Ο ίδιος ο Στέφανος Κασσελάκης είναι, άλλωστε, πρώην (πρόεδρος) ΣΥΡΙΖΑ, ασχέτως εάν στα (πιο) νεανικά του χρόνια έγραφε ύμνους για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και είχε, κατά δήλωσή του, δεχτεί πρόταση να γίνει υπουργός του. Στην σύντομη θητεία του στην Κουμουνδούρου είχε υιοθετήσει μετ΄ εγκωμίων το κυβερνητικό παρελθόν του ΣΥΡΙΖΑ, μεταξύ των οποίων και τη Συμφωνία των Πρεσπών. Μία αναζήτηση στο Google οδηγεί εύκολα στις δηλώσεις του για την ιστορική συμφωνία.

Ο Στέφανος Κασσελάκης καλωσόρισε τον Μιχάλη Χουρδάκη στο Κίνημα Δημοκρατίας και τον έχρισε εκπρόσωπο Τύπου.

Ως γνωστόν, οι εκπρόσωποι Τύπου έχουν το πλεονέκτημα της προβολής, έχουν, όμως, και ένα σημαντικό μειονέκτημα. Δεν έχουν “προσωπικές απόψεις”, δεδομένου ότι επί 24ώρου βάσεως είναι εντεταλμένοι να μεταφέρουν την επίσημη άποψη του κόμματος.

Η επίσημη άποψη του κόμματος ως προς τη Συμφωνία των Πρεσπών παραμένει -εάν δεν έχει αλλάξει κάτι, οπότε ας μας το πουν- αυτή που έχει εκφέρει επανειλημμένα ο πρόεδρός του (και πρώην πρόεδρος ΣΥΡΙΖΑ), περιέχεται, δε, στην ιδρυτική διακήρυξή του και επισημαίνεται δεόντως και από τους βουλευτές που τον ακολούθησαν.

Άρα, ο εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος Δημοκρατίας: α. εκφράζει την επίσημη άποψη του κόμματος, β. δεν έχει “προσωπικές απόψεις”. Εν προκειμένω, ο Μιχάλης Χουρδάκης οφείλει να έχει την ίδια άποψη με τον πρόεδρο του κόμματος στο οποίο προσχώρησε αυτοβούλως και έγινε εκπρόσωπός του.

Ο κ. Χουρδάκης, λοιπόν, ερωτηθείς σχετικά σε τηλεοπτικό σταθμό- προπύργιο των “μακεδονομάχων”, δήλωσε πως ταυτίζεται με απόψεις του Κυριάκου Βελόπουλου ως προς τη Συμφωνία των Πρεσπών. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, συνεπής ως προς τούτο, έχει καταστήσει σαφές εδώ και χρόνια ότι θεωρεί την εν λόγω συμφωνία “προδοτική”. Είπε, μάλιστα, συγκεκριμένα:

«…ακούω πολύ προσεκτικά μία πρόταση νόμου που κατέθεσε ο κ. Βελόπουλος και πήρα στα χέρια μου χθες. Λέει ότι οι γείτονες έχουν παραβιάσει πάνω από 550 φορές τη Συμφωνία των Πρεσπών. Υπάρχει πρόταση της Ελληνικής Λύσης να συνυπογράψουμε όλοι οι βουλευτές αυτή την πρόταση για ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών. Θα το μελετήσω και θα το εισαγάγω στα όργανα του κόμματος. Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι υπάρχει συμφωνία διακρατική που δεν μπορεί να ακυρωθεί, γιατί το λέει μέσα η συμφωνία, ότι δεν αλλάζει».

Ο κ. Χουρδάκης δικαιούται να είναι όσο άσχετος επιθυμεί σχετικά με τι ισχύει σε τέτοιες διεθνείς συμφωνίες, δικαιούται ακόμα να μην λαμβάνει υπόψη του ότι διεθνείς συνθήκες που -κατά την άποψή του- δύνανται να αλλάζουν οδηγούν σε αναθεωρητισμό. Κάτι το οποίο θα μπορούσε να ισχυριστεί και ο Ερντογάν για τη συνθήκη της Λωζάννης και οιοσδήποτε άλλος. Κάτι θα έχει ακούσει και για τον Παναμά, τον Καναδά, την Γροιλανδία, αλλά θα του διέφυγαν οι συνειρμοί.

Δικαιούται ακόμα και να “φλερτάρει” με την ιδέα της ταύτισης με τον Κυριάκο Βελόπουλο. Περί (πολιτικής) ορέξεως …κολοκυθόπιτα.

Δύο τινά, ωστόσο, μπορεί να συμβαίνουν: ή το Κίνημα Δημοκρατίας και ο Στέφανος Κασσελάκης σκέπτονται να συνεργαστούν με τον Βελόπουλο για να ακυρώσουν τη Συμφωνία των Πρεσπών, άρα την θεωρούν “προδοτική”, ή ο κ. Χουρδάκης είναι ο πρώτος στην πολιτική ιστορία εκπρόσωπος Τύπου που μπορεί να έχει “προσωπικές απόψεις” στη Μακεδονία όπου εκλέγεται (Α’ Θεσσαλονίκης), και τις επίσημες απόψεις του κόμματός του όταν περνάει τη Λάρισα ερχόμενος στην Αθήνα.

Συμπληρωματικά: Ερωτηθείς από τον Δημήτρη Κουκλουμπέρη (Αθήνα 9,84) για το πεδίο των πιθανών συνεργασιών στο οποίο θα μπορούσε να ασκηθεί μελλοντικά το κόμμα που εκπροσωπεί, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν αποκλείει κανένα άλλο κόμμα. Δηλαδή, και τον Βελόπουλο, και τη Ν.Δ; Ακόμα χειρότερα. Όταν ρωτήθηκε από τον καλό συνάδελφο για το εάν αυτό περιλαμβάνει ακόμα και τον ΣΥΡΙΖΑ (των… “πραξικοπηματιών”, κατά Κασσελάκη), απάντησε με ένα ξερό “θα δούμε”.

Βρήκε εκπρόσωπο Τύπου “διαμάντι” ο Στέφανος Κασσελάκης, ή, μήπως, είναι τόσο εύπλαστη η πολιτική πλατφόρμα του νέου κόμματος; Το ζήτημα, πάντως, θα γίνει ανέκδοτο, ακόμα κι αν ο επιεικής αρχηγός δώσει στον εκπρόσωπο Τύπου μια …δεύτερη ευκαιρία.

Ευτυχώς, η Κυριακή Μάλαμα προσπάθησε να σώσει την …τιμή των όπλων. «Ο συνάδελφος Μιχάλης Χουρδάκης δήλωσε ενάντιος στην Συμφωνία των Πρεσπών και μάλιστα υπογράμμισε ότι μελετά πρόταση νόμου του Βελόπουλου επί του θέματος. Ξεκαθαρίζω τη θέση μου ως ανεξάρτητη βουλευτής Χαλκιδικής ότι: Πρώτον, η Συμφωνία των Πρεσπών είναι παρακαταθήκη για τη χώρα και τη Βόρεια Ελλάδα. Δεύτερον, δεν επιθυμώ καμία σχέση με το κόμμα Βελόπουλου ή οτιδήποτε άλλο σχετίζεται μαζί του». Κι αυτή είναι καθαρή θέση και όχι “προσωπική άποψη”…

Τελικά, ο κ. Χουρδάκης πήρε το βραβείο της πιό σύντομης θητείας εκπροσώπου Τύπου. Εξαναγκάστηκε σε παραίτηση μετά τον θόρυβο. Όλα πρίμα…

Η νέα διπλωματική κρίση μεταξύ των δύο χωρών ξέσπασε όταν η νέα Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Gordana Siljanovska-Davkova, η οποία προέρχεται από το εθνικιστικό κόμμα VMRO-DPMNE, αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει το επίσημο όνομα της χώρας κατά την ορκωμοσία της στις 12 Μαΐου.

Η Siljanovska αποκάλεσε τη χώρα «Μακεδονία» αντί για Βόρεια Μακεδονία, την επίσημη συνταγματική ονομασία μετά τη συμφωνία για την αλλαγή του ονόματος του 2018 με την Ελλάδα, αλλιώς γνωστή ως Συμφωνία των Πρεσπών.

Το περιστατικό προκάλεσε αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, με πολλούς να φοβούνται την αναζωπύρωση μιας διαμάχης που θεωρείται ανοιχτή πληγή για την περιοχή των Βαλκανίων.

Ο ηγέτης του VMRO-DPMNE, Χριστιάν Μίτσκοσκι, τροφοδότησε επίσης τη φωτιά, δηλώνοντας ότι θα αποκαλούσε τη χώρα του όπως θέλει.

Ο Μίτσκοσκι κάλεσε μάλιστα την Ελλάδα να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο, όπως προβλέπει το άρθρο 19 της Συμφωνίας, σε περίπτωση που θεωρήσει ότι αυτό παραβιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Η Συμφωνία των Πρεσπών άνοιξε τον δρόμο για την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ και την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών στην ΕΕ.

Ωστόσο, εν μέσω μιας νέας κρίσης, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης (Νέα Δημοκρατία, ΕΛΚ) απείλησε να ασκήσει βέτο στην πορεία της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ εάν τα Σκόπια δεν τηρήσουν τη συμφωνία για την αλλαγή του ονόματος.

Ο Έλληνας ηγέτης τόνισε επίσης ότι τρία εκκρεμή πρωτόκολλα συνεργασίας που αποτελούν μέρος της Συμφωνίας των Πρεσπών, τα οποία το κυβερνών κόμμα απέφυγε να το κάνει λόγω της αντίθεσης ορισμένων σκληροπυρηνικών στις τάξεις του, δεν θα περάσουν από τη Βουλή.

«Αν κάποιος πιστεύει ότι μπορεί να αγνοήσει τη Συμφωνία των Πρεσπών, να γνωρίζει ότι ο δρόμος του προς την Ευρώπη θα παραμείνει κλειστός και ότι τα πρωτόκολλα δεν θα επικυρωθούν εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση με όσα ορίζει η Συμφωνία», είπε ο Μητσοτάκης.

Το ελληνικό σοσιαλιστικό κόμμα Πασόκ, το οποίο κατέχει την τρίτη θέση στις δημοσκοπήσεις, δήλωσε επίσης ότι δεν θα δώσει το πράσινο φως για την επικύρωση των εκκρεμών πρωτοκόλλων.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει ότι «όλα τα μέρη» πρέπει να τηρήσουν τη συμφωνία.

«Οι σχέσεις καλής γειτονίας και η περιφερειακή συνεργασία παραμένουν ουσιαστικές για τη διαδικασία της διεύρυνσης. Οι υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες πρέπει να εφαρμοστούν καλή τη πίστη από όλα τα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Συμφωνίας των Πρεσπών μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Ελλάδας», δήλωσε στο Euractiv εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τα τρία πρωτόκολλα που εκκρεμούν

Η επικύρωση των τριών πρωτοκόλλων έχει πυροδοτήσει πολιτική αντιπαράθεση στην Αθήνα.

Τα πρωτόκολλα, που αποτελούν μέρος της Συμφωνίας των Πρεσπών, αφορούν τις ευθύνες της Ελλάδας όσον αφορά τον έλεγχο του εναέριου χώρου της Βόρειας Μακεδονίας και παρέχουν στα Σκόπια εκπαίδευση και τεχνογνωσία σε θέματα ΕΕ.

Το αριστερό κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ΣΥΡΙΖΑ, που υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών, επιχειρεί τώρα να αυξήσει την πίεση στο κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας καταθέτοντας πρόταση στο ελληνικό κοινοβούλιο για επικύρωση των εκκρεμών μνημονίων.

Όταν ήταν στην αντιπολίτευση, το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας αντιτάχθηκε σθεναρά στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά δεσμεύτηκε να τη σεβαστεί όταν ήρθε στην εξουσία το 2019.

Η πολιτική οικογένεια της Νέας Δημοκρατίας στην ΕΕ, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) υποστήριξε τη συμφωνία το 2018, εξοργίζει το VMRO-DPMNE, επίσης μέλος του ΕΛΚ.

Πηγή του ΕΛΚ είπε στο Euractiv την περασμένη εβδομάδα ότι μετά τις εκλογές της ΕΕ τον Ιούνιο, θα γίνει γενικός «καθαρισμός σπιτιού» σχετικά με την ένταξη ορισμένων κομμάτων και ότι το κόμμα VMRO-DPMNE «έχει την κορυφή της λίστας».

Εν τω μεταξύ, οι πρώην πρωθυπουργοί Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, Αλέξης Τσίπρας (ΣΥΡΙΖΑ) και Ζόραν Ζάεφ, παρενέβησαν, λέγοντας ότι σύντομα θα αναλάβουν πρωτοβουλίες για να σώσουν τη συμφωνία των Πρεσπών.

Πηγή: EURACTIV

Αρκετοί ήλπισαν πως πρόκειται για έναν εθνικιστικό ακτιβισμό της προερχόμενης από το VMRO ανώτατης αξιωματούχου και πως η νέα κυβέρνηση υπό τον Χρίστιαν Μιτσκόσκι που ορκίζεται στις 28 Μαϊου δεν θα πράξει το ίδιο και θα αφήσει στην άκρη τις προεκλογικές ιαχές περί “μακεδονισμού” υιοθετώντας τη διεθνή νομιμότητα που απορρέει από τη συμφωνία που υπέγραψαν πριν έξι χρόνια (2018) οι κυβερνήσεις του Αλέξη Τσίπρα και του σοσιαλδημοκράτη Ζόραν Ζάεφ.

Ο Μιτσκόσκι ( σημείωση: το VMRO ανήκει στην πολιτική οικογένεια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όπως και η Ν.Δ, και ήδη γίνονται ακόμα και συζητήσεις για πιθανή αποβολή του) διέψευσε αυτές τις προσδοκίες και επανήλθε δριμύτερος στέλνοντας μήνυμα στην Αθήνα. Είπε πως κι εκείνος στο εσωτερικό της χώρας του θα την αποκαλεί “Μακεδονία” και προκάλεσε την Αθήνα πως εάν θέλει μπορεί να προσφύγει στη Χάγη για να καταγγείλει τη συμφωνία. Επισήμανε, μάλιστα, πως τόσο το κόμμα του, όσο και η Ν.Δ διαφώνησαν με τη συμφωνία. Πρόκειται, ωστόσο, για μία επικοινωνιακή και πολιτική “φούσκα” καθώς άπαντες στην Αθήνα, τα Σκόπια και διεθνώς γνωρίζουν πως η συμφωνία δεν ακυρώνεται και δεν καταγγέλεται, όπως έσπευσαν να υπενθυμίσουν τόσο η ελληνική κυβέρνηση, όσο και ο εκ των αρχιτεκτόνων της πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Το ίδιο επισήμανε και ο Ευάγγελος Βενιζέλος αλλά και πλήθος ειδικών και καθηγητών, όπως οι Άγγελος Συρίγος και Ευάνθης Χατζηβασιλείου.

Με δεδομένα όλα αυτά, γιατί ο Μιτσκόσκι προκαλεί τη Δύση που ομνύει στη Συμφωνία των Πρεσπών θεωρώντας την ιδανικό μοντέλο επίλυσης διεθνών διαφορών; Υπάρχει κάποιος λόγος που ο ηγέτης του VMRO είναι αποφασισμένος να θέσει σε κίνδυνο την ενταξιακή διαδικασία της χώρας του στην ΕΕ (παρά τα προβλήματα και την αργόσυρτη προσαρμογή) και κατ΄ επέκταση και την εκταμίευση σημαντικών κονδυλίων που θα ζωογονήσουν την καχεκτική οικονομία της Βόρειας Μακεδονίας;

Σε εποχή συνολικού …αναθεωρητισμού;

Δεν είναι, όμως, μόνο οι Πρέσπες που τίθενται σε κίνδυνο. Άλλες δύο συμφωνίες που εδραιώνουν περιβάλλον (σχετικής) γεωπολιτικής σταθερότητας στα δυτικά Βαλκάνια φαίνεται πως αμφισβητούνται από τους εθνικιστές στα Σκόπια. Η συμφωνία της Οχρίδας του 2001 που τερμάτισε τον εσωτερικό πόλεμο μεταξύ σλαβομακεδόνων και αλβανών, όπως και το σύμφωνο φιλίας και καλής γειτονίας με τη Βουλγαρία. Το τελευταίο, βεβαίως, το παραβιάζει συστηματικά δια των καθυστερήσεων κυρίως η Σόφια που εγείρει ζήτημα αναγνώρισης βουλγαρικής μειονότητας στη Βόρεια Μακεδονίας.

Οι συμφωνίες της Αχρίδας με τους Αλβανούς, των Πρεσπών και το Σύμφωνο Φιλίας με τη Βουλγαρία αποτελούν κομμάτι του μεταπολεμικού συνοριακού χάρτη της Βαλκανικής, πυλώνες της αρχιτεκτονικής ασφάλειας, σε μια δύσκολη για την ειρήνη και τη σταθερότητα περιοχή, στην οποία παραδοσιακά συγκρούονται ισχυρές γεωπολιτικές επιρροές και καμία υπονόμευσή τους, πολύ περισσότερο η κατάργηση κάποιας εξ αυτών, δεν είναι αποδεκτή από τη Δύση.

Η σαρωτική επικράτηση των εθνικιστών, ωστόσο, στις τελευταίες εκλογές ανοίγει την πόρτα του φρενοκομείου σε μία ιστορικά ασταθή περιοχή, με το μεγάλο πρόβλημα του Κοσσόβου να χάσκει, και το Ουκρανικό να ρίχνει βαριά τη σκιά του στην περιοχή και τη Ρωσία -αλλά και την Τουρκία- να στήνουν νέα προγεφυρώματα στα Βαλκάνια.

Ποιός έχει συμφέρον από την απομάκρυνση της Βόρειας Μακεδονίας από ΕΕ και ΗΠΑ;

Με ποιό διεθνές πολιτικό βάρος, όμως, ένας μετρίων ικανοτήτων Βαλκάνιος πολιτικός που εκπροσωπεί μία νεοπαγή και οικονομικά ασταθή δημοκρατία, όπως ο Μιτσκόσκι, μπορεί να εμφανίζεται τόσο απειλητικός για την σταθερότητα στην περιοχή; Το ερώτημα είναι υπαρκτό και αποτελεί τον πυρήνα των αναλύσεων που γίνονται σε Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες.

Η απάντηση ίσως θα πρέπει να αναζητηθεί στο ποιος έχει συμφέρον από το να μην ενταχθεί στην Ε.Ε. και να απομακρυνθεί από το ΝΑΤΟ η Βόρεια Μακεδονία και από μια αναταραχή στην περιοχή. Επ’ αυτού οι Δυτικοί υποπτεύονται ρωσικό και σερβικό δάκτυλο, προς τα εκεί δείχνουν και οι αναλυτές στη Σόφια.

«Με την επιθυμία να καταγγείλει τις συμφωνίες της με τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και την Ε.Ε., η Βόρεια Μακεδονία πρόκειται να μετατρέψει την ένταξή της στην Ε.Ε. σε χίμαιρα και να φτάσει τις σχέσεις με τους γείτονές της στα άκρα, ενώ ταυτόχρονα τίθεται σε πλήρη εξάρτηση από τη Μόσχα και το Βελιγράδι», γράφει στην ιστοσελίδα της βουλγαρικής Ντόιτσε Βέλε ο αναλυτής Βέσελιν Στόινεφ και προσθέτει: «Οι νέοι κυβερνώντες αποσταθεροποιούν και τα Βαλκάνια στη σημερινή τεταμένη γεωπολιτική κατάσταση. Η Βόρεια Μακεδονία ανοίγει μια σοβαρή τρύπα στην ασφάλεια της περιοχής, με τη δυνατότητα να πυροδοτήσει περιφερειακές συγκρούσεις, και ο άξονας Μόσχας – Βουδαπέστης – Βελιγραδίου επεκτείνεται με τα Σκόπια».

Η ευθύνη της ΕΕ

Το κοινωνικό υπέδαφος, δυστυχώς, υπάρχει στη Βόρεια Μακεδονία. Αρκετοί λένε πως η επικράτηση του VMRO οφείλεται στην “τιμωρία” της προηγούμενης σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης (Ζάεφ Πενταρόφσκι) διότι δεν προώθησε επαρκώς την ευρωπαϊκή πορεία. Όχι, όμως, μόνο με δική της ευθύνη. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ευθύνη της ΕΕ που για πολλούς λόγους (διαφωνίες μεταξύ ευρωπαϊκών πρωτευουσών, έλλειμμα ηγεσίας στο Βερολίνο μετά την αποστρατεία της Άνγκελα Μέρκελ, πανδημία, ουκρανικό κ.ά) άφησε τα Βαλκάνια στην τύχη τους και τον εθνικισμό να αλιεύει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους στη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, τη Βουλγαρία. Την ίδια ώρα που η Σερβία προσδένεται στο ρωσικό άρμα και η Τουρκία του Ερντογάν ξαναβρίσκει γέφυρες στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων και ενισχύει εκ νέου την παρουσία της.

Η Ελλάδα έχει το δικό της μερίδιο ευθύνης. Η Συμφωνία των Πρεσπών σχεδόν εγκαταλείφθηκε, τόσο ως προς την υλοποίησή της, όσο και ως προς τις αυστηρές προειδοποιήσεις προς τη Βόρεια Μακεδονία όπου σημειώνονταν καθυστερήσεις ή αναδιπλώσεις. Τα πρωτόκολλα συνεργασίας που ποτέ δεν ψηφίστηκαν στο ελληνικό κοινοβούλιο δεν αποτελούν κορωνίδα της συμφωνίας, ως εκ τούτου μόνο διαπραγματευτικό χαρτί δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν. Θα ήταν, όμως, μία σαφή τοποθέτηση υπέρ της συμφωνίας και πίεση προς τα Σκόπια να πράξουν όσα τους αναλογούσαν. Η επιτροπή για την αφαίρεση αλυτρωτικών αναφορών από τα σχολικά βιβλία ουδέποτε λειτούργησε μετά το 2019, το δε Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας δεν συνεδρίασε. Ακόμα και το πρωτόκολλο που αφορά την επιτήρηση του εναέριου χώρου της Βόρειας Μακεδονίας από την Ελλάδα μέχρι την πλήρη ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ παραδόθηκε στην Ιταλία.

Εθνικιστική έκρηξη Μιτσκόσκι με… σπόνσορες;

Ενας άλλος αναλυτής, ειδικευμένος σε θέματα Βαλκανίων, ο Βλαντιμίρ Βλαντιμίροφ, σημειώνει: «Το κόμμα VMRO-DPMNE είναι αρκετά φιλοσερβικό και έχει φιλορωσικό προσανατολισμό. Ας μην ξεχνάμε ότι ο πρώην ηγέτης του, Νίκολα Γκρούεφσκι, βρίσκεται στην Ουγγαρία και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η ρωσική παρουσία είναι πολύ δυνατή και έχει πολύ ισχυρή επιρροή. Ολοι όσοι είναι εξοικειωμένοι με τις δίκες που έγιναν (για κατασκοπεία) στη Βόρεια Μακεδονία γνωρίζουν περί τίνος πρόκειται. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο μεγάλα αλβανικά κόμματα με αυξανόμενη επιρροή. Ενα είναι το παλιό DUI, το οποίο υποστηρίζεται από τα Τίρανα και ήρθε δεύτερο σε βουλευτές στις εκλογές. Το άλλο είναι ένα νέο κόμμα ονόματι VLEN-VREDI και είναι πολύ πιθανό να είναι ο κύριος εταίρος του συνασπισμού για να σχηματίσει κυβέρνηση. Αυτό το κόμμα υποστηρίχθηκε ανοιχτά από τον εθνικιστή πρωθυπουργό του Κοσόβου Αλμπιν Κούρτι».

Δεν είναι, εξάλλου, άγνωστο ότι η Ρωσία είχε ταχθεί ανοιχτά εναντίον της συμφωνίας των Πρεσπών και της ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην Ευρασιατική Ενωση, ενώ και η Σερβία την υποδέχθηκε καθυστερημένα και με μισή καρδιά. Μόσχα και Βελιγράδι στήριζαν ανοιχτά τον Γκρούεφσκι και το VMRO. Μάλιστα, επί Ζάεφ έγιναν απελάσεις Ρώσων και Σέρβων διπλωματών για κατασκοπεία.

Οι Πρέσπες ως ασφαλιστική δικλείδα

Το πολύ κακό σενάριο, λοιπόν, είναι ο Μιτσκόσκι να μην προβαίνει σε μία αποστολή (πολιτικής) αυτοκτονίας σε τροχιά σύγκρουση με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, με κίνδυνο να ανασταλεί πλήρως η ενταξιακή διαδικασία και να τεθεί εν αμφιβόλω η συμμετοχή της χώρας του στο ΝΑΤΟ. Αλλά να εκτελεί μία άλλη αποστολή για την αλλαγή του status qvo στα δυτικά Βαλκάνια με τη Βόρεια Μακεδονία να μετατρέπεται σε γεωπολιτική “μαύρη τρύπα”, ακόμα και με την σταδιακή αλλαγή στρατοπέδου επιρροής. Η Συμφωνία των Πρεσπών, ως εκ τούτου, δεν είναι κάτι που αφορά μόνο εθνικιστές στα Σκόπια, γραφικούς που φορούν περικεφαλαίες στη Βόρεια Ελλάδα, ή την άγονη θορυβώδη πολιτική αντιπαράθεση ενόψει ευρωεκλογών στην Αθήνα. Αποτελεί το μοναδικό υπαρκτό πεδίο αναφοράς που αφορά ολόκληρη την περιοχή ως μοντέλο επίλυσης διαφορών (με τα προβλήματα που πάντοτε απορρέουν από έναν συμβιβασμό) αλλά και την ασφαλιστική δικλείδα ισορροπίας. Αυτό είναι που προκαλεί ανησυχία στη Δύση, πρωτίστως στην Ουάσιγκτον που αντιλαμβάνεται καλύτερα ότι διακυβεύονται τα δικά της και τα νατοϊκά συμφέροντα, δευτερευόντως στις Βρυξέλλες που πάντοτε βυθίζονται στις παραλυτικές ισορροπίες με τους ανατολικοευρωπαίους που πατούν σε δύο βάρκες και αυτές του ανταγωνισμού μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού.

Η παράμετρος των επαναληπτικών εκλογών

Οι επαναληπτικές εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία έρχεται πιθανότατα να υπηρετήσει το σχέδιο Μιτσκόσκι για να εδραιωθεί ακόμα περισσότερο και να θέσει στο περιθώριο το αλβανόφωνο στοιχείο-με ανοικτό τον κίνδυνο ακόμα και για μία ακόμα εσωτερική φωτιά.

Όπως σημειώνει η “Καθημερινή”, εν αναμονή περαιτέρω αντιδράσεων από Ευρωπαίους και Αμερικανούς, Αθήνα και Σόφια αναμένεται να σκληρύνουν την στάση τους. Με δεδομένο ότι και οι δύο χώρες διανύουν προεκλογική περίοδο, η Βουλγαρία μάλιστα μαζί με τις ευρωεκλογές στήνει κάλπη και για βουλευτικές, η εμπρηστική ρητορική της ηγεσίας των Σκοπίων εκλαμβάνεται και ως εμπλοκή στα εσωτερικά των χωρών, με την έννοια ότι δίνει τροφή στα εγχώρια ακροδεξιά κόμματα.
Ο ηγέτης του VMRO έκανε τις δηλώσεις ενώ συνδιαλέγεται στο παρασκήνιο με τους Αλβανούς για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Επ’ αυτού δείχνει να έχει αποκλείσει το μεγαλύτερο σε δύναμη αλβανικό κόμμα, το DUI του Αχμέτι, όπως παραδοσιακά γινόταν μετά τη συμφωνία της Αχρίδας το 2001, οπότε, ανεξαρτήτως πλειοψηφιών, σχημάτιζαν κυβέρνηση το μεγαλύτερο σλαβομακεδονικό –μηδέ του VMRO του σκληρού εθνικιστή ηγέτη του, Νίκολα Γκρούεφσκι, εξαιρουμένου– με τον μεγαλύτερο αλβανικό συνασπισμό.

Στα σχέδιά του είναι να συγκυβερνήσει με τον μικρότερο αλβανικό συνασπισμό VLEN-VREDI, που όμως έχει και αυτό ως πρώτη προτεραιότητα, όπως και το DUI, την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής πορείας. Θα μπορέσουν να συγκροτήσουν κυβερνητικό συνασπισμό και ατζέντα μετά και τις δηλώσεις του Μίτσκοσκι για τις συμφωνίες, τις οποίες οι Αλβανοί υπερψήφισαν;
Ο ηγέτης του VMRO δήλωσε περιχαρής ότι βρήκε ήδη τρεις βουλευτές για να αποκτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αυτό, ωστόσο, δεν αρκεί, καθώς θα πρέπει να συνασπιστεί με αλβανικό κόμμα και όχι να στηριχθεί από μεμονωμένους βουλευτές, για τους οποίους ο επικεφαλής του κόμματος Λέβιτσα Ασπασίεφ κατήγγειλε ότι εξαγοράστηκαν έναντι 2 εκατ. ευρώ.

Η Συμφωνία της Οχρίδας

Η Συμφωνία Πλαίσιου της Οχρίδας ήταν η συμφωνία ειρήνης που υπεγράφη από την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας και των εθνοτικών αλβανών αντιπροσώπων στις 13 Αυγούστου 2001. Η συμφωνία έληξε την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (με έδρες το Τέτοβο και την Πρίστινα) και των βορειομακεδονικών δυνάμεων ασφαλείας και έθεσε τις βάσεις για τη βελτίωση των δικαιωμάτων των Αλβανών.

Η Συμφωνία περιλάμβανε επίσης διατάξεις για την τροποποίηση των επίσημων γλωσσών της χώρας, με κάθε γλώσσα που ομιλείται από πάνω από το 20% του πληθυσμού να είναι συνεπίσημη με τη σλαβομακεδονική γλώσσα στο δημοτικό επίπεδο. Επί του παρόντος, μόνο η αλβανική γλώσσα, που ομιλείται κατά προσέγγιση το 25% του πληθυσμού πληροί αυτό το κριτήριο. Σύμφωνα με το έγγραφο, η έκδοση στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό κείμενο της Συμφωνίας Πλαισίου της Οχρίδας. Η Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας έπρεπε να προσαρμόσει το Σύνταγμα της Βόρειας Μακεδονίας για να δώσει το σχετικό δικαίωμα αναγνώρισης της αλβανικής μειονότητας που ζει στη Βόρεια Μακεδονία με δεκαπέντε βασικά (υπο)δικαιώματα. Ο βασικός διαπραγματευτής για λογαριασμό των Ηνωμένων Πολιτειών στη Συμφωνία της Οχρίδας, ήταν ο Τζέιμς Ο. Πάρντιου, που είχε αποσταλεί από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ.

Το Σύμφωνο Φιλίας και Καλής Γειτονίας με τη Βουλγαρία

Στις 26.12.2017 η Επιτροπή Εξωτερικής Πολιτικής του Κοινοβουλίου της Βόρειας Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) ψήφισε το νομοσχέδιο για την επικύρωση της Συμφωνίας με τη Βουλγαρία. Η Πρόεδρος της Δημοκρατικής Ανανέωσης της Μακεδονίας, Λιλιάνα Πόποφσκα επεσήμανε ότι με τη συμφωνία εξαλείφεται ο κίνδυνος να εμποδίσει η Βουλγαρία την ευρωατλαντική προοπτική της Μακεδονίας, ενώ επίσης αναγνωρίζεται η μακεδονική γλώσσα ως ξεχωριστή γλώσσα καθώς δηλώνεται ότι η Συμφωνία υπογράφηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα στη μακεδονική γλώσσα και τη βουλγαρική γλώσσα.

Σύμφωνα με το άρθρο 12 της Συνθήκης, η μικτή διακυβερνητική επιτροπή συνεδριάζει τακτικά μία φορά το χρόνο προκειμένου να επανεξετάσει την αποτελεσματική εφαρμογή της, να εγκρίνει μέτρα για τη βελτίωση της διμερούς συνεργασίας και να επιλύσει ζητήματα που προκύπτουν κατά την εφαρμογή της Συνθήκης. Μετά το 2019 οι συναντήσεις “πάγωσαν” με ευθύνη κυρίως της Σόφιας.

«Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών (της Βόρειας Μακεδονίας) με την Ελλάδα και είναι απογοητευμένες που η πρόεδρος Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα-Ντάβκοβα δεν χρησιμοποίησε το συνταγματικό όνομα Βόρεια Μακεδονία κατά την ορκωμοσία της, δήλωσε σήμερα από τα Σκόπια η υφυπουργός Δημόσιας Διπλωματίας και Δημοσίων Σχέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ελίζαμπεθ ‘Αλεν, η οποία πραγματοποιεί τις ημέρες αυτές περιοδεία σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

«Φυσικά, υποστηρίζουμε τη Συμφωνία των Πρεσπών και απογοητευτήκαμε όταν είδαμε ότι η πρόεδρος δεν χρησιμοποίησε το πλήρες και επίσημο όνομα Βόρεια Μακεδονία. Θα δούμε τι θα κάνει η κυβέρνηση. Είμαστε σε διαρκή διάλογο με την υπό σχηματισμό κυβέρνηση. Ως εκ τούτου δεν θα ήθελα να προκαταλάβω για κάποια συνέπεια εδώ, αλλά, φυσικά ελπίζουμε και ενθαρρύνουμε τη νέα ηγεσία της Βόρειας Μακεδονίας να τηρήσει τις διεθνείς συμφωνίες» δήλωσε στην ιστοσελίδα των Σκοπίων, “SDK”, η υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Σημειώνεται, ότι η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα (η οποία στις προεδρικές εκλογές της 8ης Μαΐου εξελέγη νέα πρόεδρος της χώρας, ως υποψήφια του δεξιού κόμματος VMRO-DPMNE), κατά την ορκωμοσία της, στις 12 Μαϊου αποκάλεσε τη χώρα ως «Μακεδονία», παρά το γεγονός ότι στο κείμενο του όρκου, το οποίο υπαγόρευσε ο πρόεδρος της απερχόμενης Βουλής, Γιόβαν Μίτρεσκι, καλώντας την Σιλιάνοφσκα να το επαναλάβει, η χώρα αναφερόταν ως «Βόρεια Μακεδονία».

Αυτό παρά το γεγονός ότι μεθοδικά η Τουρκία, κυρίως μετά την κρίση των Ιμίων, το 1996, επιχειρεί να αμφισβητήσει βασικές πτυχές της. Κατά την τελευταία δεκαετία, δε, ο Ταγίπ Ερντογάν και ο εθνικιστής κυβερνητικός εταίρος του Μπαχτσελί, επιχειρούν να αναιρέσουν προβλέψεις της συνθήκης που αφορούν την μουσουλμανική (θρησκευτική) μειονότητα στη Θράκη, παρουσιάζοντας της ως “τουρκική”, και άλλα θέματα ελληνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Ουδείς στη διεθνή κοινότητα, ωστόσο, δεν υιοθέτησε έστω και σημείο στίξης των προκλητικών τουρκικών δηλώσεων αμφισβήτησης της. Η συνθήκη αντέχει απέναντι στον κλιμακούμενο τουρκικό αναθεωρητισμό.

Μετά τα Ίμια, κυρίως, κατά την δεκαετία του 2000, η Ελλάδα συνέδεσε την τότε συζητούμενη ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας με την πλήρη συμόρφωσή της στα της Συνθήκης της Λωζάννης και τις εκδηλούμενες προκλήσεις της Άγκυρας. Ακόμα και σήμερα το εγχώριο πολιτικό σύστημα συνδέει τις ευρωτουρκικές σχέσεις με την άρση του αναθεωρητισμού του Ερντογάν.

Κατά αναλογο τρόπο, η συμμόρφωση της Βόρειας Μακεδονίας σε όσα προβλέπει η Συμφωνία των Πρεσπών (με τα κενά και τα προβλήματα που κάθε τέτοιου τύπου συμβιβασμός έχει) φέρνει την Ελλάδα σε ισχυρή θέση. Η όποια κυβέρνηση στα Σκόπια -ακόμα κι αυτή του εθνικιστικού VMRO- γνωρίζει πως η ευρωπαϊκή προοπτική της βαλκανικής αυτής χώρας περνάει αποκλειστικά και αυστηρά από την Αθήνα.

Υπάρχει, άραγε, σημαντικότερο διαπραγματευτικό όπλο για την ελληνική διπλωματία από την εξασφάλιση της δικής μας συναίνεσης στα ενταξιακά κεφάλαια από τα οποία απορρέουν και τα ευρωπαϊκά κονδύλια που φθάνουν σε αυτή την οικονομικά ασταθή και πτωχή χώρα;

Εκτός, δηλαδή, της πρόνοιας για πιθανές παραβιάσεις της συμφωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 19 (ολόκληρη, εδώ) που ενεργοποιεί την διαιτησία του ΟΗΕ που την έχει συνυπογράψει και το ίδιο το διεθνές δίκαιο, η Ελλάδα δεν έχει να φοβάται τίποτε από τις εξάρσεις του “μακεδονικού” εθνικισμού της νεοεκλεγείσας προέδρου της Δημοκρατίας, ούτε ακόμα κι αν η νέα κυβέρνηση συνασπισμού του VMRO με μικρότερα αλβανικά κόμματα [το ισχυρό αλβανικό DUI που συγκυβέρνησε με τους σοσιαλδημοκράτες του Ζόραν Ζάεφ έχει ταχθεί αναφανδόν υπέρ της συμφωνίας από την πρώτη στιγμή] υπό τον Κριστιάν Μιτσκόσκι ακολουθήσει το παράδειγμά της.

Ως προς τούτα, η ΕΕ είναι δεδομένα στο πλευρό της Ελλάδας, καθώς θεωρεί τις Πρέσπες μοντέλο επίλυσης διαφορών που δεν θέλει να διαταρράξει- όπως και ο ΟΗΕ. Εφόσον η ελληνική κυβέρνηση -και κάθε μελλοντική κυβέρνηση- επιθυμεί ειλικρινά την τήρηση και δια-τήρηση της συμφωνίας, σταθμίζοντας πως παρά τα προβλήματά της (π.χ ιθαγένεια και γλώσσα, όπως επισημαίνεται από τη Ν.Δ) είναι απείρως προτιμότερη από την επισημοποίηση του ονόματος “Μακεδονία” (σκέτο), τότε δεν έχει παρά να καταστήσει σαφές στη νέα ηγεσία της ΕΕ που θα εγκατασταθεί στις Βρυξέλλες μετά τις ευρωεκλογές πως η πορεία της Βόρειας Μακεδονίας προς την Ευρώπη εξαρτάται απόλυτα από τη συμμόρφωση της.

Η ΕΕ, όμως, έχει και ευθύνη έναντι της συμφωνίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση που έταξε ενταξιακή προοπτική στη Βόρεια Μακεδονία, στην περίπτωση που η τελευταία δεχόταν την αλλαγή του ονόματος, δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και ουσιαστικά η διαδικασία έχει παγώσει. Αυτά συνετέλεσαν ώστε εθνικιστικές φωνές να πάρουν πολιτικά κεφάλι στη γειτονική χώρα, αν και μέχρι τώρα η αμφισβήτηση είναι περισσότερο φραστική παρά ουσιαστική.

Όσο κι αν υπάρχουν επίδοξοι αναθεωρητές στα Σκόπια, υπάρχουν και πολλές πολιτικές δυνάμεις (αλβανικά κόμματα και σοσιαλδημοκράτες) που ομνύουν στη συμφωνία. Με την ευρωπαϊκή κοινότητα αλλά και τις ΗΠΑ να καθιστούν σαφές στα Σκόπια ότι πρέπει να τηρήσουν τη συμφωνία, το μέτωπο υπέρ των ελληνικών θέσεων είναι ισχυρό. Ο πραγματικός (ιστορικός) γεωπολιτικός μας αντίπαλος βρίσκεται στην ανατολή, όχι στον βορρά. Ας μην μεμψιμοιρούμε και, κυρίως, ας μην υποτιμούμε τις δυνάμεις μας.

Εάν θέλουμε εμείς να αναθεωρήσουμε τη συμφωνία, είναι …άλλου παππά ευαγγέλιο. Επ΄ αυτού ιδού η Ρόδος, ιδού και το άρθρο 19. Ωστόσο, πέραν της προεκλογικής φλύαρης αντιπαράθεσης, οι βασικές πολιτικές δυνάμεις του τόπου γνωρίζουν τι είναι καλύτερο…

“Εμείς θα τιμήσουμε το δάκρυ του Κωνσταντίνου Καραμανλή για τη Μακεδονία. Αν θέλει να τον τιμήσει μία είναι η λύση για τη ΝΔ. Αν δεν μπορεί να το κάνει η ΝΔ θα το κάνουμε εμείς. Αυτή είναι η συμφωνία των Πρεσπών αν υπήρχε αξιοπρεπής εθνική πατριωτική κοινωνική κυβέρνηση θα έκανε αυτό εδώ” είπε ο κ. Βελόπουλος.

Στο σημείο εκείνο σήκωσε το ΦΕΚ με τη Συμφωνία των Πρεσπών και το έσκισε λέγοντας: “Αυτό αξίζουν. Την έσκισαν μόνοι τους. Φέρτε τα μνημόνια τώρα εδώ σήμερα αύριο να τα καταψηφίσουμε όλοι, γιατί αυτοί ακύρωσαν την συμφωνία, όχι εμείς”.

Ελάχιστοι, όμως, γνωρίζουν πως η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας έχει να αντιμετωπίσει και προσωπικές κυρώσεις εάν συνεχίσει να παραβιάζει -δήθεν στο πλαίσιο του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού(!)- τη Συμφωνία. Διότι, οι ΗΠΑ έχουν εκδώσει κανονιστικό πλαίσιο, ήδη από το 2021, που αφορά την τήρηση της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Σύμφωνα με αυτό το προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα (Executive Order 14033) προβλέπεται μπλοκάρισμα των περιουσιακών στοιχείων στις ΗΠΑ και οποιεσδήποτε συναλλαγές, όπως και απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ για πρόσωπα που παραβιάζουν ή παρεμποδίζουν την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών (2018) και της Συμφωνίας της Αχρίδας (2001), παρεμποδίζοντας ουσιαστικά την ειρήνη και την ασφάλεια των Δυτικών Βαλκανίων.

Οι αντιδράσεις

• Το «πολύ ατυχές γεγονός» με τη νέα Πρόεδρο της Βορείου Μακεδονίας να μην αναφέρει τη συνταγματική ονομασία της χώρας κατά την ορκωμοσία της, επανέλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλώντας παράλληλα τις νεοεκλεγμένες Αρχές της χώρας, να συνεχίσουν να πείθουν όλους στην ΕΕ ότι είναι αφοσιωμένες στο ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους.

Ερωτηθείς σχετικά, κατά τη διάρκεια της σημερινής ενημέρωσης της Επιτροπής, ο εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Πίτερ Στάνο, αναφέρθηκε στη σχετική δήλωση της Προέδρου της Επιτροπής και στη δήλωση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής δράσης, σχετικά με το «πολύ ατυχές γεγονός της νέας Προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας να μην αναφέρει το συνταγματικό όνομα της χώρας κατά την ορκωμοσία».

Ο Π. Στάνο εξήγησε ότι αυτό που αναμένει η ΕΕ από τη Βόρεια Μακεδονία προς την ευρωπαϊκή της ολοκλήρωση, αναφέρεται ξεκάθαρα στην τελευταία έκθεση προόδου το περασμένο φθινόπωρο. Όπως είπε, στην έκθεση αυτή επισημαίνεται ότι «οι υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες πρέπει να εφαρμόζονται καλή τη πίστει από όλα τα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Συμφωνίας των Πρεσπών μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Ελλάδας». Σε αυτές τις συμφωνίες περιλαμβάνεται και η Συνθήκη φιλίας, καλής γειτονίας και καλής συνεργασίας με τη Βουλγαρία, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοκόλλων της. «Αυτή είναι η προσδοκία της ΕΕ», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής.

Συνεχίζοντας, ο Π. Στάνο τόνισε ότι από τις δηλώσεις υψηλών αξιωματούχων της ΕΕ, όπως η κοινή δήλωση του επιτρόπου για τη Διεύρυνση, Όλιβερ Βάρχελι και του ύπατου εκπροσώπου της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, είναι απόλυτα σαφές τι αναμένει η ΕΕ από τη Βόρεια Μακεδονία. «Αναμένουμε και ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με τις νεοεκλεγμένες αρχές στη Βόρεια Μακεδονία τόσο με την Πρόεδρο όσο και με τη νέα κυβέρνηση για να βοηθήσουμε τη χώρα να προχωρήσει και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που χαράσσει η ΕΕ στην ενταξιακή πορεία της χώρας. Ειλικρινά, λοιπόν, αναμένουμε και πιστεύουμε ότι οι νέες αρχές θα συνεχίσουν να αποδίδουν», είπε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, προσθέτοντας ότι οι νεοεκλεγμένες Αρχές «έχουν τώρα την ευκαιρία να πείσουν όλους στην ΕΕ ότι είναι αφοσιωμένοι στο ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους και ότι θα κάνουν ό,τι μπορούν για να προχωρήσουν στην επιτυχημένη ενταξιακή της πορεία».

• Το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σταθερά προσηλωμένες στη Συμφωνία των Πρεσπών και στην ενσωμάτωση της Βόρειας Μακεδονίας στους ευρωατλαντικούς θεσμούς εξέπεμψε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στον απόηχο των εκλογών που πραγματοποιήθηκαν στη γειτονική χώρα.

Η τοποθέτηση του εκπροσώπου του αμερικανικού υπουργείου έγινε απαντώντας σε ερώτηση των Ελλήνων ανταποκριτών στην Ουάσιγκτον για το γεγονός ότι η νέα πρόεδρος παραβίασε τη Συμφωνία των Πρεσπών, αποκαλώντας τη χώρα «Μακεδονία» και όχι “Βόρεια Μακεδονία”, όπως είναι το συνταγματικό της όνομα, κατά τη διάρκεια της τελετής για την ορκωμοσία της.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανάφερε ότι «καθώς σχηματίζεται νέα κυβέρνηση και επιλέγεται ένας νέος πρωθυπουργός, θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε τη σημασία της τήρησης των διεθνών συμφωνιών και τα οφέλη της πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Οι κυρώσεις που πιθανώς αντιμετωπίσει η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας

• Με την έμπρακτη αμφισβήτηση της Συμφωνίας των Πρεσπών η κυρία Σιλιάνοφσκα κινδυνεύει όχι μόνο να υπονομευθεί η νομιμότητα της ορκωμοσίας της και να κολλήσει οριστικά η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας της αλλα να βρεθεί και στο στόχαστρο των κυρώσεων των ΗΠΑ βάσει του σχετικού διατάγματος που υπέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν το 2021.

Σύμφωνα με αυτό το προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα (Executive Order 14033) προβλέπεται μπλοκάρισμα των περιουσιακών στοιχείων στις ΗΠΑ και οποιεσδήποτε συναλλαγές, όπως και απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ για πρόσωπα που παραβιάζουν ή παρεμποδίζουν την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών (2018) και της Συμφωνίας της Αχρίδας (2001), παρεμποδίζοντας ουσιαστικά την ειρήνη και την ασφάλεια των Δυτικών Βαλκανίων. Οι κυρώσεις αφορούν όποιον «είναι υπεύθυνος ή συνεργός ή έχει εμπλακεί άμεσα ή έμμεσα σε παραβίαση ή πράξη που παρεμπόδισε ή απείλησε την εφαρμογή οποιασδήποτε περιφερειακής συμφωνίας ασφάλειας, ειρήνης, συνεργασίας ή αμοιβαίας αναγνώρισης ή πλαισίου ή μηχανισμού λογοδοσίας που σχετίζεται με τα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας των Πρεσπών του 2018· τη συμφωνία-πλαίσιο της Οχρίδας του 2001· ψήφισμα 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών· τις συμφωνίες του Ντέιτον· ή τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Διάσκεψης για την Εφαρμογή της Ειρήνης που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο τον Δεκέμβριο του 1995, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων ή συμπερασμάτων του Ύπατου Εκπροσώπου, του Συμβουλίου για την Εφαρμογή της Ειρήνης ή του Διοικητικού του Συμβουλίου, ή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία ή, όσον αφορά την πρώην Γιουγκοσλαβία, τον Διεθνή Μηχανισμό Ποινικών Δικαστηρίων».

Ο Πάϊατ πλέκει το εγκώμιο του πρώην υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά και του πιστώνει το σχέδιο επίλυσης της διαφοράς αλλά και για την ανάληψη της πολιτικής ευθύνης από τον Αλέξη Τσίπρα στο τελευταίο στάδιο παρά, όπως επισημαίνει, τις αντιρρήσεις κορυφαίων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Το πλέον ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι αποκαλύπτει επαφές του με κορυφαία στελέχη της Ν.Δ που είχε σηκώσει την σημαία κατά της συμφωνίας, με στελέχη της να αποκαλούν “προδότες” την τότε κυβέρνηση και τους βουλευτές που είχαν δηλώσει ότιθα ψηφίσουν την επικύρωση της συμφωνίας από την Βουλή.

Και εμμέσως πλην σαφώς “φωτογραφίζει” τον σημερινό πρωθυπουργό, λέγοντας πως τελικά ήταν ικανοποιημένος που “κάποιος άλλος έβγαλε τα κάστανα από την φωτιά”

Το βιβλίο και οι αποκαλύψεις

Στο βιβλίο «Μακριά κι αγαπημένοι: 80 χρόνια αμερικανικής διπλωματίας στην Ελλάδα, 1940-2020» (εκδόσεις Εστία) ο Τζέφρι Πάιατ μιλά για τη Συμφωνία των Πρεσπών και εγκωμιάζει τον Αλέξη Τσίπρα για τη συμβολή του σε αυτή.
Ο αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών τονίζει στο βιβλίο ότι ο Αλέξης Τσίπρας πήρε την ευθύνη και πως «προς μεγάλη του τιμή, αναγνώρισε πως ήταν θέμα ιστορικής κληρονομιάς και πως έβαζε την Ελλάδα στον σωστό δρόμο μακροπρόθεσμα».

Ο Τζέφρι Πάιατ τόνισε, επίσης, ότι στη Νέα Δημοκρατία παρά τις ενστάσεις που είχαν τότε, σήμερα είναι ικανοποιημένοι που κάποιοι άλλοι «έβγαλαν τα κάστανα από τη φωτιά».

«Δεν είχε απήχηση η συμφωνία στη Νέα Δημοκρατία, και είχα κάποιες πολύ έντονες συζητήσεις με ανθρώπους που κατέχουν μεγάλη εξουσία σήμερα, αλλά ξέρω πως σχεδόν όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι και αρκετά ικανοποιημένοι που το έλυσαν άλλοι το θέμα γι’ αυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναλυτικά το σχετικό απόσπασμα, όπως φιλοξενείται σήμερα στην εφημερίδα «Τα Νέα»:

«Νομίζω πως οι ΗΠΑ, η πρεσβεία εδώ, η πρεσβεία μας στα Σκόπια, ο αντιπρόεδρος Πενς και ο Γουές Μίτσελ, έπαιξαν όλοι πολύτιμο ρόλο στο να γίνει πράξη η συμφωνία, με έναν τρόπο που μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να παίξουν, γιατί είχαμε σχέσεις εμπιστοσύνης με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Για μένα, ήταν μια περιφανής στιγμή αποτελεσματικής αμερικανικής διπλωματίας.

Τελικά, ήταν τα εμπλεκόμενα μέρη που έπρεπε ν’ αποφασίσουν ότι θα κάνουν τη συμφωνία πράξη, και δίνω πολλά εύσημα στους Ζάεφ και Ντιμιτρόφ, ενώ από ελληνικής πλευράς ήταν στην πραγματικότητα ένα σχέδιο του Κοτζιά μέχρι την τελευταία πράξη, όταν χρειάστηκε να πάρει την ευθύνη ο Τσίπρας. Πάντα όμως είχα την αίσθηση ότι το σχέδιο ήταν ουσιαστικά του Κοτζιά – φανταζόμουν κομματικές συνεδριάσεις του ΣΥΡΙΖΑ όπου κοίταζαν ο ένας τον άλλον κι έλεγαν: γιατί το κάνουμε όλο αυτό; Πώς βοηθά το κόμμα; Και ο Τσίπρας, προς μεγάλη του τιμή, αναγνώρισε πως ήταν θέμα ιστορικής κληρονομιάς και πως έβαζε την Ελλάδα στον σωστό δρόμο μακροπρόθεσμα. Δεν είχε απήχηση η συμφωνία στη Νέα Δημοκρατία, και είχα κάποιες πολύ έντονες συζητήσεις με ανθρώπους που κατέχουν μεγάλη εξουσία σήμερα, αλλά ξέρω πως σχεδόν όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι και αρκετά ικανοποιημένοι που το έλυσαν άλλοι το θέμα γι’ αυτούς».

Το απόσπασμα όπως δημοσιεύεται στο βιβλίο:

Αναλυτικότερα, παρουσιάζοντας αυτά που κέρδισε η Ελλάδα με την υπογραφή της Συμφωνίας, ο Γ. Καμπάς σημειώνει: “Με τη συμφωνία των Πρεσπών και τη διευθέτηση του θέματος με το όνομα, ουσιαστικά η χώρα μας σε στρατιωτικό επίπεδο, απελευθερωμένη από τις οπισθέλκουσες του παρελθόντος, μερικά από αυτά που κέρδισε είναι τα παρακάτω:

1. Αρχισε και συνεχίζει να προσφέρει πρόγραμμα, προοπτική, δυνατότητα και υποστήριξη στρατιωτικής εκπαίδευσης στις ένοπλες δυνάμεις της Βορείου Μακεδονίας. Αποτέλεσμα αυτού είναι τα στελέχη και γενικότερα το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων της Βορείου Μακεδονίας, πλέον εκπαιδεύονται στη χώρα μας που και λόγω εγγύτητας είναι η συμφερότερη λύση και για αυτούς αλλά και για εμάς που έχουμε την ευθύνη της εκπαίδευσης τους”.

Συγχρόνως δεν απαιτείται η διερεύνηση από μέρους τους για να βρεθεί άλλη χώρα όπως η Τουρκία η οποία θα μπορούσε αντίστοιχα να προσφέρει εκπαίδευση με ότι αυτό θα σήμαινε για το μέλλον αλλά και την δημιουργία πιθανώς τουρκικών βάσεων στη Χώρα αυτή για την εκπαίδευση με ότι αυτό θα συνεπαγόταν. Επιπρόσθετα αυτού θα ήθελα να τονίσω και την θετική ατμόσφαιρα που δημιουργείται αφενός από την εκπαίδευση αυτών των στελεχών στην χώρα μας και αφετέρου γενικότερα απο την επαφή τους με τις δομές της κάτι που σίγουρα δημιουργεί για το μέλλον πιο στέρεες βάσεις συνεργασίας, κατανόησης και σταθερότητας.

Πάρος: Συνεχείς αναζωπυρώσεις της φωτιάς (vid)

2. Η αεροπορία μας προσφέρει σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ αεροπορική επιτήρηση και έλεγχο του εναέριου χώρου της χώρας που πρακτικά σημαίνει ότι τα ελληνικά f-16 πετάνε πάνω από τη Βόρεια Μακεδονία για να της προσφέρουν ασφάλεια. Φανταστείτε αντί για αυτά εάν δεν είχε επιλυθεί το θέμα με το όνομα πιθανώς να πετάγανε τουρκικά f-16, τα οποία πλέον νομίμως θα βρίσκονταν υπερβολικά κοντά στη Θεσσαλονίκη (5 λεπτά) και στη Λάρισα με αποτέλεσμα να έχουμε χάσει, σε περίπτωση κρίσης ή επιχειρήσεων, όλο το στρατηγικό βάθος για την άμυνα της χώρας.

3. Σε όλες πλέον τις συσκέψεις και συμβούλια στο εξωτερικό μπορούμε πλέον να ασχοληθούμε με τα συμφέροντά μας και τις θέσεις μας και όχι να λειτουργούμε αμυντικά όπως προανέφερα στην αρχή”.

Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει πως η πιστή τήρηση της Συμφωνίας είναι επωφελής και για τις δύο χώρες: “Ελπίζω λοιπόν να υπάρχει η λογική και η σύνεση από την κυβέρνηση αφενός να επιδιώξει και επιτύχει με διπλωματικό τρόπο την ορθή και πιστή τήρηση της Συμφωνίας των Πρεσπών και αφετέρου να εξομαλύνει τους υφιστάμενους τριγμούς εσωτερικά. Από την άλλη πλευρά, η Βόρεια Μακεδονία απαιτείται και καλείται να λειτουργήσει με γνώμονα το συμφέρον της ως χωρα, το καλό του λαού της αλλά και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή και να τηρήσει απαρέγκλιτα τα της Συμφωνίας των Πρεσπών. Σε κάθε περίπτωση εκτιμώ ότι η καθυστέρηση δεν ευνοεί καμία από τις δύο πλευρές στο στρατιωτικό επίπεδο πάντα όμως με γνώμονα την πιστή τήρηση των υπογραφέντων”.

Πηγή: news247.gr

Συγκεκριμένα τονίζει:

Συστήνω σε όλους τους αρμόδιους στην Βόρεια Μακεδονία να διαβάσουν με προσοχή και να τηρήσουν με ακρίβεια την παράγραφο [3.ζ.] του Πρώτου άρθρου της Συμφωνίας των Πρεσπών [1.3.ζ.]. Σε αυτή με σαφήνεια συμφωνήθηκε ότι το όνομα Βόρεια Μακεδονία είναι υποχρεωτικό για κάθε θεσμό της φίλης χώρας, αν συντρέχει σειρά λόγων ένας εκ των οποίων είναι όταν αυτός «έχει σχέση με το Κράτος και τις δημόσιες οντότητες».

Γνωρίζουμε ότι οι Ομοσπονδίες Ποδοσφαίρου είναι ανεξάρτητες ενώσεις. Αλλά αυτές λειτουργούν στη βάση των εθνικών νόμων λειτουργίας του αθλητισμού σε κάθε χώρα. Μπορεί στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2020, να εκπροσωπεί μια ποδοσφαιρική ομάδα την Ομοσπονδία της, αλλά αυτή η Ομοσπονδία δεν είναι άνευ πατρίδας, δεν λειτουργεί εκτός τόπου και χρόνου. Είναι η ποδοσφαιρική ομοσπονδία σε ένα συγκεκριμένο κράτος και συνδέεται με αυτό. Όχι σχέση υποταγής ασφαλώς, αλλά σίγουρα σχέση. Κατά συνέπεια η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Βόρειας Μακεδονίας συνδέεται και έχει σχέση με το κράτος της Βόρειας Μακεδονίας και όχι με ένα τρίτο. Ούτε είναι Ομοσπονδία ενός χώρου χωρίς κράτος. Εξάλλου, χωρίς το κράτος της Βόρειας Μακεδονίας δεν θα συμμετείχε στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Ακόμα, η Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου της Βόρειας Μακεδονίας δεν είναι ούτε μια εμπορική επιχείρηση με εμπορικό σήμα ως υποστηρίζουν ορισμένοι. Αντίθετα, από αυτή τη σκοπιά εμπίπτει στις διατάξεις για υποχρεωτική «αναγραφή της χώρας προέλευσης» καθότι μάλιστα αγωνίζεται σε «επίσημο πλαίσιο» (με την έννοια του άρθρου [1.7.]).

Ας σταματήσουν, κάποιοι στη Βόρεια Μακεδονία τις παραβιάσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών και του φιλειρηνικού πνεύματός της.

Η ΟΥΕΦΑ η οποία αποδέχεται ως μέλη της μόνο Ομοσπονδίες από αναγνωρισμένα κράτη, δεν μπορεί να αποδέχεται Ομοσπονδία ανύπαρκτου κράτους (όπως είναι το «Μακεδονίας»). Το κράτος που πραγματικά υπάρχει είναι «Η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλία, ώστε να συνδράμει στην ασφάλεια και την σταθερότητα της περιοχής και να μην επιτρέπει να προστίθενται προβλήματα μέσω του ποδοσφαίρου.

Τέλος, η Κυβέρνηση της ΝΔ οφείλει να στείλει, επιτέλους, μόνιμη ομάδα ειδικών εμπειρογνωμόνων και νομικών στην Ελληνική Πρεσβεία στα Σκόπια προκειμένου να παρακολουθεί και να ελέγχει την πιστή εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών και να σταματήσει να εγκλωβίζει τη χώρα στα μικροπολιτικά παιχνίδια στο εσωτερικό της ΝΔ.