Η συνεδρίαση του πιο ισχυρού σώματος των Ηνωμένων Εθνών προγραμματίζεται να αρχίσει στις 3 μ.μ. (τοπική ώρα, 22:00 ώρα Ελλάδας) και θα επικεντρώσει στα παιδιά, την τεχνολογία και την εκπαίδευση σε καταστάσεις σύγκρουσης, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «ενδεικτική της σημασίας που προσδίδουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Συμβούλιο Ασφαλείας».

Η Μελάνια Τραμπ θα είναι η πρώτη σύζυγος αμερικανού προέδρου που έχει ποτέ προεδρεύσει τέτοιας συνεδρίασης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τον Μάρτιο την εναλλασσόμενη προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, πράγμα που περιλαμβάνει να προεδρεύουν στις συνεδριάσεις. Οι πρεσβευτές των χωρών στον ΟΗΕ ή κυβερνητικοί αντιπρόσωποι συνήθως ηγούνται των συνεδριάσεων του 15μελούς σώματος.

Η εμφάνιση της Μελάνια Τραμπ θα γίνει με φόντο τεταμένες σχέσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τα Ηνωμένα Έθνη.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι ΗΠΑ χρωστούν στον οργανισμό δισεκατομμύρια δολάρια.

Ταυτόχρονα ο Τραμπ τον έχει επανειλημμένα επικρίνει ως «αναποτελεσματικό», έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από αρκετούς θεσμούς του ΟΗΕ καθώς και από διεθνείς συμφωνίες, ενώ πρόσφατα παρουσίασε δικές του πρωτοβουλίες, όπως το Συμβούλιο Ειρήνης.

Σπύρος Σιδέρης

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η επιλογή του Μπενιαμίν Νετανιάχου να χαιρετήσει τη σχετική απόφαση «μόνο στα αγγλικά», χωρίς ούτε λέξη στα εβραϊκά, αποτέλεσε την πιο εύγλωττη ένδειξη ενός εσωτερικού πολιτικού κόσμου σε κατάσταση σιωπηλής αναστάτωσης: ένα Ισραήλ διχασμένο ανάμεσα στη δυσαρέσκεια για το σχέδιο Τραμπ και τον φόβο μήπως η παραμικρή αντίδραση προκαλέσει την οργή του Αμερικανού Προέδρου.

Η «μοναχική» ανάρτηση Νετανιάχου και το διπλωματικό αδιέξοδο

Η ανάρτηση του Νετανιάχου στον επίσημο λογαριασμό του στο X δεν επιχειρούσε να κρύψει τη στόχευση: μια προσεκτική κολακεία προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θεωρεί το σχέδιο για τη Γάζα «οδικό χάρτη ειρήνης». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξήρε την προοπτική «πλήρους αποστρατιωτικοποίησης της Γάζας» και «καταπολέμησης του εξτρεμισμού», όπως και τη «βελτίωση της περιφερειακής ολοκλήρωσης», με αναφορά στη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ.

Όμως πίσω από την πολιτική ευγένεια, η πραγματικότητα στο εσωτερικό της χώρας είναι διαφορετική. Όπως σχολίασε ο έμπειρος πολιτικός συντάκτης Μπαράκ Ραβίντ του Channel 12, η απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας αποτελεί «ιστορική τομή»: για πρώτη φορά μετατρέπει τη διαχείριση της σύγκρουσης από διμερές ζήτημα σε διεθνές πλαίσιο δεσμευτικό για το Ισραήλ, ακυρώνοντας δεκαετίες προσπαθειών του Νετανιάχου να εμποδίσει ακριβώς αυτό. Σύμφωνα με τον Ραβίντ, η ικανότητα του Ισραήλ να ενεργεί μονομερώς στο παλαιστινιακό «έχει πλέον δραστικά περιοριστεί».

Η «πολιτική της σιωπής» στην κυβέρνηση

Η ισραηλινή κυβέρνηση, συνηθισμένη σε επιθετική ρητορική, επέλεξε αυτή τη φορά σιγή ασυρμάτου. Ούτε ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ούτε ο υπουργός Οικονομικών Μπετζαλέλ Σμότριτς, γνωστοί για τις σκληρές θέσεις τους, προχώρησαν σε δηλώσεις. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε ο υπουργός Μετανάστευσης Οφίρ Σοφέρ, ο οποίος επέμεινε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει παλαιστινιακό κράτος» και ότι η κυβέρνησή του οφείλει να το αποτρέψει.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σιωπή δεν είναι τυχαία: η Ιερουσαλήμ περιμένει να δει αν το αμερικανικό σχέδιο προσκρούσει στις αντιστάσεις διεθνών και περιφερειακών παραγόντων. Μόνο σε περίπτωση αποτυχίας θα μπορέσει ο Νετανιάχου να ζητήσει από τον Τραμπ «πράσινο φως» για επανέναρξη των επιχειρήσεων κατά της Χαμάς – κάτι που δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιτρέψει.

Η αντιπολίτευση ανεβάζει τους τόνους

Αντίθετα, η αντιπολίτευση κινήθηκε γρήγορα. Ο Γιαΐρ Λαπίντ κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι «υποκύπτει στις αμερικανικές πιέσεις» και εγκαταλείπει «την πολιτική αποσύνδεσης Γάζας – Δυτικής Όχθης», ακόμη και την de facto ατζέντα προσάρτησης εδαφών.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν χαρακτήρισε την απόφαση «αποτέλεσμα της αποτυχημένης διακυβέρνησης» και προειδοποίησε για μια «σκληρή πολιτική προσγείωση» για το Ισραήλ.

Το σχέδιο Τραμπ: διεθνής δύναμη και βήμα προς κράτος

Το κείμενο που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας προβλέπει:

— ανάπτυξη διεθνούς δύναμης στη Γάζα,
— έναρξη πολιτικής διαδικασίας που «οδηγεί σε παλαιστινιακό κράτος».

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτζ χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «ιστορική και εποικοδομητική». Για το Ισραήλ, όμως, οι δύο αυτές παράμετροι αποτελούν κόκκινες γραμμές. Η εφημερίδα «Γεντιότ Αχρονότ» αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να τροποποιήσει το κείμενο ώστε να παραμείνει εντός των ορίων της κομματικής συνοχής της, αλλά οι ΗΠΑ δεν δέχθηκαν αλλαγές, φοβούμενες κατάρρευση ολόκληρου του σχεδίου.

Ακόμη πιο αιχμηρή η πολιτική συντάκτρια της ΚΑΝ, Τζίλι Κοέν, η οποία μίλησε για «ταφόπλακα όλων των υποσχέσεων» που έδινε ο Νετανιάχου τα τελευταία χρόνια: ότι θα αποτρέψει «τη διεθνοποίηση της σύγκρουσης», ότι δεν θα αφήσει τη Φατάχ να επιστρέψει στη Γάζα και ότι ποτέ δεν θα δεχθεί επιβολή πολιτικού πλαισίου από το εξωτερικό.

Η παλαιστινιακή ανάγνωση: επιφυλάξεις αλλά και ιστορική στιγμή

Αντίθετα με το κλίμα στην Ιερουσαλήμ, η Παλαιστινιακή Αρχή χαιρέτισε την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, τονίζοντας ότι αποτελεί επιβεβαίωση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης και αναγνώριση του δρόμου προς την ανεξάρτητη Παλαιστινιακή Δημοκρατία.

Παρά τις επιφυλάξεις – κυρίως για τους όρους της διεθνούς δύναμης και τη δομή της μελλοντικής διακυβέρνησης στη Γάζα – η Ραμάλα βλέπει στο κείμενο «πρώτη αναφορά από τον ΟΗΕ μετά από δεκαετίες σε έναν σαφή ορίζοντα για κρατική οντότητα».

Ο ηγετικός αξιωματούχος της Φατάχ Τζαμάλ Ναζάλ υπογράμμισε ότι το σχέδιο μιλά για «κράτος που απορρίπτει τόσο το Ισραήλ όσο και η Χαμάς», εκτιμώντας ότι «και οι δύο πλευρές έχασαν το στρατηγικό τους στοίχημα». Κατά τον ίδιο, η απόφαση δημιουργεί «βιώσιμους πολιτικούς σπόρους» για μια διαδικασία που, παρά τις δυσκολίες, μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του παλαιστινιακού λαού.

Αναδυόμενες ισορροπίες

Η νέα πραγματικότητα δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες: το σχέδιο Τραμπ δεν εγγυάται λύση, αλλά αναγκάζει όλους τους παίκτες να τοποθετηθούν σε ένα ανανεωμένο διεθνές πλαίσιο, όπου η αμερικανική επιρροή συνδυάζεται με μια πρωτοφανή ενεργοποίηση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με περιορισμούς στη στρατιωτική του ελευθερία, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός συνομιλητής.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σημείωσε ο Μπαράκ Ραβίντ, «ο ισραηλινο-παλαιστινιακός ανταγωνισμός δεν θα επιστρέψει ποτέ στην προηγούμενη μορφή του». Και αυτό, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, αποτελεί ίσως το πιο καθοριστικό στοιχείο της νέας εξίσωσης.

Ο Νετανιάχου είπε ότι αυτό θεωρείται παραβίαση της εκεχειρίας στη Γάζα και ότι το Ισραήλ θα απαντήσει.

Από την πλευρά της, η ένοπλη παλαιστινιακή οργάνωση υποστήριξε ότι τηρεί τους όρους της εκεχειρίας και ότι καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια να εντοπίσει τα λείψανα ομήρων, αλλά αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω της έλλειψης του εξοπλισμού για την ταυτοποίηση των σορών.

Ο εκπρόσωπος της Χαμάς, Χαζέμ Κασέμ, είπε ότι η ανεύρεση όλων των σορών αποτελεί πρόκληση για την οργάνωση εξαιτίας της έκτασης της καταστροφής στη Γάζα. Ωστόσο, «η Χαμάς θα συνεχίσει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να παραδώσει και τις υπόλοιπες σορούς μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία και κατά το συντομότερο δυνατό», όπως είπε στο Reuters.

Ο Νετανιάχου πάντως ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει αργότερα σήμερα το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας για να αποφασιστούν «τα επόμενα βήματα του Ισραήλ».

Σύμφωνα με τον Νετανιάχου, τα λείψανα που παραδόθηκαν στη διάρκεια της νύχτας ανήκουν στον Οφίρ Τζαρφάτι, έναν Ισραηλινό ο οποίος σκοτώθηκε στις 7 Οκτωβρίου του 2023 κατά την επίθεση της Χαμάς που προκάλεσε τον πόλεμο και ότι το πτώμα του ανακτήθηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου.

Ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς και ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ κάλεσαν αμφότεροι τον Νετανιάχου να λάβει σκληρά μέτρα εναντίον της Χαμάς.

Ωστόσο, κάθε απάντηση θα πρέπει προφανώς να λάβει το πράσινο φως από την Ουάσινγκτον, η οποία διαμεσολάβησε για την επίτευξη της εύθραυστης εκεχειρίας αυτό τον μήνα που ανέστειλε τον πόλεμο έπειτα από δύο χρόνια, όπως σχολίασε Ισραηλινός αξιωματούχος.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι θα παρακολουθεί «πολύ στενά» την επιστροφή των σορών ομήρων από την Χαμάς κατά τις επόμενες δύο ημέρες.

Με βάση την εκεχειρία η Χαμάς θα πρέπει να απελευθερώσει όλους τους ομήρους που βρίσκονται στη ζωή με αντάλλαγμα την απελευθέρωση περίπου 2.000 Παλαιστινίων κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου, ενώ το Ισραήλ θα πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις και να αποσύρει τις δυνάμεις του.

Επιπλέον, η Χαμάς έχει συμφωνήσει να παραδώσει τα λείψανα όλων των νεκρών ομήρων που δεν έχουν ακόμη βρεθεί, αλλά έχει πει ότι θα χρειαστεί χρόνο για να τα εντοπίσει και να τα ανακτήσει. Το Ισραήλ επιμένει ότι η οργάνωση μπορεί να έχει εύκολα πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων.

Η συνεδρίαση είχε αρχικά προγραμματιστεί για το μεσημέρι της Τετάρτης κατόπιν αιτήματος της Αλγερίας, του Πακιστάν και της Σομαλίας, που είχαν ζητήσει άμεση ενημέρωση μετά το ισραηλινό πλήγμα στη Ντόχα.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Ντάνι Ντανόν, υπερασπίστηκε τις ενέργειες της χώρας του, δηλώνοντας ότι «η ενέργεια του Ισραήλ δεν είχε στόχο το κράτος του Κατάρ. Ο στόχος ήταν και θα παραμείνει σαφής: να πληγούν οι τρομοκράτες της Χαμάς και εκείνοι που ευθύνονται για τις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου. Το Ισραήλ δεν έχει καμία ανοχή και δεν θα έχει καμία ανοχή για τους ηγέτες της Χαμάς όπου κι αν κρύβονται».

Σε επιστολή της προς το ΣΑ η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ τόνισε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα απαντήσει «αποφασιστικά, αναλογικά στις παράνομες και δειλές ισραηλινές ενέργειες».

Στον απόηχο των ισραηλινών επιθέσεων στο Ιράν και της παγκόσμιας ανησυχίας που έχει προκληθεί, σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών γίνονται από το πρωί μεταξύ ηγετών κρατών.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου θα συνομιλήσει με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ανακοίνωσε το γραφείο του. Ο Νετανιάχου έχει ήδη συνομιλήσει με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Ινδίας και της Γαλλίας.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με αρκετούς παγκόσμιους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Τραμπ, μετά τις ισραηλινές επιθέσεις σε ιρανικούς πυρηνικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Ο Μακρόν τόνισε σε μια ανάρτηση στο X ότι η Γαλλία επιβεβαιώνει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα και στην εγγύηση της ασφάλειάς του. Ωστόσο, προέτρεψε τα αντιμαχόμενα μέρη να επιδείξουν μέγιστη αυτοσυγκράτηση και είπε ότι είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με αρκετούς ηγέτες σε μια προσπάθεια να βοηθήσουν στην αποκλιμάκωση της κατάστασης.

Σε αυτούς τους ηγέτες περιλαμβάνονταν ο Τραμπ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β’ και άλλοι ηγέτες του Κόλπου, όπως είπε.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, οι υπουργοί Μπεζαλέλ Σμότριτς και Ορίτ Στρούκ από το ακροδεξιό κόμμα Θρησκευτικός Σιωνισμός ζήτησαν να συλληφθούν εκ νέου εκατοντάδες Παλαιστίνιοι κρατούμενοι που απελευθερώθηκαν βάσει της συμφωνίας, εάν η Χαμάς αποτύχει να απελευθερώσει τους τρεις ομήρους που είχαν προγραμματιστεί για το Σάββατο.

Ωστόσο, οι αξιωματούχοι ασφαλείας αντέδρασαν, υποστηρίζοντας ότι μία τέτοια κίνηση θα ήταν βεβιασμένη και θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις ζωές των ομήρων.

Τελικά, η πρόταση απορρίφθηκε από το υπουργικό συμβούλιο.

Η Ελλάδα συντάσσεται με τις προειδοποιήσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επιδείνωση της επισιτιστικής κατάστασης και συνυπολογίζει τα ευρήματα της Έκθεσης Ταξινόμησης Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC), η οποία αναφέρει ότι συνθήκες λιμού επικρατούν σε πέντε περιοχές, με πάνω από τον μισό πληθυσμό—24,6 εκατομμύρια ανθρώπους—να αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια.

Ο κ. Σέκερης καθόρισε τρεις βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση της κρίσης:

1. Ανεμπόδιστη Πρόσβαση Ανθρωπιστικής Βοήθειας:

Η Ελλάδα ζητά την άμεση άρση των διοικητικών και ασφαλιστικών εμποδίων που παρεμποδίζουν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Τονίζεται η σημασία της συμμόρφωσης με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και καταδικάζεται η χρήση της πείνας ως όπλου στον πόλεμο, όπως ορίζεται στο Ψήφισμα 2417 (2018) του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η Ελλάδα ανέφερε ο κ. Σέκερης, δεσμεύεται να συνεχίσει τη στήριξη της στο Σουδάν και θύμισε τη συμμετοχή της χώρας μας στη Διεθνή Ανθρωπιστική Διάσκεψη για το Σουδάν.

2. Επέκταση της Ανθρωπιστικής Βοήθειας:

Η Ελλάδα υποστηρίζει την άμεση ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας, των ιατρικών υπηρεσιών και των μέτρων προστασίας, ειδικά για τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των εκτοπισμένων και των τοπικών κοινοτήτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ανάγκες των γυναικών, των κοριτσιών και των παιδιών, που αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους βίας, εκτοπισμού και περιορισμένης πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες.

Η κ. Σέκερης αναφέρθηκε στις προειδοποιήσεις της UNICEF σχετικά με τις σοβαρές συνέπειες της κρίσης για τα παιδιά του Σουδάν, υπογραμμίζοντας ότι “η προστασία τους πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα”.

3. Παύση των Εχθροπραξιών και Πολιτική Λύση:

“Η σύγκρουση απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής με απρόβλεπτες συνέπειες για τα γειτονικά κράτη” τονίζει η Ελλάδα, ζητεί άμεση παύση των εχθροπραξιών και υποστηρίζει τις διπλωματικές προσπάθειες για την επίτευξη ειρήνης μέσω διαλόγου και διαμεσολάβησης. Ο Έλληνας Μόνιμος Αντιπρόσωπος, έκανε ειδική μνεία στο έργο του Προσωπικού Απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Σουδάν, κ. Ραμτάνε Λαμαμρά.

“Η συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν κινδυνεύει να κλιμακωθεί περαιτέρω και αποτελεί απειλή για την ήδη εύθραυστη περιφερειακή σταθερότητα με απρόβλεπτες, εκτεταμένες συνέπειες για τα γειτονικά κράτη και πέραν αυτών.

Η παύση των εχθροπραξιών είναι ζωτικής σημασίας για την ανακούφιση της ανθρωπιστικής κρίσης και τη σταθεροποίηση του Σουδάν.

Η Ελλάδα στηρίζει όλες τις προσπάθειες που αποσκοπούν στον διάλογο και τη διαμεσολάβηση που ενοποιούνται, και στο πλαίσιο αυτό, επαινεί το έργο του Προσωπικού Απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Σουδάν κ. Ραμτάν Λαμάμρα” ανέφερε ο κ. Σέκερης.

Η Ελλάδα επαναβεβαιώνει την αλληλεγγύη της προς τον λαό του Σουδάν και τη δέσμευση της να στηρίξει πρωτοβουλίες που προστατεύουν τους αμάχους, επιτυγχάνουν κατάπαυση του πυρός και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη ειρήνη και σταθερότητα.

H Έκθεση της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO)

Η κ. Μπεθ Μπέχντολ, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας παρουσίασε μια επείγουσα ενημέρωση για την επιδεινούμενη επισιτιστική κρίση στο Σουδάν, περιγράφοντας τις τρέχουσες αναφορές για την επισιτιστική ασφάλεια “ως τις χειρότερες στην ιστορία της χώρας”.

Σύμφωνα με την κ. Μπέχντολ τον Αύγουστο του 2024, έχει επιβεβαιωθεί λιμός στον καταυλισμό Ζαμζάμ στο Βόρειο Νταρφούρ και εξαπλώνεται σε άλλες περιοχές, με προβλέψεις για λιμό σε πέντε επιπλέον περιοχές έως τον Μάιο του 2025. Περίπου 24,6 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, με 637.000 να βρίσκονται σε καταστροφικό επίπεδο.

Η σύγκρουση και οι αναγκαστικοί εκτοπισμοί, ανέφερε, έχουν εκδιώξει εκατομμύρια από τα σπίτια τους, διαταράξει τις αγορές και εκτοξεύσει τις τιμές των βασικών αγαθών. Επίσης, η γεωργική παραγωγή στο Σουδάν έχει καταρρεύσει λόγω περιορισμένης σποράς, αστάθειας στις βροχοπτώσεις και κατεστραμμένων καλλιεργήσιμων εκτάσεων.

Η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ καλεί για άμεση δράση, επισημαίνοντας την ανάγκη για:

1. Πολιτική παρέμβαση για τον τερματισμό των συγκρούσεων και την αποκατάσταση της πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια.

2. Ανεμπόδιστη παροχή βοήθειας, όπως τρόφιμα, νερό και γεωργική υποστήριξη.

3. Αυξημένη στήριξη της τοπικής παραγωγής τροφίμων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Η κ. Μπέχντολ επισήμανε ότι “χωρίς άμεση δράση, η κρίση κινδυνεύει να βαθύνει, με καταστροφικές συνέπειες για τον πληθυσμό του Σουδάν και τη σταθερότητα της περιοχής”

Διευθύντρια OCHA: “Σοβαρή ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν”

Για σοβαρή ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν, έκανε λόγο η διευθύντρια του Γραφείου των ΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Ζητημάτων (OCHA), Εντέμ Γουοσούρνου μιλώντας στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, αναφέροντας ότι πάνω από 11,5 εκατομμύρια άνθρωποι είναι εκτοπισμένοι σε περιοχές της χώρας, ενώ 3,2 εκατομμύρια έχουν καταφύγει σε γειτονικές χώρες.

Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις, επισήμανε, στοχεύουν να υποστηρίξουν 21 εκατομμύρια ανθρώπους, σχεδόν τον μισό πληθυσμό του Σουδάν. Παρά τις εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός, οι ένοπλες συγκρούσεις συνεχίζονται, με περιοχές όπως το Βόρειο Νταρφούρ να βιώνουν τραγικές συνθήκες, όπως ο καταυλισμός Ζαμζάμ.

Σύμφωνα με την κ. Γουοσούρνου η πρόσβαση στις περιοχές που πλήττονται από λιμό παραμένει περιορισμένη, παρά κάποιες θετικές εξελίξεις, όπως η άφιξη κομβόι ανθρωπιστικής βοήθειας στο Χαρτούμ και το Νότιο Κορντοφάν. Ωστόσο, τα γραφειοκρατικά εμπόδια, οι κίνδυνοι ασφάλειας και οι περιορισμοί στις διαβάσεις εξακολουθούν να εμποδίζουν την παροχή βοήθειας.

Η κ. Γουσούρνου τόνισε ότι η τελευταία ανάλυση της Ταξινόμησης Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC) επιβεβαιώνει την ύπαρξη συνθηκών λιμού σε πέντε περιοχές και προειδοποιεί για πιθανό λιμό σε 17 επιπλέον περιοχές έως τον Μάιο του 2025.

Το Σουδάν παραμένει η μόνη χώρα, σημείωσε, όπου έχει επιβεβαιωθεί επίσημα λιμός.

Η διευθύντρια του OCHA ζητεί άμεση διεθνή δράση, εστιάζοντας σε τρεις βασικές ανάγκες: συμμόρφωση με το ανθρωπιστικό δίκαιο και κατάπαυση του πυρός, ανεμπόδιστη πρόσβαση για ανθρωπιστική βοήθεια και αυξημένη χρηματοδότηση.

“Το Ανθρωπιστικό Σχέδιο Ανταπόκρισης για το 2025 απαιτεί 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια για την υποστήριξη ανθρώπων εντός Σουδάν και 1,8 δισεκατομμύρια για τους πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες” ανέφερε η κ. Γουοσούρνου.

Ο κ. Σέκερης συνεχάρη τη Δανία, το Πακιστάν, τον Παναμά και τη Σομαλία για την εκλογή τους και αναγνώρισε “την εξαιρετική υπηρεσία των απερχόμενων μελών” Εκουαδόρ, Ιαπωνία, Ελβετία, Μάλτα και Μοζαμβίκη τα δύο τελευταία έτη.

Ο Έλληνας Μόνιμος Αντιπρόσωπος επιβεβαίωσε “τη δέσμευση της Ελλάδας στις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ”, υπογραμμίζοντας ότι “η εξωτερική πολιτική της χώρας μας βασίζεται σε αξίες, όπως το διεθνές δίκαιο και αφοσίωση στην ειρήνη”.

Ο κ. Σέκερης επανέλαβε την δήλωση του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη ότι “η Ελλάδα προσβλέπει στο να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποκατάσταση του πραγματικού νοήματος της αρχής της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών” και τόνισε ότι η χώρα μας “κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας θα ανταποκριθεί στις ευθύνες της με συνέπεια και ακεραιότητα”.

Κλείνοντας ο κ. Σέκερης είπε λίγα λόγια στα ελληνικά, υπογραμμίζοντας τη σημασία αυτής της στιγμής για την Ελλάδα στη διεθνή σκηνή.

Η oμιλία του πρέσβη Ευάγγελου Σέκερη στα ελληνικά:

“Με υπερηφάνεια και αίσθημα ευθύνης σε αυτή την όμορφη συμβολική τελετή υψώνεται η σημαία της Ελλάδας, καθώς η χώρα μας αναλαμβάνει σε μια ιδιαίτερη κρίσιμη συγκυρία τη θέση μη μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας για την διετία 2025- 2026.

Η Ελλάδα καθίσταται, στην πράξη, συμπαραγωγός της διεθνούς πολιτικής για την παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας, με ουσιαστικό λόγο, ρόλο και ευθύνη στις παγκόσμιες εξελίξεις. Προσηλωμένη στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής αρχών και αξιών και το Διεθνές Δίκαιο, η χώρα μας προσβλέπει να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας, να αποτελέσει τη γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης και να συμβάλλει στην αποκατάσταση της αληθούς έννοιας της επιταγής για την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Με στόχο την προάσπιση του σκοπού του Οργανισμού, να ενώσει δηλαδή όλα τα έθνη του κόσμου, ώστε να εργαστούν για την ειρήνη, θα προβούμε κατά τη διετή θητεία μας, σε διμερείς και πολυμερείς συνέργειες με όλα τα κράτη των Ηνωμένων Εθνών, προωθώντας την  πολυμερή διπλωματία και τις Αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

«Η Ελλάδα καθίσταται, στην πράξη, συμπαραγωγός της διεθνούς πολιτικής για την παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας με ουσιαστικό λόγο, ρόλο και ευθύνη στις παγκόσμιες εξελίξεις», σημειώνει ο υπουργός Εξωτερικών.

    «Προσηλωμένη στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής αρχών και αξιών και το Διεθνές Δίκαιο, η Ελλάδα προσβλέπει να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας, να αποτελέσει τη γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης και να συμβάλλει στην αποκατάσταση της αληθούς έννοιας της επιταγής για την ειρηνική επίλυση των διαφορών».

    «Με στόχο την προάσπιση του σκοπού του Οργανισμού, να ενώσει δηλαδή όλα τα έθνη του κόσμου, ώστε να εργαστούν για την ειρήνη, θα προβούμε κατά τη διετή θητεία μας, σε διμερείς και πολυμερείς συνέργειες με όλα τα κράτη των Ηνωμένων Εθνών προωθώντας την πολυμερή διπλωματία και τις Αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», καταλήγει.

Σπύρος Σιδέρης

Ποιες είναι οι λεπτομέρειες του ψηφίσματος 2254;

Το ψήφισμα 2254 εκδόθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2015 και καλεί όλα τα μέρη να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις κατά μη στρατιωτικών στόχων στη Συρία όπως επίσης καλεί τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να υποστηρίξουν τις προσπάθειες για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός

Η απόφαση 2254 αναφέρει ότι ο συριακός λαός έχει την αποκλειστική εξουσία να αποφασίσει για την τύχη της χώρας του και ότι όλα τα μέρη στη Συρία θα πρέπει να αναλάβουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης για να συμβάλουν στη βιωσιμότητα της πολιτικής διαδικασίας.

Διαπραγματεύσεις για πολιτική μετάβαση

Το ψήφισμα αναφέρει ότι «ο συριακός λαός θα αποφασίσει για το μέλλον της Συρίας». Το Συμβούλιο Ασφαλείας ζήτησε από τον Γενικό Γραμματέα, μέσω των προσπαθειών του ιδίου και του Ειδικού Απεσταλμένου του, να καλέσει τους εκπροσώπους της συριακής κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν σε επίσημες διαπραγματεύσεις για μια πολιτική μετάβαση «σε επείγουσα βάση», σύμφωνα με το ψήφισμα.

Ελεύθερες και δίκαιες εκλογές

Στο ψήφισμα 2254, το Συμβούλιο Ασφαλείας εξέφρασε την υποστήριξή του σε μια πολιτική διαδικασία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θα εγκαθιδρύσει «αξιόπιστη, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς θρησκευτικές διακρίσεις διακυβέρνηση» εντός έξι μηνών και θα ορίσει χρονοδιάγραμμα και διαδικασία για την κατάρτιση νέου συντάγματος. Το ψήφισμα 2254 ζήτησε επίσης τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών υπό την εποπτεία του παγκόσμιου οργανισμού, με στόχο την υλοποίηση μιας πολιτικής μετάβασης.

Παύση των εχθροπραξιών

Το ψήφισμα 2254 απαιτεί απ’  όλα τα μέρη στη Συρία πως πρέπει να σταματήσουν αμέσως τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού των αεροπορικών επιθέσεων σε μη στρατιωτικές περιοχές.

Ανθρωπιστική βοήθεια

Το ψήφισμα 2254 καλεί τα αντιμαχόμενα μέρη της Συρίας να επιτρέψουν αμέσως στις ανθρωπιστικές οργανώσεις ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλα τα μέρη της Συρίας, να επιτρέψουν την άμεση και ανθρωπιστική βοήθεια να φθάσει σε όλους όσοι έχουν ανάγκη, ιδίως σε όλες τις πολιορκημένες και δυσπρόσιτες περιοχές, και να απελευθερώσουν οποιονδήποτε κρατείται αυθαίρετα, ιδίως γυναίκες και παιδιά.

Ασφαλής επιστροφή των προσφύγων

Το ψήφισμα τόνισε επίσης την επείγουσα ανάγκη να δημιουργηθούν συνθήκες για την ασφαλή και εθελοντική επιστροφή των προσφύγων και των εσωτερικά εκτοπισμένων στις εστίες τους και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των εφαρμοστέων διατάξεων της Σύμβασης και του Πρωτοκόλλου για το Καθεστώς των Προσφύγων, και λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των χωρών που φιλοξενούν πρόσφυγες.

Απελευθέρωση κρατουμένων

Το ψήφισμα απαιτεί τον τερματισμό των επιθέσεων σε ιατρικές και εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, την άρση όλων των περιορισμών στις ιατρικές και χειρουργικές προμήθειες από τις ανθρωπιστικές αυτοκινητοπομπές και την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων. Καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να επιδείξει όραμα και ηγετική ικανότητα για την υπέρβαση των διαφορών.

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίξαν το ψήφισμα, και ο τότε υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Τζον Κέρι, πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Δεκέμβριο του 2015, μίλησε με την εθνική του ιδιότητα, λέγοντας ότι το ψήφισμα 2254 που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας έστειλε ένα σαφές μήνυμα ότι τώρα είναι η ώρα να σταματήσουν οι δολοφονίες στη Συρία. Χρειάζεται μια ευρέως υποστηριζόμενη διαδικασία για να δοθεί στον συριακό λαό μια πραγματική επιλογή μεταξύ πολέμου και ειρήνης και να τεθεί η Συρία σε πορεία πολιτικής μετάβασης.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον Πέντερσεν, ο αλ-Σαράα τόνισε «τη σημασία της ταχείας και αποτελεσματικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των Σύριων και την ανάγκη να δοθεί έμφαση στην εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη».

• «Μίλησε για την ανάγκη να αντιμετωπιστούν προσεκτικά και με ακρίβεια τα μεταβατικά στάδια, να αποκατασταθούν οι θεσμοί για την οικοδόμηση ενός ισχυρού και αποτελεσματικού συστήματος, επιπλέον τόνισε τη σημασία της παροχής ενός ασφαλούς περιβάλλοντος για την επιστροφή των προσφύγων και της παροχής οικονομικής και πολιτικής υποστήριξης για αυτό», δήλωσε ο αλ-Σαράα, προσθέτοντας ότι «τα βήματα αυτά πρέπει να εφαρμοστούν με μεγάλη προσοχή και ακρίβεια, χωρίς βιασύνη και υπό την επίβλεψη εξειδικευμένων ομάδων, ώστε να επιτευχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».

Ο απεσταλμένος του ΟΗΕ Πέντερσεν έφτασε στη Δαμασκό από το Αμμάν οδικώς και ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι «Ελπίζουμε να αρθούν οι κυρώσεις στη Συρία για να δούμε την πραγματική συναίνεση για την ανοικοδόμηση της χώρας».