Νίκος Γιαννόπουλος

Μία έρευνα της Unicef από το όχι και τόσο μακρινό 2022 δείχνει ότι η συμμετοχή των νέων σε πολιτικά κόμματα ή οργανώσεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, είναι μόλις 8%. Τα νούμερα βελτιώνονται και γίνονται διψήφια αν μιλάμε για συμμετοχή σε ΜΚΟ ή σε γενικότερες πολιτικές δράσεις. Μία μάλλον πρόχειρη προσέγγιση θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι νέοι (15-24 ετών) είναι μάλλον αδιάφοροι για όσα συμβαίνουν γύρω τους, τουλάχιστον στη μεγάλη πλειοψηφία τους.

Η συζήτηση όμως δεν σταματά εδώ. Σε μία πρόσφατη ακαδημαϊκή έρευνα αποδεικνύεται ότι οι νέοι προτιμούν τις λεγόμενες “άτυπες” μορφές συμμετοχής σε κοινωνικά δρώμενα (πχ συμμετοχή σε διαδικτυακές καμπάνιες) και δείχνουν μάλιστα να ενδιαφέρονται περισσότερο για “ταυτοτικά” ζητήματα όπως η ισότητα των φύλων και τα εν γένει κοινωνικά δικαιώματα. Τους απασχολεί επίσης ιδιαίτερα το ζήτημα της κλιματικής κρίσης. 

Τα παραπάνω ευρήματα δεν συμβαδίζουν με το στερεότυπο του αδιάφορου Ελληνα νέου. Αυτό που καταγράφεται περισσότερο δεν είναι αδιαφορία αλλά διαφορετικός, πιο σύγχρονος, τρόπος συμμετοχής. Θα μπορούσε να πει κανείς, πιο δεικτικά, ότι οι νέοι δεν απορρίπτουν τη συμμετοχή αλλά σίγουρα σνομπάρουν τους παραδοσιακούς θεσμούς.

Αυτό το έδειξε και πρόσφατη έρευνα του ινστιτούτου Eteron. Σε ποσοστό 74,3% οι νέοι δήλωσαν δυσαρεστημένοι με τη λειτουργία της δημοκρατίας στην Ελλάδα και, μεταξύ μας, αυτή είναι μία καλή είδηση και μία ένδειξη ότι οι νέοι άνθρωποι στην πατρίδα μας αντιλαμβάνονται πολύ καλά τι γίνεται. Και ναι, έχουν και χαμηλότερη κομματική ταύτιση από παλαιότερα, δεν τους πείθουν ιδιαίτερα ούτε τα συστημικά ούτε τα αντισυστημικά κόμματα.

“Μα που θα βρούμε τους σημερινούς νέους” παραπονιούνται συχνά τα κόμματα. Μα δεν έχουν ψάξει επακρώς στο ψηφιακό περιβάλλον. Οι νέοι είναι εκεί, συμμετέχουν σε ψηφιακές διαβουλεύσεις (τα έχει “μετρήσει” επαρκώς αυτά η Ευρωπαϊκή Ένωση), εκφράζουν τη γνώμη τους on line, διατυπώνουν τις απόψεις τους με πειστικό αλλά όχι συστημικό τρόπο. Στα social media και αλλού. Αρα η ερώτηση που διατυπώνεται πολλές φορές από τα κόμματα μάλλον φανερώνει άγνοια.

Oι μέχρι 24 ετών συμπολίτες μας είναι εκεί “έξω” αλλά και έξω. Και στον πραγματικό αλλά και κυρίως στον ψηφιακό κόσμο. Και θέτουν τα ζητήματα με τον τρόπο που αυτοί ξέρουν. Τα κόμματα πρέπει να “διαβάσουν” τις εξελίξεις και τα δεδομένα.

Ποιο είναι το κεντρικό συμπέρασμα αυτών; Μπορεί οι νέοι στην Ελλάδα να έχουν χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως κοινωνικά αδρανείς. Η συμμετοχή τους καθορίζεται από τον ψηφιακό κόσμο, είναι σίγουρα περισσότερο “θεματική” αλλά και περισσότερο “αποσπασματική”. Η παλιά “μαζική” πολιτική στράτευση δεν συγκινεί αυτήν την περίοδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να συγκινήσει κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον.

Οντως, η εμπλοκή είναι χαμηλή σε “παραδοσιακά” θεσμικά σχήματα, αλλά παραμένει ενεργή σε ζητήματα όπως το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ισότητα. Οι νέοι προτιμούν συμμετοχή χωρίς μακροχρόνια δέσμευση, μέσω καμπανιών, συλλογικοτήτων ή ψηφιακών κοινοτήτων. Αυτή η μορφή, αποκαλούμενη «issue-based» activism συνδέεται με χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς, αλλά και με την ανάγκη για άμεσο, ορατό αντίκτυπο και την ανάγκη για άμεσες λύσεις που θα βελτιώνουν τους όρους ζωής σε παρόντα χρόνο και όχι στο… απώτερο μέλλον.

Ας το συνειδητοποιήσουμε, λοιπόν, όλοι, κόμματα και πολίτες. Σε αυτό το μεταβαλλόμενο τοπίο, η στάση της νέας γενιάς δεν μπορεί να διαβαστεί με τα παλιά μέτρα. Τα δεδομένα από οργανισμούς στην Ελλάδα και την Ευρώπης δείχνουν μια γενιά που ισορροπεί ανάμεσα στην απογοήτευση και την αναζήτηση νέων τρόπων έκφρασης.

Η πρόκληση για την κοινωνία και τους θεσμούς δεν είναι απλώς να «ενεργοποιήσουν» τους νέους, αλλά να κατανοήσουν τους όρους με τους οποίους εκείνοι επιλέγουν να συμμετέχουν. Γιατί τελικά, η συμμετοχή δεν έχει χαθεί· απλώς αλλάζει μορφή — και ίσως αυτό να είναι το πιο κρίσιμο μήνυμα της εποχής.

Να ένα πολύ χρήσιμο case study για τα κόμματα ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, όποτε αυτή και αν διεξαχθεί.

«Τo ΠΑΣΟΚ απέδειξε για μια ακόμη φορά τις βαθιές κοινωνικές και δημοκρατικές του ρίζες. Η χθεσινή συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία. 174.813 πολίτες έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα. Ότι η ανάγκη για πολιτική αλλαγή είναι κοινωνική προτεραιότητα, που μπορεί να γίνει πράξη» δήλωσε ο Νίκος Ανδρουλάκης

«Μαζί μπορούμε να ξαναδώσουμε δύναμη στη Δημοκρατική Παράταξη και προοπτική στη χώρα. Τίποτα δεν μας χαρίστηκε και τίποτα δεν θα μας χαριστεί. Όλα θα τα πετύχουμε με καθημερινό αγώνα γιατί την Ελλάδα που μας αξίζει, θα την κερδίσουμε μαζί» πρόσθεσε.

Αναλυτικά η δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη:

«Τo ΠΑΣΟΚ απέδειξε για μια ακόμη φορά τις βαθιές κοινωνικές και δημοκρατικές του ρίζες. Η χθεσινή συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

174.813 πολίτες έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα. Ότι η ανάγκη για πολιτική αλλαγή είναι κοινωνική προτεραιότητα, που μπορεί να γίνει πράξη.

Γι’ αυτό καλώ και σήμερα κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα να μας εμπιστευτεί.

Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να αλλάξει σελίδα η πατρίδα μας με ένα σχέδιο προοδευτικό που θα ενισχύσει τα εργασιακά δικαιώματα, τη δημόσια υγεία, τη δημόσια παιδεία.

Που θα ξανακάνει τη στέγαση δικαίωμα και όχι προνόμιο για λίγους.

Που θα φέρει καλύτερες μέρες για εσάς και τα παιδιά σας.

Θέλω από καρδιάς να ευχαριστήσω όσους συμμετείχαν στη διαδικασία εκλογής συνέδρων. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω τους χιλιάδες εθελοντές που εργάστηκαν με αφοσίωση και ευθύνη για να διεξαχθεί άψογα αυτή η μεγάλη δημοκρατική διαδικασία. Και ακόμη περισσότερο τα μέλη και τους φίλους του ΠΑΣΟΚ που, με υπομονή και πίστη, πήγαν στις κάλπες στέλνοντας ένα καθαρό μήνυμα συμμετοχής, ελπίδας και πολιτικής αλλαγής.

Μαζί μπορούμε να ξαναδώσουμε δύναμη στη Δημοκρατική Παράταξη και προοπτική στη χώρα. Τίποτα δεν μας χαρίστηκε και τίποτα δεν θα μας χαριστεί. Όλα θα τα πετύχουμε με καθημερινό αγώνα γιατί την Ελλάδα που μας αξίζει, θα την κερδίσουμε μαζί».

Συγγενείς αντιλήφθηκαν την παρουσία του αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών στον χώρο με χαρακτηριστική δήλωση αυτή της Ρούλας Τζοβάρα, αδελφής θύματος, που ανέφερε: «Λόγω Αποκριών κάποιοι βάλανε τη στολή του πένθους και ήρθαν. Δεν περίμενα ότι θα ήταν κάποιος από την κυβέρνηση. Έκανα 200 χλμ. σήμερα για να έρθω, αν το ξερα δεν θα ερχόμουν».

Η Κανέλλα Ανδρεάδου, μητέρα της 22χρονης, Αφροδίτης Τσιώμα που έχασε τη ζωή της επίσης στο δυστύχημα δήλωσε μεταξύ άλλων: «Αν ξέραμε ότι θα έρθει, δεν θα ερχόμασταν». 

Οι συγγενείς θυμάτων απευθύνουν ανοιχτό κάλεσμα στη συγκέντρωση, στις 28 Φεβρουαρίου, για τα τρία χρόνια από την τραγωδία των Τεμπών. 

Χθες Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε πως ο Πούτιν αποδέχθηκε την πρόσκληση που του απηύθυνε. Αργότερα όμως, ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου είπε πως θα τη μελετήσει προτού απαντήσει.

«Προφανώς έχω ανησυχία για την παρουσία του Πούτιν σε ένα Συμβούλιο Ειρήνης», είπε ο Στάρμερ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Channel 4 News.

«Διεξάγει πόλεμο σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Πέφτουν βροχή οι βόμβες στην Ουκρανία», είπε και συμπλήρωσε πως «δεν πρέπει να αφήσουμε τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας να μας αποπροσανατολίσουν».

Η απόφαση να επιτραπεί στο Ισραήλ να λάβει μέρος στην επόμενη Eurovision, που θα διεξαχθεί τον Μάιο στη Βιέννη, είχε οδηγήσει προηγουμένως την Ισπανία, την Ολλανδία, την Ιρλανδία και τη Σλοβενία να αποχωρήσουν ως ένδειξη διαμαρτυρίας, επικαλούμενες τον πόλεμο του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας.

«Είναι σαφές από τον δημόσιο διάλογο σε αυτήν τη χώρα και την αντίδραση στην απόφαση της EBU την περασμένη εβδομάδα ότι δεν θα υπάρξει ούτε χαρά ούτε ειρήνη αναφορικά με τη συμμετοχή της RUV», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του δικτύου Στέφαν Έιρικσον σε μια ανακοίνωση.

Η Ισλανδία ήταν μεταξύ των χωρών που είχαν ζητήσει να διεξαχθεί ψηφοφορία την περασμένη εβδομάδα για τη συμμετοχή του Ισραήλ. Όμως, η EBU αποφάσισε να μην πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία για τη συμμετοχή του Ισραήλ, λέγοντας αντ’ αυτού πως εφαρμόζει νέους κανόνες για να αποθαρρύνει τις κυβερνήσεις να επηρεάζουν τον διαγωνισμό.

Η Ισλανδία δεν έχει ποτέ κερδίσει τον μουσικό διαγωνισμό, κατέλαβε, όμως, τη δεύτερη θέση το 1999 και το 2009. Ο διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision χρονολογείται από το 1956 και τον παρακολουθούν περίπου 160 εκατομμύρια τηλεθεατές, σύμφωνα με την EBU.

Πολύ μεγάλη αποδεικνύεται η συμμετοχή της κοινωνίας στις εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου στον ΣΥΡΙΖΑ, η οποία φέρνει μεγάλες ανατροπές στα έως τώρα κομματικά δεδομένα.

Κανένα από τα επιτελεία των υποψηφίων δεν είχε προβλέψει την τόσο εντυπωσιακή συμμετοχή της κοινωνίας καθώς, σύμφωνα με τον ρυθμό που ψηφίζουν μέχρι στιγμής οι ψηφοφόροι, αναμένεται ο αριθμός να ξεπεράσει αρκετά τις 100.000 έως το τέλος της διαδικασίας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν ψηφίσει τουλάχιστον 86.000 άτομα σε 527 εκλογικά τμήματα έως τις 15:30 το μεσημέρι, εκ των οποίων το 25% είναι νέα μέλη (περίπου 19.000).
Μάλιστα, ο ρυθμός της ψηφοφορίας είναι 250 ψήφοι ανά λεπτό, επομένως αν συνεχιστεί έτσι μέχρι και τις 20:00 που κλείνουν οι κάλπες, τότε οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 120.000 ψηφοφόρους.

Και οι πέντε υποψήφιοι έχουν ασκήσει τα εκλογικά τους καθήκοντα και αναμένουν τα αποτελέσματα.