποτέλεσε η ρητή απόρριψη κάθε σεναρίου συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία, θέση που υιοθετήθηκε ομόφωνα και αποτυπώνει τη στρατηγική αυτονομίας του κόμματος.

Ευρεία στήριξη στις καταστατικές αλλαγές

Παράλληλα, καθορίστηκε η σύνθεση της νέας Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής στα 271 μέλη και του Πολιτικού Συμβουλίου στα 23, ενώ προβλέπεται και η εκλογή 13 περιφερειακών συμβουλίων.

Παράλληλα αποσύρθηκε, έπειτα από έντονες αντιδράσεις, η πρόταση για διεξαγωγή συνεδρίου πριν από την εκλογή προέδρου.

Στις αλλαγές που εγκρίθηκαν περιλαμβάνεται διάταξη κατά την οποία στα αριστίνδην μέλη για την Κεντρική Πολιτική Επιτροπή που θα εκλεγεί, συμπεριλαμβάνονται και όσοι διετέλεσαν Γραμματείς του ΠΑΣΟΚ και παραμένουν στο κόμμα, ο δήμαρχος της πρωτεύουσας, καθώς επίσης και οι εκλεγμένοι περιφερειάρχες του ΠΑΣΟΚ. 

Η απάντηση Δούκα στον Ανδρουλάκη

Στο πεδίο των τοποθετήσεων, ο Χάρης Δούκας απάντησε στις αναφορές του προέδρου του κόμματος, χαιρετίζοντας τη δέσμευση κατά της συνεργασίας με τη ΝΔ. “Το πιο σημαντικό είναι ότι μετά το κείμενο που κατατέθηκε, η στρατηγική μας είναι πια εντός πραγματικότητας», σημείωσε δεικτικά ο δήμαρχος Αθηναίων.

 Όπως υπογράμμισε, «δεν ήρθαμε εδώ να σκοτωθούμε μεταξύ μας ούτε να μετρήσουμε κουκιά», τονίζοντας ότι ο στόχος είναι η εκλογική νίκη και η προοπτική διακυβέρνησης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Παύλος Γερουλάνος στάθηκε στην ανάγκη πολιτικής και προγραμματικής αυτονομίας, επισημαίνοντας ότι η σαφής απόρριψη σεναρίων συνεργασίας με τη ΝΔ είναι κρίσιμη όχι μόνο για το κόμμα αλλά και για τη χώρα, ενώ αναγνώρισε ως θετική την κατάληξη της σχετικής συζήτησης.

 “Σωστός ο Χάρης που επέμεινε. Σωστός ο πρόεδρος που το υιοθέτησε”, σχολίασε.

Ξεκάθαρες αποστάσεις από την ΝΔ

Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης έδωσε έμφαση στην ανάγκη καθαρής διαχωριστικής γραμμής «χωρίς αστερίσκους» με τη δεξιά και την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αναδεικνύοντας τη σημασία πολιτικής σαφήνειας.

Από την πλευρά της, η Άννα Διαμαντοπούλου υπογράμμισε ότι το κόμμα δεν πρέπει να εγκλωβίζεται σε εσωτερικές αντιπαραθέσεις, τονίζοντας πως «δεν δικαιούμαστε να ασχολούμαστε με συντροφικά μπαζούκας», ενώ επανέλαβε ότι θα συμβάλει συλλογικά στην πορεία του κόμματος.

Παράλληλα, ανακοίνωσε την υποψηφιότητα της για την Κεντρική Επιτροπή και την πρόθεσή της να είναι υποψήφια στις εθνικές εκλογές στον Νότιο Τομέα. 

Ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής Ανδρέας Σπυρόπουλος, στην αποχαιρετιστήρια τοποθέτησή του, έκανε λόγο για έναν «δύσκολο, απαιτητικό αλλά δημιουργικό κύκλο», τονίζοντας ότι «το ΠΑΣΟΚ είναι ξανά εδώ».

Κλείνοντας τον κύκλο των παρεμβάσεων, ιστορικά στελέχη του κόμματος έδωσαν τον ευρύτερο πολιτικό τόνο. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να θέσει ως στόχο τη νίκη και να διατηρήσει την αυτονομία του, ενώ ο Γιώργος Παπανδρέου ανέδειξε την ανάγκη βαθύτερων αλλαγών, σημειώνοντας ότι το κόμμα επιστρέφει «για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα».

“Τόπος στα νιάτα”

Μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της δεύτερης ημέρας καταγράφηκε με την ομιλία του Απόστολου Κακλαμάνη, ο οποίος, σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, επέλεξε να στείλει ένα σαφές μήνυμα.

Με λόγια που παρέπεμπαν σε αποχαιρετισμό, το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ έστειλε μήνυμα ανανέωσης,  Η φράση του «τόπο στα νιάτα» συμπύκνωσε το νόημα της παρέμβασης του, προκαλώντας έντονη συγκίνηση και με τους συνέδρους να τον καταχειροκροτούν όρθιοι, σε μια στιγμή με ισχυρό συμβολισμό για τη συνέχεια του κόμματος.

Με τις εργασίες να ολοκληρώνονται σήμερα και την εκλογή της νέας Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής να ακολουθεί, το ζητούμενο για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι η εικόνα ενότητας που καταγράφηκε να μεταφραστεί σε σταθερή πολιτική δυναμική την επόμενη ημέρα.

«Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι στόχος είναι «να κάνουμε τη λέξη “Δημοκρατία” ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα – και λυτρωτική για τους πολλούς».

Ο κ. Παπανδρέου ξεκαθάρισε ότι η πρότασή του δεν αποτελεί ένα κλασικό κομματικό πρόγραμμα, αλλά «πρόταση συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών», την οποία μάλιστα έθεσε ως βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε μελλοντική κυβερνητική συνεργασία.

Παράλληλα, όρισε τα «όρια» του διαλόγου με άλλες πολιτικές δυνάμεις, υποστηρίζοντας ότι «η διαφθορά δεν άνθισε επί ΠΑΣΟΚ», αλλά «άνθισε και ανθίζει επί ΝΔ», ενώ κατηγόρησε την παραδοσιακή Αριστερά ότι «επέλεξε να συγκαλύψει» αυτή την πραγματικότητα, κάνοντας λόγο για «εύκολο οπορτουνισμό σε βάρος της αλήθειας».

Οι τρεις άξονες των μεταρρυθμίσεων

Στην ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συνταγματικών αλλαγών, δομημένο σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Εθνικός πλούτος και επόμενες γενιές

Έμφαση δόθηκε στην ανάγκη συνταγματικής προστασίας της δημόσιας περιουσίας, με ρητή πρόβλεψη ότι αιγιαλοί, δάση και δημόσια γη δεν μπορούν να εκποιηθούν. Παράλληλα, πρότεινε τον μετασχηματισμό του Υπερταμείου σε έναν δημοκρατικά ελεγχόμενο αναπτυξιακό θεσμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διαγενεακή δικαιοσύνη, ζητώντας τη θεσμική κατοχύρωση του δικαιώματος των μελλοντικών γενεών σε ένα υγιές περιβάλλον.

2. Κοινωνική δικαιοσύνη και ευημερία

Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στη μείωση των ανισοτήτων, με πρόταση για υποχρεωτική «Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας» παράλληλα με τον κρατικό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, πρότεινε την ενίσχυση του δικαιώματος στην κατοικία και την ενέργεια, με σαφή προσανατολισμό προς τις ανανεώσιμες πηγές και την ενεργειακή αυτονομία της χώρας.

3. Εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή

Ο τρίτος άξονας περιλαμβάνει προτάσεις για συμμετοχική δημοκρατία, με θεσμοθέτηση συνελεύσεων πολιτών και ψηφιακών διαδικασιών διαβούλευσης.

Παράλληλα, εισηγήθηκε συνταγματικές εγγυήσεις για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, την προστασία από μαζική επιτήρηση και τη διασφάλιση της εκλογικής ακεραιότητας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στην ανάγκη ενίσχυσης της πολυφωνίας στα ΜΜΕ, της διαφάνειας μέσω συνταγματικής κατοχύρωσης της «Διαύγειας» και της αποκέντρωσης της εξουσίας προς τις τοπικές κοινωνίες.

«Σταθερότητα της αδικίας ή ασφάλεια δικαιωμάτων»

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Γιώργος Παπανδρέου άσκησε κριτική στο κυβερνητικό αφήγημα περί σταθερότητας, προειδοποιώντας ότι «η σταθερότητα της αδικίας δεν προστατεύει τον πολίτη, τον αποδυναμώνει».

Όπως σημείωσε, η πραγματική ασφάλεια δεν εξαντλείται στη στρατιωτική ισχύ, αλλά εδράζεται σε μια κοινωνία που επενδύει στην παιδεία, στα δικαιώματα και στη δημοκρατία.

«Η αληθινή ασφάλεια βρίσκεται σε μια κοινωνία που επενδύει στον άνθρωπο», υπογράμμισε, απορρίπτοντας παράλληλα τη λογική των «σωτήρων» και καλώντας σε μια νέα, συλλογική πολιτική κατεύθυνση με επίκεντρο τη δημοκρατική αναγέννηση της χώρας.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η ομιλία του ανέδειξε δύο βασικούς άξονες: την ανάγκη πολιτικής αλλαγής και τη σαφή διαχωριστική γραμμή από τη Νέα Δημοκρατία.

Τα μηνύματα εντός και εκτός

Από τα πρώτα λεπτά της ομιλίας του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έστρεψε τα βέλη του με σαφήνεια προς τη Νέα Δημοκρατία. Χωρίς να αφήνει  περιθώριο παρερμηνείας, φάνηκε να θέλει να αποτυπωθεί προς κυβέρνηση, αντιπολίτευση και εσωκομματικούς παρατηρητές πως το ΠΑΣΟΚ προχωρά αυτόνομα με στόχο τη νίκη στις εκλογές και όχι στη συγκυβέρνηση με την ΝΔ. 

«Όποιος πιστεύει ότι υπάρχει σενάριο συνεργασίας με αυτούς που οργάνωσαν την ηθική και πολιτική μου εξόντωση, βρίσκεται εκτός πραγματικότητας», είπε χαρακτηριστικά, απαντώντας έτσι και από το βήμα του συνεδρίου κυρίως στον Χάρη Δούκα αλλά και σε όσους έχουν αφήσει ανοιχτά ερωτήματα για συνεργασία με τη ΝΔ. 

Δείτε LIVE όσα συμβαίνουν στο Συνέδριο

Η ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη κύλησε  μεταξύ αιχμηρής κριτικής και πολιτικής δέσμευσης.  Κατήγγειλε το «αδίστακτο σύστημα διακυβέρνησης» της ΝΔ- από το σκάνδαλο των υποκλοπών μέχρι την τραγωδία των Τεμπών και τον ΟΠΕΚΕΠΕ-, που στηρίζεται, όπως τόνισε, σε παρακρατικούς μηχανισμούς, διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας.

Προσκλητήριο και δεσμεύσεις 

Δεν περιορίστηκε ωστόσο στην κριτική, αλλά παρουσίασε συγκεκριμένες δεσμεύσεις:

• Στεγαστικό πρόγραμμα για νέους και οικογένειες, με κοινωνικές κατοικίες και πλαφόν στα ενοίκια. 
• Προστασία πρώτης κατοικίας και ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια, με στόχο να σταματήσει η ασυδοσία των funds. 
• Στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων με 120 δόσεις για οφειλές στο δημόσιο. 
• Επαναφορά 13ου μισθού και Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης για εργαζόμενους. 
• Αφορολόγητο πετρέλαιο και φθηνή ενέργεια για αγρότες και κτηνοτρόφους, με αυστηρούς ελέγχους στις ελληνοποιήσεις. 
• Καθολική και δωρεάν προσχολική αγωγή και βρεφονηπιακή κάλυψη. 

«Χρέος μας είναι το συλλογικό θέλω της πολιτικής αλλαγής, να το μετατρέψουμε σε πολιτικό μπορώ», τόνισε, ενώ αναφέρθηκε σε κάθε κοινωνική ομάδα που πλήττεται από τις ανισότητες και την κυβερνητική αδιαφορία.

Κάθε παράγραφος της ομιλίας του Νίκου Ανδρουλάκη, ήταν ένα προσκλητήριο σε όλους τους πολίτες, ενώ έθεσε και το πολιτικό επίδικο: «Είτε θα αποδεχτούμε την κατάσταση όπως είναι και θα συμβιβαστούμεμε τις ανισότητες, τον φόβο και τον ευτελισμό των θεσμών, ή θα επιλέξουμε τον δρόμο της αξιοπρέπειας και της πολιτικής αλλαγής». 

“Children of the Revolution”

Η ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ διακόπτονταν από χειροκροτήματα και τα συνθήματα που ακούγονταν κυρίως από τη νεολαία. Το Τάε Κβον Ντο στο Φάληρο  είχε από νωρίς γεμίσει από τους σύνεδρους του ΠΑΣΟΚ και από παλιά και νέα στελέχη του κόμματος.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης μπήκε στην αίθουσα υπό τους ήχους του «Children of the Revolution», καλωσορίζοντας θερμά τους πρώην προέδρους Γιώργο Παπανδρέου και Ευάγγελο Βενιζέλο, καθώς και τα κορυφαία στελέχη της παράταξης. 

Ο εναγκαλισμός με τον Χάρη Δούκα καταγράφηκε τηλεοπτικά και φωτογραφικά. 

“Πηγαδάκια”, selfies και γκρίνιες

Πάντως τα «πηγαδάκια» είχαν αρχίσει να στήνονται από νωρίς, ενώ τα κινητά πήραν φωτιά με στελέχη και βουλευτές να φωτογραφίζονται ασταμάτητα.

Πολλά τα σχόλια για την παρουσία του Νικόλα Φαραντούρη και τα σενάρια προσέγγισης με τη Χαριλάου Τρικούπη. Η θερμή συνάντηση Παπανδρέου-Βενιζέλου τράβηξε το φωτογραφικό ενδιαφέρον, η παρουσία του Κώστα Λαλιώτη χαρακτηρίστηκε σταθερή και διακριτική, ενώ ο Κώστας Σκανδαλίδης επιχείρησε να δώσει τον τόνο ενότητας. 

Από την άλλη πλευρά τα χαμόγελα έλειψαν για τον Αντώνη Σαουλίδη, αφού δεν βρήκε κάρτα συνέδρου αν και είναι μέλος του απερχόμενου Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ. 

Την παράσταση ωστόσο έκλεψε ο μικρός Γιαννάκης Παπαστεφανάκης που συνοδευόταν από τον πατέρα του. Με το πλατύ χαμόγελό του,  βρέθηκε στην πρώτη σειρά και ο πρόεδρος του κόμματος δεν παρέλειψε να τον χαιρετήσει προσωπικά, κλέβοντας στιγμές τρυφερότητας μέσα στην πολιτική ατμόσφαιρα.

Η ψηφοφορία ξεκίνησε σήμερα από τις 7:00 το πρωί της Κυριακής και ήταν προγραμματισμένο αρχικά να διαρκέσει μέχρι τις 19:00 σε όλους τους δήμους της χώρας. Συνολικά 5.800 υποψήφιοι διεκδικούν 3.800 θέσεις σε μια διαδικασία που αναμένεται να καθορίσει τους συσχετισμούς ενόψει της τριήμερης συνεδριακής μάχης που θα διεξαχθεί 27- 29 Μαρτίου στο Στάδιο Ταε Κβο Ντο.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στελέχη που παρακολουθούν από κοντά τις διεργασίες σημειώνουν ότι η απόφαση δεν ήταν μια στιγμιαία αντίδραση αλλά η κατάληξη μιας μακράς περιόδου έντασης.  

“Πυροβολούσε τα πόδια του ΠΑΣΟΚ”

Η τελευταία τηλεοπτική του συνέντευξη θεωρήθηκε από την ηγεσία, το αποκορύφωμα δημόσιων παρεμβάσεων που δημιουργούσαν σύγχυση στο πολιτικό μήνυμα του κόμματος. 

«Η ενότητα δεν σημαίνει σιωπή στις διαφωνίες, αλλά κοινή κατεύθυνση προς τα έξω με στόχο την πολιτική αλλαγή», σημειώνει χαρακτηριστικά κομματικό στέλεχος με γνώση των συζητήσεων, αποτυπώνοντας τη λογική της συγκεκριμένης κίνησης.  

Πηγές της Χαριλάου Τρικούπη επιχείρησαν από την πρώτη στιγμή να αποσυνδέσουν τη διαγραφή από τις πολιτικές απόψεις του βουλευτή. Όπως υπογραμμίζουν «δεν διεγράφη για τις πολιτικές του απόψεις αλλά γιατί συστηματικά πυροβολούσε τα πόδια του ΠΑΣΟΚ όταν αναλαμβάνονταν κεντρικές πολιτικές πρωτοβουλίες που έφερναν σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση», υπογραμμίζουν . 

Ο αιφνιδιασμός και το “μήνυμα”

Το άκουσμα της απόφασης, που αιφνιδίασε την πλειοψηφία των στελεχών, ερμηνεύεται από κομματικούς παράγοντες και ως μήνυμα προς τις εστίες εσωκομματικής αμφισβήτησης ότι «η περίοδος ανοχής και αντοχής έχει τελειώσει» και οτι η ηγεσία φαίνεται αποφασισμένη να περιορίσει δημόσιες διαφοροποιήσεις που ενδέχεται να δημιουργήσουν εικόνα εσωκομματικής αστάθειας. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο του ως βασικού πόλου της αντιπολίτευσης. 

“Δεν μπορούσε να συνεχιστεί μια κατάσταση όπου η δημόσια εικόνα του κόμματος αποδομείται από μέσα», σημειώνουν χαρακτηριστικά κύκλοι του κόμματος. “Κάθε φορά που είχε δημόσιο βήμα, το αξιοποίησε αποκλειστικά και μόνο για να υπονομεύσει το ΠΑΣΟΚ και όχι για να υπερασπιστεί και να επικοινωνήσει στους πολίτες τις θέσεις του, το πρόγραμμα του, τους πολιτικούς του στόχους”, υπογραμμίζουν. 

Ήδη, πάντως, από τα τέλη Ιανουαρίου,  ο κ. Ανδρουλάκης είχε στείλει μήνυμα πειθαρχίας, τονίζοντας ότι «όποιος σύρει το χαλί είναι υπόλογος και σε εμένα και στον κόσμο της Δημοκρατικής Παράταξης». 

Η “ρελάνς”  

Η πολιτική ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω, όταν ο κ. Κωνσταντινόπουλος ανακοίνωσε ότι παραιτείται και από τη βουλευτική του έδρα, επιστρέφοντάς την στο κόμμα με το οποίο εκλεγόταν από το 2009 στην Αρκαδία. 

Η κίνηση αυτή ερμηνεύθηκε από πολλούς ως πολιτική απάντηση υψηλού συμβολισμού, καθώς τον έφερε στο επίκεντρο των πολιτικών εντυπώσεων. 

Στην πρώτη του αντίδραση μετά τη διαγραφή, ο πρώην πλέον βουλευτής υποστήριξε ότι τιμωρήθηκε επειδή «είπε την αλήθεια», κατηγορώντας την ηγεσία για αυταρχική στάση. «Η διαγραφή είναι το τελευταίο καταφύγιο μιας φοβικής ηγεσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Στην επιστολή με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη βουλευτική έδρα τόνισε ότι «οι βουλευτές υπηρετούν τον λαό και την παράταξη με την οποία εκλέγονται», προσθέτοντας ότι επιστρέφει «στην κανονικότητα της ζωής του», επιχειρώντας ταυτόχρονα να βάλει τέλος στα σενάρια μετακίνησής του σε άλλο πολιτικό χώρο.  

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό 

Η υπόθεση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από κορυφαία στελέχη. Ο Χάρης Δούκας τόνισε ότι «με τις διαγραφές και τις απειλές διαγραφών δεν αντιμετωπίζονται τα προβλήματα και δεν βελτιώνεται η εικόνα του ΠΑΣΟΚ». 

Από την πλευρά του ο Παύλος Γερουλάνος σημείωσε ότι η εξέλιξη θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, υπογραμμίζοντας πως «δεν είναι ώρα να γινόμαστε λιγότεροι αλλά περισσότεροι». 

Πιο ισορροπημένη στάση κράτησε η Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία χαρακτήρισε την υπόθεση «σοβαρό εσωτερικό θέμα», σημειώνοντας ωστόσο ότι η παράδοση της έδρας από τον διαγραφέντα βουλευτή αποτελεί «δείγμα πολιτικής αξιοπρέπειας» και ίσως δημιουργεί προϋποθέσεις για μελλοντική επαναπροσέγγιση. 

Ο Μιχάλης Κατρίνης από την πλευρά του επισήμανε ότι η κοινωνία ζητά από το ΠΑΣΟΚ να επικεντρωθεί στον στόχο της προοδευτικής διακυβέρνησης, προειδοποιώντας ότι η εσωστρέφεια -είτε προκύπτει από δημόσιες διαφωνίες είτε από πειθαρχικά μέτρα-δεν βοηθά το κόμμα να ανταποκριθεί σε αυτή την απαίτηση. 

Αιχμές και κραδασμοί

Οι κραδασμοί στο εσωτερικό, δυο εβδομάδες πριν από το συνέδριο, είναι έντονοι  και ανοίγουν έναν νέο κύκλο συζήτησης για τα όρια της εσωκομματικής αντιπαράθεσης αλλά και για τη στρατηγική της ηγεσίας ενόψει της επόμενης πολιτικής περιόδου. 

Η γλώσσα, μάλιστα που χρησιμοποιήθηκε από πηγές του κόμματος για το ζήτημα ήταν ιδιαιτέρως αιχμηρή καθώς γίνεται λόγος για «μάχες οπισθοφυλακών», «λευκή απεργία» και «προσωπική ατζέντα», αφήνοντας να διαφανεί ότι η σύγκρουση με τον διαγραφέντα βουλευτή είχε αποκτήσει έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά το τελευταίο διάστημα. 

Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι η τελευταία δημόσια παρέμβασή του έγινε την ώρα που το κόμμα επιχειρούσε να αναδείξει ζητήματα πολιτικής πίεσης προς την κυβέρνηση, όπως η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις παρακολουθήσεις και τα ζητήματα που έχουν τεθεί γύρω από τη λειτουργία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.

Η απόφαση πάντως προκάλεσε αντιδράσεις σε ένα ευρύ φάσμα στελεχών, ακόμη και από πρόσωπα που στο παρελθόν είχαν διαφωνήσει με τις δημόσιες παρεμβάσεις του πρώην βουλευτή. 

 Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση Κωνσταντινόπουλου βρίσκει το κόμμα σε μια περίοδο προετοιμασίας για το συνέδριο, το οποίο στη Χαριλάου Τρικούπη παρουσιάζεται ως βατήρας για τη μάχη των επόμενων εθνικών εκλογών. Μόνο που ο δρόμος είναι σπαρμένος με υπόγειες εντάσεις που κάθε τόσο “ανθίζουν”. 

Εν τω μεταξύ η εκλογή των συνέδρων, που ξεκινά αύριο, θεωρείται πρώτο τεστ ισχύος των διαφορετικών εσωκομματικών ρευμάτων και δείκτης της επιρροής που θα έχουν στα όργανα και στη διαμόρφωση της στρατηγικής του ΠΑΣΟΚ.

Κάθε ψήφος αναμένεται να ερμηνευτεί ως μήνυμα, και κάθε υποψήφιος σύνεδρος γίνεται κομμάτι του παζλ που θα καθορίσει πως το κόμμα θα πάει στη “μάχη” απέναντι στην κυβέρνηση.

Ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε την περσινή χρονιά χρονιά-ρεκόρ για τον ελληνικό τουρισμό, σημειώνοντας ότι οι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 9%, ενώ οι επισκέπτες έφτασαν τα 38 εκατομμύρια. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στους δέκα κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η τουριστική περίοδος επιμηκύνεται. Επισήμανε μάλιστα ότι τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο καταγράφηκαν πάνω από 10% περισσότερες αφίξεις σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, στοιχείο που, όπως είπε, δείχνει ότι η θετική δυναμική συνεχίζεται.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις και ειδικότερα στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι υπάρχουν δύο αντικρουόμενες εκτιμήσεις: η μία λέει ότι όλοι θα επηρεαστούν, ενώ η άλλη ότι χώρες όπως η Ελλάδα, που βρίσκονται μακριά από το επίκεντρο των εξελίξεων, όχι μόνο δεν θα πληγούν αλλά μπορεί και να ωφεληθούν. Σε κάθε περίπτωση, τόνισε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει ένα υψηλής ποιότητας και βιώσιμο τουριστικό προϊόν, ώστε η χώρα να αυξάνει σταθερά το μερίδιό της ανεξάρτητα από τις διεθνείς αναταράξεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προστασία του περιβάλλοντος, υπογραμμίζοντας ότι αυτό αποτελεί τον πραγματικό πλούτο της Ελλάδας. Όπως είπε, αν η χώρα χτίσει τα πάντα, η ίδια η περιουσία της θα χάσει την αξία της, ενώ μια υποβαθμισμένη περιοχή δεν μπορεί να αναπτυχθεί με υγιείς όρους. Σημείωσε ακόμη ότι όλη η συζήτηση για τον τουρισμό, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις δεν θα είχε νόημα αν είχε καταστραφεί το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας. Συνέδεσε, μάλιστα, τη βιώσιμη ανάπτυξη με τον βιώσιμο τουρισμό, τα υψηλότερα εισοδήματα και την ενίσχυση των δημόσιων εσόδων.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρθηκε επίσης στα έργα υποδομής στην Κρήτη, επισημαίνοντας ότι από τη Δαμάστα, κοντά στο Ηράκλειο, έχει εγκατασταθεί ο βασικός σταθμός μέσω του οποίου ηλεκτροδοτείται πλέον το νησί. Όπως είπε, η Κρήτη διαθέτει δύο διασυνδέσεις, μία μικρότερη από τα Χανιά προς την Πελοπόννησο και μία μεγάλη από την Αθήνα, έργο που -όπως σημείωσε- ξεκίνησε όταν ο ίδιος ήταν υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και πλέον έχει ολοκληρωθεί. Υπογράμμισε ότι πρόκειται για έργο με έντονο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, καθώς οδηγεί στο κλείσιμο των μονάδων στα Λινοπεράματα.

Στο πεδίο της αγοράς εργασίας, σημείωσε ότι η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 7,5% και ότι έχουν δημιουργηθεί 560.000 θέσεις εργασίας, αναγνωρίζοντας ωστόσο πως στον τουρισμό εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση επιδιώκει διακρατικές συμφωνίες τόσο για τον τουρισμό όσο και για τις αγροτικές εργασίες, ώστε να έρθει εργατικό δυναμικό από άλλες χώρες, με οργανωμένο τρόπο και κεντρική διαχείριση.

Για το ζήτημα των τιμών, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να επηρεάσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό, μπορεί όμως να παρέμβει απέναντι στην αισχροκέρδεια. Σε ό,τι αφορά τις ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις επιχειρήσεις και ότι οι τελικές κινήσεις θα εξαρτηθούν και από το τι θα αποφασιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπενθύμισε ότι πέρσι η μείωση των λιμενικών τελών κατά 50% συνέβαλε στη μείωση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, ενώ στάθηκε και στη δεκαετή εξαίρεση που έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα στο πλαίσιο της πράσινης πολιτικής της ΕΕ για ακτοπλοΐα και αεροπλοΐα.

Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης η διευθύνουσα σύμβουλος της Grecotel Μάρι Δασκαλαντωνάκη, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Ομίλου IOGR (SKY express) Ιωάννης Γρύλος, ο εκτελεστικός πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Attica Group Κυριάκος Μάγειρας και ο CEO της AVIS Greece Ανδρέας Ταπραντζής.ρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις επιχειρήσεις και ότι οι τελικές κινήσεις θα εξαρτηθούν και από το τι θα αποφασιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπενθύμισε ότι πέρσι η μείωση των λιμενικών τελών κατά 50% συνέβαλε στη μείωση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, ενώ στάθηκε και στη δεκαετή εξαίρεση που έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα στο πλαίσιο της πράσινης πολιτικής της ΕΕ για ακτοπλοΐα και αεροπλοΐα.

Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης η διευθύνουσα σύμβουλος της Grecotel Μάρι Δασκαλαντωνάκη, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Ομίλου IOGR (SKY express) Ιωάννης Γρύλος, ο εκτελεστικός πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Attica Group Κυριάκος Μάγειρας και ο CEO της AVIS Greece Ανδρέας Ταπραντζής.

Ο κ. Μάντζος κατηγορεί ευθέως την Κυβέρνηση για αποτυχία στην ενεργειακή πολιτική, επισημαίνοντας ότι οι επιλογές της οδηγούν σε ενεργειακή φτώχεια, καθώς το δίκτυο μοιράζεται σε λίγους ισχυρούς παίκτες αποκλείοντας τους μικρούς παραγωγούς. Παράλληλα, αναφέρεται με σκληρά λόγια στα φαινόμενα αδιαφάνειας και διαφθοράς, τονίζοντας ότι η ΝΔ προσεγγίζει το κράτος ως «λάφυρο», με αποτέλεσμα το κράτος δικαίου να πλήττεται από την κομματική σκοπιμότητα. Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, ξεκαθαρίζει ότι ο διάλογος με την Τουρκία δεν μπορεί να εξαντλείται σε συμβολισμούς επισκέψεων, αλλά απαιτεί σαφή εθνική στρατηγική και απτά αποτελέσματα.

Θέτοντας το ΠΑΣΟΚ σε τροχιά αυτόνομης και ανοδικής πορείας, ο Δημήτρης Μάντζος υποστηρίζει ότι το συνέδριο του κόμματος θα αποτελέσει τον «βατήρα» για να οδηγηθεί η Νέα Δημοκρατία στα έδρανα της αντιπολίτευσης.

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

-Κύριε Μάντζο, το τελευταίο διάστημα τα εθνικά θέματα βρίσκονται σχεδόν καθημερινά στην επικαιρότητα. Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τουρκία είχε θετικό η αρνητικό πρόσημο;

Η εξωτερική πολιτική δεν προσφέρεται για μικροκομματική εκμετάλλευση. Κάθε δίαυλος επικοινωνίας με την Τουρκία είναι κατ’ αρχήν θετικός, εφόσον όμως στηρίζεται σε σαφή εθνική στρατηγική και σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ιδίως όσον αφορά στη μοναδική προς επίλυση διαφορά, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το ζητούμενο δεν είναι οι συμβολισμοί των επισκέψεων, αλλά τα απτά αποτελέσματα: αποκλιμάκωση της έντασης, πρόοδος σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και σαφές πλαίσιο διαλόγου. Ο διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας οφείλει να συνεχιστεί, χωρίς αυταπάτες, με ρεαλισμό και απόλυτη επίγνωση των θέσεων της άλλης πλευράς.

Δυστυχώς, η σημερινή Κυβέρνηση έχει αποτύχει στην ενεργειακή πολιτική αποκλείοντας ουσιαστικά τις ενεργειακές κοινότητες και τους μικρούς παραγωγούς από το δίκτυο

Η χώρα μας οφείλει πάντα να βλέπει τον χάρτη από ψηλά. Με έγκαιρη πληροφόρηση και ανάλυση δεδομένων σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως τον ρόλο της Τουρκίας, σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, από την Αίγυπτο ως τη Συρία και τις περιοχές των Κούρδων.

Σε έναν κόσμο ολοένα και πιο αβέβαιο, η συναντίληψη στην εθνική υψηλή στρατηγική είναι αναγκαία. Οφείλουμε να τη διαμορφώσουμε.

-Η πολιτική για την ενέργεια που ακολουθεί η κυβέρνηση, δηλαδή ο λεγόμενος «κάθετος άξονας» και οι εξορύξεις βρίσκουν σύμφωνο το ΠΑΣΟΚ; Είναι στη σωστή κατεύθυνση;

Για εμάς, η ενεργειακή πολιτική οφείλει να υπηρετεί τρεις στόχους: ενεργειακή ασφάλεια, χαμηλό κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις και πράσινη μετάβαση με κοινωνική δικαιοσύνη. Δυστυχώς, η σημερινή Κυβέρνηση έχει αποτύχει και στους τρεις. Αποκλείοντας ουσιαστικά τις ενεργειακές κοινότητες και τους μικρούς παραγωγούς από το δίκτυο, που μοιράζεται σε λίγους ισχυρούς παίκτες, διαμορφώνει συνθήκες ενεργειακής φτώχειας και κλειστής αγοράς.

Νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγρότες πληρώνουν δυσανάλογα υψηλή τιμή ρεύματος σε σχέση με την αγοραστική τους δύναμη. Εξ άλλου, όσον αφορά στις μεγάλες επενδύσεις, προφανώς αυτές είναι αναγκαίες, όμως έχουν καθυστερήσει απελπιστικά από το 2011 που η Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ τις σχεδίασε, με συνέπεια απώλεια αξίας των ορυκτών πόρων, εξ αιτίας των πράσινων στόχων της ΕΕ.

Η Κυβέρνηση ΝΔ εκείνη που χαρακτηρίζεται πλέον από αδιαφάνεια, ευνοιοκρατία και περιστατικά διαφθοράς. Αυτή η ατιμωρησία οφείλει να λάβει τέλος

Ο λεγόμενος «κάθετος άξονας» διασύνδεσης μπορεί να ενισχύσει τη γεωπολιτική θέση της χώρας, εφόσον εντάσσεται σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ελλάδας.

Άλλωστε, ενεργειακός κόμβος δεν θα γίνει η χώρα μόνο με LNG και εξορύξεις, αλλά με πράσινη ενέργεια, κάτι που απαιτεί επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση. Ως ΠΑΣΟΚ, στηρίζουμε ένα ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα με έμφαση στις ΑΠΕ με ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό και σε συνθήκες διαφάνειας και ενεργειακής δημοκρατίας.

-Τα σκάνδαλα, που παρακολουθούμε να αποκαλύπτονται το τελευταίο διάστημα, έχουν πολιτική απόχρωση; Ρωτώ γιατί είδαμε πολλές αντιπαραθέσεις εντός της Βουλής για τον αν είναι «μπλε» ή «πράσινα» κάποια από αυτά.

Θέλω να είμαι σαφής. Ποτέ δεν εφηύραμε σκάνδαλα ή υποθέσεις φανταστικές για να πλήξουμε την Κυβέρνηση. Προτιμούμε την πολιτική αντιπαράθεση πάνω στις ιδέες και τις προτάσεις μας. Θα θέλαμε το κράτος δικαίου να μείνει αλώβητο από την κομματική διαπάλη. Όμως είναι η Κυβέρνηση ΝΔ εκείνη που χαρακτηρίζεται πλέον από αδιαφάνεια, ευνοιοκρατία και περιστατικά διαφθοράς. Όλα πηγάζουν από μια στρεβλή προσέγγιση σε ένα κράτος – «λάφυρο», όπου το κόμμα που κυβερνά κάνει ό,τι θέλει για όποιον θέλει, ελεύθερα και ασύδοτα.

Ενεργειακός κόμβος δεν θα γίνει η χώρα μόνο με LNG και εξορύξεις, αλλά με πράσινη ενέργεια, κάτι που απαιτεί επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση

Αυτή η ατιμωρησία οφείλει να λάβει τέλος. Η δημοκρατία έχει τη δύναμη, αρκεί οι θεσμοί της να αφεθούν να λειτουργήσουν ανεμπόδιστα. Όσον αφορά στην απόπειρα εξίσωσης και συμψηφισμών, από μια Κυβέρνηση που κυβερνά ήδη επτά χρόνια, αυτή δεν στέκει σε καμία λογική. Η Κυβέρνηση ΝΔ είναι αυτή που έχει την ευθύνη για ελέγχους σε όλα τα πεδία της δημόσιας διοίκησης άρα έχει και την αντικειμενική ευθύνη για όσα συμβαίνουν. Η προσπάθεια να μετακυλίσουν τις ευθύνες στο ΠΑΣΟΚ δεν πείθει κανέναν και αντιθέτως εξοργίζει τους πολίτες που βλέπουν πως κάθε τρεις και λίγο ένα νέο σκάνδαλο απασχολεί την επικαιρότητα για το οποίο η κυβέρνηση ως εκ θαύματος ποτέ δεν ξέρει, ποτέ δεν είδε, ποτέ δεν γνωρίζει τίποτα. Δεν πείθουν, πλέον, ούτε τον καθρέφτη τους.

-Το ΠΑΣΟΚ για κάποιους λόγους δεν απορροφά την μείωση της επιρροής κομμάτων όπως π.χ. ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ. Πού οφείλεται αυτό κατά τη γνώμη σας;

Η πολιτική δεν λειτουργεί με αυτόματες μετακινήσεις ψηφοφόρων, στη λογική των «συγκοινωνούντων δοχείων». Θα ήταν πολύ απλό αλλά και πολύ επιφανειακό. Η φθορά ενός κόμματος δεν συνεπάγεται αυτόματα ενίσχυση ενός άλλου. Απαιτείται αξιοπιστία, ανανέωση προσώπων και σαφές πολιτικό στίγμα -όλα όσα προσπαθούμε και κάνουμε, με ακόμη μεγαλύτερη δυναμική, στην πορεία προς το συνέδριο αλλά και μετά από αυτό.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής οικοδομεί σταθερά την αυτόνομη πορεία του, με προγραμματικό λόγο και υπεύθυνη αντιπολίτευση. Η διεύρυνση του χώρου μας με προοδευτικούς και δημοκράτες πολίτες, με δυνάμεις της κοινωνικής αντιπολίτευσης, είναι ένα ιστορικό στοίχημα για την ενίσχυση της Δημοκρατικής Παράταξης.

Πιστεύουμε ότι μέσα από συνεπή δουλειά και προτάσεις για την καθημερινότητα των πολιτών, η δυναμική μας θα ενισχυθεί. Αυτό εξ άλλου είναι που βλέπουμε και στην κοινωνία. Όπου βρισκόμαστε, είναι διάχυτο το αίτημα για πολιτική αλλαγή, αίτημα ισχυρό, δεσμευτικό, που σκοπεύουμε να υλοποιήσουμε.

-Από το συνέδριο του κόμματος στα τέλη Μαρτίου τι προσδοκίες έχετε; Υπάρχει περίπτωση να βγει λαβωμένο το ΠΑΣΟΚ;

Το ΠΑΣΟΚ θα βγει ενισχυμένο και ενωμένο από το συνέδριο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό. Όλα τα στελέχη μας δουλεύουν προς αυτή την κατεύθυνση και το γνωρίζω καλά. Πολλές φορές εκφράζονται διαφορετικές απόψεις, πάντα όμως στον βωμό της σύνθεσης και με το βλέμμα στραμμένο στον κοινό μας στόχο: την πολιτική αλλαγή.

Πιστεύουμε ότι μέσα από συνεπή δουλειά και προτάσεις για την καθημερινότητα των πολιτών, η δυναμική μας θα ενισχυθεί

Η πορεία προς το συνέδριο χαρακτηρίζεται από πυκνό και έντονο προσυνεδριακό διάλογο, με σαφή περιφερειακό σχεδιασμό. Πραγματικά, γυρίσαμε και γυρίζουμε όλη την Ελλάδα, συζητήσαμε με τους πολίτες, διαγνώσαμε προβλήματα και διαμορφώσαμε λύσεις.

Όλα όσα συγκεντρώσαμε αποτελούν σπάνιο πλούτο για το συνέδριο. Θα μας δώσουν τη δύναμη να μετατρέψουμε το συνέδριο σε ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός, κοινωνικής και όχι εσωκομματικής αναφοράς, σε έναν βατήρα για να πραγματοποιήσουμε το άλμα προς τα εμπρός. Το συνέδριό μας δεν αποτελεί το τέλος αλλά την αρχή, την αρχή μιας διαδρομής που θα οδηγήσει την Νέα Δημοκρατία στα έδρανα της αντιπολίτευσης, για να μπορέσει ο λαός μας να ανασάνει ξανά.

Ράνια Τραγόμαλλου

Αυτή η εσωτερική ένταση μπορεί να μην είναι εκρηκτική και ανεξέλεγκτη , είναι όμως υπαρκτή και αρκετή ώστε να παράγει πολιτικό αποτύπωμα.

Η «μάχη» μετά τη συνεδρίαση

Η τελευταία συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας χαρακτηρίστηκε από συμμετέχοντες  “σαφώς πιο ήρεμη σε σχέση με την προηγούμενη” , ωστόσο, οι τόνοι δεν ήταν χαμηλοί. Και κυρίως, η πραγματική σύγκρουση εκδηλώθηκε μετά το τέλος της διαδικασίας.

Κύκλοι της Χαριλάου Τρικούπη  υποστήριξαν ότι στα μέσα ενημέρωσης διοχετεύθηκαν διάλογοι που δεν έγιναν ποτέ. «Ανύπαρκτοι διάλογοι» ήταν η φράση που χρησιμοποιήθηκε, με σαφή αιχμή προς την πλευρά του Χάρη Δούκα.

Σύμφωνα με όσα κυκλοφόρησαν, ο Δήμαρχος Αθηναίων στην τοποθέτηση του κινήθηκε σε τρεις άξονες:

• Έμφαση στην ανάγκη να μην «ποινικοποιείται» η διαφωνία και να διασφαλίζεται σεβασμός προς όλα τα στελέχη.
• Αμφισβήτηση της επιλογής για την ανάδειξη συνέδρων με αναφορά στη λειτουργία των μητρώων και στην ταυτότητα του κόμματος ως «κόμμα μελών».
• Επισήμανση ότι δημόσιες αιχμές πριν την ολοκλήρωση των οργάνων ενισχύουν την εικόνα εσωστρέφειας.

Ωστόσο, πηγές της Χαριλάου Τρικούπη τόνισαν  ότι ουδέποτε διατυπώθηκαν με αυτό τον τρόπο οι αιτιάσεις περί «ανύπαρκτων μητρώων» ούτε  αποδόθηκε στον Νίκο Ανδρουλάκη  προσωπική ευθύνη για εσωστρέφεια, κοινώς υποστηρίζουν ότι δεν ειπώθηκε η φράση “με τις αιχμές σου παράγεις εσωστρέφεια”.  Έκαναν λόγο  για μια αφήγηση που δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κλίμα της αίθουσας.

Από την άλλη πλευρά, συνεργάτες του Χάρη Δούκα επέμειναν  ότι τα όσα δημοσιοποιήθηκαν  αποτυπώνουν το πνεύμα και το περιεχόμενο της παρέμβασής του. Θεωρούν μάλιστα ότι η διαρροή περί «ανύπαρκτων διαλόγων» επιχειρεί να απαξιώσει μια θεσμική διαφωνία.

Έτσι, η διαφωνία απέκτησε δεύτερο επίπεδο: όχι μόνο για το τι συζητήθηκε, αλλά και για το ποια εκδοχή της συζήτησης θα κυριαρχήσει δημόσια.

Το κλίμα: αυστηρό μήνυμα, θεσμικές ενστάσεις

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε εξαρχής έναν τόνο θεσμικής αυστηρότητας. Η κεντρική ιδέα που μετέφερε ήταν ότι το κεφάλαιο των  εσωκομματικών εκλογών έχει κλείσει  και ότι το κόμμα οφείλει να κινηθεί ενιαία προς τις εθνικές εκλογές.  Το μήνυμα είχε χαρακτήρα πειθαρχίας: τα όργανα πρέπει να λειτουργούν με σεβασμό και οι αποφάσεις να γίνονται αποδεκτές χωρίς υπαινιγμούς.

Στο ζήτημα των συνέδρων, η γραμμή της ηγεσίας  συνοψίζεται στην ανάγκη για ένα μεγάλο, ανοιχτό και αντιπροσωπευτικό σώμα, με κατανομή που αποτυπώνει την εκλογική δυναμική του κόμματος.

Συνεργάτες του προέδρου του κόμματος επιμένουν ότι η πρόταση δεν συνιστά «τεχνοκρατικό μηχανισμό», αλλά πολιτική επιλογή διαφάνειας και σαφήνειας, ώστε να κλείσουν οι υπαινιγμοί περί ελέγχου του Συνεδρίου. Το μήνυμα, όπως μεταφέρεται, ήταν διπλό: σεβασμός στα όργανα και καθαρός προσανατολισμός προς την κοινωνία.

Από την πλευρά Δούκα, περιγράφουν την παρέμβασή του ως πολιτική και θεσμική, όχι προσωπική.  Το επιχείρημα που αναδεικνύεται είναι ότι η διαδικασία εκλογής συνέδρων πρέπει να συνδέεται ευθέως με τη βάση των μελών και να μην δημιουργεί αμφιβολίες ως προς τη θεσμική συνέχεια του κόμματος.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επισήμανση περί αποφυγής διατυπώσεων που μπορεί να ερμηνευθούν ως αιχμές προς εσωτερικές τάσεις.  Δεν πρόκειται – όπως λένε – για αμφισβήτηση της ηγεσίας, αλλά για υπεράσπιση ενός μοντέλου λειτουργίας που ενισχύει τη συλλογικότητα.

Οι προσπάθειες αποσυμπίεσης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Άννα Διαμαντοπούλου επιχείρησε δημόσια να χαμηλώσει τους τόνους. Με παρέμβασή της μίλησε για μια πεντάωρη συνεδρίαση με διαφωνίες αλλά και συνθέσεις, απορρίπτοντας το αφήγημα περί «εμφυλίου». 

Με τους όρους «θόρυβος και κουτσομπολιά»  που χρησιμοποίησε περιέγραψε τη συζήτηση μετά τις διαρροές.  Αυτό που αποτυπώθηκε στο μήνυμα της ήταν ότι η πολιτική παράγεται μέσα από συγκρούσεις, αλλά δεν μπορεί να αναλώνεται σε εσωτερικές εντυπώσεις.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Παύλος Γερουλάνος, ο οποίος απέφυγε τις διαρροές,  επεσήμανε ότι η δημοσιοποίηση επιμέρους απαντήσεων και αιχμών μετά το τέλος της συνεδρίασης δεν βοηθά την εικόνα της παράταξης, προεξοφλώντας έναν νέο κύκλο διαρροών.

Το πραγματικό  διακύβευμα

Η αντιπαράθεση για τα μητρώα και τους συνέδρους λειτουργεί ως επιφάνεια. Από κάτω βρίσκεται ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα: Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να συνδυάσει οργανωτική συνοχή με ανοιχτή πολιτική συζήτηση χωρίς να δίνει εικόνα αστάθειας;

Η ηγεσία επιδιώκει να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας και προγραμματικής ετοιμότητας απέναντι στη ΝΔ, σε ένα περιβάλλον που κυοφορεί διαρκώς εσωτερική ένταση και συνοδεύεται  από διαρροές και αντικρουόμενες αφηγήσεις.

Το Συνέδριο, αναδεικνύεται σε τεστ πολιτικής ωριμότητας. Αν η παράταξη καταφέρει να μετατρέψει τη διαφωνία σε σύνθεση, θα ενισχύσει την εικόνα της ως δύναμης διακυβέρνησης. Αν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή κύκλο διαρροών, θα επιβεβαιώσει όσους μιλούν για χρόνια εσωστρέφεια.

Το ζήτημα πλέον δεν είναι να κριθεί  η φόρμουλα των συνέδρων αλλά  αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να περάσει από τη διαχείριση των εσωτερικών ισορροπιών στη διαμόρφωση καθαρής πολιτικής πρότασης για την επόμενη ημέρα.  Και αυτό είναι ένα στοίχημα που υπερβαίνει τα πρόσωπα.